1 files changed, 2309 insertions, 0 deletions

diff --git a/14830-8.txt b/14830-8.txt
new file mode 100644
index 0000000..2d0b00a
--- /dev/null
+++ b/14830-8.txt
@@ -0,0 +1,2309 @@
+The Project Gutenberg EBook of Aljaska en de Canada-spoorweg, by Anonymous
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Aljaska en de Canada-spoorweg
+       From "De Aarde en haar volken", Jaargang 1892
+
+Author: Anonymous
+
+Release Date: January 29, 2005 [EBook #14830]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK ALJASKA EN DE CANADA-SPOORWEG ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the PG Distributed Proofreaders Team
+
+
+
+
+
+
+
+Aljaska en de Canada-spoorweg.
+
+
+12 Juli 1890.--Daar ben ik weder op den oceaan! Dezen morgen zijn we te
+Hâvre in zee gestoken. 't Is twaalf uur, de zee is mooi; de _Normandie_
+legt vlug hare zestien knoopen, ongeveer 30 kilometers in het uur af.
+
+Hier is kaap la Hogue en daar, dichtbij ons, het engelsche eiland
+Aurigny; en een groep getande rotsen verheft zich met vreemde vormen,
+de _Casquets_, waarop aan het uiterste einde een groote vuurtoren
+staat. En dat is alles; verder niets dan volle zee. Van nacht zullen
+we de Scilly-eilanden passeeren en dan is het eerste land, 't welk we
+in 't gezicht krijgen, Amerika, dat ik voor de vierde maal ga bezoeken.
+
+14 Juli.--Om acht uur kondigt het kanon aan boord ons den nationalen
+feestdag aan. Maar welk onaangenaam weer! Veel wind en stortregens. In
+den loop van den dag wordt de zee hooger, maar de _Normandie_ houdt
+zich goed en maakt slechts een matig gebruik van haar recht, om te
+stampen en te slingeren. De salons zijn getooid met amerikaansche
+en fransche vlaggen; men heeft ze overal aangebracht, zelfs op de
+taarten en pasteien, een triomf van den kok, die voor de gelegenheid
+werkelijke meesterstukken leverde. Het diner is zeer vroolijk,
+de champagne gaat rond, en om negen uur onthaalt men ons, trots
+den regen, die buiten klettert, op een vuurwerk. Een concert van
+dilettanten besluit den avond.
+
+17 Juli.--Het slechte weer is niet van langen duur geweest, maar op den
+Atlantischen Oceaan kan men nooit ergens voor instaan. Zooeven nog was
+de lucht helder en de temperatuur heerlijk. Ik breng een uurtje door in
+de badkamer en toen ik weer boven kom, zie ik ons schip tot mijn groote
+verbazing omringd door eenen dikken mist. Van 24 is de thermometer op
+14 graden gedaald, met een ijzig kouden wind er bij. Op honderd meter
+afstands kan men niets meer onderscheiden. We zijn dicht bij de banken
+van New-Foundland; binnen een twintigtal uren zullen we er zijn. In
+den nacht wordt de temperatuur nog lager; het zeewater is niet warmer
+dan 9°, wat ons de nabijheid van het drijfijs doet vermoeden. Toch
+schijnt ons schip geene merkbare vertraging in zijne vaart te hebben.
+
+19 Juli.--De banken zijn ver achter ons. Sedert gisteren zijn wij
+in eene gematigde luchtstreek teruggekeerd. Een loodsboot wordt
+aangeroepen. Ik ken niets bevalligers dan de lichte vaartuigen der
+amerikaansche loodsen, met hunnen langen mast en twee zeilen; in de
+verte gelijken ze op zeemeeuwen, die op de golven dansen. Onze loods
+is al twaalf dagen lang op zee. Hij vraagt een hoog loon voor zijne
+diensten, maar wat een werkje ook! In ieder jaargetijde, onverschillig
+welk weer het is, zich op een broos vaartuigje drie- à vierhonderd
+mijlen in zee wagen, om een boot onderweg te snappen!
+
+Dien avond was het prachtig weer. De piano wordt hoven gebracht, en
+tot middernacht wordt er gedanst. 't Is om zich op weg naar Indië te
+gelooven; want slechts zeer zelden toont de Atlantische Oceaan zich
+zoo vriendelijk.
+
+Op zondag, 20 Juli, om vier uur is Long-Island aan stuurboordzijde in
+'t zicht. Eenige uren later onderscheidt men de hotels en casino's
+van Long-Beach, Rockaway Beach en Coney Island. Door de vallende
+duisternis heen schittert plotseling de vuurtoren van het standbeeld
+der Vrijheid, terwijl iets verder de reuzenboog der Brooklynbrug,
+electrisch verlicht, zich tegen de lucht afteekent. Doch we loopen
+vandaag niet binnen, want het is nacht geworden, en in het vrije
+Amerika mag men 's avonds niet aan wal gaan, vooral niet op zondag.
+
+Den volgenden morgen om acht uur ligt de _Normandie_ vastgemeerd op de
+werf der Trans-atlantische Compagnie. Daar ik geene andere bagage heb
+dan twee valiesjes, die ik desnoods in de hand zou kunnen meenemen en
+die een _expressman_ voor veertig _cents_ naar mijn hotel zal dragen,
+ben ik spoedig klaar bij de heeren van de douane, en ik spring in een
+tram, die mij in een paar minuten voor 5 cents (f 0.12_5_ holl.), den
+vasten prijs bij die soort voertuigen overal tusschen den Atlantischen
+en den Stillen Oceaan, naar 't hotel Martin brengt. Dat is, zooals
+men zegt, het beste fransche logement in New-York.
+
+Mijn doel op deze reis naar Amerika was, den ganschen weg van de
+nieuwe trans-continentale lijn door Canada af te leggen, een vluchtig
+uitstapje te doen naar de kust van Aljaska, dan de staten van het
+Westen te bezoeken, het Yellowstone-park te gaan zien en met de
+_Northern Pacific_ terug te keeren. Ik wist, dat tegen den eersten
+Augustus de boot voor Aljaska uit Victoria vertrekt; we hadden nu 21
+Juli, dus veel tijd had ik onderweg niet te verliezen.
+
+Toen ik dan ook Broadway nog eens had bezocht, die hoofdader van de
+stad, een ritje had gedaan met de eigenaardige luchtspoorwegen,--altijd
+voor 5 cents, juist als in den omnibus,--en bij 't ondergaan der
+zon, van de prachtige Brooklynbrug af, mijn oog had laten gaan over
+de reusachtige veerponten, de kolossale stoombooten en de tallooze
+vaartuigen van elken vorm, die zich in alle richtingen op de East,
+River bewegen, besloot ik reeds den volgenden morgen naar Canada
+te vertrekken.
+
+Ik had van New-York rechtstreeks per spoor naar Montreal kunnen gaan;
+twee concurreerende lijnen had ik zelfs tot mijnen dienst. Maar hoewel
+ik haast had, offerde ik een dag op, om een veel interessanter weg
+dan dien langs de spoorlijn te volgen, n.l. de route per stoomboot,
+eerst langs de Hudson en dan over het George- en het Champlainmeer. Ik
+heb geen berouw over die keus gehad.
+
+De stoombooten op de Hudson zijn uitstekend ingericht voor het comfort
+en 't genoegen der talrijke reizigers, die dagelijks op de mooie rivier
+pleziervaarten en uitstapjes doen. Volgens amerikaansch gebruik is er
+een orkest aan boord. Die booten zijn ook aanbevelenswaardig om de
+snelheid van hunne vaart; ofschoon het stroomop gaat, worden de 230
+kilometers, die New-York van Albany scheiden, in negen uren afgelegd,
+het oponthoud er onder begrepen. Het is een feit, dat de Amerikanen
+vlug en handig zijn; 't ontladen der koffers en der passagiers,
+alles gaat even rustig en snel.
+
+Prachtig weer maakte, dat ik recht kon genieten van het landschap,
+dat wezenlijk zeer mooi is. Tegenover New-York is de stroom meer dan
+één kilometer breed; naarmate men verder komt neemt hij nog in breedte
+toe. Op den linkeroever passeert men eene rij van landingsplaatsen
+en een menigte sierlijke buitenverblijven. Het grondgebied der stad
+New-York beslaat langs de Hudson eene oppervlakte van 28 kilometers,
+waarvan meer dan de helft reeds bebouwd is. Verder op verheffen zich
+langs den rechteroever de Palissaden, eene rij loodrechte rotsen,
+welker hoogte geregeld opklimt van 60 tot 170 meter.
+
+Na die Palissaden wordt de Hudson veel breeder; voorbij kaap Croton
+breidt zij zich over een groote oppervlakte uit en vormt als 't
+ware eene ruime baai, om dan weer kronkelend haren weg te vervolgen
+tusschen hooge, met wouden bedekte bergen. Dit geheele gedeelte der
+rivier is bijzonder schilderachtig; men vindt daar ook, halverwege
+op een plateau bekoorlijk gelegen, de militaire school van West-Point.
+
+Hooger stroomop, altijd aan den rechteroever, volgt dan Newburg, een
+mooie stad met 20000 inwoners, en nog iets verder boven Poughkeepsie,
+ook een belangrijke stad, weer een groote ijzeren brug, die de Hudson
+overspant.
+
+Om zes uur komen we te Albany aan. De boot zet ons bij het
+spoorwegstation af; de wagons wachten ons op tien pas afstands van
+de kade en terstond vertrekt de trein.
+
+Het spijt mij, dat ik Albany niet heb kunnen bezoeken; 't is de
+hoofdstad van den staat New-York, eene stad met 100000 inwoners en
+met vele merkwaardige gebouwen.
+
+Saratoga, dat ik tegen het vallen van den avond bereik, is een groot
+dorp, een soort van luxe-plaatsje, beroemd om zijne minerale bronnen
+en in den zomer druk bezocht door de amerikaansche _beau monde_. Ik heb
+nog even den tijd gehad voor een vluchtig bezoek aan Congress-Park met
+zijne statige olmen, en voor een wandeling door de hoofdstraat met de
+meeste hôtels en de deftigste woningen van particulieren. Den volgenden
+dag was het prachtig weer. In anderhalf uur bracht de spoorweg mij
+bij het zuidelijk uiteinde van het George-meer, te Caldwell, van waar
+de stoomboot direct na aankomst van den trein vertrekt. Daar dichtbij
+staat een reuzengroot hôtel, zooals men er alleen in Amerika vindt,
+gebouwd op de plaats van een oud fransch fort, waarvan nog enkele
+ruïnen over zijn.
+
+Deze streek bekleedt eene belangrijke plaats in de geschiedenis
+van Amerika gedurende de laatste eeuw. Van 1755 tot 1759 zijn de
+romantische oevers van het George-meer herhaaldelijk het tooneel
+geweest van bloedige gevechten tusschen Franschen en Engelschen. Men
+mag het nog wel eens in herinnering brengen, dat het George-meer en
+het Champlainmeer beide het eerst door Franschen zijn bezocht.
+
+Nu zijn een menigte kleine villa'tjes verspreid langs hunne woudrijke
+oevers. Vluchtend voor de hitte der maand Augustus, die in New-York
+dikwijls ondragelijk is, houden de burgers en vooral de burgeressen
+der groote stad er van, om hier een zuiverder en frisscher lucht in
+te ademen. Zeker is het George-meer met zijne vele groene eilandjes,
+mooi, zeer mooi zelfs; maar ik ben er niet zoo verrukt van als de
+Amerikanen, die niet aarzelen, het boven de schoonste zwitsersche
+meren te verheffen, en die het den eersten rang toekennen onder de
+meren der gansche wereld. Men zou het eerder met de meren uit Zweden
+kunnen vergelijken, als de bergen wat hooger waren en--wat weer bij de
+laatstgenoemde ontbreekt--hier staan de gezellige levendigheid van de
+oevers en de vele aanlegplaatsen toe, om tal van aardige amerikaansche
+dames in vroolijk zomertoilet eens op te nemen.
+
+De vaart over het George-meer duurt ongeveer drie uren. Aan het
+noordelijk uiteinde wacht ons een trein. In twee minuten heeft de
+ontscheping zonder moeite en zonder geraas plaats gehad, ik heb geen
+orders hooren geven en geen stoomfluit gehoord. Het is een wonder! Een
+kwartier later geschiedt het tegenovergestelde, de overgang uit den
+trein in de boot, aan 't zuidelijk einde van het Champlainmeer,
+te Ticonderoga. Daar staat ook een historisch fort, waarvan de
+overblijfselen op een naburige rots liggen, die haren naam aan het
+kleine stadje, punt van vertrek der booten, heeft gegeven.
+
+Het eerste gedeelte van het Champlainmeer is nog al aardig; maar
+weldra wordt het meer breeder, de oevers worden lager, en het water
+neemt eene gele kleur aan. De landstreek is niet meer, zooals bij het
+George-meer, een uitspanningsoord, maar eenvoudig een landbouwgebied,
+afgesloten in de verte door mooie blauwe bergen, de Adirondacks.
+
+Om vijf uur wordt er aangelegd op den rechteroever, te Burlington,
+de volkrijkste stad uit den staat Vermont; veel fransche Canadeezen
+zijn in die belangrijke industriestad gaan wonen.
+
+Twee uren later verlaat ik de stoomboot, om per spoor verder naar
+Plattsburg te gaan. De grens van Canada passeeren we te Rouse's
+Point en om elf uur 's avonds ben ik in een fransch hotel te Montreal
+geïnstalleerd.
+
+Ik kende Montreal reeds, door mijn bezoek in 1876, op mijne eerste reis
+naar Amerika. De bevolking, die in het begin dezer eeuw nauwelijks
+9000 inwoners bedroeg, werd toen op 120000 geschat en nu is ze reeds
+tot 200000 gestegen en neemt nog voortdurend snel toe.
+
+De stad, die gebouwd is op een eiland, door de Sint-Laurens en een
+arm van de rivier Ottawa gevormd, ligt op den linkeroever van den
+grooten stroom in eene vruchtbare vlakte, aan den voet van den Mont
+Royal, waarnaar de stad is genoemd en dien men tegenwoordig langs
+een spoorwegje kan bestijgen. Van den top af heeft men een prachtig
+gezicht op de stad, welker daken en torens in de zon schitteren,
+en op de Sint-Laurens, die vele kilometers breed is met hare groene
+eilandjes en de vruchtbare velden langs de oevers.
+
+Zeker zou men met genoegen vele dagen in de mooie stad Montreal
+kunnen doorbrengen, waar de meerderheid der bewoners Fransch spreekt
+en waar men bij elke schrede aan Frankrijk, het "oude land", zooals
+de Canadeezen zeggen, wordt herinnerd. Maar ik had mij voorgenomen,
+op mijn terugweg op nieuw Beneden-Canada te bezoeken en ik maakte
+mijne toebereidselen, om nog denzelfden avond te vertrekken.
+
+Mijn eerste visite gold den heer Beaugrand, oud-burgemeester van
+Montreal, een gewaardeerd schrijver van romans en reisverhalen; nu is
+hij redacteur van de _Patrie,_ een der meest gelezen fransche dagbladen
+in Canada. Ik werd allervriendelijkst door hem ontvangen. Daarna
+bezocht ik den heer Schwoob, consulair agent voor Frankrijk, die met
+buitengewone voorkomendheid zich onmiddellijk te mijner beschikking
+stelde, om mij aan den superintendent van de _Canadian Pacific_,
+den heer Mac Nicoll, voor te stellen. De laatste gaf mij een
+introductiebrief mee voor alle employés langs de onmetelijke lijn,
+waarover hij het oppertoezicht heeft. Ik maak van de gelegenheid
+gebruik om mijn kaartje te koopen, dat tot Victoria 75 dollars kost;
+voor twintig dollars buitendien krijg ik een bed in de _sleeping car_,
+welk gemakkelijk ingericht rijtuig ik dan ook overdag mag gebruiken
+en mijn kaartje is _unlimited_, dat wil zeggen, dat ik onderweg mag
+uitstappen, en overal, waar 't mij goed dunkt, zoolang mag blijven,
+als ik wil.
+
+Ik had ook nog tijd, den heer Mercier te bezoeken, den
+Aljaska-reiziger, die mij zeer bruikbare inlichtingen gaf over de
+streken, die ik dacht aan te doen.
+
+Intusschen is het uur van vertrek gekomen. Om 8 uur installeer ik
+mij met mijne lichte bagage in den _parlour-car_, de Yokohama. De
+gereserveerde rijtuigen hebben namelijk, evenals stoombooten,
+ieder eenen naam. Ik heb niet veel medereizigers; de eerste indruk
+is uitmuntend.
+
+De canadasche pacific-spoorweg is de jongste trans-continentale lijn
+in Amerika en zij is inderdaad een wonderwerk. In 1875 is men ermede
+begonnen, maar eerst sedert 1880 is men er vlug mee voortgegaan,
+toen de regeering op het gelukkig denkbeeld kwam, den aanleg aan
+eene bijzondere maatschappij te gunnen. Zoo kon vijf jaar voor den
+voorgeschreven termijn, den 4_den_ Juli 1886, een trein, uit Montreal
+vertrokken, de stille Zuidzee bereiken, eene uitkomst, die des te
+belangrijker was, omdat de weg aangelegd moest worden door bijna
+geheel verlaten streken, die groote natuurlijke bezwaren aanboden.
+
+Bijna 500 kilometers zijn in de rotsen uitgehouwen. De bruggen zijn
+ontelbaar, één, van ijzer vervaardigd, is 250 meter lang; een andere is
+tusschen twee bergen 90 meter boven een stroom gebouwd. In de laatste
+weken werkte men zelfs bij de strengste koude; als de paarden niet
+meer konden, spande men honden voor wagens. Herhaaldelijk heeft men
+rails gelegd, terwijl het kwik in den thermometer bevroren was. Van
+de vier groote secties der lijn zijn twee door de regeering en de
+beide andere door de maatschappij aangelegd. De zoo snelle voltooiing
+van den reusachtigen spoorweg, die van Montreal tot Vancouver niet
+minder dan 4679 kilometer lang is, mag, ik herhaal het, een reuzenwerk
+worden genoemd, en heeft aangetoond, dat zoowel de ingenieurs als
+de werklieden uit Canada in niets bij hunne buren uit de Vereenigde
+Staten achterstaan.
+
+De compagnie van den Canada-pacific-spoorweg maakt goede zaken. Buiten
+de groote lijn omvat haar spoorwegnet groote uitgestrektheden van
+de noordwestelijke prairieën en enkele wegen oostwaarts naar Quebee,
+Halifax enz. en ook verscheiden lijnen, die met de amerikaansche in
+verbinding staan. Van Halifax naar Vancouver, dat is van den eenen
+oceaan naar den anderen, wordt de afstand van 5908 kilometers geregeld
+in zeven dagen afgelegd, en op een manier, zoo prettig en gemakkelijk
+als men zich in Europa niet kan voorstellen. Tegenwoordig kan men
+zonder moeite in veertien dagen van Parijs naar Victoria op Vancouver
+komen, en daar langs dezen weg de afstand van Japan 516 mijlen korter
+is dan over San-Francisco en slechts 13 à 14 dagen eischt, kan men
+vier weken, nadat men Frankrijk heeft verlaten, op de kaden te Yokohama
+wandelen, terwijl deze reis over Marseille en Suez 42 dagen duurt. [1]
+
+25 Juli.--Ik heb een uitmuntenden nacht gehad en sta om zeven uur
+op, geheel uitgerust van de vermoeienis der vorige dagen. We zijn
+de hoofdstad der _Dominion_ Ottawa reeds lang voorbij. We rijden nu
+langs den rechteroever der rivier van denzelfden naam, die we een uur
+later zullen verlaten op het punt, waar zij zich naar het noordwesten
+buigt. Daar zijn we te Mattawa, een belangrijke plaats voor den handel
+in het hout, dat uit de provincie Ottawa komt, en punt van samenkomst
+voor de hertenjagers en de forellenvisschers. Een _dining-car_ wordt
+aan onzen trein gehecht en ik ontbijt met smaak, wat in Amerika,
+zoowel in Canada als in de Vereenigde Staten, eene zeldzaamheid is.
+
+De oude spoorweg, door de regeering aangelegd, eindigde 42 kilometer
+verder, bij het station Callander. Bij dit punt begonnen dus de werken
+der _Canadian Pacific_, van de C.P.R., zooals men bij verkorting zegt.
+
+Wij naderen de streek der kleine meren ten noorden van het
+Huronmeer. Men ziet er verscheidene in 't voorbijgaan. Het grootste
+is het Nipissing-meer, een mooie watervlakte van 80 kilometer lang
+en 40 breed, met woudrijke eilandjes er in en een gordel van wouden
+er omheen, waarin veel wild wordt aangetroffen. Hoe onbeteekenend
+klein is echter dat meer, vergeleken bij de rij uitgestrekte
+zoetwater-binnenzeeën, iets zuidelijker op 16° lengte!
+
+Om tien uur komen we te North Bay, een klein, geheel nieuw stadje aan
+de noordzijde van het meer. De trein staat er tien minuten stil. Ik ga
+een tocht wagen naar het buffet; men eet er staande en men kan er enkel
+brood, thee en koffie krijgen. Geen gegiste dranken, noch bier, noch
+wijn worden er geschonken; zoo is het aan alle buffetten langs de lijn.
+
+Nadat we eenigen tijd langs het meer zijn gestoomd, gaat de spoorweg
+over het voornaamste toevoerkanaal, de rivier Sturgeon, juist
+boven schilderachtige stroomversnellingen. De temperatuur is zacht
+en ik breng een groot deel van den tijd door op het balkon van de
+_smoking-room_ achter aan den trein; van daar verlies ik geen enkele
+bijzonderheid van het landschap.
+
+Op enkele punten is het woud gekapt; maar de landbouw heeft nog slechts
+schroomvallig bezit genomen van het domein der houthakkers. Bijna
+overal is de bodem met primitieve wouden bedekt, hier en daar, helaas,
+door brand vernield. Op de wanstaltige en in ontbinding verkeerende
+overblijfselen der van ouderdom gestorven woudreuzen, tusschen dorre
+maar nog rechtop staande boomen, op de gecarboniseerde lagen en de in
+elkander verwarde halfvergane stammen, groeit een nieuw geslacht van
+jonge boomen vol leven. Het is een dicht labyrinth, waar men overal
+water aantreft. De meren zijn ontelbaar en dat zijn ook de waterloopen,
+die door het bosch kronkelen en naast den spoorweg aan houtzagerijen
+beweegkracht leveren.
+
+Sudbury is ook een nieuw stadje, zoo maar midden in het woud
+ontstaan. Het is een belangrijk punt der lijn; in de nabijheid ontgint
+men aanzienlijke koper-, nikkel- en platinalagen en van hier gaat de
+287 kilometer lange zijlijn uit, die bij Sault Sainte-Marie eindigt,
+de oude fransche kolonie op de landengte, die het Huronmeer met het
+Bovenmeer verbindt. Een kanaal met sluizen stelt die twee binnenzeeën
+met elkaar in gemeenschap, en een draaibrug, die den canadeeschen en
+den amerikaanschen oever verbindt, laat de spoortreinen passeeren en
+brengt zoo de verbinding tot stand van de Transcanada-spoor met de
+groote amerikaansche lijnen.
+
+Verderop wordt de schilderachtige streek, nog woester. Ontgonnen
+plekken worden schaarscher en kleiner en komen enkel onmiddellijk aan
+de spoorbaan voor; en water, altijd water vertoont zich aan het oog,
+een tallooze menigte meertjes, moerassen, als geëmailleerd met fraaie
+roode bloemen, een gansche waterflora, welker frissche, teergroene
+kleur vreemd afsteekt tegen den donkeren tint van het stilstaande
+water en tegen de uitgegestrekte door het vuur zwart geworden lagen!
+
+26 Juli.--Tweede nacht in de _Yokohama_, even goed als de vorige. Vroeg
+in den morgen gaan we langs den noordelijken oever van het Bovenmeer,
+dat men 't eerst te zien krijgt te Heron Bay, 1291 kilometer van
+Montreal verwijderd. Het meer levert een prachtig schouwspel op,
+en overtreft mijne verwachtingen. De steile, rotsachtige kust,
+die diep is ingesneden, vormt een serie bochtige baaien, bezaaid
+met woudrijke eilanden; de horizon wordt gevormd door het heldere
+water van het grootste meer der wereld. Men weet, dat het Bovenmeer
+niet minder dan 590 kilometer lang is, terwijl 260 kilometer de
+grootste breedte aangeeft. Zijne oppervlakte, die Reclus op 83630
+vierk. kilometer berekent, zou dus gelijk zijn aan die van 14 à 15
+fransche departementen.
+
+Het landschap is grootsch. Het woud is meer ongeschonden 't zijn nog
+wel altijd dennen, beuken, lorken, maar de boomen zien er krachtiger
+uit. De weg, in de rotsen uitgehouwen, dikwijls door tunnels en
+houten bruggen op schragen afgebroken, is volkomen goed in orde en
+heeft enorme sommen moeten kosten. Verscheidene uren aaneen houden we
+dit tooverlandschap voor oogen. Soms doen oneffenheden van den bodem
+het meer een oogenblik uit het oog verdwijnen, maar spoedig komt het
+weer te voorschijn.
+
+Een der merkwaardigste punten is de groote bocht om Jack Fish Bay,
+waar de spoorweg wel 6 à 7 kilometer lang omheen buigt. Die baai
+is, zooals de naam aanduidt, beroemd om den overvloed en de goede
+hoedanigheid van de visch. Overigens levert het Bovenmeer overal veel
+visch; de forel komt er veel voor en men vischt er soms forellen
+van vijf à zes pond. Dezen morgen hebben we in onze _dining-car_
+heerlijke exemplaren gegeten.
+
+De Nipigon-baai, die dan volgt, is ook schoon, met hare bazaltrotsen
+en de rij schilderachtige eilandjes, langs den rand. Wij passeeren
+langs eene ijzeren brug eene breede rivier, die na eene flauwe bocht,
+in het Bovenmeer het water van het Nipigon-meer, uitstort. Dit meer,
+behalve bij de geographen, aan weinig personen bekend, is toch
+dertienmaal zoo groot als het meer van Genève. De oppervlakte wordt
+geschat op 7500 vierk. kilometer. In dezen hoek van het amerikaansche
+continent weet men inderdaad niet, welk der twee elementen, de aarde
+of het water het in uitgestrektheid wint.
+
+In die streken, ten noorden van het Bovenmeer gelegen, die zoo koud
+zijn in den winter, dat de thermometer soms daalt tot op het vriespunt
+van kwik, is de warmte in den zomer dikwijls drukkend. Wij kregen er
+een staaltje van: des middags 27° in de schaduw, in den vollen wind.
+
+Voorbij het station Nipigon verliest men het Bovenmeer uit het oog,
+om het twee uren later bij de Donderbaai terug te vinden, die ook
+weer evenals de vorige, zeer mooie punten aanbiedt.
+
+We arriveeren om drie uur te Port-Arthur, 1600 kilometer van
+Montreal. De eerste der drie groote secties van den weg is afgelegd;
+we komen nu in de westelijke sectie. We moeten hier onze horloges
+een uur achteruit zetten. Buitendien waarschuwen de uurwerken der
+compagnie ons, dat we voortaan de dagen niet meer verdeelen in twee
+helften, ieder van twaalf uren, maar dat de uren van middernacht tot
+middernacht zullen worden gesteld in ééne rij van vier-en-twintig
+uren; dus in plaats van twintig minuten over drie in den namiddag,
+zeggen we vijftien uur twintig.
+
+Port-Arthur, dat fraai gelegen is op den westelijken oever van de
+Donderbaai, is in 1867 gesticht. Het is nog maar een klein stadje
+van 5500 inwoners, maar bestemd om snelle vorderingen te maken,
+want met het erbij gelegen plaatsje Port William is het een punt van
+vertrek en aankomst van tallooze stoombooten en van eene geregelde
+scheepvaartlijn, toebehoorende aan de C. P. R. Buiten haar net van
+spoorwegen bezit de machtige compagnie uitmuntende en snelvarende
+stoombooten, waarmee ze tweemaal 's weeks geregeld de gemeenschap
+onderhoudt met Owen Sound, de haven van Toronto aan de George-baai.
+
+Men ziet het, we zijn in de beschaafde wereld teruggekeerd; de
+vlakte is overal bebouwd en heeft een kaal en eentonig voorkomen;
+geen boomen brengen afwisseling en geen tuin omgeeft die kleine
+houten huisjes, die alle aan elkaar gelijk zijn en verspreid liggen
+over eene groote oppervlakte. Daarmee in tegenstelling zijn de ruime
+magazijnen, de dokken, de aanlegplaatsen, de kolendepóts en groote
+elevators, waarvan één, een reusachtig gevaarte, 1200000 schepel kan
+bevatten. Alles duidt aan, dat de dag nabij is, waarop zich daar een
+groote stad zal vertoonen, en waarop paleizen van marmer en graniet
+de nederige hutjes van heden zullen vervangen. Zoo gaat het in Amerika!
+
+We nemen in Port-Arthur eenige reizigers op. Gelukkig is het niet
+de dag, die op de boot van Owen Sound correspondeert; want dan zou
+onze _sleeping-car_ overvol zijn geworden. Een laatste groet aan
+het Bovenmeer! De streek, die na Port William voor ons ligt, wordt
+besproeid door de schoone, breede rivier Kaministiquia, welker oevers
+we eenigen tijd volgen. Langzamerhand wordt het bouwland schaarscher;
+de natuur herneemt een woest karakter. Tegen het vallen van den
+avond passeeren we de waterscheiding tusschen het Bovenmeer en het
+Winnipeg-meer, d.i. tusschen het bekken van de Sint-Laurens en dat
+van de Hudsonsbaai.
+
+27 Juli.--Van des morgens vijf uur af ben ik op mijn observatiepost
+op het balkon van den wagen, ik wil het station Rat Portage niet
+verzuimen, waar ik het beroemde Woudmeer zal kunnen zien. Het
+landschap is allerliefst: veel mooie meertjes, onderling met elkaar
+in gemeenschap staande, brengen afwisseling en maken, dat de Indianen
+en de trappers van vroeger, met kleine draagplaatsen of _portages_
+hier en daar er tusschen, in hunne booten van boomschors honderden,
+ja duizenden mijlen konden afleggen.
+
+In een zoo moerassig oord stuitte de aanleg van spoorwegen natuurlijk
+op groote moeilijkheden. De grond is niets dan een wiegelende weide,
+rustend op zware veenlagen. Om den weg te leggen op voldoend vasten
+bodem, moesten er enorme hoeveelheden aarde en steenen worden
+aangevoerd, die in de modder verzonken zonder merkbaar gevolg.
+
+Wat het Woudmeer aangaat, het is een vrij groot zoet waterbekken
+met eenen omtrek van 640 kilometer; men krijgt er echter geen goed
+overzicht van door de ontelbare eilandjes, die boven het ondiepe
+water uitkomen.
+
+Nu betreden wij Manitoba. De dennen, die al kleiner worden, verdwijnen
+ten laatste geheel. Men merkt, dat men de prairie nadert; de grond is
+donker en veelal bebouwd; groote kudden doen zich te goed aan groene
+weiden. Daar is de Roode Rivier: we steken die over langs een mooie
+ijzeren brug en om kwartier over tien, juist den aangegeven tijd,
+komen we bij 't station Winnipeg, 2292 kilometer van Montreal. De
+tijdcirkel bepaalt het vertrek op 14.20 uur: dus heb ik nu de vrije
+beschikking over vier uren.
+
+Winnipeg is, na Ottawa, de volkrijkste stad van de groote lijn
+tusschen Montreal en de kust der Stille Zuidzee. Ze ligt aan de
+samenvloeiing van de Roode Rivier en de Assiniboine en is als
+Fort Garry langen tijd de stapelplaats en zetel geweest van de
+Hudsonsbaai-compagnie. Nu is het de hoofdstad van Manitoba, en het
+neemt onder de steden der _Dominion_, met zijne 30000 inwoners,
+den zevenden rang in. De hoofdstraat, waarop de andere rechtlijnige
+straten uitkomen, is buitengewoon breed, geplaveid met boomstammen
+en naar landsgebruik voorzien van houten trottoirs. Er zijn weelderig
+ingerichte magazijnen en een zeker aantal mooie openbare en bijzondere
+gebouwen. Het stadhuis is een monumentaal geheel, werkelijk een groote
+stad waardig; een gedenkzuil staat er voor, opgericht ter eere van
+de soldaten uit Canada, die in 1885 vielen in den strijd tegen de
+kleurlingen van het Noordwesten.
+
+Voor het eind dezer eeuw zal waarschijnlijk de bevolking van Winnipeg
+het cijfer van 100000 inwoners hebben bereikt. De geographische
+ligging, in het centrum van het land en te midden der vruchtbare
+prairieën van het Noordwesten, verzekert aan de stad eene groote
+toekomst. Wie weet, of niet te eeniger tijd Winnipeg voor Canada
+de plaats zal innemen, die Chicago in de Vereenigde Staten
+bekleedt? Aan den anderen kant der Roode Rivier ligt, ver uit
+elkaar gebouwd, de fransche voorstad Saint-Boniface, residentie
+van monseigneur Taché, het eerwaarde hoofd der katholieke kerk in
+de noordwestelijke provinciën. Maar al is het fransche element het
+talrijkst vertegenwoordigd op den rechteroever der Roode Rivier,
+te Winnipeg en in 't overige Manitoba is dat niet het geval. Kort
+voor ik er kwam, had het parlement der provincie een wet aangenomen,
+die het onderwijs van de fransche taal op de scholen verbood. Ik
+haast mij er bij te voegen, dat die wet, welke tegen den geest der
+constitutie indruischte, algemeen protest heeft uitgelokt, zoowel
+bij de Franschen als bij de liberale Engelschen.
+
+Een zondag in een engelsch of amerikaansch land te moeten doorbrengen,
+is noodlottig voor een reiziger. Te Winnipeg heb ik er weer de
+ervaring van opgedaan. De trams rijden niet; een havelooze koetsier
+biedt mij een rijtuig van betwistbare zindelijkheid aan, waarvoor
+hij mij anderhalven dollar per uur vraagt, wat ik natuurlijk weiger.
+
+Zoo zie ik mij genoodzaakt, bij een temperatuur van 31°, te voet
+rond te loopen, als ik ten minste getrouw mijnen plicht als toerist
+wil vervullen. Alle winkels zijn gesloten, maar daar luiken in
+dit land onbekend zijn, kan men door de vensters de uitstallingen
+waarnemen. Kooplieden en bedienden, allen ernstig in het zwart
+gekleed, zitten voor hunne gesloten huisdeuren stil te rooken of te
+pruimen. Herhaaldelijk vroeg ik, of ik iets kon koopen, dat ik met den
+vinger aanwees, bijv. een pakje sigaren of tabak, en telkens ontving
+ik slechts eene melancolieke, maar stellig weigerende hoofdschuddende
+beweging tot antwoord. De honden zelfs schenen door hunne droevige
+houding aan te toonen, dat het zondag was, en dat ze niet mochten
+draven, of gekheid maken, of elkaar beleefdheden bewijzen als op
+andere dagen.
+
+Daar treft op eens een vroolijke fanfare, een helsche muziek van
+trommels, cimbalen, fluiten en klaroenen mijn oor. Ik zie een
+twintigtal mannen en vrouwen, oude vrouwen vooral, in fantastische
+uniformen, met versnelden pas voorbijtrekken, de vlag voorop. Ze
+maken deel uit van het Leger des heils. En dan te moeten bekennen,
+dat die dwaze maskerade, het eenige vroolijke verschijnsel in mijn
+bezoek aan Winnipeg, niet bij machte was, de stroeve aangezichten
+van de enkele toeschouwers op straat te ontspannen!
+
+'t Is intusschen drukkend warm; de zon brandt op de stoffige en
+te weinig beschaduwde straten der hoofdstad van Manitoba. Om geen
+zonnesteek te krijgen, verschuil ik mij dan ook maar in een hôtel
+bij 't station. Maar om een glas bier machtig te worden, moet ik een
+krijgslist gebruiken. Van buiten gezien schijnt de _bar_ gesloten,
+en werkelijk is de straatdeur dan ook hermetisch dicht. Doch er is
+nog wel iets op te vinden. De ingewijden kennen den weg naar zeker
+klein deurtje, dat tot het buffet toegang geeft. Daar zult ge verbaasd
+zijn, in het half-duister een talrijk gezelschap aan te treffen,--wat
+tot op zekere hoogte de stilte op straat verklaart--en men zal u er
+alle dranken, die ge verlangt, verschaffen. Dat noemt men hier de
+zondagsrust eerbiedigen!
+
+Ten westen van Winnipeg gaat de weg, die in volkomen rechte lijn,
+tot zoo ver het oog reikt, zich voortzet, door eene geheel vlakke
+streek. We zijn in de zone van die prairieën, die bijna overal hebben
+plaats gemaakt voor korenvelden, naar alle zijden zich uitstrekkend,
+zonder een enkelen boom en zonder afsluitingen. Groote boerenhoeven
+wijzen hier en daar op den rijkdom van dit deel van Manitoba, dat
+met den staat Dacota, welks noordgrens niet ver is verwijderd, er
+naar streeft, de korenschuur van Europa te worden. Duizenden mijlen
+lang zal de streek zoo blijven: aangrijpend beeld voor de toekomst
+van onzen landbouw!
+
+Portage-la-Prairie, aan de rivier Assiniboine, is het eerste
+belangrijke station en een der voornaamste marktplaatsen der
+provincie. Men ziet er groote molens en reusachtige elevators.
+
+Brandon, waar we 's avonds aankomen, bestaat reeds tien jaar; 't is
+een stad met 6000 inwoners en de grootste korenmarkt van Manitoba. Daar
+moeten we weer ons horloge een uur achteruit zetten. Men heeft er tien
+minuten oponthoud. De dames uit de stad komen in groot toilet op het
+perron van den spoorweg; 't is vandaag Zondag, en er zijn niet veel
+publieke vermakelijkheden te Brandon!
+
+Er zijn een massa reizigers bijgekomen. In de _parlour_ en den
+rookwagen gaat het zeer levendig toe; misschen gedeeltelijk tengevolge
+van de glazen whisky met apollinaris, waarop de heeren elkander
+tracteeren. Het kleine badkamertje in onzen waggon dat ik nog niet
+heb vermeld, schijnt nog meer te worden gebruikt voor die soort van
+plengoffers, dan voor het doel, waartoe het werd bestemd.
+
+28 Juli.--In den afgeloopen nacht zijn we Qu'appelle voorbijgegaan,
+een groot dorp aan de rivier van dien naam.
+
+Regina, waar we zeer vroeg aankomen, is de voornaamste stad aan de
+Assiniboine, een der vier districten, waarin voorloopig het groote
+Territorium van het noordwesten is verdeeld.
+
+Het aantal inwoners van Regina, "de koningin der prairieën", is
+nog niet meer dan 2200, en toch is het de zetel van de wetgevende
+macht der staten van het Westen tusschen Manitoba en Columbia en het
+hoofdbureau der rijdende politie. Dit keurcorps bestaat uit duizend
+in den krijg geharde ruiters, en moet de grens der Vereenigde Staten
+bewaken en de orde handhaven onder de blanken en de over groote
+uitgestrektheden verspreide Indianen; meer nog, ze moet waken voor
+de naleving der wet, die onder strenge strafbepalingen verbiedt,
+aan de Indianen alcoholische dranken te verkoopen.
+
+Van nu af zullen we telkens bij de stations Indianen aantreffen. In
+dekens gewikkeld, zwijgend neergehurkt, zitten die arme menschen langs
+de spoorweggebouwen en bieden aan de trein-passagiers buffelhorens
+te koop aan, mooi opgewreven en kunstig aaneengehecht, of borduurwerk
+van hun hand of andere kleine merkwaardige voorwerpen. Deze Indianen
+zijn van den stam der Zwartvoeten, wier gereserveerd terrein langs
+den spoorweg ligt.
+
+Gisteren wees mijn thermometer in den namiddag 33° aan. Heden morgen is
+de temperatuur zeer koel, maar alles voorspelt, dat we weer een warmen
+dag zullen krijgen. In dezen tijd van het jaar bedraagt de dagelijksche
+schommeling in de temperatuur wel 20 à 25 graden. Stellig ga ik mij
+nooit in dit land vestigen, waar het 's nachts ijzig koud is, en dat
+den ganschen dag, zonder eenige beschutting, aan een onverbiddelijke
+bestraling door de zon is blootgesteld. Al voortgaande komen we
+in eenzamer streken. De flauw golvende bodem brengt minder voort,
+naarmate we hooger stijgen op het plateau, waarop we ons sedert
+vier-en-twintig uren bevinden. In de inzinkingen van het terrein
+ziet men hier en daar kleine meertjes, bedekt met eene zoutkorst,
+die men in de verte voor ijs zou houden. Geen plantengroei is er te
+zien dan geel, kort gras, waardoor de streek het voorkomen heeft van
+een oneindig groot korenveld na den oogst.
+
+Nu en dan vertoonen zich die zonderlinge kleine, dieren, bekend
+onder den naam van prairiehonden, en eenige niet zeer wilde vogels,
+waarop mijn reisgezelschap met steenworpen jacht maakt. Een voorraad
+steenen hadden ze er voor meegenomen.
+
+Nog slechts weinige jaren geleden zwierven buffels in ontelbare menigte
+door ditzelfde land. Nu is er geen enkele meer; alle zijn door de
+jagers uitgeroeid. Maar hunne sporen, die altijd in rechte lijnen
+elkaar kruisen, zijn nog duidelijk zichtbaar. Hunne uitgebleekte
+beenderen worden van heinde en ver bijeengebracht naar de buurt der
+stations en op enorme hoopen geworpen, bestemd voor de fabricatie
+van beenzwart.
+
+Medicine Hat is, op een hoogte van 650 meter, mooi gelegen aan de
+voor 't grootste gedeelte van haren loop bevaarbare Saskatchewan. De
+veeteelt en de ontginning der steenkoolmijnen in de buurt beloven
+veel voor de toekomst dezer stad.
+
+In de prairie is de lucht zoo zuiver en zoo helder, dat de
+zonsondergangen er bijna altijd wonderlijk schoon zijn. Hedenavond kon
+ik evenmin als gisteren mij losrukken van het tooverachtig schouwspel,
+dat de hemel aanbood, toen de laatste stralen der ondergaande zon
+hem verlichten.
+
+29 Juli.--Vijfde nacht. Bij mijn ontwaken voel ik mij even frisch en
+wel als op den eersten dag. 't Is dan ook een feit, dat de veeren
+der rijtuigen uitstekend zijn en de vaart niet zeer snel; dus is
+de vermoeienis uiterst gering. Een opmerkenswaardig iets is, dat de
+trein zoo weinig geraas maakt onderweg. Weinig of geen stoomgefluit;
+men schreeuwt de namen der stations niet af; de trein staat stil, men
+vertrekt weer, zonder dat iemand gewaarschuwd wordt. De stations,
+voor 't grootste gedeelte oorspronkelijk in onbewoonde streken
+gebouwd, staan vrij regelmatig op afstanden van 15 à 20 kilometer van
+elkander, maar de trein staat slechts stil bij die, waar een signaal
+is geheschen. Men hoort geen enkel bevel geven; geen stationschef of
+beambte is te zien; ze zijn er echter wel, maar daar ze geen speciale
+kleeding dragen, bemerkt men hunne tegenwoordigheid niet.
+
+We hebben in onzen trein twee groote tweede-klassewagens
+of emigrantenwaggons. Ze zijn gemakkelijk ingericht en het tarief
+bedraagt ongeveer de helft van dat der eerste klasse. Elke passagier
+heeft recht op eene legerstede zonder verhooging van den prijs,
+en de compagnie verhuurt het beddegoed tegen matig tarief.
+
+Van nacht zijn we Calgary voorbij gestoomd, een drukke markt uit
+die streken en middelpunt van veeteelt. Het is de hoofdstad van het
+district Alberta; de Cri-Indianen of Zwartvoeten bewonen verscheiden
+_reservations_ in die streken. Toen het dag was, volgde het station
+Morley en weldra zagen we de blauwe toppen van het Rotsgebergte aan
+den horizon verschijnen. We gaan over eene breede rivier met helder
+water en de trein stoomt een dal binnen, aan beide zijden omgeven door
+kale, besneeuwde bergtoppen. Dennen verschijnen weer ten tooneele;
+we hebben de eeuwige, eentonige prairie achter ons gelaten.
+
+Bij het station Gap, 1264 meter hoog gelegen, wordt er een
+_observation-car_ aan den trein gehecht, een aardige attentie van de
+C. P. R. voor de beminnaars van natuurschoon. Het is een groot, aan
+de zijden geheel open rijtuig, waarin men enkel een paar banken vindt,
+en waar men een wandeling van een twintigtal schreden in kan doen.
+
+Terwijl ik bij Canmore de schoone omtrekken van den Drie-Zusters-berg
+bewonderde, zag ik twee jonge priesters, die zich in het Fransch met
+elkaar onderhielden. Op reis maakt men spoedig kennis. Wij stelden
+ons aan elkander voor. Zij waren dien nacht te Calgary in den trein
+gekomen; de een, de heer Hyvernat, was professor aan de katholieke
+hoogeschool te Washington en had met zijn vriend eene groote reis
+gemaakt naar Aziatisch Turkije. Ze vertellen mij, dat ze plan hebben,
+een dag te blijven in Banff en weten mij eindelijk over te halen,
+mij bij hen te voegen, om een vluchtig bezoek te brengen aan het
+Nationale Park in Canada.
+
+Daar het hoofddoel van mijne reis Aljaska was, had ik regelrecht van
+Montreal naar Victoria willen gaan. Daarom aarzelde ik eerst en nam
+niet terstond het mij gedane vriendelijke voorstel aan, maar weldra
+liet ik mij overreden. De tijd drong, want spoedig zonden we bij
+het station zijn. Gelukkig, dat ik weinig bagage heb; ik pak alles
+haastig in; laat een dollar glijden in de hand van den neger, die
+voor mijn waggon zorgde en verbaasd was, dat ik zoo haastig vertrok,
+en een paar minuten later, toen de trein zich in beweging zette om
+zijnen weg te vervolgen, zat ik met mijne nieuwe reisgezellen in den
+hôtel-omnibus. Ik had in éénen adem 106 uren afgelegd, het traject
+van Montreal naar Banff, 3774 kilometer.
+
+Het hotel, dat zeer geriefelijk, zelfs weelderig is ingericht, ligt
+op een hoogte in een allerbekoorlijkste streek. Onze eerste zorg
+na aankomst was, ons van een rijtuig te verzekeren, dat voor acht
+dollars den geheelen dag te onzer beschikking bleef.
+
+We hebben onzen tijd goed gebruikt. Eerst een uitstapje van drie uren
+naar het Minnewasaka-meer, langs hoogten en laagten, door een prachtig
+bosch, hier en daar door brand vernield, 't geen aan het werkelijk
+grootsche landschap een melankoliek woest karakter verleende. Een
+der merkwaardigste uitzichten op dien weg heeft men op de brug
+over de Boogrivier. Na het lunch togen we naar de zwavelbronnen,
+die op verschillende hoogte aan de oostzijde van den Stephenberg
+ontspringen; bezochten de badinrichting en deden een langen rit langs
+de rivier; namen bij een temperatuur van 33° een verkwikkend bad in een
+natuurlijken vijver, zoo groot, dat men er kon zwemmen, en brachten ten
+slotte een bezoek aan eene grot, waarin we ook een vijver aantroffen.
+
+Na het diner gingen we te voet een schilderachtigen waterval in de
+buurt zien, en besloten den interessanten dag op het terras bij
+het hotel met een uitzicht, zoo schoon, als men zich nauwelijks
+kan voorstellen.
+
+Wat de talrijke gasten van het hotel betreft, we zagen hen alleen
+op de uren der maaltijden. Al den overigen tijd scholen ze weg in
+hunne verwarmde vertrekken, en ze schenen hierheen te zijn gekomen,
+enkel om rustig in schommelstoelen te liggen. Bijna allen waren, ik
+zal het niet behoeven te zeggen, Amerikanen uit de Vereenigde Staten.
+
+30 Juli. Vertrek van Banff om 6.45. De weg langs de Boogrivier gaat
+regelmatig omhoog door een dicht woud en loopt dan om een hoogen top,
+den Castle Mountain, heen. Door de groote boomen heeft men prachtige
+uitzichten op eene rij met sneeuw bedekte toppen.
+
+Wij stijgen nog immer. Twee uren, nadat we Banff hebben verlaten, is
+het hoogste punt van den overgang over het Rotsgebergte bereikt bij
+het station Stephen, op eene hoogte van 1614 meter. Naar het Noorden,
+2500 meter boven ons hoofd, verheft zich de blinkende top van den
+Stephenberg, van waar een reusachtige gletscher neerdaalt; vóór ons
+een minder hooge berg met getande toppen en aan onze voeten ligt een
+meertje, welks stilstaand water van de pashoogte naar verkiezing kan
+afvloeien in den Atlantischen en in den Stillen Oceaan.
+
+Wat lager komt een bruisende stroom uit een ander meer te voorschijn;
+het is de Kicking Horse, die zijne schuimende golven naar de Columbia
+zal voeren.
+
+De spoorlijn gaat bijna recht naar beneden en volgt steile
+rotswanden en diepe kloven. Daar verrijzen de kolossale torens van den
+Kathedraalberg, den spitsen top der Fieldketen en vervolgens komt het
+station van denzelfden naam, waar de C. P. R. een aardig klein hotel
+heeft laten bouwen, druk bezocht door liefhebbers der forellenvangst.
+
+Het is tien uur; we houden er op, om te ontbijten, want de
+restauratiewagens blijven aan den voet der bergen.
+
+Van uit de vlakte naar den top moge de helling zacht glooiend zijn,
+ze is daarentegen ontzettend steil aan de andere zijde. Het dalen
+door de Wapta-kloof, waar de Kicking Horse door bruist, is bepaald
+schrikwekkend. Over eene lengte van 75 kilometer kronkelt de spoorweg,
+aan de uitstekende gedeelten der bergen gehecht en van den eenen
+rotswand op den anderen springend, zich langs duizelingwekkende
+afgronden, waar onstuimige wateren in de diepte bruisen.
+
+Te Golden verlaat men eindelijk die verschrikkelijke, onvergetelijke
+plaatsen. We zijn in het dal gekomen, dat het Rotsgebergte scheidt
+van de Selkirk-keten. De hoogte bedraagt nog slechts 775 meter.
+
+Grond- en zilvermijnen worden in de nabijheid ontgonnen. Wij gaan langs
+den rechteroever van de rivier Columbia, die hier reeds voor kleine
+stoombooten bevaarbaar is. Kort daarna houden we op te Donald, waar
+de derde en laatste sectie van den Canada-spoorweg, 3930 kilometer van
+Montreal verwijderd, begint. Het horloge weer een uur achteruit gezet.
+
+Te Donald wordt een tweede locomotief aangehecht, want aan de overzijde
+der Columbia, die we spoedig zullen oversteken, verrijst, evenwijdig
+loopend met de hooge bergen, de lagere Selkirk-keten, niet minder
+schilderachtig dan het eigenlijke Rotsgebergte.
+
+Weldra begint de stijging. Door een prachtig bosch klimt de spoorweg,
+zich links wendend, omhoog naar het dal van de Beaver. Daar verrijst
+met zijne sneeuwvelden en groote gletschers, die naar de naburige
+dalen afglijden, de Sir Donald, hoogste top der Selkirk-keten, 3244
+meter hoog. Hem volgen andere toppen. Diepe kloven gaan we over langs
+houten bruggen op palen, één, gebouwd boven eenen schuimenden waterval,
+een andere, de langste van alle, over de Stony Creek, 90 meter boven
+den stroom. Verderop wordt de kloof zoo nauw, dat de spoorweg zich
+eenen weg moet banen door de rotsen en twee kilometers ver voortloopt
+langs onpeilbare afgronden en loodrechte rotsmuren.
+
+Daar komt de Rogerpas links, en rechts een rij besneeuwde
+bergtoppen. Soms wordt ons het uitzicht belet door lange, houten
+tunnels, ter bescherming tegen lawinen gebouwd.
+
+De Selkirkketen, als scherm tusschen de stille Zuidzee en het
+Rotsgebergte geplaatst, ontvangt veel meer regen dan het laatste;
+daarom zijn de gletschers er grooter en dalen dieper in de vlakte
+af. De boomgroei ontwikkelt zich hier met verbazende kracht. Dennen,
+pijnboomen en ceders in dichte menigte trachten elkander te
+overtreffen, en schijnen zich in den strijd om het bestaan te willen
+meten met de bergtoppen die hen omringen. Ongelukkig worden die
+edele bosschen, sinds de mensch hun domein heeft betreden, soms door
+brand vernield; het vuur waaraan men geen paal en perk kan stellen,
+verslindt geheele oppervlakten, en breidt zich soms weken aaneen over
+honderden kilometers uit. De grootste stammen blijven half verkoold
+staan, maar bijna alle zijn doodelijk getroffen.
+
+Het hoogste punt in den overgang der Selkirkketen is bij 't station
+Summit, 1415 meter hoog. Naar 't zuiden ziet men op 2500 meter
+afstands de trappen van een reusachtig circus, waar een vijf- of
+zestal gletschers in uitkomen, terwijl men de groenachtige spleten
+in het ijs duidelijk kan onderscheiden.
+
+De trein gaat weer dalen, en houdt na tallooze wendingen op bij
+het station Glacier House, waar we dineeren in een mooi hotel,
+als zwitsersch huisje gebouwd, dat door de compagnie is opgericht op
+twintig minuten afstands van den grooten gletscher, wiens enorme massa,
+omgeven door zwarte dennen, spiegelt en glanst in den zonneschijn.
+
+Het dalen gaat sneller, en telkens zijn er wonderschoone uitzichten:
+tallooze watervallen, door reuzenboomen omgeven; vreemde, smalle
+waterloopen, bijna tot hun punt van uitgang terugkeerend; nauwe,
+woeste bergengten met uitzichten op een wereld van gletschers
+en sneeuwvelden. Op een bepaald punt van de helsche vaart is het
+landschap zoo buitengewoon, zoo verheven in zijne grootschheid, dat
+de trein eenige minuten ophoudt, om de reizigers in staat te stellen,
+het kalm in oogenschouw te nemen.
+
+Te Revelstoke komen we weer bij de oevers der Columbia; maar 't is
+niet meer het riviertje, dat we vijf uren geleden overstaken; na
+haren noordelijken omweg is de rivier een machtige stroom geworden,
+en de brug, die ons er over leidt, is niet minder dan 250 meter lang.
+
+De natuur is van aanzien veranderd. We komen nu in eene bekoorlijk
+vruchtbare streek, afgewisseld door groote meren en doorsneden
+door breede, rustig voortstroomende rivieren. In dit schoone, reeds
+gedeeltelijk gekoloniseerde oord, gaan wij ter nachtrust, moe, maar
+niet verzadigd van 't aanschouwen van zooveel wonderen.
+
+31 Juli.--Bij 't opgaan der zon stoomt de trein langs de rivier de
+Thomson, die zich bij 't station Lytton met de Frasersrivier vereenigt.
+
+'t Is of er na den dag van gisteren al heel weinig te zeggen valt
+van de 250 kilometer, die mij nog resten, vóór ik de stille Zuidzee
+bereik. Dat is toch niet waar; dit laatste gedeelte is ook zeer
+belangwekkend, maar uit vrees, den lezer te vermoeien, wil ik trachten,
+kort te zijn.
+
+Beneden Lytton gaat de spoorweg over de Frasersrivier, moet een serie
+tunnels door, en komt ten slotte op een hoogvlakte op aanmerkelijke
+hoogte boven den stroom, die tusschen twee rotsachtige ketenen is
+ingesloten, met steile, soms loodrechte hellingen. Dat is de beroemde
+cannon van de Frasersrivier, die 37 kilometer lang is. Ik beken,
+blij te zijn geweest, toen we dat eind achter den rug hadden;
+want dikwijls lagen de rails zoo dicht aan den afgrond, dat ik
+niet zonder onrust was. En toch is aan de overzijde, op den anderen
+oever, de oude weg der goudzoekers nog wel anders gevaarlijk. Die
+kolonistenweg, door de regeering van Columbia aangelegd, geleek ons
+een grijsachtig lint, dat de puntige rotsen als een kroonlijst omgaf,
+en soms loodrecht naar de rivier afhing met geen andere steunsels
+dan een eiken leuning. Het scheen mij onmogelijk, dat ooit iemand de
+stoutmoedigheid kon hebben, zich daar met een rijtuig te wagen. Doch
+'t is waar, we zijn in Amerika.
+
+De Frasersrivier gaat door voor den vischrijksten stroom der aarde. In
+den tijd van het kuitschieten komen de zalmen in dichte menigten
+stroomopwaarts, en hierover heeft men mij op de plaats zelve wonderen
+verteld. Toch waren we niet aan de oevers der Garonne, en mijn zegsman
+was een brave Franschman, die er reeds jaren woonde. Zooveel is zeker,
+dat men er aanzienlijke hoeveelheden zalmen vangt, die, ingemaakt in
+bussen, de geheele wereld door, de comestibles-winkels overstroomen.
+
+Nu is het echte seizoen al voorbij, maar er zijn nog
+achterblijvers. Indianen op de punten der rotsen gezeten, snappen de
+zalmen in 't voorbijzwemmen door middel van een korten draad aan een
+langen hengelstok, of wel ze doorboren de visch met pijlen en leggen
+ze in de zon op den oever te drogen.
+
+Te Yale is een gansche kolonie Chineezen bezig goud te zoeken uit
+het stroombed, door 't goudzand aan den oever uit te wasschen.
+
+Dan volgen Ruby Creek, zoo genoemd naar de robijnen, die in de
+buurt worden gevonden; Agassiz, op vijf mijlen afstands van het
+Harrison-meer, aan welks rand zwavelbronnen worden aangetroffen,
+beroemd om hunne geneeskracht; Nicomen, waar men ter linkerzijde
+den met ijs bedekten top van den Bakerberg ziet aan de overzijde der
+grens van Amerika, die nu zeer nabij is; Mission, waar eene school
+is voor katholieke Indianen; New Westminster, waar eene zijlijn van
+13 kilometers heen leidt, eene reeds belangrijke stad, in directe
+handelsverbinding met China en Australië; Port Moody, het oude
+aanvangspunt van den spoorweg en eindelijk het laatste en 304_de_
+station na Montreal, Vancouver, waar we precies om 2 uur 25 minuten
+des avonds, op den vastgestelden tijd, het station binnenstoomen.
+
+Tot Mei 1886 was de plaats, waar de stad zich verheft, die het
+eindpunt is van den langsten spoorweg ter wereld, nog bedekt met
+maagdelijke bosschen. Zooals altijd bestond de stad in den aanvang uit
+kleine houten huizen, snel opgetrokken te midden der pas ontgonnen
+woudstreek. Maar spoedig werd door een brand schoon lei gemaakt, en
+Vancouver werd van solieder materiaal op nieuw opgebouwd. Toen ik het
+bezocht, werden de breede straten doorsneden door electrische trammen;
+er waren groote kerken, monumentale schoolgebouwen, eerste hôtels,
+reusachtige magazijnen en mooie particuliere huizen. Het aantal der
+bevolking, toen op 15000 personen geschat, moet nu wel reeds 20000
+bedragen.
+
+In minder dan een kwartier heeft de geheele inscheping op een aan
+de kade liggende stoomboot plaats gehad. Ondanks den goeden indruk,
+dien deze spoorreis van bijna eene week, zonder merkbare vermoeienis
+volbracht, bij mij achterlaat, ben ik toch blij, weer op het water
+te mogen reizen, te meer daar het weer prachtig en de zee volkomen
+kalm is.
+
+Uit de haven stoomend, gaat men langs Stanley Park, zoo genoemd naar
+den tegenwoordigen gouverneur, lord Stanley. Het is niet anders dan
+het nog in wezen gebleven uiteinde van het oude maagdelijke woud,
+dat vroeger de gansche streek bedekte. Het park is meer dan 400
+hectaren groot; mooie wegen en lanen met schelpen bedekt, zijn er in
+alle richtingen aangelegd.
+
+Dit prachtige park, dat ik bezocht heb, toen ik voor de tweede maal
+in Vancouver kwam, op den terugweg van Aljaska, is een wonder van
+schoonheid. Men ziet er boomen van 10 à 16 meter middellijn, die eene
+hoogte van 100 meter bereiken, en waard zijn met de sequoia's van de
+Yosemite-vallei of met de reuzeneucalypten van Australië te worden
+vergeleken. De meest voorkomende soorten zijn coniferen, als ceders,
+Oregon-dennen en pijnboomen. Men ziet er ook reuzenahornboomen
+met groote bladeren en door mos omgeven takken. Beneden vormen
+de varenkruiden en heesters ondoordringbaar dichte plaatsen; de
+frambozenstruiken worden bijna boomen en bereiken alle eene hoogte
+van 5 à 6 meter. In 't kort, de plantengroei is er zoo weelderig,
+dat men zich in de tropen verplaatst waant.
+
+Bij den ingang van het vaarwater ligt een kleine ontredderde stoomboot
+op zijde, gestrand op een rotspunt. Het vorige jaar is zij meegevoerd
+door den vloed, die daar een buitengewoon krachtige strooming is. 't
+Is de _Pioneer_, de eerste stoomboot, die om kaap Hoorn is gegaan,
+om de kusten van Britsch Columbia te bereiken. Dit was in 1855,
+een voor Amerika reeds in 't verre verleden liggend tijdstip.
+
+Die schipbreuk is ongetwijfeld een fortuintje voor den eigenaar
+der boot. Men heeft mij verteld,--en inderdaad is het een echt
+amerikaansche bijzonderheid--dat er eene compagnie wordt gevormd, om
+het waardelooze wrak te koopen tegen hoogen prijs, en er wandelstokken,
+fotografielijstjes, doosjes en andere kleine voorwerpen van te maken,
+die tegen hun gewicht aan goud zullen worden verkocht als reliquieën
+uit vervlogen tijden.
+
+Iets verder wijst de gele kleur van het water erop, dat we de monding
+der Frasersrivier naderen. Kleine visschersschuiten kruisen in de open
+zee. Twee menschen kunnen, naar het schijnt 800 zalmen per dag vangen,
+van een gemiddeld gewicht van 5 kilogram.
+
+Na een verrukkelijke vaart van vijf uren door een doolhof van
+woudrijke eilandjes met mooie, schilderachtige omgeving, gaan we door
+de George-straat en komen in een heerlijke baai, waarin Victoria ligt,
+de hoofdstad van het eiland Vancouver en van Britsch Columbia.
+
+Mijn eerste zorg, toen ik in het hotel Driard, dat door een zeer
+beleefd Franschman, den heer Redon, wordt gehouden, aankwam, was te
+informeeren, wanneer de boot naar Aljaska vertrok. Ze is er nog niet,
+maar ze wordt elk oogenblik verwacht. Bij het agentschap, waar ik een
+hut wilde bespreken, weigert men mijn geld aan te nemen, want er is,
+zegt men, geen enkele plaats meer over! Ik had het wel verwacht;
+uit Montreal had ik willen telegrafeeren, maar goed ingelichte
+personen hadden mij verzekerd, dat het noodelooze moeite zou zijn. En
+werkelijk zijn in den goeden tijd van het jaar de stoombooten op
+Aljaska overvol met passagiers. Buitendien had een gezelschap van 96
+toeristen uit Boston, Philadelphia en New-York, die onder leiding
+van een vertegenwoordiger van het agentschap Raymond een rondreis
+door Amerika maakten, Montreal verlaten juist den dag, vóór ik er
+aankwam en ze zouden zich inschepen op de boot, die ik wilde nemen.
+
+Gelukkig is de heer Redon op intiemen voet met den kapitein, en deze
+weet sedert lange jaren de tafel van het hotel Driard, een der beste
+uit Amerika, te waardeeren. Mijn vriendelijke hotelier, inderdaad
+eene voorzienigheid voor zijne enkele landgenooten, die zich in die
+verre streken wagen, belooft mij al het mogelijke te doen, opdat ik
+zal kunnen vertrekken: zoo er slechts een enkel plaatsje beschikbaar
+is, zal het voor mij zijn.
+
+Victoria is eene mooie stad van 20000 inwoners, aangenaam gelegen
+op het zuidoostelijk uiteinde van het groote eiland Vancouver, bij
+den den ingang van de Juan de Fucastraat, die het eiland van het
+vasteland scheidt. Men vindt er fraaie openbare gebouwen, een zeer
+belangwekkend provinciaal museum, een zoölogischen tuin, in een park,
+waar ik zelfs nog met de herinnering aan de reuzenboomen van Vancouver
+de prachtige Douglasdennen bewonderde. Een geheele wijk wordt bewoond
+door eene talrijke chineesche kolonie. De zonen van het Hemelsche
+Rijk hebben te Victoria hunne chineesche winkels, hunne pagode, hun
+schouwburg; het eenige verschil is, dat ze hier eene belasting van
+50 dollars per hoofd moeten betalen. Die emigranten munten uit in den
+tuinbouw en in het bleeken van linnen; ze zijn ook goede dienstboden
+en worden in groot aantal als aardwerkers en sjouwers gebruikt op
+den Pacific-spoorweg. Men komt ze bij elke schrede in de straten der
+columbiasche hoofdstad tegen tusschen de blanke bewoners en de enkele
+leden van het autochthone indiaansche ras.
+
+Vele trammen, meest door electriciteit bewogen, bedienen de
+uiteenliggende voorsteden langs schaduwrijke lanen, waar te midden
+van mooie, met zeldzame boomen versierde tuinen de smaakvolle villa's
+der rijke bewoners zijn te vinden. De streek is eenigszins golvend,
+met hier en daar kleine heuvels van graniet en getande rotsen, die de
+aanwezigheid van oude gletscherbeddingen verraden. Van de hooge punten
+af heeft men een prachtig uitzicht op de zee en de besneeuwde toppen
+der Olympia-keten; aan de andere zijde van de Juan de Fucastraat in
+den staat Washington.
+
+Een bekoorlijk uitstapje kan men maken naar Esquimalt Harbour,
+ververschingsplaats en marinestation der engelsche vloot in de Stille
+Zuidzee, op 6 kilometer afstands van Victoria. Men vindt er altijd
+een of meer oorlogsschepen. Aan een prachtige haven, die met grillige
+bochten diep in het land dringt, heeft men een arsenaal, magazijnen,
+werkplaatsen en een groot droogdok gebouwd.
+
+Intusschen is de boot van Aljaska 's namiddags aangekomen en zal
+morgen weer vroeg vertrekken. Nu is het reeds acht uur 's avonds,
+en mijn lot is nog niet beslist. Ik gaf de hoop al op, toen de heer
+Redon met een glanzend gezicht bij mij kwam. "U heeft een plaats,
+maar er is geen tijd te verliezen", zei hij, en duwde mij in een
+rijtuig, dat mij terstond ver van de stad naar de eigenlijk gezegde
+haven bracht, speciaal bestemd voor de groote zeeschepen. Nauwelijks
+aan boord, haast ik mij de 95 dollars te betalen, den prijs van de
+reis heen en terug, waarvoor ik een kaartje krijg en 't recht op een
+bed in een hut eerste klasse met drie plaatsen, waarin we met ons
+tweeën zullen zijn. Ik ben er bepaald verrukt van!
+
+De stoomboot _The Queen_, waarop ik een tiental dagen zou vertoeven,
+is de beste van de drie booten die op de kusten van Aljaska varen. Ze
+houdt 3000 ton, is 104 meter lang en heeft plaats voor 250 passagiers
+eerste klasse. Aan alle eischen en behoeften van den nieuweren tijd is
+bij de inrichting voldaan. De salon is buitengewoon groot en smaakvol;
+de hutten zijn ruim en luchtig en bestaan uit drie verdiepingen,
+waarvan twee rechtstreeks uitkomen op eene buitengalerij; ze hebben
+electrisch licht en boven de derde verdieping is een groot balkon.
+
+Tweemaal per maand vertrekt dit schoone schip onder commando van
+kapitein Caroll--een ouden zeerob, die aan zijn honderd-veertiende
+reis naar Aljaska bezig is--van Tacoma aan de Pugetsont, neemt te Port
+Townsend, aan de oostzijde van de Juan de Fucastraat, de passagiers
+op, die over zee van San Francisco zijn gekomen, doet Victoria aan, en
+vervolgt dan zijne reis naar het Noorden, landt bij de interessantste
+punten der kust en blijft een of twee dagen te Sitka, om vervolgens
+naar het punt van uitgang terug te keeren.
+
+Den volgenden morgen, 2 Augustus, waarschuwt bij 't aanbreken
+van den dag een lichte schommeling van de boot mij, dat we op weg
+zijn. Voor de laatste maal vergast ik mij aan den prachtigen aanblik
+der Olympia-keten, welker voet nog in de schaduw staat, terwijl de
+toppen reeds verlicht zijn door de eerste stralen der opkomende zon,
+en als roode wolkjes boven den morgennevel schijnen te zweven. Daarna
+wendt _The Queen_ zich voorwaarts en komt in straat Haro, de meeste
+der San-Juan-eilanden aan stuurboord voorbijvarend. Het bezit van
+dien archipel is langen tijd een twistpunt geweest tusschen Engeland
+en de Vereenigde Staten. De keizer van Duitschland, in 1872 tot
+scheidsrechter gekozen, liet de grenslijn door de straat gaan en kende
+dus aan de Vereenigde Staten het grootste gedeelte van den betwisten
+archipel toe. Om elf uur passeeren wij in open zee het stadje Nanaimo,
+waar we op den terugweg aan land zullen gaan. Hier zijn we aan de
+uiterste grens van spoorwegen en telegrafen; we betreden oorden,
+waar beide totaal ontbreken.
+
+Dien ganschen dag hadden we heerlijk weer, wat ons trouwens op
+deze geheele reis bijbleef, we kwamen uit de George-straat in de
+Johnstonstraat tusschen een doolhof van groote en kleine eilanden door,
+alle geheel en al bedekt met reuzendennen. Van de scheepsbrug gezien,
+is het uitzicht op de bergen, vooral op die van Columbia, heerlijk;
+aan den kant van Vancouver zijn ze minder hoog. Een onafgebroken keten
+van met sneeuw bedekte toppen begrenst den horizon aan de oostzijde;
+hun hoogte wisselt af tusschen 2000 en 8000 meter. Op sommige plaatsen
+dringen diepe fjorden wel 100 kilometer ver in het land binnen.
+
+Nu eens omsluiten de insnijdingen der kust groote uitgestrektheden diep
+water, waar de scheepvaart gemakkelijk en zonder gevaar kan plaats
+hebben, en dan weer wordt het kanaal nauw, zooals bij de Discovery
+en Seymour-straat, waardoor de George-straat met de Johnston-baai is
+verbonden. Dit is het engste punt in den doorgang tusschen Vancouver
+en het vasteland. De zeestroomingen hebben in deze streken soms eene
+snelheid van 16 kilometer per uur, wat te gevaarlijker is, omdat er
+zooveel klippen zijn even onder de wateroppervlakte. Zeilschepen worden
+onweerstaanbaar meegesleept, en stoombooten zelfs zijn verplicht,
+hunne vaart te berekenen naar, en in overeenstemming te brengen met
+het gunstige getij.
+
+Op een eiland in de Johnston-baai ziet men eene groote fabriek van
+ingemaakte zalm en een uitgestrekt Indianendorp. Op het kerkhof zijn
+de graven der inboorlingen versierd met grof snijwerk en met lappen
+van kleurige stoffen.
+
+Bij het aanbreken van den tweeden dag zijn we het groote eiland
+voorbij, waaraan de beroemde zeevaarder Vancouver zijnen naam heeft
+gegeven. In de richting van het noordwesten naar het zuidoosten ligt
+het evenwijdig aan de kust van Columbia, en is 400 kilometer lang
+en 100 kilometer breed. De naar de Stille Zuidzee gekeerde zijde
+is doorsneden door diepe fjorden. Het geheele, nog weinig bekende
+binnenland, is één uitgestrekt woud; de kolonisatie heeft nog slechts
+het zuidelijk uiteinde van het eiland bereikt.
+
+Nu stoomen we Koningin-Charlotte-straat binnen. Eenige eilanden
+scheiden ons nog van den oceaan, welks deining zich reeds laat
+gevoelen, en weer komen we in een serie van golven en straten,
+gevormd door eenen archipel van woudrijke eilanden. Nu en dan zou
+men meenen, dat men een groote rivier afvoer tusschen twee zeer
+steile oevers, die eenige honderden meters hoog met donkere dennen
+zijn beplant. Verscheiden malen hebben we gelegenheid walvisschen
+te zien; meestal twee aan twee in groepen bij elkander in vroolijke
+bewegelijkheid, machtige dampwolken in de lucht slingerend.
+
+Vandaag is het zondag; eene waarschuwing in de rookzaal aangeplakt,
+zegt ons, dat het dien dag verboden is, kaart te spelen. Tot vergoeding
+zal de dienst niet rusten: we hebben niet minder dan zeven geestelijke
+herders aan boord, meest allen leden van het toeristengezelschap,
+dat ik reeds noemde.
+
+Ik heb met den beminnelijken leider der expeditie kennis gemaakt,
+den heer Luther Holden, die met behulp van drie adjuncten in alles
+voorziet en de reis tot in de kleinste bijzonderheden regelt. Die
+vacantie-uitstapjes hebben in Amerika veel sucees. Tegen eenen vooraf
+vastgestelden prijs, behoeft men zich verder met niets te bemoeien,
+en men wordt op den bepaalden tijd weer thuis gebracht. Het programma
+wordt met veel zorg opgemaakt en stipt gevolgd. Men heeft alle
+mogelijke comfort op reis en men reist toch veel goedkooper. Zoo
+konden onze toeristen voor 500 dollars de reis maken van de groote
+steden aan den Atlantischen Oceaan naar Aljaska, na in een specialen
+trein de geheele _Dominion_ van Canada in hare gansche uitgestrektheid
+te hebben gezien. De terugreis zou plaats hebben door de straaten
+Washington en Oregon, door het Nationale Park aan de Yellowstone
+en dan per _Northern Pacific_ over St-Paul, Chicago en de Niagara,
+terwijl hier en daar uitstapjes zouden worden gedaan en interessante
+punten zouden worden bezocht.
+
+Een maatregel, dien ik zeer toejuich, is dat dagelijks in den salon
+van _The Queen_ de af te leggen weg werd opgehangen, met vermelding
+der belangrijkste punten en der tusschenliggende afstanden.
+
+Onder de kosten der reis is de tafel begrepen. Vanwege het groote
+aantal passagiers moeten er twee tafels worden gehouden met twee uren
+tusschenruimte en telkens blijft geene plaats onbezet, en daar er
+niet minder dan vijf maaltijden per dag worden gegeven, drie groote
+en twee kleine, zijn de ongelukkige kellners maar steeds bezig met
+dekken en afnemen.
+
+Het oudste lid van ons gezelschap is een grijze heer van 82 jaar,
+die een plezierreisje doet met zijne waardige gemalin, slechts
+weinig jonger dan hij. Men reist in Amerika zoo gemakkelijk, dat
+men die verplaatsing als eene rust is gaan beschouwen. _En famille_
+gaat men uit met oude bloedverwanten en zeer jonge kinderen, om eene
+reis van zes weken te maken; men steekt van den eenen oceaan naar den
+anderen over met dezelfde zorgeloosheid, als waarmee men een eenvoudig
+pleziertochtje in de buurt gaat doen. Wat mij intusschen wel verbaast,
+is het groote aantal oude vrouwen, zeer oude zelfs, (enkele zijn
+zeker over de 70 jaar) die deel uitmaken van het gezelschap Raymond.
+
+Na Bella-Bella, een Indianendorp op het eiland Campwell, volgt de
+Lama-passage, zeer nauw en met vele kegelvormige eilandjes er in,
+alle met dennen begroeid, waardoor ze er uitzien als groote, groene
+op het water staande mutsen, en dan de Milbank-sont, van waar men
+voor enkele oogenblikken een kijkje heeft op den oceaan.
+
+De zuidelijkste punt van het groote Koningin-Charlotte-eiland is
+juist bij den ingang van straat Finlayson, die over eene lengte van
+45 kilometer recht naar het Noorden loopt en drie à vier kilometer
+breed is. Schoone watervallen storten neer van de naburige hoogten,
+en boven het donkere woud steken de besneeuwde toppen der verder
+verwijderde bergen uit. De sneeuw daalt hier zeer laag in de diepte
+der kloven: slechts eenige honderden meters boven het niveau der zee
+ziet men nog groote massa's, overblijfselen van de lawinen van het
+voorjaar. Volkomen eenzaamheid, geen spoor van menschelijke woningen
+te zien, geen boot op zee te bemerken! In de bosschen geen bewijzen
+meer van branden, maar vele nog rechtop staande stammen zijn de
+uitgebleekte skeletten van de woudreuzen, die van ouderdom stierven;
+soms ook zijn jongere boomen verdroogd en staan dicht tegen elkaar
+aan als de aren in een korenveld.
+
+Na straat Finlayson volgt de Grenville-straat, in eene rechte lijn
+90 kilometer voortgaande, tusschen het eiland Pitt en 't vasteland.
+
+In den nacht tusschen den tweeden en den derden dag zijn we,
+even beneden 55° NB de grens over gegaan, die de britsche van de
+amerikaansche bezittingen scheidt. Bij het aanbreken van den dag
+bevinden we ons tusschen Prins-Wales-eiland en de kust. Nu zijn we
+in Aljaska; het landschap blijft steeds hetzelfde, maar zoo schoon,
+dat men zijn oogen er niet af kan houden.
+
+Het territorium Aljaska neemt den noordwestelijken uithoek in van het
+vasteland van Amerika. Door de Behringstraat van Azië gescheiden,
+ten noorden door de IJszee bespoeld en ten zuiden door den Stillen
+Oceaan, werd deze streek, die eertijds onder den naam van Russisch
+Amerika bekend was, in 1867 aan de Vereenigde Staten afgestaan voor
+eene som van 7200000 dollars.
+
+De aankoop van dat land lokte eerst bittere verwijten uit van de zijde
+der Amerikanen; maar nu de streek beter bekend is, geeft men terecht
+toe, dat de som gering is voor een land, dat driemaal zoo groot als
+Frankrijk en in zijn zuidelijk gedeelte zeer goed bewoonbaar is,
+terwijl het visch en kostbaar bont levert, en men er bosschen en
+mijnen vindt. Als men daarbij bedenkt, dat de afstand, buiten de
+eilanden langs de kust,--waarvan enkele voor aanzienlijke sommen
+verpacht zijn aan eene maatschappij in bontwerk--ook de gansche rij
+der Aleoeten omvat bij de aziatische kust, krijgt men de overtuiging,
+dat de amerikaansche republiek, zoowel uit financieël als uit politiek
+oogpunt, wat men noemt, zeer goede zaken heeft gemaakt.
+
+Eene der meest verspreide dwalingen over Aljaska, betreft het
+klimaat. Zeker, de winters zijn er in het noorden en in het binnenland
+geducht streng, maar daarentegen heeft men geconstateerd, dat de zwarte
+stroom of Koero-Sivo op de Westkust van Amerika dezelfde weldadige
+uitwerking heeft als de warme Golfstroom op West-Europa. Zoo daalt de
+thermometer te Sitka slechts zelden tot 0° Fahrenheit, gelijkstaande
+met 17° 7' Celsius.
+
+In 1888 bedroeg de bevolking van Aljaska ongeveer 50000 inwoners,
+waaronder 6500 blanken, 1900 kleurlingen, 2900 Eskimo's der Aleoeten,
+3500 beschaafde Indianen en 3500 wilden.
+
+'s Morgens om tien uur komen wij te Wrangell aan, en elkeen haast
+zich aan land te gaan, we zullen om twee uur weer vertrekken. Het
+dorp is mooi gelegen, maar beteekent niet veel; een honderdtal blanken
+wonen er en 400 bijna veramerikaanschte Indianen, tot de stammen der
+Thlinkets en der Haida's behoorend.
+
+Fort Wrangell, een oude russische sterkte, ligt op de noordpunt van
+het eiland van denzelfden naam bij den mond der rivier Stikeen,
+die tot vrij ver in het binnenland van Columbia door stoombooten
+kan worden bevaren. Het is de natuurlijke weg naar de beroemde
+Cassiar-goudmijnen. Hier en in het geheele zuidoostelijk gedeelte,
+dat bij den Eliasberg begint, beperkt zich het territorium van Aljaska
+tot eene smalle landtong. De britsche grens loopt evenwijdig met de
+kust op eenen afstand van 55 kilometer van de zee.
+
+Ofschoon Wrangell veel van zijne belangrijkheid heeft verloren,
+is het toch een interessant plaatsje voor een vreemdeling, die er
+de schoonste _totems_ uit de gansche streek kan waarnemen. Zoo noemt
+men groote houten, van snijwerk voorziene palen, die de Indianen voor
+hunne huizen plaatsen. Het zijn zinnebeeldige voorstellingen van de
+afkomst van het hoofd der familie, en ze dienen, om de groote daden
+zijner voorvaderen te vereeuwigen. Van 60 tot 150 centimeter breed en
+van 10 tot 20 meter hoog, stellen die _totems_ monsterachtige dieren
+voor of grijnzende menschelijke gelaatstrekken. Vroeger werden ze
+zeer in eere gehouden; nu hecht men er minder gewicht aan. De oude
+worden nog wel geëerbiedigd, maar men richt geen nieuwe meer op.
+
+De inboorlingen worden in familiën of clans verdeeld, die, volgens
+de traditie, van vier symbolieke dieren afstammen: van den raaf,
+den wolf, den walvisch en den arend. De typen van die dieren zijn op
+verschillende manieren in snijwerk weer gegeven, naar gelang van de
+verbintenissen en huwelijken, zoodat een soort van stamboom wordt
+voorgesteld. Indien boven op een _totem_ een leelijke menschelijke
+gedaante is geplaatst met een hoed op, is dat het bewijs van de
+woonplaats van een hoofd. Soms staan er twee, één aan elke zijde
+van het huis; de eene is dan de stamboom van den man, de andere
+die der vrouw. Een van die _totems_, en niet de minst eigenaardige,
+heeft geene andere versiering dan het indruksel van eenen berenklauw
+en het afbeeldsel van het dier zelf er boven op. Ook heb ik een paar
+graven opgemerkt met reusachtige gesneden beelden, 't zij van wolven,
+'t zij van andere dieren.
+
+Het inwendige der indiaansche huizen verdient wel een bezoek. Alle
+zijn van hout gemaakt. De vuurhaard is in 't midden, en de rook moet
+door het dak ontsnappen. Tegen den wand van het eenige vertrek staan
+banken, primitieve meubels en veldbedden; dierenvellen en huiden
+hangen aan de muren, terwijl visch en groote stukken vleesch aan de
+zoldering hangen te drogen.
+
+De Indianen hadden sinds onheugelijke tijden de gewoonte, om
+houtsnijwerk te maken, niet enkel op hun huisraad, maar ook op hun
+pagaaien, hunne wapens, en zelfs op de groote vischangels, waarvan
+ze zich bedienen. Sinds de toevloed van toeristen zoo groot is,
+leggen ze zich toe op de fabricatie van veel voorwerpen, die enkel
+voor den verkoop bestemd zijn: bijv. van groote hoornen lepels,
+vischhoeken, kleine reproducties van _totems_ en ook van korven en
+kunstig gevlochten mandwerk. Enkelen onder hen zijn handig in het
+bewerken van zilver en vervaardigen ringen en armbanden, die ze tegen
+hoogen prijs aan de vreemdelingen verkoopen; ongelukkig bestaat er
+eene neiging, om de oorspronkelijke teekeningen te laten varen en
+naar amerikaansche modellen te werken. Op den dag van de aankomst
+der stoomboot, wordt bijna elk huis in een bazaar herschapen.
+
+We kunnen niet van Wrangell scheiden, zonder de vreemde gewoonte te
+vermelden, die onder de jonge vrouwen bestaat, om zich namelijk het
+gezicht zwart te verven, of dwars door de onderlip zich een houten,
+beenen of metalen versiersel te steken. Quaestie van mode zal men
+zeggen, maar die zeker niet dient, om de schoonheid te verhoogen.
+
+Daar de commandant onzer boot van den vloed wenschte gebruik te maken,
+om enkele moeilijke punten te passeeren, vertrokken we precies om
+twee uur. Eerst gingen we westwaarts, toen plotseling noordwaarts,
+om de Wrangellstraat te bereiken, een langen doorgang, nauwelijks
+eenige honderden meters breed, tusschen twee evenwijdig loopende
+bergketenen. De vloed is hoog; het water bespoelt de struiken aan
+den oever, en weer kunnen we de illusie hebben van een rivier met
+snellen stroom tusschen begroeide oevers. We hooren walvisschen
+snuiven, en vluchten watervogels zweven in de lucht. _The Queen_
+vertraagt hare snelheid, die gewoonlijk 26 kilometer per uur bedraagt,
+en de nauwe doorgang wordt voorzichtig gepeild, zoodat we er zonder
+beletsel doorgaan.
+
+Verderop schijnt de weg afgesloten door een keten van steile
+bergen, waarlangs groote gletschers afdalen tot in de donkere
+wouden. Terzelfder tijd zien we in zee drijvende ijsvelden, glad
+als een spiegel. Het panorama, met schitterend licht overgoten,
+waardoor de verscheidenheid der tinten uitkomt, wisselend van het
+zachtste blauw tot het donkerste groen, al naar afstand en ligging,
+is onvergetelijk schoon.
+
+Tegen zonsondergang wordt het schouwspel nog treffender. In 't oosten
+donkere wolken, die storm schijnen te voorspellen, terwijl in 't westen
+de lucht volkomen helder is, en zich daar als 't ware, een paradijs
+van goud en zilver voor ons opent. Iedereen is vol bewondering; wat
+mij aangaat, nooit heb ik zoo iets schoons gezien. Het is doodstil,
+om half tien is het nog licht en noode verlaat ik mijn observatiepost,
+om de noodzakelijke rust te nemen.
+
+Den volgenden morgen vroeg kom ik op dek waar mij opnieuw een
+wonderschoon schouwspel wacht. Tot zoo ver het oog reikt, is de zee
+met drijfijs bedekt; vóór ons daalt de Takoe-gletscher, 800 meter
+breed, recht in zee neer en vertoont ons zijnen 80 à 100 meter hoogen
+loodrechten wand. _The Queen_ neemt hare lading ijs in; vijf mannen
+in een boot stuwen de blokken voort, die op het dek worden geheschen
+en dan in het ruim worden neergelaten.
+
+Wij zijn daar twee uur lang gebleven. Drie malen maakten zich enorme
+sneeuwvallen, geheele bergtoppen, van den gletscher los en storten
+in zee met een vreeselijk geraas, als van een kanonschot, door een
+aanhoudend geweervuur gevolgd. Ik heb stukken ijs zien vallen, die
+een volume moeten hebben gehad als dat onzer stoomboot. Ik heb ze zien
+neerstorten, geheel verdwijnen, dan weer opspringen, om hunne scherpe
+punten te vertoonen, en terwijl ze ter hoogte van 20 of 30 meter
+bruisende watermassa's opwierpen, zag ik ze splijten en wankelen,
+om hun evenwicht te vinden. Een dier ijsbergen ging ons rakelings
+voorbij; hij stak wel een tiental meters boven het water uit, wat een
+totale hoogte van 70 of 80 meter deed veronderstellen. Maar wie zal
+ooit de ongeloofelijke verscheidenheid der kleuren van het ijs kunnen
+beschrijven van lichtgroen tot diepblauw, van azuur tot doorschijnend
+kristal! De meest in 't oog vallende kleur is hemelsblauw, wonderbaar
+teer van tint.
+
+We verlaten de Takoe-fjord. _The Queen_ baant zich, langzaam
+manoeuvreerend, een weg tusschen het drijfijs door, en gaat om de
+grootste ijsbergen heen, waarvan sommige zeer vreemde vormen hebben. In
+de verte gelijken ze nu eens op reusachtige paddestoelen, dan weer
+op een beer, een vogel of op een stierenkop met horens. Er zijn er,
+die schijnbaar zonder aanleiding plotseling in stukken splijten, en
+waarvan de blokken, groot als huizen, allerlei onderdompelingen maken.
+
+Na dien fjord volgt straat Gastineaux, een nauwe doorgang tusschen
+woudrijke oevers, en drie uren nadat we den gletscher achter ons
+hebben gelaten, volgt het Douglaseiland vóór de goudmijn Treadwell. We
+brachten er een bezoek aan van twee uren. Het erts wordt opgehaald
+door een breede opening op de helling van een heuvel, 15 minuten van
+het strand verwijderd. We hadden de bestijging reeds ondernomen, toen
+plotseling eene ontploffing, gevolgd door een "goudregen", ons van den
+weg bracht. De smelterij, waar we eene schuilplaats zoeken is dichtbij;
+het is een groot gebouw, de belangrijkste smelterij der wereld zegt
+men, en uitstekend ingericht. Nacht en dag maken twee-honderd-veertig
+stampers er een helsch rumoer en malen het gouderts, dat, als het
+gestampt is, gewasschen wordt door een zwaren stroom, dan gezeefd
+wordt en verder met zuren behandeld.
+
+Het erts is niet bijzonder rijk, want het brengt slechts van vier
+tot negen dollars per ton op, maar er is eene bijna onuitputtelijke
+hoeveelheid en het wordt zoo zuinig bewerkt, dat de winst nog
+aanzienlijk is. Men beweert, dat alleen op het Douglaseiland de reeds
+bekende lagen vijfmaal meer goud bevatten, dan betaald is voor den
+geheelen aankoop van Aljaska.
+
+Een vaart van tien minuten brengt ons te Juneau, tegenover het
+Douglaseiland op het vasteland.
+
+Juneau dagteekent nog slechts van 1880, het tijdstip, toen Juneau
+en Harrisburg, beiden goudzoekers, de rijke lagen in den buurt
+ontdekten, en hun kamp op het naastbijzijnde strand vestigden. Nu is
+het een gewichtig middelpunt in Aljaska. De vaste bevolking bestaat
+intusschen slechts uit 2000 inwoners, maar een zeker aantal winkels,
+rijk voorzien van koopwaar en curiositeiten, eenige _bars_, en twee
+of drie hôtels geven aan Juneau het voorkomen van een stad.
+
+Het is nog maar twaalf uur; en we zullen de rest van den dag en een
+gedeelte van den volgenden te Juneau blijven. Ik weet, dat de omgeving
+zeer schilderachtig is, en dat een weg naar de goudlagen voert, een
+tiental kilometers in het binnenland; natuurlijk had ik grooten lust
+dat uitstapje te maken.
+
+Zoo gauw ik aan land was, ging ik den heer Althoff bezoeken, een
+katholiek zendeling van hollandsche afkomst, die op de helling der
+kust op een pas ontgonnen terrein zich een aardig huisje heeft laten
+bouwen bij zijn kerkje en bij de school, die bestuurd wordt door drie
+nonnen van de orde der Heilige Anna van Canada. Tot mijn genoegen
+wilde de brave man, die zeer zuiver onze taal spreekt, mij wel het
+overige van zijnen dag gunnen.
+
+Daar het eenige rijtuig van de plaats door den kapitein in beslag was
+genomen, moesten wij den weg te voet afleggen. Eerst is de helling
+steil en de zon scheen helder, maar nauwelijks waren wij tusschen de
+bergen gekomen, of we vonden koelte in de weldadige schaduw van het
+woud. Zeker was het pad, dat zich tegen den berg opslingerde boven
+eenen stroom, zeer geschikt voor een voetganger, maar de geringe
+breedte en de afwezigheid van al, wat naar een leuning geleek, zou mij
+ongerust hebben gemaakt als we per rijtuig waren gegaan. Hoe verder we
+komen, des te meer afgronden zien wij. Het landschap wordt grootsch,
+de plantengroei weelderig. Boven ondoordringbaar kreupelhout, meest
+gevormd door struiken met allerlei bessen, verrijzen reuzenboomen,
+waarvan de takken, zoowel als de stammen omkleed zijn met mos- en
+varensoorten. Onder die, welke men heeft moeten kappen, om den weg te
+banen, zijn er, die, nog ondersteund door de naastbij zijnde boomen,
+niet op den grond hebben kunnen vallen, andere half omgehakt, hangen
+boven afgronden. Het geheele land is één onmetelijk woud, grootendeels
+bestaande uit coniferen; de grootste boomen staan er hier en daar
+te verrotten en hebben geene andere waarde dan die welke hun de hand
+des menschen geeft.
+
+Na een uur te hebben geloopen, verlaten wij den weg op eene plaats,
+waar men met groote werken is begonnen, om door middel van een
+onderaardsch kanaal beneden in het dal het noodige water te krijgen
+voor het wasschen van het goudzand. We stijgen nog steeds en, nu
+eens langs door geiten gemaakte paden, dan weer door het steenachtig
+bed van een stroompje, bereiken we een der voornaamste goudvelden
+van de streek. Mijnwerkers richten op de wanden van een diep bekken
+waterstralen van ongekende kracht, afkomstig van de naburige hoogten
+en maken aanhoudend groote hoeveelheden zand en aarde los. Het zand
+loopt over daarvoor vervaardigd vlechtwerk, en de aarde gaat, met
+water vermengd, door houten goten, waarin men op kleine afstanden met
+kwik gevulde holten heeft gemaakt, opdat ten gevolge van hun eigen
+gewicht de gouddeeltjes zich er mee zouden vermengen.
+
+Pater Althoff is de eenige katholieke priester, die op Aljaska woont,
+waar hij sedert twaalf jaren gevestigd is, zonder Europa te hebben
+weergezien. Men kan met genoegen naar hem luisteren. Hij vertelt
+mij eene amusante en bepaald kenschetsende geschiedenis over eenige
+Chineezen.
+
+Er waren toen in de mijnen van Treadwell blanke arbeiders aan het
+werk, maar tevens een vijftigtal Chineezen en eenige Indianen; die
+laatsten werden door de blanken geduld, maar de bewoners van het
+Hemelsche Rijk vonden geen genade.
+
+De directeur van het werk daarentegen, die door de Chineezen goed
+en goedkoop gediend werd, weigerde hen te ontslaan. Op een goeden
+dag scheepten de blanken, die besloten hadden zich, hoe dan ook,
+van hen te ontdoen, ze met geweld op een boot in. Naar Wrangell
+vervoerd, werden ze echter door den kapitein van _The Queen_ naar
+Juneau teruggebracht, waar de vereenigde werklieden zich tegen hunne
+ontscheping verzetten. Men besloot toen, ze naar Victoria terug te
+zenden, van waar ze eenige maanden te voren waren vertrokken, maar daar
+ze van een grondgebied kwamen, dat deel uitmaakte van de amerikaansche
+republiek, werden weer 50 dollars per hoofd van hen geëischt. In
+den naburigen staat Washington werden ze ook als nieuw-aangekomenen
+beschouwd. Niemand wilde hen ontvangen. Zoo heen en weer gestuurd
+tusschen de Vereenigde Staten en Columbia, bedreigd met terugzending
+naar China, moesten de arme kerels, die hun laatste spaarduitjes hadden
+verteerd, wachten tot de som, noodig om ten tweedenmale hun den toegang
+te openen, bijeengebracht was door hunne landgenooten uit Victoria.
+
+Op den terugweg bezoeken we andere goudlagen en meer of minder
+belangrijke graafwerken. Overal wordt ijverig gewerkt; men is
+overtuigd, dat in de naaste toekomst de goudvelden van Juneau en 't
+eiland Douglas tot de productiefste der wereld zullen behooren. Al
+is Aljaska nog niet aan het amerikaansche telegraafnet verbonden,
+toch werkt de telefoon reeds tusschen de stad en de mijnwerken in de
+bergen, ja tot in de tijdelijke hut van den goudzoeker.
+
+Een impressario uit Juneau heeft des avonds onder een groote tent een
+soort van tooneelvoorstelling georganiseerd, en tegen een dollar de
+persoon hebben de passagiers van _The Queen_ een troep Indianen van
+beiderlei sekse kunnen toejuichen, gekleed in het oude nationale
+kostuum van hunnen stam, die, zingende, zich met hunne primitieve
+instrumenten accompagneerend, woeste, vreemde dansen voor ons
+uitvoerden.
+
+Den volgenden dag, den vijfden der reis, verlieten we Juneau om tien
+uur des morgens. Daar het kanaal Gastineaux verder onbevaarbaar bleek,
+moesten wij terugkeeren en om de zuidpunt van Douglaseiland heen
+gaan. Tegen twaalf uur kwamen we in het Lynnkanaal, dat wel honderd
+kilometer lang is, en zich dan in twee takken splitst, de fjorden
+Chilkat en Chilkoot.
+
+Het landschap overtreft in grootschheid al, wat we tot nu toe hebben
+gezien. De bergen zijn hooger en steiler. Overal stort het water in
+vallen neer, stuift in de kloven en verspreidt zich in duizend zilveren
+stralen over de rotsen; overal schitteren heerlijke gletschers in de
+zon en dalen af tot in de bosschen, bijna tot het niveau der zee. Ik
+wil slechts een enkelen noemen, den Davidson-gletscher, die, na eerst
+tusschen twee hooge rotswanden te zijn ingesloten, zich als een waaier
+uitspreidt tot op het strand ter breedte van 6 kilometer. Zonderlinge
+tegenstelling! Een dichte plantengroei heeft zijne eindmoraine bereikt
+als de groene zoom aan een hermelijnen mantel.
+
+Bij Pyramide-haven, het uiterste punt, dat we, noordwaarts gaande,
+zullen bereiken even beneden 59° N B, zijn indiaansche dorpen, waar
+men gidsen kan huren, om het dal van den bovenloop der Yukon te gaan
+zien. De betrekkelijk gemakkelijke weg wordt door de meeste goudzoekers
+gevolgd, als ze zich naar het binnenland willen begeven. Drie dagen
+zijn voldoende, om den bergpas ter hoogte van 1250 meter over te
+trekken, en na tien dagen roeiens over de meren en rivieren kan men
+de grootste rivier van Aljaska bereiken.
+
+Nu zet _The Queen_ weer zuidwaarts koers. We gaan het Lynnkanaal weer
+binnen en bewonderen weer de negentien groote gletschers, die er in
+neerdalen. Ieder vouwt je in het terrein is hier in de maand Augustus
+nog met sneeuw bedekt, elk dal draagt zijne gletschers. De laatste,
+dien wij links laten liggen bij den uitgang van de straat, is de
+Arendgletscher, welks enorme massa plotseling bij een steile diepte
+van 1000 meter ophoudt, zoodat hij in het ledige zijne ijskanteelen
+en zijne azuren en zilveren kristallen neerwerpt.
+
+Op het Lynnkanaal volgt de Kruisstraat tusschen het vasteland en
+het groote eiland Tchitchagoff. Het is prachtig weer. Om negen uur
+'s avonds wees de thermometer 17 graden, en ik kan nog zien te lezen
+op het dek. Bij zonsopgang waren we op nieuw te midden van drijfijs,
+'t was in de Gletscherbaai, eene kabellengte van den Muirgletscher
+verwijderd, welks front, rechtstreeks zich dompelend in een zee van
+150 meter diepte, eene breedte heeft van twee kilometers. Even als
+bij den Takoe-gletscher wonen we den val van verscheiden lawinen bij
+en gevoelen de schokken, die te heviger zijn, nu we den gletscher,
+tot zoo dicht als de voorzichtigheid maar even toeliet, zijn genaderd.
+
+Na allerlei evoluties, bestemd om ons den Muir van alle kanten te doen
+bewonderen, en na het afvuren van kanonschoten, die met donderend
+geraas worden weerkaatst door den 80 à 100 meter hooger ijsmuur,
+legt _The Queen_ een weinig ter zijde aan. De kapitein waarschuwt ons,
+dat het anker om één uur zal worden gelicht en stelt de booten van het
+schip te onzer beschikking. Ieder haast zich, om aan land te gaan, en
+daar intusschen de _Elder_, ook een boot met toeristen, is aangekomen,
+bewegen zich op het afgelegen strand weldra 350 dames en heeren, allen
+op weg naar den gletscher. In talrijk gezelschap bestijg ik dus de
+moraine en kom op den gletscher zelven, die ter hoogte van ongeveer
+300 meter zich als een reusachtig plateau vertoont, 40 kilometer
+breed en door een kring van bergen omgeven; doch wel te verstaan,
+een plateau, grootendeels gevormd door een chaos van ijsblokken en
+doorgroefd met gapende spleten van onpeilbare diepte. Twee-en-twintig
+secondaire gletschers van de omringende hoogten sluiten zich bij hem
+aan. In Zwitserland komt niets voor, dat een denkbeeld zou kunnen
+geven van deze ijswoestijnen.
+
+Na eene wandeling van vier uren op den gletscher en op het strand, waar
+ook enorme ijsblokken liggen, en nadat we beneden aan den gletscher
+de blauwe grotten in het ijs hadden bewonderd, die het onvoorzichtig
+zou zijn, binnen te gaan, keeren we naar boord terug en bewijzen aan
+de amerikaansche keuken eene eer, die ze eigenlijk niet verdient.
+
+De amerikaansche professor Frederick Wright, die in 1880 de gletschers
+van Aljaska en vooral den Muir heeft bestudeerd, berekent, dat deze
+laatste in 24 uren gedurende den zomer aan de randen drie meter en in
+het midden 21 meter voortschuift, 't geen voor de totale massa eene
+gemiddelde dagelijksche snelheid van 12 meter zou bedragen. Daar hij
+nu, als men het ondergedompelde gedeelte meerekent, een dikte heeft van
+250 meter over de boven aangegeven lengte, zou hij juist 6 millioen
+kubieke meters ijs per dag leveren. Dit enorme cijfer verklaart
+dan ook het veelvuldig voorkomen en de verbazende uitgebreidheid
+der lawinen van den Muir. Bij Takoe had ik er reeds zeer treffende
+bijgewoond, maar die kwamen met lange tusschenpoozen, terwijl hier
+de gletscher voortdurend in een toestand van instorting scheen te
+zijn. Er verliepen geen twee minuten, of men zag weer een ijstop
+waggelen en daarna in zee neerstorten met een donderend geweld,
+waarbij golven werden opgeworpen, die zeer ver merkbaar waren.
+
+Zonder bij de grenzenlooze ijsvelden van Groenland te kunnen
+worden vergeleken, is de Muir een der uitgestrektste gletschers,
+die er bestaan. Het blijkt echter, dat hij vroeger grooter geweest
+is dan tegenwoordig. Daarvoor zijn tastbare bewijzen aanwezig. Men
+weet, dat op de zuidkust van Aljaska ceders, pijnboomen en dennen
+groeien tot aan de grens der eeuwige sneeuw. Nu vormen de eilanden
+en kusten van het noordelijke deel der Gletscherbaai daarop eene
+treffende uitzondering. Tot op eenen afstand van twee kilometer van
+den gletscher is er geen spoor van plantengroei; overal dragen de
+rotsen sporen van ijskrassen van nog jongen datum. Dan eerst komen
+langzamerhand enkele planten, en de eerste boomen verschijnen vier
+of vijf kilometer verder en worden dan al talrijker, hoe verder men
+zich van den gletscher verwijdert.
+
+Op den terugweg moet ons schip, dat zijne vaart aanmerkelijk
+heeft vertraagd, zijnen weg zoeken tusschen de groote ijsbergen en
+ijsschollen door, die nu eens verpreid zich vertoonen, dan weer in
+dicht aaneengesloten menigten den fjord bedekken, zoover men kan zien.
+
+Naar het Westen, boven den Pacific-gletscher, die als een waaier zich
+achter in een golf uitbreidt, verheffen zich de laatste toppen der
+Eliasketen. Het zijn de bergen Lapérouse, Fairweather en Crillon, met
+toppen van 4 à 5000 meter onder eeuwige sneeuw bedolven. Wonderlijk
+schouwspel! De zon is warm; het licht schitterend en een werkelijk
+italiaansche hemel beschijnt dit ijslandschap!
+
+De _Elder_ volgt ons op eene mijl afstands. Soms verdwijnt hij achter
+een ijsberg, welks afmetingen we dan beter kunnen waardeeren. Alleen de
+zwarte rookzuil uit de machine wijst aan, waar het schip is. Kleiner
+dan _The Queen_ baant de _Elder _ zich moeilijker eenen weg door het
+ijs. Weldra verliezen we het vaartuig uit het oog.
+
+Toen Vancouver deze streken bezocht, vond hij den ingang der baai
+zoozeer met ijs bezet, dat hij er zich niet in durfde wagen, en eerst
+in 1880 kwam de Gletscherbaai voor het eerst op eene kaart voor op
+de juiste grootte. Nu gaan er elken zomer tallooze amerikaansche
+toeristen heen, zooals wij, Europeanen, Zwitserland en Noorwegen
+bezoeken om er natuurschoon te genieten.
+
+Om onze volgende aanlegplaats, Sitka, te bereiken, staan ons twee wegen
+open, óf rechtstreeks langs den "ijsweg" en de open zee, óf langs den
+46 kilometer langeren, maar schilderachtiger en veiliger weg vooral bij
+slecht weer, door de straten, die het Admiraals-eiland van Tchitchagoff
+en dit laatste van Baranoff scheiden. We zullen den eersten kiezen,
+want het is prachtig weer en heden nacht zullen wij den toorn van den
+Grooten Oceaan niet hebben te duchten. Toch spijt het mij, dat ik nu
+_Peril Strait_ niet zal zien, de nauwe bochtige straat tuschen twee
+steile kusten, een der meest bewonderde doorgangen in het onontwarbaar
+net van waterwegen, waarmee de natuur die streken heeft bedeeld.
+
+We zijn de Spencerkaap voorbij; geen windje op den Stillen Oceaan;
+de laatste ijsschotsen zijn verdwenen. Een oogenblik heb ik bij 't
+vallen van den nacht in de verte naar het Noordwesten den top van
+den Eliasberg meenen te zien, maar het was gezichtsbedrog. Ondanks
+zijne hoogte van 5822 meter, waardoor hij de hoogste berg van
+Noord-Amerika is, zijn we er nu te ver van verwijderd, om hem te
+zien. Het schiereiland, dat in den avondnevel verdwijnt, wordt gevormd
+door de hooge bergen, die wij reeds van de Gletscherbaai uit hebben
+waargenomen en stellig heb ik den Crillon, die met zijn 4835 meter
+den Mont Blanc in hoogte overtreft, boven de wolken zien uitsteken.
+
+Sitka, waar wij op den morgen van den 8_sten_ Augustus, den zevenden
+dag onzer reis, aankomen, en waar we den ganschen dag zullen blijven,
+is de hoofdstad van Aljaska; een hoofdstadje, want het heeft slechts
+1200 inwoners, waarvan nog de helft Indianen en russische kleurlingen
+zijn. Het stadje is mooi gelegen op de westkust van het groote
+eiland Baranoff, aan eene ruime, veilige haven, afgesloten door het
+eilandje Kruzoff, dat de golf beschermt tegen de hooge zeeën. Een
+massa rotsachtige, woudrijke eilandjes zijn op eene altijd kalme zee
+verspreid; hooge bergen staan er omheen en een uitgedoofde vulkaan,
+de Edgecumbe, vertoont zich aan den horizon en gelijkt met zijne
+besneeuwde zijden op den beroemden Fusiyama uit Japan. Tegen het midden
+der vorige eeuw lokte de verovering van Siberië en de ontdekking van
+Kamschatka de Kussen naar de kusten der Stille Zuidzee. Toen kwamen
+de Spanjaarden en daarna de groote wetenschappelijke ontdekkers,
+Cook, Lapérouse en eindelijk Vancouver, die tusschen 1792 en 1794 de
+gansche kust hydrographisch opnam. Intusschen waren de Russen steeds
+verder zuidwaarts voortgedrongen. In 1804 werd Sitka onder den naam
+Nieuw-Archangel gesticht door baron Baranoff, den eersten gouverneur
+van Russisch Amerika, die tot zijnen dood, in 1818, de opkomende
+kolonie met ijzeren hand bestuurde. De Sitka-Indianen behooren tot
+eenen stam, die door zijne woelingen dikwijls bloedige conflicten heeft
+uitgelokt, zelfs nog in den laatsten tijd, en als men bedenkt, dat
+de eerste russische kolonisten voor 't grootste gedeelte kleurlingen
+waren, en een samenraapsel van uit Siberië ontvluchte avonturiers, zal
+men toestemmen, dat een streng meester voor die streken geschikt was.
+
+Men merkt te Sitka nog tal van overblijfselen van de russische
+heerschappij. Vooreerst aan den ingang der stad het oude kasteel
+Baranoff, een stevig houten gebouw op een heuvel met uitzicht op de
+zee gebouwd. De bescheiden woning van den tegenwoordigen gouverneur
+van Aljaska is ook oorspronkelijk een russisch huis. De kazernen en
+het gerechtshof zijn groote gebouwen uit denzelfden tijd. Het eenige
+belangrijke bouwwerk is een orthodoxe kerk, van hout evenals het
+kasteel, maar prachtig ingericht van binnen. Men kan er schilderwerk
+op ivoor bewonderen, ingelegd met kostbare steenen. De zes kerkklokken
+zijn te Moscou gegoten.
+
+Op eene naburige hoogte staat nog een aardig blokhuis, dat een der
+hoeken van de russische vesting moest verdedigen. Daar dichtbij ziet
+men de overblijfselen der barricade, waarachter de inboorlingen zich
+bij het vallen van den avond terugtrokken.
+
+Te Sitka bloeit de curiositeitenhandel nog meer dan te Wrangell
+en te Juneau. Dadelijk bij de landingsplaats bieden vrouwen, op de
+trottoirs langs de huizen gezeten, de ons reeds bekende voorwerpen
+te koop aan. Iets verder lokken de winkels der Amerikanen de menigte
+toeristen aan; ik zeg de menigte, want door de bijna gelijktijdige
+aankomst van _The Queen_ en de _Elder_ is de blanke bevolking van
+Sitka plotseling verdubbeld. De photographiewinkels worden, als
+'t ware, bestormd, ik heb geen lust er binnen te dringen.
+
+Naar den kant der kerk is de toeloop minder groot. Weldra wordt mij
+dat opgehelderd. Een aanplakbillet waarschuwt de heeren reizigers der
+paketbooten, dat op den dag hunner aankomst de deur streng gesloten
+zal blijven, maar dat ze welwillend zal worden geopend tegen het
+geringe bedrag van een halven dollar per persoon.
+
+Als men de kerk voorbij is, nadert de hoofdstraat, die, om de waarheid
+te zeggen, de eenige straat der stad is, de zee, maakt eene bocht
+naar rechts langs een ouden molen, waarvan de primitieve bouwwijze
+den oorsprong aanduidt, om, langs de golf voortgaande, bij den
+presbyteriaanschen zendingspost uit te komen. Dit zendingshuis, dat
+ik, evenals het hospitaal ernaast, heb bezocht, is in 1877 gesticht
+en het voornaamste van dien aard op Aljaska. Bij gelegenheid onzer
+aankomst voerde een inlandsch fanfarecorps een paar stukken muziek
+vrij goed uit. De school is ruim en goed onderhouden; die jeugdige
+Indiaantjes en hunne zusjes zijn waarlijk niet te beklagen!
+
+Een klein museum in indiaanschen stijl is onlangs in de buurt
+opgericht; het is reeds zeer belangrijk. Een jong Amerikaansch meisje,
+Ida Rodgers, heeft het mij allervriendelijkst laten zien.
+
+Voorbij de stad begint het woud. Een prachtige, door de Russen
+aangelegde laan, dicht bij het strand, leidt in een kwartier naar
+de Indianenrivier, waarover een brug is gebouwd met rustieke banken
+er bij. Aangelegde voetpaden maken het mogelijk, een bepaald eind de
+rivier te volgen en het prachtige bosch, een der schoonste, die ik ooit
+zelfs in aequatoriale streken heb gezien, te betreden. Ik ben bang,
+om in herhaling te vallen, maar ik moet toch wel een woordje zeggen
+van die dennen van twee meter middellijn, van die prachtige ceders,
+reusachtige, rechtopgaande zuilen, in welker schaduw een tweede bosch
+van minder hooge boomen groeit en een geheele wereld van struiken en
+elegante varens. Op den grond rusten de voorvaderen van de reuzen
+van heden, enorme, in ontbinding verkeerende stammen, welker stof
+een nieuw geslacht voedt, dat begeerig de lucht en het licht zoekt.
+
+Het vochtige, gematigde klimaat van het eiland Baranoff geeft aan
+den plantengroei die buitengewone weelderigheid. Veertien jaren van
+meteorologische waarnemingen bepalen de gemiddelde jaartemperatuur van
+Sikka op 5,6° met eene hoeveelheid regen van 2,116 millimeter. Vergeten
+we daarbij niet, dat Sitka op 57° N. B. breedte ligt, terwijl aan
+de atlantische zijde Quebec, dat zich 10 graden zuidelijker bevindt,
+het slechts tot eene gemiddelde temperatuur van 4° brengt.
+
+Bij mijne terugkomst in de stad ging ik luitenant Emmons van de
+amerikaansche marine opzoeken, voor wien mijn collega van het
+Aardrijkskundig Genootschap, de heer George de la Sablière, die
+verleden jaar te Sitka was geweest, mij eenen introductiebrief had
+meegegeven. Daar de heer Emmons er reeds verscheiden jaren woont,
+heeft hij eene aanzienlijke collectie indiaansche oudheden kunnen
+verzamelen. Hij heeft een groot deel zijner schatten reeds naar
+het ethnographisch museum te New-York gezonden, waar ik ze na mijn
+terugkeer heb gezien, maar toch heeft hij nog tal van zeer interessante
+voorwerpen.
+
+Een serie maskers van gekleurd hout, waarvan de Indianen zich nog
+heden bij hunne feesten bedienen en in hunne oorlogen, of die de
+indiaansche toovenaars dragen, als ze bij een zieke in consult
+worden geroepen, trok vooral mijne aandacht. Hoewel veel grover van
+bewerking, hebben ze eene treffende overeenkomst met de maskers,
+die in Japan worden gedragen. Mocht ik nog eenigen twijfel hebben
+gekoesterd omtrent de aziatische afstamming der Indianen van Aljaska,
+dan zou die verdwenen zijn door het onderzoek van eene wapenrusting
+uit kleine plankjes, onderling aaneengehecht met peezen van dieren,
+die eene karakteristieke overeenkomst vertoont met de nu in alle
+japansche bazars aanwezige _samouraï_. De heer Emmons bezit ook eene
+massa voorwerpen van been en uitgesneden ivoor, kunstig bewerkt door
+de Yukon-Indianen of door Eskimo's van de IJszee-kusten. De door die
+laatsten gemaakte voorwerpen zijn het origineelst; ik heb er gezien,
+die wegens de fijnheid van uitvoering met de japansche _netzkés_
+gerust de vergelijking kunnen doorstaan.
+
+Van wat de heer Emmons mij omtrent de Yukon-Indianen vertelde,
+wil ik hier nog een en ander meedeelen, vooral omdat de berichten
+omtrent de leefwijze der Indianen in het Noordwesten van Amerika
+slechts schaarsch zijn. De huizen dezer Indianen waren, zooals hij
+zeide, volgens een geheel ander plan gebouwd dan die der Eskimo's
+in hunne buurt, al zijn ze ook meestal onder den grond gelegen. Om
+er in te komen, begeeft men zich eerst in een houten hut en daalt
+vervolgens loodrecht naar beneden, waarna men in een lage tunnel
+komt, die voortloopt tot de woonkamer. Daarboven verheft zich een
+koepeldak, hetwelk in het midden eene opening heeft, waardoor de rook
+ontsnapt. Wanneer des nachts het vuur in den haard bijna is uitgebrand,
+worden de half verkoolde spaanders weggeworpen door het rookgat,
+dat dan met huiden wordt toegestopt. Ook de toegang tot de woning
+wordt met dierenvellen gesloten. De stank van rottende visch, en de
+lucht, die de vuile menschen, want deze luidjes wasschen zich niet,
+van zich afgeven, doen de europeesche reukorganen zeer pijnlijk aan.
+
+Volgens den heer Emmons was het opmerkelijk, hoezeer de kleeding dezer
+Yukon-Indianen verschilde van die der Eskimo's. Hun opperkleed gelijkt
+op een dubbelen rok met panden van voren en van achteren. Zij dragen,
+om hunne oogen tegen het sneeuwen zonlicht te beschermen, brillen,
+die evenwel niet uit glas, maar uit twee ovale stukjes hout bestaan,
+overdwars voorzien van eene smalle spleet, die door middel van koorden
+aan het hoofd bevestigd zijn. Uit berkenstammen vervaardigen zij de
+van voren breede en oploopende sneeuwschoenen, ongeveer 1.30 M. lang,
+waarin de voet door middel van lederen riemen bevestigd wordt.
+
+In het verschalken van rendieren zijn deze Indianen bijzonder
+bedreven, en door middel van in het ijs gehakte gaten maken zij zich
+meester van groote hoeveelheden visch. Zoodra het begint te vriezen,
+bevestigen zij namelijk palen tot op zekeren afstand der kust in het
+water, en als zich om die palen ijs vormt, slaan zij dit stuk. Aan
+iederen paal maken zij vervolgens eenen korf vast van wilgenhout en
+als deze, gewoonlijk eenmaal daags, uit het water worden gehaald,
+is hij gewoonlijk vol visch.
+
+Aan het rooken zijn zoowel de mannen als de vrouwen van dezen stam
+verslaafd.
+
+Naar aanleiding van de maskers, die de toovenaars dragen, als ze
+bij zieken worden geroepen, verhaalde de heer Emmons mij nog een en
+ander van het geloof der stammen in zijne buurt en van de geesten,
+die den toovenaars ten dienstestaan. De menschelijke geest stijgt na
+den dood omhoog naar het luchtruim. Het lichaam blijft op aarde terug,
+maar de schaduw verdwijnt onder de aarde en zet het leven voort in de
+onderwereld. Daar de muziek in het leven dezer Indianen eene groote rol
+speelt, heeft ieder toovenaar of medicijnman zijn lijfdeuntje, dat door
+geen zijner beroepsgenooten wordt gezongen. Wordt de tooverdokter bij
+zieken of bij sterfgevallen geroepen, dan trekt hij zijn sierlijkste
+gewaad aan en tooit zich met de vellen van den hermelijn. Hij bedekt
+zijn beschilderd gelaat met een masker en loopt voor het vuur heen
+en weder. Daarbij zingt hij zijn lijfdeuntje en andere bekende
+liederen, die door de aanwezigen in koor zachtjes worden nagezongen,
+om de geesten op te roepen, die den medicijnman ten dienste moeten
+staan. Daarna begint de toovenaar allerlei vreemdsoortige gebaren te
+maken; en schijnt ten slotte den strijd aan te binden met den boozen
+geest, die in het lichaam van den zieke huist. Als het hem na lang
+pogen gelukt, dien meester te worden, werpt hij hem met alle teekenen
+van afschuw in het vuur. Meestal staat het schuim hem daarbij op den
+mond van inspanning. Als de lijder van den demon bevrijd is, wordt het
+koorgezang levendiger en vroolijker, en de medicijnman wordt onthaald
+en keert huiswaarts. Heeft de kuur niet de gewenschte uitwerking,
+en sterft de zieke, dan moet zijne hulp opnieuw worden ingeroepen,
+want niemand dan hij kent den weg, dien de doode moet afleggen. De
+schaduwen namelijk van de slechte menschen volgen eenen anderen weg dan
+die der goeden en de toovenaar moet zorg dragen, dat de verdienstelijke
+doode niet op het verkeerde pad terechtkomt. Ongastvrije menschen,
+dieven en gierigaards deelen in het rijk der schaduwen hunne plaats
+met de honden.
+
+De luitenant sprak ook over de Thlinkets of Thlinkiten, die de
+kuststreek tusschen den Eliasberg en de Columbia-keten bewonen. De
+Russen noemen hen Koljuschen, welke naam betrekking heeft op de
+bij hen heerschende gewoonte, om de lippen te doorboren. "Kolack"
+is namelijk het russische woord voor pin, "koljutschka", stekel of
+doorn en "kolokj" splijten en uit deze woorden is de naam Koljuschen
+ontstaan. A propos van de _totems,_ die ik vertelde, in Wrangell te
+hebben gezien, verhaalde hij, dat ook waar men die _totems_ niet
+aantreft, toch ieder geslacht een wapenschild heeft, dat het dier
+voorstelt, waarnaar het geslacht is genoemd, bijv. den wolf, den
+beer, den raaf of den adelaar, en behalve op de wapenschilden komen
+afbeeldingen dier dieren tevens voor op gereedschappen en vaartuigen.
+
+In gezelschap van den sympathieken luitenant heb ik een prettig
+uurtje doorgebracht; toen veroverde ik niet zonder moeite nog eenige
+photographieën van een koopman, die altijd door de menigte toeristen
+werd belegerd, maar die, toen hij mij in gezelschap van den heer
+Emmons zag, mij te woord stond.
+
+Het indiaansche dorp bij Sitka breidt zich langs de golf, links van
+de hoofdstraat uit. Het is gebouwd tegen eenen heuvel, waarop het oude
+russische kerkhof ligt. De bewoners van Sitka hebben vele gewoonten en
+tradities bewaard, die ook voorkomen bij de andere stammen op Aljaska;
+men vindt echter bij hen geen spoor van _totems_.
+
+We troffen het, dat we een indiaansch feest konden bijwonen, dat
+slechts eens in het jaar plaats heeft, bij den bessenoogst. Vier
+met vlaggen versierde booten met een honderdtal Indianen, mannen,
+vrouwen en kinderen, de meeste in nationale kleeding en met maskers
+en zwartgemaakte gezichten, varen langzaam in zee op en houden
+eenige meters van den oever stil. Daar begint ieder te zingen, te
+gesticuleeren en te dansen op allerdolste manier, terwijl andere
+Indianen op het strand in de brandende zon vroolijke groepen vormen,
+vol locale kleur.
+
+Photographen van beide seksen zijn talrijk, zeer talrijk onder de
+toeristen. Ik overdrijf niet, als ik zeg dat de helft der dames aan
+land gaan met hun _instantané-toestel_ bij zich. Zelfs de zeer oude
+en de zeer jonge dames zijn handig in die den toerist zoo dierbare
+kunst. En nu vraag ik u, of de objectieven wat te doen hadden daar
+op die kust van Sitka! 't Was of er een geschutvuur van schuifjes en
+dopjes plaats had.
+
+Er zijn maar weinig Russen te Sitka gebleven. Een van hen, bij wie
+ik een deel van den avond doorbracht, vertelt mij een en ander van
+de visscherijen in den Sitka-archipel. Te Killisnoo, op het eilandje
+Kenasnoff in de buurt van het Admiraals-eiland, heeft men de grootste
+inrichting voor 't conserveeren van visch van de geheele wereld. De
+jaarlijksche productie is meer dan 2000 ton, zonder nog de guano mee
+te rekenen. Van het eind van Augustus tot in de maand Januari, is het
+water der Chathamstraat zwart van visschen. Eerst was de inrichting
+te Killisnoo gebouwd voor de walvischvangst, maar men heeft er afstand
+van moeten doen om de vijandige gezindheid der Indianen uit de buurt,
+eene gezindheid, die voortkwam uit het godsdienstig vooroordeel, dat
+hun verbood het groote dier, het vereerde zinnebeeld hunner _totem_,
+te dooden.
+
+De gouverneur van Aljaska constateert in zijn laatste rapport, dat
+het aantal _canneries_, dat zijn inrichtingen waar men de zalm in
+de bussen doet, in een enkel jaar van 17 tot 36 is gestegen. In 1889
+zijn er 4600000 kisten, ieder van 4 dozijn bussen van gemiddeld één
+pond, uitgevoerd.
+
+Van Sitka bewerkstelligden wij den terugkeer in twee en een halven
+dag. Nadat we de zuidpunt van het eiland Baranoff voorbij waren,
+kwamen we in de Duc-de-Clarence-straat en daarna volgden we een beetje
+ten zuiden van Wrangell weer den reeds afgelegden weg. We gingen toen
+bij dag den weg langs, dien we eerst bij nacht aflegden, zoodat geen
+enkel punt ons is ontgaan.
+
+Den 11_den_ Augustus, 's morgens, kwamen we te Nanaimo, ouden post der
+Hudsonsbaai-compagnie, nu eene kleine bloeiende stad, 118 kilometer ten
+noorden van Victoria, op de oostkust van Vancouver. Er worden rijke
+kolenmijnen ontgonnen, en onze boot moest er eenige uren blijven,
+om steenkool in te nemen. Een trein was op het punt om te vertrekken;
+ik heb er gebruik van gemaakt, en vier uren later bracht de spoorweg
+mij naar Victoria terug.
+
+Zoo had ik in negen en een halven dag de geheele reis gedaan
+langs die kusten van Aljaska, waar stoombooten kunnen komen. Van
+het korte uitstapje behield ik onuitwischbare indrukken. Ik wil
+volstrekt niet de grootschheid van Noorwegen verkleinen, maar men
+kan eigenlijk die beide landen van zoo verschillenden aard niet met
+elkaar vergelijken. Nauwelijks eene maand was er verloopen sedert mijn
+vertrek uit Parijs, dat ik 11 Juli 's avonds had verlaten. Men ziet,
+de reis naar Aljaska is noch lang, noch moeilijk.
+
+
+
+
+
+
+Aanteekening
+
+[1] Die, reizen worden nl sneller en sneller. In de _Temps_ van 5 Mei
+1891 kon men lezen: "Een exprestrein van de _Canadian Pacific_, heeft
+van Vancouver naar Montreal de reizigers van de stoomboot _Express of
+India_ meegenomen, die eene reis rondom de wereld doen. Zij hebhen
+eenen afstand van 2900 mijlen in drie dagen en 17 uren afgelegd met
+eene snelheid, die soms tot 60, 70 à 75 mijlen per uur steeg. Tot
+nu toe heeft men er altijd 6 1/2 à 7 dagen voor gebruikt. De reis
+van Yokohama naar Montreal heeft juist twee weken geduurd. Drie der
+reizigers gaan te New-York op de stoomboot van de Cunard-line; ze
+zullen den 10_den_ Mei in Londen aankomen en hebben dan in drie weken
+de reis van Yokohama naar Londen volbracht. Het plan der _Canadian
+Pacific Company_ is, de engelsche mail voor Japan en China in 't
+vervolg op dezelfde snelle manier te vervoeren.
+
+
+
+
+
+
+End of Project Gutenberg's Aljaska en de Canada-spoorweg, by Anonymous
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK ALJASKA EN DE CANADA-SPOORWEG ***
+
+***** This file should be named 14830-8.txt or 14830-8.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        https://www.gutenberg.org/1/4/8/3/14830/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the PG Distributed Proofreaders Team
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations.  To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.