1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
592
593
594
595
596
597
598
599
600
601
602
603
604
605
606
607
608
609
610
611
612
613
614
615
616
617
618
619
620
621
622
623
624
625
626
627
628
629
630
631
632
633
634
635
636
637
638
639
640
641
642
643
644
645
646
647
648
649
650
651
652
653
654
655
656
657
658
659
660
661
662
663
664
665
666
667
668
669
670
671
672
673
674
675
676
677
678
679
680
681
682
683
684
685
686
687
688
689
690
691
692
693
694
695
696
697
698
699
700
701
702
703
704
705
706
707
708
709
710
711
712
713
714
715
716
717
718
719
720
721
722
723
724
725
726
727
728
729
730
731
732
733
734
735
736
737
738
739
740
741
742
743
744
745
746
747
748
749
750
751
752
753
754
755
756
757
758
759
760
761
762
763
764
765
766
767
768
769
770
771
772
773
774
775
776
777
778
779
780
781
782
783
784
785
786
787
788
789
790
791
792
793
794
795
796
797
798
799
800
801
802
803
804
805
806
807
808
809
810
811
812
813
814
815
816
817
818
819
820
821
822
823
824
825
826
827
828
829
830
831
832
833
834
835
836
837
838
839
840
841
842
843
844
845
846
847
848
849
850
851
852
853
854
855
856
857
858
859
860
861
862
863
864
865
866
867
868
869
870
871
872
873
874
875
876
877
878
879
880
881
882
883
884
885
886
887
888
889
890
891
892
893
894
895
896
897
898
899
900
901
902
903
904
905
906
907
908
909
910
911
912
913
914
915
916
917
918
919
920
921
922
923
924
925
926
927
928
929
930
931
932
933
934
935
936
937
938
939
940
941
942
943
944
945
946
947
948
949
950
951
952
953
954
955
956
957
958
959
960
961
962
963
964
965
966
967
968
969
970
971
972
973
974
975
976
977
978
979
980
981
982
983
984
985
986
987
988
989
990
991
992
993
994
995
996
997
998
999
1000
1001
1002
1003
1004
1005
1006
1007
1008
1009
1010
1011
1012
1013
1014
1015
1016
1017
1018
1019
1020
1021
1022
1023
1024
1025
1026
1027
1028
1029
1030
1031
1032
1033
1034
1035
1036
1037
1038
1039
1040
1041
1042
1043
1044
1045
1046
1047
1048
1049
1050
1051
1052
1053
1054
1055
1056
1057
1058
1059
1060
1061
1062
1063
1064
1065
1066
1067
1068
1069
1070
1071
1072
1073
1074
1075
1076
1077
1078
1079
1080
1081
1082
1083
1084
1085
1086
1087
1088
1089
1090
1091
1092
1093
1094
1095
1096
1097
1098
1099
1100
1101
1102
1103
1104
1105
1106
1107
1108
1109
1110
1111
1112
1113
1114
1115
1116
1117
1118
1119
1120
1121
1122
1123
1124
1125
1126
1127
1128
1129
1130
1131
1132
1133
1134
1135
1136
1137
1138
1139
1140
1141
1142
1143
1144
1145
1146
1147
1148
1149
1150
1151
1152
1153
1154
1155
1156
1157
1158
1159
1160
1161
1162
1163
1164
1165
1166
1167
1168
1169
1170
1171
1172
1173
1174
1175
1176
1177
1178
1179
1180
1181
1182
1183
1184
1185
1186
1187
1188
1189
1190
1191
1192
1193
1194
1195
1196
1197
1198
1199
1200
1201
1202
1203
1204
1205
1206
1207
1208
1209
1210
1211
1212
1213
1214
1215
1216
1217
1218
1219
1220
1221
1222
1223
1224
1225
1226
1227
1228
1229
1230
1231
1232
1233
1234
1235
1236
1237
1238
1239
1240
1241
1242
1243
1244
1245
1246
1247
1248
1249
1250
1251
1252
1253
1254
1255
1256
1257
1258
1259
1260
1261
1262
1263
1264
1265
1266
1267
1268
1269
1270
1271
1272
1273
1274
1275
1276
1277
1278
1279
1280
1281
1282
1283
1284
1285
1286
1287
1288
1289
1290
1291
1292
1293
1294
1295
1296
1297
1298
1299
1300
1301
1302
1303
1304
1305
1306
1307
1308
1309
1310
1311
1312
1313
1314
1315
1316
1317
1318
1319
1320
1321
1322
1323
1324
1325
1326
1327
1328
1329
1330
1331
1332
1333
1334
1335
1336
1337
1338
1339
1340
1341
1342
1343
1344
1345
1346
1347
1348
1349
1350
1351
1352
1353
1354
1355
1356
1357
1358
1359
1360
1361
1362
1363
1364
1365
1366
1367
1368
1369
1370
1371
1372
1373
1374
1375
1376
1377
1378
1379
1380
1381
1382
1383
1384
1385
1386
1387
1388
1389
1390
1391
1392
1393
1394
1395
1396
1397
1398
1399
1400
1401
1402
1403
1404
1405
1406
1407
1408
1409
1410
1411
1412
1413
1414
1415
1416
1417
1418
1419
1420
1421
1422
1423
1424
1425
1426
1427
1428
1429
1430
1431
1432
1433
1434
1435
1436
1437
1438
1439
1440
1441
1442
1443
1444
1445
1446
1447
1448
1449
1450
1451
1452
1453
1454
1455
1456
1457
1458
1459
1460
1461
1462
1463
1464
1465
1466
1467
1468
1469
1470
1471
1472
1473
1474
1475
1476
1477
1478
1479
1480
1481
1482
1483
1484
1485
1486
1487
1488
1489
1490
1491
1492
1493
1494
1495
1496
1497
1498
1499
1500
1501
1502
1503
1504
1505
1506
1507
1508
1509
1510
1511
1512
1513
1514
1515
1516
1517
1518
1519
1520
1521
1522
1523
1524
1525
1526
1527
1528
1529
1530
1531
1532
1533
1534
1535
1536
1537
1538
1539
1540
1541
1542
1543
1544
1545
1546
1547
1548
1549
1550
1551
1552
1553
1554
1555
1556
1557
1558
1559
1560
1561
1562
1563
1564
1565
1566
1567
1568
1569
1570
1571
1572
1573
1574
1575
1576
1577
1578
1579
1580
1581
1582
1583
1584
1585
1586
1587
1588
1589
1590
1591
1592
1593
1594
1595
1596
1597
1598
1599
1600
1601
1602
1603
1604
1605
1606
1607
1608
1609
1610
1611
1612
1613
1614
1615
1616
1617
1618
1619
1620
1621
1622
1623
1624
1625
1626
1627
1628
1629
1630
1631
1632
1633
1634
1635
1636
1637
1638
1639
1640
1641
1642
1643
1644
1645
1646
1647
1648
1649
1650
1651
1652
1653
1654
1655
1656
1657
1658
1659
1660
1661
1662
1663
1664
1665
1666
1667
1668
1669
1670
1671
1672
1673
1674
1675
1676
1677
1678
1679
1680
1681
1682
1683
1684
1685
1686
1687
1688
1689
1690
1691
1692
1693
1694
1695
1696
1697
1698
1699
1700
1701
1702
1703
1704
1705
1706
1707
1708
1709
1710
1711
1712
1713
1714
1715
1716
1717
1718
1719
1720
1721
1722
1723
1724
1725
1726
1727
1728
1729
1730
1731
1732
1733
1734
1735
1736
1737
1738
1739
1740
1741
1742
1743
1744
1745
1746
1747
1748
1749
1750
1751
1752
1753
1754
1755
1756
1757
1758
1759
1760
1761
1762
1763
1764
1765
1766
1767
1768
1769
1770
1771
1772
1773
1774
1775
1776
1777
1778
1779
1780
1781
1782
1783
1784
1785
1786
1787
1788
1789
1790
1791
1792
1793
1794
1795
1796
1797
1798
1799
1800
1801
1802
1803
1804
1805
1806
1807
1808
1809
1810
1811
1812
1813
1814
1815
1816
1817
1818
1819
1820
1821
1822
1823
1824
1825
1826
1827
1828
1829
1830
1831
1832
1833
1834
1835
1836
1837
1838
1839
1840
1841
1842
1843
1844
1845
1846
1847
1848
1849
1850
1851
1852
1853
1854
1855
1856
1857
1858
1859
1860
1861
1862
1863
1864
1865
1866
1867
1868
1869
1870
1871
1872
1873
1874
1875
1876
1877
1878
1879
1880
1881
1882
1883
1884
1885
1886
1887
1888
1889
1890
1891
1892
1893
1894
1895
1896
1897
1898
1899
1900
1901
1902
1903
1904
1905
1906
1907
1908
1909
1910
1911
1912
1913
1914
1915
1916
1917
1918
1919
1920
1921
1922
1923
1924
1925
1926
1927
1928
1929
1930
1931
1932
1933
1934
1935
1936
1937
1938
1939
1940
1941
1942
1943
1944
1945
1946
1947
1948
1949
1950
1951
1952
1953
1954
1955
1956
1957
1958
1959
1960
1961
1962
1963
1964
1965
1966
1967
1968
1969
1970
1971
1972
1973
1974
1975
1976
1977
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
2040
2041
2042
2043
2044
2045
2046
2047
2048
2049
2050
2051
2052
2053
2054
2055
2056
2057
2058
2059
2060
2061
2062
2063
2064
2065
2066
2067
2068
2069
2070
2071
2072
2073
2074
2075
2076
2077
2078
2079
2080
2081
2082
2083
2084
2085
2086
2087
2088
2089
2090
2091
2092
2093
2094
2095
2096
2097
2098
2099
2100
2101
2102
2103
2104
2105
2106
2107
2108
2109
2110
2111
2112
2113
2114
2115
2116
2117
2118
2119
2120
2121
2122
2123
2124
2125
2126
2127
2128
2129
2130
2131
2132
2133
2134
2135
2136
2137
2138
2139
2140
2141
2142
2143
2144
2145
2146
2147
2148
2149
2150
2151
2152
2153
2154
2155
2156
2157
2158
2159
2160
2161
2162
2163
2164
2165
2166
2167
2168
2169
2170
2171
2172
2173
2174
2175
2176
2177
2178
2179
2180
2181
2182
2183
2184
2185
2186
2187
2188
2189
2190
2191
2192
2193
2194
2195
2196
2197
2198
2199
2200
2201
2202
2203
2204
2205
2206
2207
2208
2209
2210
2211
2212
2213
2214
2215
2216
2217
2218
2219
2220
2221
2222
2223
2224
2225
2226
2227
2228
2229
2230
2231
2232
2233
2234
2235
2236
2237
2238
2239
2240
2241
2242
2243
2244
2245
2246
2247
2248
2249
2250
2251
2252
2253
2254
2255
2256
2257
2258
2259
2260
2261
2262
2263
2264
2265
2266
2267
2268
2269
2270
2271
2272
2273
2274
2275
2276
2277
2278
2279
2280
2281
2282
2283
2284
2285
2286
2287
2288
2289
2290
2291
2292
2293
2294
2295
2296
2297
2298
2299
2300
2301
2302
2303
2304
2305
2306
2307
2308
2309
2310
2311
2312
2313
2314
2315
2316
2317
2318
2319
2320
2321
2322
2323
2324
2325
2326
2327
2328
2329
2330
2331
2332
2333
2334
2335
2336
2337
2338
2339
2340
2341
2342
2343
2344
2345
2346
2347
2348
2349
2350
2351
2352
2353
2354
2355
2356
2357
2358
2359
2360
2361
2362
2363
2364
2365
2366
2367
2368
2369
2370
2371
2372
2373
2374
2375
2376
2377
2378
2379
2380
2381
2382
2383
2384
2385
2386
2387
2388
2389
2390
2391
2392
2393
2394
2395
2396
2397
2398
2399
2400
2401
2402
2403
2404
2405
2406
2407
2408
2409
2410
2411
2412
2413
2414
2415
2416
2417
2418
2419
2420
2421
2422
2423
2424
2425
2426
2427
2428
2429
2430
2431
2432
2433
2434
2435
2436
2437
2438
2439
2440
2441
2442
2443
2444
2445
2446
2447
2448
2449
2450
2451
2452
2453
2454
2455
2456
2457
2458
2459
2460
2461
2462
2463
2464
2465
2466
2467
2468
2469
2470
2471
2472
2473
2474
2475
2476
2477
2478
2479
2480
2481
2482
2483
2484
2485
2486
2487
2488
2489
2490
2491
2492
2493
2494
2495
2496
2497
2498
2499
2500
2501
2502
2503
2504
2505
2506
2507
2508
2509
2510
2511
2512
2513
2514
2515
2516
2517
2518
2519
2520
2521
2522
2523
2524
2525
2526
2527
2528
2529
2530
2531
2532
2533
2534
2535
2536
2537
2538
2539
2540
2541
2542
2543
2544
2545
2546
2547
2548
2549
2550
2551
2552
2553
2554
2555
2556
2557
2558
2559
2560
2561
2562
2563
2564
2565
2566
2567
2568
2569
2570
2571
2572
2573
2574
2575
2576
2577
2578
2579
2580
2581
2582
2583
2584
2585
2586
2587
2588
2589
2590
2591
2592
2593
2594
2595
2596
2597
2598
2599
2600
2601
2602
2603
2604
2605
2606
2607
2608
2609
2610
2611
2612
2613
2614
2615
2616
2617
2618
2619
2620
2621
2622
2623
2624
2625
2626
2627
2628
2629
2630
2631
2632
2633
2634
2635
2636
2637
2638
2639
2640
2641
2642
2643
2644
2645
2646
2647
2648
2649
2650
2651
2652
2653
2654
2655
2656
2657
2658
2659
2660
2661
2662
2663
2664
2665
2666
2667
2668
2669
2670
2671
2672
2673
2674
2675
2676
2677
2678
2679
2680
2681
2682
2683
2684
2685
2686
2687
2688
2689
2690
2691
2692
2693
2694
2695
2696
2697
2698
2699
2700
2701
2702
2703
2704
2705
2706
2707
2708
2709
2710
2711
2712
2713
2714
2715
2716
2717
2718
2719
2720
2721
2722
2723
2724
2725
2726
2727
2728
2729
2730
2731
2732
2733
2734
2735
2736
2737
2738
2739
2740
2741
2742
2743
2744
2745
2746
2747
2748
2749
2750
2751
2752
2753
2754
2755
2756
2757
2758
2759
2760
2761
2762
2763
2764
2765
2766
2767
2768
2769
2770
2771
2772
2773
2774
2775
2776
2777
2778
2779
2780
2781
2782
2783
2784
2785
2786
2787
2788
2789
2790
2791
2792
2793
2794
2795
2796
2797
2798
2799
2800
2801
2802
2803
2804
2805
2806
2807
2808
2809
2810
2811
2812
2813
2814
2815
2816
2817
2818
2819
2820
2821
2822
2823
2824
2825
2826
2827
2828
2829
2830
2831
2832
2833
2834
2835
2836
2837
2838
2839
2840
2841
2842
2843
2844
2845
2846
2847
2848
2849
2850
2851
2852
2853
2854
2855
2856
2857
2858
2859
2860
2861
2862
2863
2864
2865
2866
2867
2868
2869
2870
2871
2872
2873
2874
2875
2876
2877
2878
2879
2880
2881
2882
2883
2884
2885
2886
2887
2888
2889
2890
2891
2892
2893
2894
2895
2896
2897
2898
2899
2900
2901
2902
2903
2904
2905
2906
2907
2908
2909
2910
2911
2912
2913
2914
2915
2916
2917
2918
2919
2920
2921
2922
2923
2924
2925
2926
2927
2928
2929
2930
2931
2932
2933
2934
2935
2936
2937
2938
2939
2940
2941
2942
2943
2944
2945
2946
2947
2948
2949
2950
2951
2952
2953
2954
2955
2956
2957
2958
2959
2960
2961
2962
2963
2964
2965
2966
2967
2968
2969
2970
2971
2972
2973
2974
2975
2976
2977
2978
2979
2980
2981
2982
2983
2984
2985
2986
2987
2988
2989
2990
2991
2992
2993
2994
2995
2996
2997
2998
2999
3000
3001
3002
3003
3004
3005
3006
3007
3008
3009
3010
3011
3012
3013
3014
3015
3016
3017
3018
3019
3020
3021
3022
3023
3024
3025
3026
3027
3028
3029
3030
3031
3032
3033
3034
3035
3036
3037
3038
3039
3040
3041
3042
3043
3044
3045
3046
3047
3048
3049
3050
3051
3052
3053
3054
3055
3056
3057
3058
3059
3060
3061
3062
3063
3064
3065
3066
3067
3068
3069
3070
3071
3072
3073
3074
3075
3076
3077
3078
3079
3080
3081
3082
3083
3084
3085
3086
3087
3088
3089
3090
3091
3092
3093
3094
3095
3096
3097
3098
3099
3100
3101
3102
3103
3104
3105
3106
3107
3108
3109
3110
3111
3112
3113
3114
3115
3116
3117
3118
3119
3120
3121
3122
3123
3124
3125
3126
3127
3128
3129
3130
3131
3132
3133
3134
3135
3136
3137
3138
3139
3140
3141
3142
3143
3144
3145
3146
3147
3148
3149
3150
3151
3152
3153
3154
3155
3156
3157
3158
3159
3160
3161
3162
3163
3164
3165
3166
3167
3168
3169
3170
3171
3172
3173
3174
3175
3176
3177
3178
3179
3180
3181
3182
3183
3184
3185
3186
3187
3188
3189
3190
3191
3192
3193
3194
3195
3196
3197
3198
3199
3200
3201
3202
3203
3204
3205
3206
3207
3208
3209
3210
3211
3212
3213
3214
3215
3216
3217
3218
3219
3220
3221
3222
3223
3224
3225
3226
3227
3228
3229
3230
3231
3232
3233
3234
3235
3236
3237
3238
3239
3240
3241
3242
3243
3244
3245
3246
3247
3248
3249
3250
3251
3252
3253
3254
3255
3256
3257
3258
3259
3260
3261
3262
3263
3264
3265
3266
3267
3268
3269
3270
3271
3272
3273
3274
3275
3276
3277
3278
3279
3280
3281
3282
3283
3284
3285
3286
3287
3288
3289
3290
3291
3292
3293
3294
3295
3296
3297
3298
3299
3300
3301
3302
3303
3304
3305
3306
3307
3308
3309
3310
3311
3312
3313
3314
3315
3316
3317
3318
3319
3320
3321
3322
3323
3324
3325
3326
3327
3328
3329
3330
3331
3332
3333
3334
3335
3336
3337
3338
3339
3340
3341
3342
3343
3344
3345
3346
3347
3348
3349
3350
3351
3352
3353
3354
3355
3356
3357
3358
3359
3360
3361
3362
3363
3364
3365
3366
3367
3368
3369
3370
3371
3372
3373
3374
3375
3376
3377
3378
3379
3380
3381
3382
3383
3384
3385
3386
3387
3388
3389
3390
3391
3392
3393
3394
3395
3396
3397
3398
3399
3400
3401
3402
3403
3404
3405
3406
3407
3408
3409
3410
3411
3412
3413
3414
3415
3416
3417
3418
3419
3420
3421
3422
3423
3424
3425
3426
3427
3428
3429
3430
3431
3432
3433
3434
3435
3436
3437
3438
3439
3440
3441
3442
3443
3444
3445
3446
3447
3448
3449
3450
3451
3452
3453
3454
3455
3456
3457
3458
3459
3460
3461
3462
3463
3464
3465
3466
3467
3468
3469
3470
3471
3472
3473
3474
3475
3476
3477
3478
3479
3480
3481
3482
3483
3484
3485
3486
3487
3488
3489
3490
3491
3492
3493
3494
3495
3496
3497
3498
3499
3500
3501
3502
3503
3504
3505
3506
3507
3508
3509
3510
3511
3512
3513
3514
3515
3516
3517
3518
3519
3520
3521
3522
3523
3524
3525
3526
3527
3528
3529
3530
3531
3532
3533
3534
3535
3536
3537
3538
3539
3540
3541
3542
3543
3544
3545
3546
3547
3548
3549
3550
3551
3552
3553
3554
3555
3556
3557
3558
3559
3560
3561
3562
3563
3564
3565
3566
3567
3568
3569
3570
3571
3572
3573
3574
3575
3576
3577
3578
3579
3580
3581
3582
3583
3584
3585
3586
3587
3588
3589
3590
3591
3592
3593
3594
3595
3596
3597
3598
3599
3600
3601
3602
3603
3604
3605
3606
3607
3608
3609
3610
3611
3612
3613
3614
3615
3616
3617
3618
3619
3620
3621
3622
3623
3624
3625
3626
3627
3628
3629
3630
3631
3632
3633
3634
3635
3636
3637
3638
3639
3640
3641
3642
3643
3644
3645
3646
3647
3648
3649
3650
3651
3652
3653
3654
3655
3656
3657
3658
3659
3660
3661
3662
3663
3664
3665
3666
3667
3668
3669
3670
3671
3672
3673
3674
3675
3676
3677
3678
3679
3680
3681
3682
3683
3684
3685
3686
3687
3688
3689
3690
3691
3692
3693
3694
3695
3696
3697
3698
3699
3700
3701
3702
3703
3704
3705
3706
3707
3708
3709
3710
3711
3712
3713
3714
3715
3716
3717
3718
3719
3720
3721
3722
3723
3724
3725
3726
3727
3728
3729
3730
3731
3732
3733
3734
3735
3736
3737
3738
3739
3740
3741
3742
3743
3744
3745
3746
3747
3748
3749
3750
3751
3752
3753
3754
3755
3756
3757
3758
3759
3760
3761
3762
3763
3764
3765
3766
3767
3768
3769
3770
3771
3772
3773
3774
3775
3776
3777
3778
3779
3780
3781
3782
3783
3784
3785
3786
3787
3788
3789
3790
3791
3792
3793
3794
3795
3796
3797
3798
3799
3800
3801
3802
3803
3804
3805
3806
3807
3808
3809
3810
3811
3812
3813
3814
3815
3816
3817
3818
3819
3820
3821
3822
3823
3824
3825
3826
3827
3828
3829
3830
3831
3832
3833
3834
3835
3836
3837
3838
3839
3840
3841
3842
3843
3844
3845
3846
3847
3848
3849
3850
3851
3852
3853
3854
3855
3856
3857
3858
3859
3860
3861
3862
3863
3864
3865
3866
3867
3868
3869
3870
3871
3872
3873
3874
3875
3876
3877
3878
3879
3880
3881
3882
3883
3884
3885
3886
3887
3888
3889
3890
3891
3892
3893
3894
3895
3896
3897
3898
3899
3900
3901
3902
3903
3904
3905
3906
3907
3908
3909
3910
3911
3912
3913
3914
3915
3916
3917
3918
3919
3920
3921
3922
3923
3924
3925
3926
3927
3928
3929
3930
3931
3932
3933
3934
3935
3936
3937
3938
3939
3940
3941
3942
3943
3944
3945
3946
3947
3948
3949
3950
3951
3952
3953
3954
3955
3956
3957
3958
3959
3960
3961
3962
3963
3964
3965
3966
3967
3968
3969
3970
3971
3972
3973
3974
3975
3976
3977
3978
3979
3980
3981
3982
3983
3984
3985
3986
3987
3988
3989
3990
3991
3992
3993
3994
3995
3996
3997
3998
3999
4000
4001
4002
4003
4004
4005
4006
4007
4008
4009
4010
4011
4012
4013
4014
4015
4016
4017
4018
4019
4020
4021
4022
4023
4024
4025
4026
4027
4028
4029
4030
4031
4032
4033
4034
4035
4036
4037
4038
4039
4040
4041
4042
4043
4044
4045
4046
4047
4048
4049
4050
4051
4052
4053
4054
4055
4056
4057
4058
4059
4060
4061
4062
4063
4064
4065
4066
4067
4068
4069
4070
4071
4072
4073
4074
4075
4076
4077
4078
4079
4080
4081
4082
4083
4084
4085
4086
4087
4088
4089
4090
4091
4092
4093
4094
4095
4096
4097
4098
4099
4100
4101
4102
4103
4104
4105
4106
4107
4108
4109
4110
4111
4112
4113
4114
4115
4116
4117
4118
4119
4120
4121
4122
4123
4124
4125
4126
4127
4128
4129
4130
4131
4132
4133
4134
4135
4136
4137
4138
4139
4140
4141
4142
4143
4144
4145
4146
4147
4148
4149
4150
4151
4152
4153
4154
4155
4156
4157
4158
4159
4160
4161
4162
4163
4164
4165
4166
4167
4168
4169
4170
4171
4172
4173
4174
4175
4176
4177
4178
4179
4180
4181
4182
4183
4184
4185
4186
4187
4188
4189
4190
4191
4192
4193
4194
4195
4196
4197
4198
4199
4200
4201
4202
4203
4204
4205
4206
4207
4208
4209
4210
4211
4212
4213
4214
4215
4216
4217
4218
4219
4220
4221
4222
4223
4224
4225
4226
4227
4228
4229
4230
4231
4232
4233
4234
4235
4236
4237
4238
4239
4240
4241
4242
4243
4244
4245
4246
4247
4248
4249
4250
4251
4252
4253
4254
4255
4256
4257
4258
4259
4260
4261
4262
4263
4264
4265
4266
4267
4268
4269
4270
4271
4272
4273
4274
4275
4276
4277
4278
4279
4280
4281
4282
4283
4284
4285
4286
4287
4288
4289
4290
4291
4292
4293
4294
4295
4296
4297
4298
4299
4300
4301
4302
4303
4304
4305
4306
4307
4308
4309
4310
4311
4312
4313
4314
4315
4316
4317
4318
4319
4320
4321
4322
4323
4324
4325
4326
4327
4328
4329
4330
4331
4332
4333
4334
4335
4336
4337
4338
4339
4340
4341
4342
4343
4344
4345
4346
4347
4348
4349
4350
4351
4352
4353
4354
4355
4356
4357
4358
4359
4360
4361
4362
4363
4364
4365
4366
4367
4368
4369
4370
4371
4372
4373
4374
4375
4376
4377
4378
4379
4380
4381
4382
4383
4384
4385
4386
4387
4388
4389
4390
4391
4392
4393
4394
4395
4396
4397
4398
4399
4400
4401
4402
4403
4404
4405
4406
4407
4408
4409
4410
4411
4412
4413
4414
4415
4416
4417
4418
4419
4420
4421
4422
4423
4424
4425
4426
4427
4428
4429
4430
4431
4432
4433
4434
4435
4436
4437
4438
4439
4440
4441
4442
4443
4444
4445
4446
4447
4448
4449
4450
4451
4452
4453
4454
4455
4456
4457
4458
4459
4460
4461
4462
4463
4464
4465
4466
4467
4468
4469
4470
4471
4472
4473
4474
4475
4476
4477
4478
4479
4480
4481
4482
4483
4484
4485
4486
4487
4488
4489
4490
4491
4492
4493
4494
4495
4496
4497
4498
4499
4500
4501
4502
4503
4504
4505
4506
4507
4508
4509
4510
4511
4512
4513
4514
4515
4516
4517
4518
4519
4520
4521
4522
4523
4524
4525
4526
4527
4528
4529
4530
4531
4532
4533
4534
4535
4536
4537
4538
4539
4540
4541
4542
4543
4544
4545
4546
4547
4548
4549
4550
4551
4552
4553
4554
4555
4556
4557
4558
4559
4560
4561
4562
4563
4564
4565
4566
4567
4568
4569
4570
4571
4572
4573
4574
4575
4576
4577
4578
4579
4580
4581
4582
4583
4584
4585
4586
4587
4588
4589
4590
4591
4592
4593
4594
4595
4596
4597
4598
4599
4600
4601
4602
4603
4604
4605
4606
4607
4608
4609
4610
4611
4612
4613
4614
4615
4616
4617
4618
4619
4620
4621
4622
4623
4624
4625
4626
4627
4628
4629
4630
4631
4632
4633
4634
4635
4636
4637
4638
4639
4640
4641
4642
4643
4644
4645
4646
4647
4648
4649
4650
4651
4652
4653
4654
4655
4656
4657
4658
4659
4660
4661
4662
4663
4664
4665
4666
4667
4668
4669
4670
4671
4672
4673
4674
4675
4676
4677
4678
4679
4680
4681
4682
4683
4684
4685
4686
4687
4688
4689
4690
4691
4692
4693
4694
4695
4696
4697
4698
4699
4700
4701
4702
4703
4704
4705
4706
4707
4708
4709
4710
4711
4712
4713
4714
4715
4716
4717
4718
4719
4720
4721
4722
4723
4724
4725
4726
4727
4728
4729
4730
4731
4732
4733
4734
4735
4736
4737
4738
4739
4740
4741
4742
4743
4744
4745
4746
4747
4748
4749
4750
4751
4752
4753
4754
4755
4756
4757
4758
4759
4760
4761
4762
4763
4764
4765
4766
4767
4768
4769
4770
4771
4772
4773
4774
4775
4776
4777
4778
4779
4780
4781
4782
4783
4784
4785
4786
4787
4788
4789
4790
4791
4792
4793
4794
4795
4796
4797
4798
4799
4800
4801
4802
4803
4804
4805
4806
4807
4808
4809
4810
4811
4812
4813
4814
4815
4816
4817
4818
4819
4820
4821
4822
4823
4824
4825
4826
4827
4828
4829
4830
4831
4832
4833
4834
4835
4836
4837
4838
4839
4840
4841
4842
4843
4844
4845
4846
4847
4848
4849
4850
4851
4852
4853
4854
4855
4856
4857
4858
4859
4860
4861
4862
4863
4864
4865
4866
4867
4868
4869
4870
4871
4872
4873
4874
4875
4876
4877
4878
4879
4880
4881
4882
4883
4884
4885
4886
4887
4888
4889
4890
4891
4892
4893
4894
4895
4896
4897
4898
4899
4900
4901
4902
4903
4904
4905
4906
4907
4908
4909
4910
4911
4912
4913
4914
4915
4916
4917
4918
4919
4920
4921
4922
4923
4924
4925
4926
4927
4928
4929
4930
4931
4932
4933
4934
4935
4936
4937
4938
4939
4940
4941
4942
4943
4944
4945
4946
4947
4948
4949
4950
4951
4952
4953
4954
4955
4956
4957
4958
4959
4960
4961
4962
4963
4964
4965
4966
4967
4968
4969
4970
4971
4972
4973
4974
4975
4976
4977
4978
4979
4980
4981
4982
4983
4984
4985
4986
4987
4988
4989
4990
4991
4992
4993
4994
4995
4996
4997
4998
4999
5000
5001
5002
5003
5004
5005
5006
5007
5008
5009
5010
5011
5012
5013
5014
5015
5016
5017
5018
5019
5020
5021
5022
5023
5024
5025
5026
5027
5028
5029
5030
5031
5032
5033
5034
5035
5036
5037
5038
5039
5040
5041
5042
5043
5044
5045
5046
5047
5048
5049
5050
5051
5052
5053
5054
5055
5056
5057
5058
5059
5060
5061
5062
5063
5064
5065
5066
5067
5068
5069
5070
5071
5072
5073
5074
5075
5076
5077
5078
5079
5080
5081
5082
5083
5084
5085
5086
5087
5088
5089
5090
5091
5092
5093
5094
5095
5096
5097
5098
5099
5100
5101
5102
5103
5104
5105
5106
5107
5108
5109
5110
5111
5112
5113
5114
5115
5116
5117
5118
5119
5120
5121
5122
5123
5124
5125
5126
5127
5128
5129
5130
5131
5132
5133
5134
5135
5136
5137
5138
5139
5140
5141
5142
5143
5144
5145
5146
5147
5148
5149
5150
5151
5152
5153
5154
5155
5156
5157
5158
5159
5160
5161
5162
5163
5164
5165
5166
5167
5168
5169
5170
5171
5172
5173
5174
5175
5176
5177
5178
5179
5180
5181
5182
5183
5184
5185
5186
5187
5188
5189
5190
5191
5192
5193
5194
5195
5196
5197
5198
5199
5200
5201
5202
5203
5204
5205
5206
5207
5208
5209
5210
5211
5212
5213
5214
5215
5216
5217
5218
5219
5220
5221
5222
5223
5224
5225
5226
5227
5228
5229
5230
5231
5232
5233
5234
5235
5236
5237
5238
5239
5240
5241
5242
5243
5244
5245
5246
5247
5248
5249
5250
5251
5252
5253
5254
5255
5256
5257
5258
5259
5260
5261
5262
5263
5264
5265
5266
5267
5268
5269
5270
5271
5272
5273
5274
5275
5276
5277
5278
5279
5280
5281
5282
5283
5284
5285
5286
5287
5288
5289
5290
5291
5292
5293
5294
5295
5296
5297
5298
5299
5300
5301
5302
5303
5304
5305
5306
5307
5308
5309
5310
5311
5312
5313
5314
5315
5316
5317
5318
5319
5320
5321
5322
5323
5324
5325
5326
5327
5328
5329
5330
5331
5332
5333
5334
5335
5336
5337
5338
5339
5340
5341
5342
5343
5344
5345
5346
5347
5348
5349
5350
5351
5352
5353
5354
5355
5356
5357
5358
5359
5360
5361
5362
5363
5364
5365
5366
5367
5368
5369
5370
5371
5372
5373
5374
5375
5376
5377
5378
5379
5380
5381
5382
5383
5384
5385
5386
5387
5388
5389
5390
5391
5392
5393
5394
5395
5396
5397
5398
5399
5400
5401
5402
5403
5404
5405
5406
5407
5408
5409
5410
5411
5412
5413
5414
5415
5416
5417
5418
5419
5420
5421
5422
5423
5424
5425
5426
5427
5428
5429
5430
5431
5432
5433
5434
5435
5436
5437
5438
5439
5440
5441
5442
5443
5444
5445
5446
5447
5448
5449
5450
5451
5452
5453
5454
5455
5456
5457
5458
5459
5460
5461
5462
5463
5464
5465
5466
5467
5468
5469
5470
5471
5472
5473
5474
5475
5476
5477
5478
5479
5480
5481
5482
5483
5484
5485
5486
5487
5488
5489
5490
5491
5492
5493
5494
5495
5496
5497
5498
5499
5500
5501
5502
5503
5504
5505
5506
5507
5508
5509
5510
5511
5512
5513
5514
5515
5516
5517
5518
5519
5520
5521
5522
5523
5524
5525
5526
5527
5528
5529
5530
5531
5532
5533
5534
5535
5536
5537
5538
5539
5540
5541
5542
5543
5544
5545
5546
5547
5548
5549
5550
5551
5552
5553
5554
5555
5556
5557
5558
5559
5560
5561
5562
5563
5564
5565
5566
5567
5568
5569
5570
5571
5572
5573
5574
5575
5576
5577
5578
5579
5580
5581
5582
5583
5584
5585
5586
5587
5588
5589
5590
5591
5592
5593
5594
5595
5596
5597
5598
5599
5600
5601
5602
5603
5604
5605
5606
5607
5608
5609
5610
5611
5612
5613
5614
5615
5616
5617
5618
5619
5620
5621
5622
5623
5624
5625
5626
5627
5628
5629
5630
5631
5632
5633
5634
5635
5636
5637
5638
5639
5640
5641
5642
5643
5644
5645
5646
5647
5648
5649
5650
5651
5652
5653
5654
5655
5656
5657
5658
5659
5660
5661
5662
5663
5664
5665
5666
5667
5668
5669
5670
5671
5672
5673
5674
5675
5676
5677
5678
5679
5680
5681
5682
5683
5684
5685
5686
5687
5688
5689
5690
5691
5692
5693
5694
5695
5696
5697
5698
5699
5700
5701
5702
5703
5704
5705
5706
5707
5708
5709
5710
5711
5712
5713
5714
5715
5716
5717
5718
5719
5720
5721
5722
5723
5724
5725
5726
5727
5728
5729
5730
5731
5732
5733
5734
5735
5736
5737
5738
5739
5740
5741
5742
5743
5744
5745
5746
5747
5748
5749
5750
5751
5752
5753
5754
5755
5756
5757
5758
5759
5760
5761
5762
5763
5764
5765
5766
5767
5768
5769
5770
5771
5772
5773
5774
5775
5776
5777
5778
5779
5780
5781
5782
5783
5784
5785
5786
5787
5788
5789
5790
5791
5792
5793
5794
5795
5796
5797
5798
5799
5800
5801
5802
5803
5804
5805
5806
5807
5808
5809
5810
5811
5812
5813
5814
5815
5816
5817
5818
5819
5820
5821
5822
5823
5824
5825
5826
5827
5828
5829
5830
5831
5832
5833
5834
5835
5836
5837
5838
5839
5840
5841
5842
5843
5844
5845
5846
5847
5848
5849
5850
5851
5852
5853
5854
5855
5856
5857
5858
5859
5860
5861
5862
5863
5864
5865
5866
5867
5868
5869
5870
5871
5872
5873
5874
5875
5876
5877
5878
5879
5880
5881
5882
5883
5884
5885
5886
5887
5888
5889
5890
5891
5892
5893
5894
5895
5896
5897
5898
5899
5900
5901
5902
5903
5904
5905
5906
5907
5908
5909
5910
5911
5912
5913
5914
5915
5916
5917
5918
5919
5920
5921
5922
5923
5924
5925
5926
5927
5928
5929
5930
5931
5932
5933
5934
5935
5936
5937
5938
5939
5940
5941
5942
5943
5944
5945
5946
5947
5948
5949
5950
5951
5952
5953
5954
5955
5956
5957
5958
5959
5960
5961
5962
5963
5964
5965
5966
5967
5968
5969
5970
5971
5972
5973
5974
5975
5976
5977
5978
5979
5980
5981
5982
5983
5984
5985
5986
5987
5988
5989
5990
5991
5992
5993
5994
5995
5996
5997
5998
5999
6000
6001
6002
6003
6004
6005
6006
6007
6008
6009
6010
6011
6012
6013
6014
6015
6016
6017
6018
6019
6020
6021
6022
6023
6024
6025
6026
6027
6028
6029
6030
6031
6032
6033
6034
6035
6036
6037
6038
6039
6040
6041
6042
6043
6044
6045
6046
6047
6048
6049
6050
6051
6052
6053
6054
6055
6056
6057
6058
6059
6060
6061
6062
6063
6064
6065
6066
6067
6068
6069
6070
6071
6072
6073
6074
6075
6076
6077
6078
6079
6080
6081
6082
6083
6084
6085
6086
6087
6088
6089
6090
6091
6092
6093
6094
6095
6096
6097
6098
6099
6100
6101
6102
6103
6104
6105
6106
6107
6108
6109
6110
6111
6112
6113
6114
6115
6116
6117
6118
6119
6120
6121
6122
6123
6124
6125
6126
6127
6128
6129
6130
6131
6132
6133
6134
6135
6136
6137
6138
6139
6140
6141
6142
6143
6144
6145
6146
6147
6148
6149
6150
6151
6152
6153
6154
6155
6156
6157
6158
6159
6160
6161
6162
6163
6164
6165
6166
6167
6168
6169
6170
6171
6172
6173
6174
6175
6176
6177
6178
6179
6180
6181
6182
6183
6184
6185
6186
6187
6188
6189
6190
6191
6192
6193
6194
6195
6196
6197
6198
6199
6200
6201
6202
6203
6204
6205
6206
6207
6208
6209
6210
6211
6212
6213
6214
6215
6216
6217
6218
6219
6220
6221
6222
6223
6224
6225
6226
6227
6228
6229
6230
6231
6232
6233
6234
6235
6236
6237
6238
6239
6240
6241
6242
6243
6244
6245
6246
6247
6248
6249
6250
6251
6252
6253
6254
6255
6256
6257
6258
6259
6260
6261
6262
6263
6264
6265
6266
6267
6268
6269
6270
6271
6272
6273
6274
6275
6276
6277
6278
6279
6280
6281
6282
6283
6284
6285
6286
6287
6288
6289
6290
6291
6292
6293
6294
6295
6296
6297
6298
6299
6300
6301
6302
6303
6304
6305
6306
6307
6308
6309
6310
6311
6312
6313
6314
6315
6316
6317
6318
6319
6320
6321
6322
6323
6324
6325
6326
6327
6328
6329
6330
6331
6332
6333
6334
6335
6336
6337
6338
6339
6340
6341
6342
6343
6344
6345
6346
6347
6348
6349
6350
6351
6352
6353
6354
6355
6356
6357
6358
6359
6360
6361
6362
6363
6364
6365
6366
6367
6368
6369
6370
6371
6372
6373
6374
6375
6376
6377
6378
6379
6380
6381
6382
6383
6384
6385
6386
6387
6388
6389
6390
6391
6392
6393
6394
6395
6396
6397
6398
6399
6400
6401
6402
6403
6404
6405
6406
6407
6408
6409
6410
6411
6412
6413
6414
6415
6416
6417
6418
6419
6420
6421
6422
6423
6424
6425
6426
6427
6428
6429
6430
6431
6432
6433
6434
6435
6436
6437
6438
6439
6440
6441
6442
6443
6444
6445
6446
6447
6448
6449
6450
6451
6452
6453
6454
6455
6456
6457
6458
6459
6460
6461
6462
6463
6464
6465
6466
6467
6468
6469
6470
6471
6472
6473
6474
6475
6476
6477
6478
6479
6480
6481
6482
6483
6484
6485
6486
6487
6488
6489
6490
6491
6492
6493
6494
6495
6496
6497
6498
6499
6500
6501
6502
6503
6504
6505
6506
6507
6508
6509
6510
6511
6512
6513
6514
6515
6516
6517
6518
6519
6520
6521
6522
6523
6524
6525
6526
6527
6528
6529
6530
6531
6532
6533
6534
6535
6536
6537
6538
6539
6540
6541
6542
6543
6544
6545
6546
6547
6548
6549
6550
6551
6552
6553
6554
6555
6556
6557
6558
6559
6560
6561
6562
6563
6564
6565
6566
6567
6568
6569
6570
6571
6572
6573
6574
6575
6576
6577
6578
6579
6580
6581
6582
6583
6584
6585
6586
6587
6588
6589
6590
6591
6592
6593
6594
6595
6596
6597
6598
6599
6600
6601
6602
6603
6604
6605
6606
6607
6608
6609
6610
6611
6612
6613
6614
6615
6616
6617
6618
6619
6620
6621
6622
6623
6624
6625
6626
6627
6628
6629
6630
6631
6632
6633
6634
6635
6636
6637
6638
6639
6640
6641
6642
6643
6644
6645
6646
6647
6648
6649
6650
6651
6652
6653
6654
6655
6656
6657
6658
6659
6660
6661
6662
6663
6664
6665
6666
6667
6668
6669
6670
6671
6672
6673
6674
6675
6676
6677
6678
6679
6680
6681
6682
6683
6684
6685
6686
6687
6688
6689
6690
6691
6692
6693
6694
6695
6696
6697
6698
6699
6700
6701
6702
6703
6704
6705
6706
6707
6708
6709
6710
6711
6712
6713
6714
6715
6716
6717
6718
6719
6720
6721
6722
6723
6724
6725
6726
6727
6728
6729
6730
6731
6732
6733
6734
6735
6736
6737
6738
6739
6740
6741
6742
6743
6744
6745
6746
6747
6748
6749
6750
6751
6752
6753
6754
6755
6756
6757
6758
6759
6760
6761
6762
6763
6764
6765
6766
6767
6768
6769
6770
6771
6772
6773
6774
6775
6776
6777
6778
6779
6780
6781
6782
6783
6784
6785
6786
6787
6788
6789
6790
6791
6792
6793
6794
6795
6796
6797
6798
6799
6800
6801
6802
6803
6804
6805
6806
6807
6808
6809
6810
6811
6812
6813
6814
6815
6816
6817
6818
6819
6820
6821
6822
6823
6824
6825
6826
6827
6828
6829
6830
6831
6832
6833
6834
6835
6836
6837
6838
6839
6840
6841
6842
6843
6844
6845
6846
6847
6848
6849
6850
6851
6852
6853
6854
6855
6856
6857
6858
6859
6860
6861
6862
6863
6864
6865
6866
6867
6868
6869
6870
6871
6872
6873
6874
6875
6876
6877
6878
6879
6880
6881
6882
6883
6884
6885
6886
6887
6888
6889
6890
6891
6892
6893
6894
6895
6896
6897
6898
6899
6900
6901
6902
6903
6904
6905
6906
6907
6908
6909
6910
6911
6912
6913
6914
6915
6916
6917
6918
6919
6920
6921
6922
6923
6924
6925
6926
6927
6928
6929
6930
6931
6932
6933
6934
6935
6936
6937
6938
6939
6940
6941
6942
6943
6944
6945
6946
6947
6948
6949
6950
6951
6952
6953
6954
6955
6956
6957
6958
6959
6960
6961
6962
6963
6964
6965
6966
6967
6968
6969
6970
6971
6972
6973
6974
6975
6976
6977
6978
6979
6980
6981
6982
6983
6984
6985
6986
6987
6988
6989
6990
6991
6992
6993
6994
6995
6996
6997
6998
6999
7000
7001
7002
7003
7004
7005
7006
7007
7008
7009
7010
7011
7012
7013
7014
7015
7016
7017
7018
7019
7020
7021
7022
7023
7024
7025
7026
7027
7028
7029
7030
7031
7032
7033
7034
7035
7036
7037
7038
7039
7040
7041
7042
7043
7044
7045
7046
7047
7048
7049
7050
7051
7052
7053
7054
7055
7056
7057
7058
7059
7060
7061
7062
7063
7064
7065
7066
7067
7068
7069
7070
7071
7072
7073
7074
7075
7076
7077
7078
7079
7080
7081
7082
7083
7084
7085
7086
7087
7088
7089
7090
7091
7092
7093
7094
7095
7096
7097
7098
7099
7100
7101
7102
7103
7104
7105
7106
7107
7108
7109
7110
7111
7112
7113
7114
7115
7116
7117
7118
7119
7120
7121
7122
7123
7124
7125
7126
7127
7128
7129
7130
7131
7132
7133
7134
7135
7136
7137
7138
7139
7140
7141
7142
7143
7144
7145
7146
7147
7148
7149
7150
7151
7152
7153
7154
7155
7156
7157
7158
7159
7160
7161
7162
7163
7164
7165
7166
7167
7168
7169
7170
7171
7172
7173
7174
7175
7176
7177
7178
7179
7180
7181
7182
7183
7184
7185
7186
7187
7188
7189
7190
7191
7192
7193
7194
7195
7196
7197
7198
7199
7200
7201
7202
7203
7204
7205
7206
7207
7208
7209
7210
7211
7212
7213
7214
7215
7216
7217
7218
7219
7220
7221
7222
7223
7224
7225
7226
7227
7228
7229
7230
7231
7232
7233
7234
7235
7236
7237
7238
7239
7240
7241
7242
7243
7244
7245
7246
7247
7248
7249
7250
7251
7252
7253
7254
7255
7256
7257
7258
7259
7260
7261
7262
7263
7264
7265
7266
7267
7268
7269
7270
7271
7272
7273
7274
7275
7276
7277
7278
7279
7280
7281
7282
7283
7284
7285
7286
7287
7288
7289
7290
7291
7292
7293
7294
7295
7296
7297
7298
7299
7300
7301
7302
7303
7304
7305
7306
7307
7308
7309
7310
7311
7312
7313
7314
7315
7316
7317
7318
7319
7320
7321
7322
7323
7324
7325
7326
7327
7328
7329
7330
7331
7332
7333
7334
7335
7336
7337
7338
7339
7340
7341
7342
7343
7344
7345
7346
7347
7348
7349
7350
7351
7352
7353
7354
7355
7356
7357
7358
7359
7360
7361
7362
7363
7364
7365
7366
7367
7368
7369
7370
7371
7372
7373
7374
7375
7376
7377
7378
7379
7380
7381
7382
7383
7384
7385
7386
7387
7388
7389
7390
7391
7392
7393
7394
7395
7396
7397
7398
7399
7400
7401
7402
7403
7404
7405
7406
7407
7408
7409
7410
7411
7412
7413
7414
7415
7416
7417
7418
7419
7420
7421
7422
7423
7424
7425
7426
7427
7428
7429
7430
7431
7432
7433
7434
7435
7436
7437
7438
7439
7440
7441
7442
7443
7444
7445
7446
7447
7448
7449
7450
7451
7452
7453
7454
7455
7456
7457
7458
7459
7460
7461
7462
7463
7464
7465
7466
7467
7468
7469
7470
7471
7472
7473
7474
7475
7476
7477
7478
7479
7480
7481
7482
7483
7484
7485
7486
7487
7488
7489
7490
7491
7492
7493
7494
7495
7496
7497
7498
7499
7500
7501
7502
7503
7504
7505
7506
7507
7508
7509
7510
7511
7512
7513
7514
7515
7516
7517
7518
7519
7520
7521
7522
7523
7524
7525
7526
7527
7528
7529
7530
7531
7532
7533
7534
7535
7536
7537
7538
7539
7540
7541
7542
7543
7544
7545
7546
7547
7548
7549
7550
7551
7552
7553
7554
7555
7556
7557
7558
7559
7560
7561
7562
7563
7564
7565
7566
7567
7568
7569
7570
7571
7572
7573
7574
7575
7576
7577
7578
7579
7580
7581
7582
7583
7584
7585
7586
7587
7588
7589
7590
7591
7592
7593
7594
7595
7596
7597
7598
7599
7600
7601
7602
7603
7604
7605
7606
7607
7608
7609
7610
7611
7612
7613
7614
7615
7616
7617
7618
7619
7620
7621
7622
7623
7624
7625
7626
7627
7628
7629
7630
7631
7632
7633
7634
7635
7636
7637
7638
7639
7640
7641
7642
7643
7644
7645
7646
7647
7648
7649
7650
7651
7652
7653
7654
7655
7656
7657
7658
7659
7660
7661
7662
7663
7664
7665
7666
7667
7668
7669
7670
7671
7672
7673
7674
7675
7676
7677
7678
7679
7680
7681
7682
7683
7684
7685
7686
7687
7688
7689
7690
7691
7692
7693
7694
7695
7696
7697
7698
7699
7700
7701
7702
7703
7704
7705
7706
7707
7708
7709
7710
7711
7712
7713
7714
7715
7716
7717
7718
7719
7720
7721
7722
7723
7724
7725
7726
7727
7728
7729
7730
7731
7732
7733
7734
7735
7736
7737
7738
7739
7740
7741
7742
7743
7744
7745
7746
7747
7748
7749
7750
7751
7752
7753
7754
7755
7756
7757
7758
7759
7760
7761
7762
7763
7764
7765
7766
7767
7768
7769
7770
7771
7772
7773
7774
7775
7776
7777
7778
7779
7780
7781
7782
7783
7784
7785
7786
7787
7788
7789
7790
7791
7792
7793
7794
7795
7796
7797
7798
7799
7800
7801
7802
7803
7804
7805
7806
7807
7808
7809
7810
7811
7812
7813
7814
7815
7816
7817
7818
7819
7820
7821
7822
7823
7824
7825
7826
7827
7828
7829
7830
7831
7832
7833
7834
7835
7836
7837
7838
7839
7840
7841
7842
7843
7844
7845
7846
7847
7848
7849
7850
7851
7852
7853
7854
7855
7856
7857
7858
7859
7860
7861
7862
7863
7864
7865
7866
7867
7868
7869
7870
7871
7872
7873
7874
7875
7876
7877
7878
7879
7880
7881
7882
7883
7884
7885
7886
7887
7888
7889
7890
7891
7892
7893
7894
7895
7896
7897
7898
7899
7900
7901
7902
7903
7904
7905
7906
7907
7908
7909
7910
7911
7912
7913
7914
7915
7916
7917
7918
7919
7920
7921
7922
7923
7924
7925
7926
7927
7928
7929
7930
7931
7932
7933
7934
7935
7936
7937
7938
7939
7940
7941
7942
7943
7944
7945
7946
7947
7948
7949
7950
7951
7952
7953
7954
7955
7956
7957
7958
7959
7960
7961
7962
7963
7964
7965
7966
7967
7968
7969
7970
7971
7972
7973
7974
7975
7976
7977
7978
7979
7980
7981
7982
7983
7984
7985
7986
7987
7988
7989
7990
7991
7992
7993
7994
7995
7996
7997
7998
7999
8000
8001
8002
8003
8004
8005
8006
8007
8008
8009
8010
8011
8012
8013
8014
8015
8016
8017
8018
8019
8020
8021
8022
8023
8024
8025
8026
8027
8028
8029
8030
8031
8032
8033
8034
8035
8036
8037
8038
8039
8040
8041
8042
8043
8044
8045
8046
8047
8048
8049
8050
8051
8052
8053
8054
8055
8056
8057
8058
8059
8060
8061
8062
8063
8064
8065
8066
8067
8068
8069
8070
8071
8072
8073
8074
8075
8076
8077
8078
8079
8080
8081
8082
8083
8084
8085
8086
8087
8088
8089
8090
8091
8092
8093
8094
8095
8096
8097
8098
8099
8100
8101
8102
8103
8104
8105
8106
8107
8108
8109
8110
8111
8112
8113
8114
8115
8116
8117
8118
8119
8120
8121
8122
8123
8124
8125
8126
8127
8128
8129
8130
8131
8132
8133
8134
8135
8136
8137
8138
8139
8140
8141
8142
8143
8144
8145
8146
8147
8148
8149
8150
8151
8152
8153
8154
8155
8156
8157
8158
8159
8160
8161
8162
8163
8164
8165
8166
8167
8168
8169
8170
8171
8172
8173
8174
8175
8176
8177
8178
8179
8180
8181
8182
8183
8184
8185
8186
8187
8188
8189
8190
8191
8192
8193
8194
8195
8196
8197
8198
8199
8200
8201
8202
8203
8204
8205
8206
8207
8208
8209
8210
8211
8212
8213
8214
8215
8216
8217
8218
8219
8220
8221
8222
8223
8224
8225
8226
8227
8228
8229
8230
8231
8232
8233
8234
8235
8236
8237
8238
8239
8240
8241
8242
8243
8244
8245
8246
8247
8248
8249
8250
8251
8252
8253
8254
8255
8256
8257
8258
8259
8260
8261
8262
8263
8264
8265
8266
8267
8268
8269
8270
8271
8272
8273
8274
8275
8276
8277
8278
8279
8280
8281
8282
8283
8284
8285
8286
8287
8288
8289
8290
8291
8292
8293
8294
8295
8296
8297
8298
8299
8300
8301
8302
8303
8304
8305
8306
8307
8308
8309
8310
8311
8312
8313
8314
8315
8316
8317
8318
8319
8320
8321
8322
8323
8324
8325
8326
8327
8328
8329
8330
8331
8332
8333
8334
8335
8336
8337
8338
8339
8340
8341
8342
8343
8344
8345
8346
8347
8348
8349
8350
8351
8352
8353
8354
8355
8356
8357
8358
8359
8360
8361
8362
8363
8364
8365
8366
8367
8368
8369
8370
8371
8372
8373
8374
8375
8376
8377
8378
8379
8380
8381
8382
8383
8384
8385
8386
8387
8388
8389
8390
8391
8392
8393
8394
8395
8396
8397
8398
8399
8400
8401
8402
8403
8404
8405
8406
8407
8408
8409
8410
8411
8412
8413
8414
8415
8416
8417
8418
8419
8420
8421
8422
8423
8424
8425
8426
8427
8428
8429
8430
8431
8432
8433
8434
8435
8436
8437
8438
8439
8440
8441
8442
8443
8444
8445
8446
8447
8448
8449
8450
8451
8452
8453
8454
8455
8456
8457
8458
8459
8460
8461
8462
8463
8464
8465
8466
8467
8468
8469
8470
8471
8472
8473
8474
8475
8476
8477
8478
8479
8480
8481
8482
8483
8484
8485
8486
8487
8488
8489
8490
8491
8492
8493
8494
8495
8496
8497
8498
8499
8500
8501
8502
8503
8504
8505
8506
8507
8508
8509
8510
8511
8512
8513
8514
8515
8516
8517
8518
8519
8520
8521
8522
8523
8524
8525
8526
8527
8528
8529
8530
8531
8532
8533
8534
8535
8536
8537
8538
8539
8540
8541
8542
8543
8544
8545
8546
8547
8548
8549
8550
8551
8552
8553
8554
8555
8556
8557
8558
8559
8560
8561
8562
8563
8564
8565
8566
8567
8568
8569
8570
8571
8572
8573
8574
8575
8576
8577
8578
8579
8580
8581
8582
8583
8584
8585
8586
8587
8588
8589
8590
8591
8592
8593
8594
8595
8596
8597
8598
8599
8600
8601
8602
8603
8604
8605
8606
8607
8608
8609
8610
8611
8612
8613
8614
8615
8616
8617
8618
8619
8620
8621
8622
8623
8624
8625
8626
8627
8628
8629
8630
8631
8632
8633
8634
8635
8636
8637
8638
8639
8640
8641
8642
8643
8644
8645
8646
8647
8648
8649
8650
8651
8652
8653
8654
8655
8656
8657
8658
8659
8660
8661
8662
8663
8664
8665
8666
8667
8668
8669
8670
8671
8672
8673
8674
8675
8676
8677
8678
8679
8680
8681
8682
8683
8684
8685
8686
8687
8688
8689
8690
8691
8692
8693
8694
8695
8696
8697
8698
8699
8700
8701
8702
8703
8704
8705
8706
8707
8708
8709
8710
8711
8712
8713
8714
8715
8716
8717
8718
8719
8720
8721
8722
8723
8724
8725
8726
8727
8728
8729
8730
8731
8732
8733
8734
8735
8736
8737
8738
8739
8740
8741
8742
8743
8744
8745
8746
8747
8748
8749
8750
8751
8752
8753
8754
8755
8756
8757
8758
8759
8760
8761
8762
8763
8764
8765
8766
8767
8768
8769
8770
8771
8772
8773
8774
8775
8776
8777
8778
8779
8780
8781
8782
8783
8784
8785
8786
8787
8788
8789
8790
8791
8792
8793
8794
8795
8796
8797
8798
8799
8800
8801
8802
8803
8804
8805
8806
8807
8808
8809
8810
8811
8812
8813
8814
8815
8816
8817
8818
8819
8820
8821
8822
8823
8824
8825
8826
8827
8828
8829
8830
8831
8832
8833
8834
8835
8836
8837
8838
8839
8840
8841
8842
8843
8844
8845
8846
8847
8848
8849
8850
8851
8852
8853
8854
8855
8856
8857
8858
8859
8860
8861
8862
8863
8864
8865
8866
8867
8868
8869
8870
8871
8872
8873
8874
8875
8876
8877
8878
8879
8880
8881
8882
8883
8884
8885
8886
8887
8888
8889
8890
8891
8892
8893
8894
8895
8896
8897
8898
8899
8900
8901
8902
8903
8904
8905
8906
8907
8908
8909
8910
8911
8912
8913
8914
8915
8916
8917
8918
8919
8920
8921
8922
8923
8924
8925
8926
8927
8928
8929
8930
8931
8932
8933
8934
8935
8936
8937
8938
8939
8940
8941
8942
8943
8944
8945
8946
8947
8948
8949
8950
8951
8952
8953
8954
8955
8956
8957
8958
8959
8960
8961
8962
8963
8964
8965
8966
8967
8968
8969
8970
8971
8972
8973
8974
8975
8976
8977
8978
8979
8980
8981
8982
8983
8984
8985
8986
8987
8988
8989
8990
8991
8992
8993
8994
8995
8996
|
<!DOCTYPE html
PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">
<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source, using XSLT. If you find any mistakes, please edit the XML source. -->
<html lang="nl-1900">
<head>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8">
<title>Elsje</title>
<link rel="schema.DC" href="http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/">
<meta name="author" content="Anna Cornelia Kuiper (1860–1934)">
<meta name="DC.Creator" content="Anna Cornelia Kuiper (1860–1934)">
<meta name="DC.Title" content="Elsje">
<meta name="DC.Date" content="3 January 2005">
<meta name="DC.Language" content="nl-1900"><style type="text/css">
body
{
font-size: 190%/1.2em;
margin: 1.58em 16% 1.58em 16%;
}
/* title page headers */
h1.docTitle
{
font-size: 1.6em;
line-height: 2em;
}
h2.docImprint, h1.docTitle, h2.byline, h2.docTitle
{
text-align: center;
}
h2.byline
{
font-size: 1.1em;
line-height: 1.44em;
font-weight: normal;
}
span.docAuthor
{
font-size: 1.2em;
font-weight: bold;
}
h2.docImprint
{
font-size: 1.2em;
font-weight: normal;
}
/*
h1..h5 headers
class
sub subtitle
label label (e.g. chapter twelve)
*/
.div0 { padding-bottom: 1.6em; }
.div1 { padding-bottom: 1.44em; }
.div2 { padding-bottom: 1.2em; }
.div3, .div4, .div5 { padding-bottom: 1.0em; }
h1, h2, h3, h4, h5
{
font-style: normal;
text-transform: none;
}
h1
{
font-size: 1.44em;
line-height: 1.5em;
}
h1.label
{
font-size: 1.2em;
line-height: 1.2em;
margin-bottom: 0;
}
h2
{
font-size: 1.2em;
line-height: 1.2em;
}
h2.label
{
font-size: 1.0em;
margin-bottom: 0;
}
h3
{
font-size: 1.0em;
line-height: 1.2em;
}
h4
{
font-size: 1.0em;
line-height: 1.0em;
}
h5
{
font-size: 1.0em;
line-height: 1.0em;
font-style: italic;
}
/*
p -- paragraph
class
initial initial paragraph of chapter, i.e. no indentation
argument argument, the list of topics at the head of a chapter
note footnote
quote quoted material, like blockquote
stb small thematic break
mtb medium thematic break
ltb large thematic break
figure figure, plate, illustration
legend legend with figure, plate, or other type of illustration
*/
p
{
text-indent: 0em;
}
.alignleft
{
text-align: left;
}
.aligncenter
{
text-align: center;
}
.alignright
{
text-align: right;
}
.alignblock
{
text-align: justify;
}
p.poetry
{
margin: 0em 10% 1.58em 10%;
}
p.initial
{
text-indent: 0em;
}
p.argument, p.note
{
font-size: 0.9em;
line-height: 1.2em;
text-indent: 0em;
}
p.argument
{
margin: 1.58em 10% 1.58em 10%;
}
p.quote
{
font-size: 0.9em;
line-height: 1.2em;
margin: 1.58em 5% 1.58em 5%;
}
div.blockquote
{
font-size: 0.9em;
line-height: 1.2em;
margin: 1.58em 5% 1.58em 5%;
}
div.notetext
{
font-size: 0.8em;
line-height: 1.1em;
}
div.divFigure
{
text-align: center;
}
.floatLeft
{
float: left;
margin: 10px;
margin-left: 0;
}
.floatRight
{
float: right;
margin: 10px;
margin-right: 0;
}
p.figureHead
{
text-align: center;
}
p.figure, p.legend
{
font-size: 0.9em;
margin-top: 0;
text-align: center;
}
p.smallprint, li.smallprint
{
font-size: 0.8em;
line-height: 1.1em;
color: #666666;
}
/* Special cases for Filipino Riddles */
p.question
{
text-align: left;
margin-bottom: 0em;
}
p.answer
{
text-align: right;
margin-top: 0em;
}
p.explanation
{
margin-left: 0.9em;
margin-right: 0.9em;
font-size: smaller;
}
/*
// span -- used for special effects in formatting.
//
// class
// leftnote note in the left margin
// rightnote note in the right margin
// pageno page number, inserted at location of original page break.
//
// Note that the positioning only works properly in IE 5/6
*/
span.leftnote
{
position:absolute;
left:1%;
height:0em;
width:14%;
font-size: 0.8em;
text-indent: 0em;
line-height: 1.2em;
}
span.rightnote, span.pageno
{
position:absolute;
left:86%;
height:0em;
width:14%;
text-align:right;
text-indent: 0em;
font-size: 0.8em;
line-height: 1.2em;
}
span.lineno
{
position: absolute;
left: 12%;
height: 0em;
width: 12%;
text-align: right;
text-indent: 0em;
font-size: 0.6em;
line-height: 1em;
font-style: normal;
}
.Greek
{
font-family: Gentium, Arial Unicode MS, serif; /* font that supports classical Greek */
}
.Arabic
{
font-family: Arial Unicode MS, sans-serif; /* font that supports Arabic */
}
.letterspaced
{
letter-spacing: 0.2em;
}
span.smallcaps
{
font-variant: small-caps;
}
/*
a -- anchor
class
offsite
gloss glossary entry; should be less visible
noteref (foot) note reference.
hidden
*/
a.hidden:hover
{
text-decoration: none;
}
a.noteref:hover
{
text-decoration: none;
}
a.noteref
{
font-size: 0.7em;
vertical-align: super;
text-decoration: none;
}
a.hidden
{
text-decoration: none;
}
hr
{
width: 100%;
height: 1px;
color: black;
}
hr.noteseparator
{
width: 25%;
height: 1px;
text-align: left;
}
body
{
background: #FFFFFF;
font-family: Times New Roman, Times, serif;
}
body, a.hidden
{
color: black;
}
h1, h2, h3, h4, h5, h6
{
color: #001FA4;
font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif;
}
.figureHead, .noteref, span.leftnote, p.legend
{
color: #001FA4;
}
span.rightnote, span.pageno, span.lineno
{
color: #AAAAAA;
}
a.hidden:hover, a.noteref:hover
{
color: red;
}
</style></head>
<body>
<pre>
The Project Gutenberg EBook of Elsje, by A.C. Kuiper
This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
with this eBook or online at www.gutenberg.org
Title: Elsje
(een verhaal voor meisjes)
Author: A.C. Kuiper
Illustrator: A. Wijthoff
Release Date: June 17, 2005 [EBook #14580]
Language: Dutch
Character set encoding: ISO-8859-1
*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK ELSJE ***
Produced by Jeroen Hellingman and the PG Distributed Proofreaders Team
</pre>
<p class="div1"><a id="d0e65"></a></p>
<p id="d0e66"></p>
<div id="d0e67" class="divFigure">
<p class="legend"><img border="0" src="images/cover.jpg" alt=""></p>
</div><p>
<span class="pageno"><a id="d0e69"></a></span></p>
<h1 class="docTitle">Elsje</h1>
<h2 class="byline">Door
<br>
<span class="docAuthor">A.C. Kuiper</span>,
<br>
Schrijfster van “Anneke”, “Een Hollandsch meisje op een engelsche kostschool”, enz., enz.
<br>
Geïllustreerd door A. Wijthoff
<br>
Derde druk.
</h2>
<h2 class="docImprint">Haarlem Vincent Loosjes 1906.</h2><span class="pageno"><a id="d0e91"></a>
[1]
</span><p class="div1"><a id="d0e93"></a></p>
<h1 class="label">Hoofdstuk I.</h1>
<h1>Een vroolijke Wandeling.</h1>
<p id="d0e98">“Als ’t je blieft, kereltje, hier is de stroopkan. Pas goed op en kijk waar je loopt; de kan is heel vol, zooals je ziet.
Wacht maar, ik zal je wel even het stoepje afhelpen. Ziezoo, loop nu maar heel voorzichtig, hoor. Dag ventje!”
</p>
<p id="d0e100">En de goedhartige kruideniersbediende keek het kleine mannetje van vijf jaar na, dat met een ernstig gezichtje en stijf op
elkaar gedrukte lippen, langzaam de stille dorpsstraat door ging. Met de volle stroopkan stevig tusschen zijn kleine roode
handen geklemd, het hoofd een weinig voorover gebogen en schuifelende pasjes, liep hij voorzichtig voort over de ongelijke
steenen, die hier en daar verraderlijk glad waren, want het had hard gevroren de laatste dagen en hoewel de zon op enkele
plaatsen de ijskorst deed wegsmelten, dat maakte de straat niet minder glibberig. Ons manneke was daarop echter bedacht; hij
haastte zich niet en het duurde een heel poosje, eer zijn grappig rond figuurtje langs den hoek der straat verdween.
</p>
<p id="d0e102">“Ziezoo, die zal wel veilig bij zijn moeder komen,” <span class="pageno"><a id="d0e104"></a>
[2]
</span>zei de bediende, den winkel weer binnengaand. “En wat moet jij nu hebben, Elsje?” vroeg hij, zich tot een meisje wendend,
dat geduldig bij de toonbank stond te wachten. Zij zag er frisch en gezond uit met haar roode wangen en heldere, blauwe oogen
en het gladgestreken blonde haar kwam even onder het donkerroode wollen mutsje te voorschijn, dat zij onder de kin vastgestrikt
droeg. Onder den warmen, zwartwollen doek, die om haar schouders geslagen en van achteren om het middel vastgeknoopt was,
droeg zij een blauwgestreept katoenen jakje en onder den gladden rok van zwart merinos, kwamen grove wollen kousen en een
paar stevige schoenen te voorschijn, die er uitzagen alsof zij te groot waren voor de voeten, die er in staken. Er lag iets
vriendelijks en ook iets kinderlijks over de geheele verschijning, iets guls en prettigs, dat het vrij alledaagsche gezicht
van het veertienjarige meisje bizonder aantrekkelijk maakte.
</p>
<p id="d0e106">“Alles is weer op bij ons,” zei ze lachend, waarbij een rij witte tanden zichtbaar werd. “Ik moet weer koffie hebben en suiker
en gort en wat rijst en meel en bruine boonen—van alles weer evenveel als altijd, als ’t je blieft. Hier is mijn mand.”
</p>
<p id="d0e108">En een groote hengselmand van den grond nemend, zette zij die op de toonbank.
</p>
<p id="d0e110">“Grootmoeder wat beter?” vroeg de bediende, terwijl hij de verschillende zaken afwoog en in zakjes deed.
</p>
<p id="d0e112">“Neen, niet veel,” antwoordde Elsje, met een trek van bekommering op haar gezicht. “De dokter zegt dat ze meer eten moet, maar ze heeft haast nooit zin
in wat. Ze is gelukkig wel beter dan verleden week.”
</p>
<p id="d0e117">“Het zal langzamerhand wel in orde komen,” klonk <span class="pageno"><a id="d0e119"></a>
[3]
</span>het op geruststellenden toon uit den mond van den bediende, “als de winter maar eens weer voorbij is. Dag Krelis!” vervolgde
hij, zich tot een jongen wendend, die den winkel inkwam. “Ben je gevallen, baas? Je ziet heelemaal wit en zwart ook, warempel.
Die mouw zal wel eens in de waschtobbe moeten voordat ze weer schoon is.”
</p>
<p id="d0e121">“Och, dat droogt wel weer op,” zei de jongen, achteloos een veeg over de bewuste mouw gevend. “Twee ons klontjes voor de koffie,
als ’t je blieft.”
</p>
<p id="d0e123">“Ziezoo, klaar is Kees,” hernam de bediende, Elsje de gevulde hengselmand en Krelis zijn zak met klontjes overreikend. “Dag
kinderen, plezierige wandeling samen!”
</p>
<p id="d0e125">De twaalfjarige knaap drukte zijn gladden bonten muts vaster op het hoofd, knikte even, deed de rinkelende winkeldeur open
en ging vóór Elsje den winkel uit, niet uit lompheid, maar omdat het geen oogenblik bij hem opkwam haar voor te laten gaan.
</p>
<p id="d0e127">Elsje volgde hem met haar mand aan den arm, de dorpsstraat door en den straatweg op. Het was heerlijk, gezond winterweer;
helder en frischkoud, zacht vriezend. De zon scheen vol en rijk en verlichtte met warmen glans de enkele donkere dennen en
de bruinglinsterende open velden aan beide kanten van den breeden straatweg. Over de dorre grassen en halmen lag een gouden
gloed en dunne laagjes fonkelenden rijp losten zich in de warme zonnestralen op tot doorschijnende waterdroppels, die aan
de kale, gladde takken bleven hangen, schitterend als zoovele diamanten.
</p>
<p id="d0e129">Met blijde, gelukkige oogen keek Elsje om zich heen, terwijl zij naast haar jeugdigen geleider voortstapte. <span class="pageno"><a id="d0e131"></a>
[4]
</span>Het was haar aan te zien dat haar jonge ziel vatbaar was om al dat heerlijke schoon te genieten en van puur genot haalde zij
eens diep adem alsof ze zeggen wou: “Hè, hoe verrukkelijk mooi!” De jongen naast haar liep, een vroolijk deuntje fluitend,
verder. Hij voelde zich prettig opgewekt in de gezonde winterkou; het liep zoo gemakkelijk en vlug over den harden, drogen
weg; buitendien was het Zaterdag en had hij dus den langen Zondag in het vooruitzicht, waarop hij uren achtereen zou kunnen
schaatsenrijden. Kortom, alles werkte samen om hem bizonder goed gemutst te doen zijn, maar zijn stemming was een geheel andere
dan die van Elsje. Zij zou niet onder woorden hebben kunnen brengen wat zij voelde; er trilde iets in haar hart, dat haar
zou hebben kunnen doen juichen en ernstig zijn te gelijk—het was een zekere heilige bewondering, een aanbidding bijna voor
wat zij zag om zich heen. Want in haar eenvoudig kinderhart leefde een groote, rijke liefde voor de natuur; een liefde, die
aan haar kalm leven een warmen gloed verleende, maar die haar ook wonderlijk verschillend maakte van de dorpsmeisjes met wie
zij in aanraking kwam, al mocht men haar over ’t algemeen graag lijden. Overigens was er aan Elsje volstrekt niets buitengewoons.
Hare ouders, brave, oppassende lieden, had zij verloren toen zij nog maar heel klein was en sedert dien tijd had zij altijd
met haar grootmoeder gewoond, in het kleine huisje, dat op een half uur afstands van het dorp gelegen was. Haar grootvader
was ook reeds jaren dood en zijne weduwe had lang met naaien den kost verdiend en daardoor de spaarpenningen van haar man
onaangetast gelaten, zoodat zij daarvan nu op <span class="pageno"><a id="d0e133"></a>
[5]
</span>haar ouden dag zuinig met haar kleindochter leven kon.
</p>
<p id="d0e135">“Hè,” zei Elsje, terwijl ze even staan bleef, “wat is het vandaag prachtig hier! En kijk eens, wat glinsteren die mooi in
de zon!” vervolgde ze, terwijl ze zich heenboog over een der lage, kale struiken en voorzichtig een glimmenden tak aanraakte,
waaraan ontelbare waterdroppels flikkerden.
</p>
<p id="d0e137">“Ja, allerprachtigst!” lachte Krelis en een dikken tak beetpakkend, schudde hij Elsje de zware druppels in het gezicht en
riep spottend: “En ze spatten ook zoo mooi!”
</p>
<p id="d0e139">In een oogwenk stond haar mand op den grond en haar gezicht snel met haar hand afvegend, riep ze: “Dat zal ik je betaald zetten!”
</p>
<p id="d0e141">“Ga je gang, maar pas op dat je mand niet weggepakt wordt!” plaagde hij en meteen het hengsel beetgrijpend, rende hij vooruit,
zoo snel als zijn jonge beenen het hem maar veroorloofden.
</p>
<p id="d0e143">“Vreeselijke jongen!” riep Elsje hem na, terwijl zij het ook op een loopen zette, zonder echter den jeugdigen boosdoener te
kunnen inhalen.
</p>
<p id="d0e145">Eindelijk verdween hij langs een smal zijpaadje, dat naar de kleine boerderij voerde, waar hij thuis hoorde.
</p>
<p id="d0e147">“Och hemel, nu neemt hij mijn mand zeker mee naar binnen!” hijgde Elsje, op het zijpad toesnellend. Maar toen zij dichterbij
gekomen was, zag zij de hengselmand op een grooten steen vlakbij staan.
</p>
<p id="d0e149">“Gelukkig,” zei ze, zich bukkend om haar op te nemen.
</p>
<p id="d0e151">“Och, och, wat spatten ze mooi, wat spatten ze mooi!” klonk de stem van Krelis achter haar, terwijl een dichte regen op haar
neerviel van den struik, waaronder zij <span class="pageno"><a id="d0e153"></a>
[6]
</span>zich gebukt had en dien hij uit alle macht schudde.
</p>
<p id="d0e155">Zij richtte zich snel op, maar Krelis was haar al weer te vlug af geweest, want toen zij zich naar hem omkeerde, was hij het
zijpad al weer in en niets dan een plagend geroep van: “Dag Els, dag Els!” bewees dat hij nog in de nabijheid was.
</p>
<p id="d0e157">“Wacht maar, ik zal je wel krijgen, al is het dan vandaag niet!” riep ze terug, waarop Krelis tergend een langgerekt gefluit
liet hooren en toen in huis verdween.
</p>
<p id="d0e159">“Ik zal hem wel,” zei Elsje bij zichzelf, terwijl ze verder liep, “hij behoeft niet te denken dat ik me zoo maar ongestraft
laat beetnemen, die brutale jongen!” En zij lachte, terwijl ze zich ten tweeden male het gezicht afveegde.
</p>
<p id="d0e161">En verder liep ze, langs kale, uitgestrekte velden, waar de donkere aarde door een dunne ijskorst was bedekt en waar de bonte
kraaien, deftig als oude heeren, in zwart-en-grijs gewaad voorttrippelden of in lange zwenkingen door de lucht vlogen. Iets
verder stak het korte kreupelhout met zijn taaie, warmroode twijgjes, schilderachtig af tegen de hoogere struiken, waarvan
de dorre beuke- en eikebladeren, die hardnekkig aan de kale takken waren blijven hangen, goudbruin waren getint. Vlokkige
witte wolkjes deden het zonnige blauw van den hemel te helderder uitkomen en Elsje kon niet nalaten, nog even om zich heen
te zien met een: “Hè, heerlijk!” van innige bewondering, voordat ze het korte pad opging naar het kleine huisje, dat zij met
haar grootmoeder bewoonde. Het zag er netjes en schilderachtig uit met de donkergroen en rood geverfde luiken, de lage groene
deur en de smalle ramen, die thans door <span class="pageno"><a id="d0e163"></a>
[7]
</span>de warmte van binnen half ontdooid waren, zoodat Elsje het vriendelijke gezicht van haar grootmoeder, omlijst door een hagelwit,
geplooid mutsje, naar buiten kon zien kijken. Zij knikten elkaar vroolijk toe, waarna het meisje het plaatsje van roode tichelsteenen
op zij van het huis overliep naar de deur, de klink oplichtte en door de smalle gang het woonvertrek inging, dat tevens als
keuken dienst deed. De kleine kamer had een zeer eenvoudig aanzien met de vierkante houten tafel voor het raam, vier stoelen
met matten zittingen en den bruingeschilderden houten vloer. Aan den eenen kant van den gewitten muur stond de kookkachel
en daar tegenover een ouderwetsche latafel met korte, gedraaide pooten. In een zwarte lijst tegen den muur hing een verschoten
merklap, door Elsje’s grootmoeder bewerkt, toen ze nog een kind was, terwijl de portretten van Elsje’s ouders op de latafel
prijkten in gezelschap van een fleschje inkt, een paar pennenhouders, twee hardblauwe bloemvaasjes, een mandje met gemaakte
bloemen, een staand spiegeltje en een Bijbel. Een groote koekoekklok hing naast den schoorsteen, die met aardige blauwe tegeltjes
was versierd, terwijl een netjes gerimpelde strook of “val” langs den zwarthouten schoorsteenmantel naar beneden hing. Vlak
bij het raam, waarbij de grootmoeder zat te breien, was een klein portretje opgehangen in een fraai nieuwerwetsch lijstje,
dat slecht in deze omgeving paste. Het portret was dat van een jonge vrouw, met groote, sprekende oogen en donker, golvend
haar. Er lag een trek van trotschheid om den fijnbesneden mond en het was alsof de fraaigevormde wenkbrauwen even minachtend
opgetrokken waren, iets wat het overigens zeer innemende gelaat <span class="pageno"><a id="d0e165"></a>
[8]
</span>bepaald ontsierde. Er was in het portret een flauwe gelijkenis waar te nemen met het gezicht der oude vrouw, die dezelfde
donkere, sprekende oogen had, waarvan echter de uitdrukking veel vriendelijker was, terwijl het thans geheel witte haar volkomen
glad langs hare slapen was gestreken en zonder de minste neiging om te golven, even onder de geplooide muts te voorschijn
kwam. De kleine handen waren rimpelig en mager van ouderdom en de dikke, blauwe aderen duidelijk zichtbaar, terwijl de ijverige
vingers vlug de breinaald hanteerden.
</p>
<p id="d0e167">Elsje leek niets op haar grootmoeder. Hare oogen waren lichtblauw, evenals die harer eigene moeder geweest waren, ook had
zij hetzelfde geelblonde, touwachtige haar van haar moeder. Fijn besneden waren hare trekken volstrekt niet, maar om haar
frissche roode lippen lag, zooals wij reeds gezegd hebben, iets guls en prettigs, en uit de vroolijke, blauwe oogen straalde
een glans van tevredenheid en geluk, die een groote aantrekkelijkheid verleende aan haar gezicht.
</p>
<p id="d0e169">Haar grootmoeder keek Elsje met welgevallen aan, zooals ze thans voor haar stond met wangen rood van de koude en oogen, nog
schitterend van het genot, dat de mooie wandeling haar had bezorgd.
</p>
<p id="d0e171">“O grootmoeder, wat is het heerlijk buiten!” zei ze, de mand op de tafel zettend. “Ik wou dat u het ook allemaal eens gezien
hadt! De zon schijnt zoo mooi en het is zulk lekker weer om te loopen en alles schittert even prachtig en....”
</p>
<p id="d0e173">“Ja, ja, ik wil het wel gelooven,” zei de oude vrouw, lachend haar kleindochtertje in de rede vallend, “maar maak nu maar
een beetje voort. Je moet het plaatsje nog <span class="pageno"><a id="d0e175"></a>
[9]
</span>schrobben en de koffie malen en dan verlang ik erg dat je eens flink aan het breien gaat. Je bent ook nogal lang weg geweest,
dunkt me.”
</p>
<p id="d0e177">“Och, die vervelende Krelis heeft me weer geplaagd,” zei Elsje met gemaakte knorrigheid, terwijl ze de pakjes uit de hengselmand
nam. “Ik zal gauw voortmaken, grootmoeder.”
</p>
<p id="d0e179">Zij deed haar kapje en doek af en begon ijverig heen en weer te dribbelen, waarbij het korte vlechtje op haar rug, dat met
een zwart veterbandje vastgestrikt en heel stijf gevlochten was, voortdurend in dansende beweging kwam.
</p>
<p id="d0e181">Het vuur werd opgestookt, de groote ketel met water opgezet voor de koffie, die straks bij de boterham gebruikt moest worden,
sneden brood met roggebrood werden gesneden en gesmeerd en eindelijk werd de koffiemolen uit de kast gehaald en werden de
boonen gemalen, waarbij Elsje een even druk gebruik maakte van haar tongetje als van haar handen. De grap van Krelis werd
in kleuren en fleuren aan grootmoeder verteld, wier oude oogen van pret begonnen te glinsteren bij het aardige verhaal. Toen
was er genoeg koffie gemalen en zei Elsje, het blad met de kopjes klaarzettend en de koffie opschenkend:
</p>
<p id="d0e183">“Zal ik nu maar eerst het plaatsje schrobben, grootmoeder? Dan kan de koffie onderwijl trekken.”
</p>
<p id="d0e185">“Best kind.”
</p>
<p id="d0e187">Ons meisje deed met een gewichtig gezicht een grooten blauwen boezelaar voor, zette haar wollen kapje weer op, deed haar klompen
aan en ging naar buiten. En toen volgde er een plassen met water en een geschrob en een klotsen op klompen, dat het een aard
<span class="pageno"><a id="d0e189"></a>
[10]
</span>had. De roode tichelsteentjes begonnen terdege te glimmen van al dat geboen en toen Elsje eindelijk klaar was met schrobben
en met groote handigheid wit zand over het plaatsje had gestrooid uit een wijden, ruwhouten nap, zag het er zoo netjes uit,
dat zij niet nalaten kon een goedkeurend knikje te geven, voordat ze in huis terugging.
</p>
<p id="d0e191">“Het water zal wel gauw weer bevriezen,” zei ze, “er is zoo weinig zon aan dezen kant, maar het is toch erg opgeknapt.”
</p>
<p id="d0e193">“Hè, ik verlang naar mijn boterham,” hernam ze, toen ze haar boezelaar aan den spijker naast den schoorsteen had opgehangen.
“Is de koffie goed, grootmoeder?”
</p>
<p id="d0e195">“Ja kind, schenk maar eens gauw een warm kopje in.”
</p>
<p id="d0e197">Elsje gehoorzaamde, zette het kopje voor de oude vrouw neer en vroeg toen, met een bezorgden blik op het gelaat der grootmoeder,
dat plotseling heel bleek geworden en pijnlijk vertrokken was:
</p>
<p id="d0e199">“Al weer die akelige pijn op de borst, grootmoeder?”
</p>
<p id="d0e201">De oude vrouw knikte met een zwakke poging om te glimlachen.
</p>
<p id="d0e203">“Zoo benauwd,” hijgde ze. “Erg benauwd! Wacht maar even.”
</p>
<p id="d0e205">Het meisje ging achter haar staan, trok het grijze hoofd zacht naar zich toe en liet het tegen haar schouder rusten. Zoo bleef
zij staan, totdat haar grootmoeder weer vrijer begon adem te halen, het kopje koffie opnam, even dronk en zei:
</p>
<p id="d0e207">“Ziezoo, nu is het weer over. Hè, dat is een opluchting! Het kwam nu toch ook heel onverwachts.”
</p>
<p id="d0e209">“Zal ik u straks nog eens wat van dat drankje geven?”
<span class="pageno"><a id="d0e211"></a>
[11]
</span></p>
<p id="d0e212">“Ja, voordat we naar bed gaan. Eet nu je boterham kind, je zult trek hebben.”
</p>
<p id="d0e214">Elsje haalde haar breikous uit de bovenste lade der latafel, nam een stoel en ging over haar grootmoeder zitten. En alweer
had zij van allerlei te vertellen, terwijl de breinaalden lustig klapperden, de zwarte kous onophoudelijk heen en weer slingerde
en nu en dan haar vroolijke lach helder en opwekkend door de kamer klonk. Zij moest vooral haar best doen dat de oude vrouw
geen sombere buien kreeg, had de dokter gezegd en hoewel zij eigenlijk nooit anders deed dan het haar grootmoeder zooveel
mogelijk naar den zin te maken, spande zij zich nu natuurlijk dubbel in. De wandeling naar het dorp en het bezoek aan den
kruidenier gaven haar stof genoeg tot praten, totdat het langzamerhand donkerder werd en zij als vanzelf de breikous in haar
schoot liet zakken en stiller werd. Buiten was de maan langzaam en statig opgekomen en verlichtte met een tooverachtig blauwen
glans de zwarte, fijne takken der enkele iepen langs den weg. Zacht dreven de witte wolken verder door de blauwe lucht, waartegen
de donkere boomtakken scherp afstaken. In het kleine vertrek werd het hoe langer hoe duisterder. De oude vrouw liet haar hoofd
voorover glijden, sloot de oogen en sluimerde in. Met de handen over elkaar geslagen en haar gezicht een weinig opgeheven,
zat Elsje met ernstige oogen peinzend naar buiten te staren.
</p>
<p id="d0e216">Wat was het daar plechtig stil en mooi, dacht ze en hoe aardig was het om oplettend naar boven te kijken naar die grillig
gevormde kleine wolken, die in al haar reine witheid langzaam voortgleden. Zou daar nu de hemel achter zijn? En als men die
wolkjes van dichtbij <span class="pageno"><a id="d0e218"></a>
[12]
</span>zag, van heel dichtbij, zou men ze dan voorzichtig kunnen bevoelen en er met de hand overheen strijken en zouden ze dan zacht
en wollig zijn als fijne watten? En hoe kwam het toch dat de maan dat vreemde, blauwachtige schijnsel wierp over de koude,
donkere aarde? En o, wat was het mooi, wat was het alles prachtig mooi! God moest wel heel groot en machtig zijn om alles
zoo mooi en heerlijk te kunnen maken in de natuur! En hoe moest het wel in den hemel wezen, als het waar was dat daar alles
nog veel mooier was dan hier! En....en als zij dan later in den hemel kwam, o, wat zou ze dan wel niet voelen, hier op aarde
was het al dikwijls zoo prachtig! Het zou zeker nog heel lang duren, eer zij den hemel zag, zij was nog zoo jong, maar grootmoeder,
die zou....
</p>
<p id="d0e220">Met een snik van ontzetting, brak zij haar gedachtenloop af. O neen, neen, grootmoeder moest bij haar blijven, zij moest en
zou weer beter worden; wat zou Elsje moeten beginnen zonder haar? Zij boog zich voorover om in de schemering naar haar te
kijken en hoorde aan de zachte, geregelde ademhaling dat de oude vrouw sliep. En terwijl de tranen haar in de oogen sprongen,
vouwde het meisje onwillekeurig de handen en opziende naar de heldere winterlucht daar buiten, zond ze een vurig gebed op
tot God om haar grootmoeder nog lang voor haar te sparen.
</p>
<p id="d0e222">“Maar Elsje kind, zit je daar nu nog te droomen?” klonk eensklaps de stem der oude vrouw, die, uit haar dutje ontwaakt, verbaasd
was, het zoo donker om zich heen te vinden. “Maar meidlief, dat gaat nu toch zóó niet! Kom, steek gauw de lamp aan en brei
dan nog, <span class="pageno"><a id="d0e224"></a>
[13]
</span>totdat je aan den voet beginnen moet. We moeten onzen tijd niet zoo verspillen, kindje!”
</p>
<p id="d0e226">“Maar het is ook zoo prachtig mooi buiten, grootmoeder. Hè!”
</p>
<p id="d0e228">En met een zucht onttrok zij zich aan haar droomerij, stond van haar stoel op, stak de hanglamp aan, liet het gordijn naar
beneden zakken en begon den koffieboel op te ruimen. Haar grootmoeder sloeg haar onderwijl oplettend gade, schudde even het
hoofd, boog zich over haar breiwerk heen en prevelde zacht bij zichzelf:
</p>
<p id="d0e230">“Als het maar gaat! Och, als het maar gaat!”
</p>
<p id="d0e232">“Klaar!” zei Elsje vroolijk, het koffieblad wegzettend en haar breikous weer opnemend. “Nu nog flink een steekje breien, he
grootmoeder? Dat bevalt u beter dan al dat luie naar buiten kijken!”
</p>
<p id="d0e234">“Ja zeker, kind. Je moet ook denken dat je....”
</p>
<p id="d0e236">Zij eindigde den zin niet, zoodat Elsje verbaasd opzag en een ernstig gezicht zette, toen zij bemerkte hoe bezorgd haar grootmoeder
keek.
</p>
<p id="d0e238">“Wat moet ik denken, grootmoeder?” vroeg ze zacht.
</p>
<p id="d0e240">De oude vrouw antwoordde niet dadelijk; hare lippen trilden en hare handen beefden zenuwachtig en hoewel zij haar mond opende,
als om iets te zeggen,—er kwam geen geluid.
</p>
<p id="d0e242">Elsje legde haar breiwerk neer en zag haar angstig aan.
</p>
<p id="d0e244">“Komt de benauwdheid weer terug?” vroeg ze snel.
</p>
<p id="d0e246">“Neen kind,” klonk het half fluisterend. “Neen, maak je maar niet ongerust. Ik wou je alleen maar zeggen,”—en nu klonk haar
stem duidelijk en scherp, alsof zij zich geweld aandeed om luid te spreken,—“ik wou je alleen maar zeggen, dat je je best
moest doen om niet te droomerig te zijn....”
<span class="pageno"><a id="d0e248"></a>
[14]
</span></p>
<p id="d0e249">“Droomerig!” riep Elsje lachend uit. “Maar dàt ben ik toch niet. Ik maak het u toch soms druk genoeg!”
</p>
<p id="d0e251">“Jawel, maar je kunt toch van die stille buien hebben, waarin je lang naar buiten zit te kijken, zonder een woord te zeggen
of iets uit te voeren. En dan houdt je er van om Zondagsmiddags alleen lange wandelingen te gaan maken, als je de andere meisjes
niet mee kunt krijgen en dan vindt je het prettig om uit te gaan, soms in het verschrikkelijkste weer.... En het is nu allemaal
wel heel goed om zooveel moois te zien in de natuur—daarvoor heeft onze lieve Heer haar ook geschapen—maar ik zou zoo graag
willen, kind, dat je <i>in alles</i> meer een gewoon meisje waart en dat je vooral niet overdreven werdt in sommige dingen. Want....want als ik er eens niet meer
ben en als je later eens onder de menschen komt, zal die liefde voor de natuur je niet heel veel helpen om flink door de wereld
te komen en moedig je strijd in die wereld te strijden....”
</p>
<p id="d0e256">“Grootmoeder,” zei Elsje en zij liep naar de oude vrouw toe en knielde bij haar neer. “Grootmoeder, waarom zouden wij nu al
over dien vreeselijken tijd spreken, die na uw dood voor mij komen moet? Wij zijn nu immers nog bij elkaar en ik hoop dat
dit nog heel, heel lang zal duren en later....” zij snikte even, maar vermande zich spoedig en vervolgde vroolijk: “dan hoop
ik toch mijn best te doen om hier op het dorp of in de buurt te kunnen blijven. En o grootmoeder,”—en zij lachte door de tranen
heen, die haar in de oogen waren gesprongen,—“dan ben ik zeker een flinke, stevige boerenmeid en dan kibbelen ze allemaal
om me, wie mij in dienst zal krijgen!”
<span class="pageno"><a id="d0e258"></a>
[15]
</span></p>
<p id="d0e259">Er kwam een weemoedig glimlachje op het gezicht der oude vrouw, maar zij zweeg en schudde droevig het hoofd. Elsje zag met
oogen vol vragende verwondering naar haar op. Wat was er toch? Waarom was grootmoeder van avond zoo gedrukt; wat kon er gebeurd
zijn, dat haar in die stemming had gebracht? Zij was gewoonlijk opgewekt en gelijkmatig van humeur, niettegenstaande haar
ziekelijken toestand—wat was er toch, dat haar nu zoo bedroefd maakte?
</p>
<p id="d0e261">“Is er iets, grootmoeder?” vroeg Elsje bedeesd. “Heb ik iets gedaan, dat u verdrietig heeft gemaakt? Ik weet heusch niet....”
</p>
<p id="d0e263">“Neen, neen, Elsje, je hebt je niets te verwijten, hoor! Kom, maak het vuur maar aan kant. Zijn de luiken al gesloten buiten?
Dan moesten we maar naar bed gaan.”
</p>
<p id="d0e265">Met een kleur sprong Elsje op. “Ik heb al weer vergeten de luiken dadelijk te sluiten, toen ik de lamp opgestoken had,” zei
ze beschaamd. “Het spijt me erg, grootmoeder.”
</p>
<p id="d0e267">“Lieve meid, hoe vaak moet ik je dat nog zeggen? Doe het nu maar gauw! Hier, sla je doek even om; het is zoo koud.”
</p>
<p id="d0e269">Haastig sloeg Elsje den doek om en liep naar buiten. In een wip waren de luiken voor de ramen geduwd, om later van binnen
te worden vastgemaakt; toen keek zij nog even op naar den sterrenhemel, die plechtig en rustig neerzag op de donkere aarde
en met een ernstige uitdrukking op haar gezicht ging ze weer in huis.
</p>
<p id="d0e271">“Ik moet vóór alles oppassen dat grootmoeder niet weer in zoo’n sombere, vreemde stemming komt,” dacht ze. “De dokter heeft
er mij zoo voor gewaarschuwd.”
<span class="pageno"><a id="d0e273"></a>
[16]
</span></p>
<p id="d0e274">Maar noch de dokter, noch Elsje konden de oude vrouw van den last bevrijden, die haar drukte. En toen haar kleindochtertje
reeds lang sliep, lag zij nog wakker, steeds weer gekweld door die ééne, telkens terugkeerende vrees, dien angstigen twijfel,
die voortdurend de woorden op haar lippen bracht: “Als het maar gaat, och, als het maar gaat!”
<span class="pageno"><a id="d0e276"></a>
[17]
</span></p>
<p class="div1"><a id="d0e277"></a></p>
<h1 class="label">Hoofdstuk II.</h1>
<h1>Zondagmorgen.</h1>
<p id="d0e282">Den volgenden dag was het Zondag. Toen Elsje zich zachtjes aankleedde om haar grootmoeder niet wakker te maken, die nog vast
sliep, was het haar, alsof het vandaag nog veel stiller en rustiger om haar heen was dan andere ochtenden. Buiten scheen de
zon even vroolijk en gul als gisteren; er was weinig wind en weer was de lucht helderblauw. Alles juist als den vorigen dag
en toch ook weer niet zoo, meende Elsje. Zondags zagen de dingen er in hare oogen bepaald anders uit dan op werkdagen. Zij
werd dan wakker met wat zij een “echt Zondagsgevoel” noemde en kon duidelijk zien, vond ze, dat alles om haar heen in de natuur
in een stemming was, die geheel bij den Zondag paste. De dorpsmeisjes lachten haar uit, als zij zulke dingen zei en Elsje
kreeg een kleur en schaamde zich een beetje, maar zij bleef toch bij haar opinie. Zondags was alles anders, niet alleen in
de huizen en niet alleen wat de kleeding der menschen aanging, maar ook buiten. En als de meisjes haar dan op stormachtige
Zondagen plagend vroegen, of zij nu ook iets bemerkte <span class="pageno"><a id="d0e284"></a>
[18]
</span>van de “plechtige Zondagsrust” in de natuur, beweerde zij ernstig dat het buiten toch “anders” was dan op gewone werkdagen.
</p>
<p id="d0e286">Vandaag was het buiten dan ook al heel stil en plechtig. De wandeling naar de kerk zou zeker bizonder mooi en prettig zijn
straks. Ze legde haar donkerroode, beste jurk vast klaar op een stoel. Eerst moest ze nog haar rok en jakje aan hebben om
het vuur aan te leggen en alles in orde te maken vóór kerktijd. Dan kon grootmoeder rustig in haar zonnig hoekje voor het
raam blijven zitten, tot zij weer thuiskwam. Het was een erg nette jurk, die roode, vond Elsje. Mietje, de dorpsnaaister,
had haar gemaakt met een geplooid lijfje en lange mouwen, met een smal bandje fluweel gegarneerd. Onderaan op den rok had
ze een keurige strook gezet met een band smal zwart fluweel er boven; dat stond toch bizonder mooi, dacht Elsje, terwijl ze
de jurk op armslengte van zich afhield en met bewonderende oogen bekeek. Toen hing zij het kostbare kleedingstuk uitgespreid
over een stoel, legde haar Zondagschen hoed van zwart stroo, gegarneerd met een vuurrood krulveertje en een strikje van zwart
lint, op de zitting, haar kerkboek er naast en opende behoedzaam de deur der kleine slaapkamer, die aan het woonvertrek grensde.
</p>
<p id="d0e288">En terwijl ze neerhurkte voor de kachel om het vuur aan te maken, lachte ze vroolijk bij de gedachte, hoe ze Krelis op weg
naar de kerk zou tegen komen en hoe ze zich dan boos zou houden en voorwenden, niet met hem te willen loopen en hoe hij dan
zeker een oogenblik denken zou, dat het meenens was en haar angstig vragend aanzien. Zij was toch altijd <span class="pageno"><a id="d0e290"></a>
[19]
</span>twee jaar ouder dan hij en hij moest het eigenlijk een heele eer vinden om met haar te mogen loopen! Ja, dat moest hij en
dat zou ze hem toch eens een klein beetje laten voelen, dat zou ze heusch! En ze knikte lachend tegen het vuur, dat hoog begon
op te vlammen en grappige, knetterende geluiden maakte.
</p>
<p id="d0e292">Daar klonk de stem der oude vrouw uit de slaapkamer.
</p>
<p id="d0e294">“Elsje, Elsje!” riep ze.
</p>
<p id="d0e296">“Ja grootmoeder, wat is er?” vroeg Elsje, haastig uit haar knielende houding opstaande en naar het bed toeloopend.
</p>
<p id="d0e298">“Is het al warm binnen? Ik wou opstaan.”
</p>
<p id="d0e300">“Dan zou ik nog maar even wachten, grootmoeder. Ik zal de tusschendeur open laten staan, dan wordt het hier ook een beetje
warmer; de kachel begint al flink te branden.”
</p>
<p id="d0e302">“Goed, dan wacht ik nog een half uurtje. Maar kind, ik...”
</p>
<p id="d0e304">De oude vrouw zweeg plotseling en wendde het hoofd van Elsje af naar den muur, alsof ze toch maar niet meer spreken wilde
en zich gereed maakte, nog wat te gaan slapen.
</p>
<p id="d0e306">Elsje bleef verwonderd bij het bed staan.
</p>
<p id="d0e308">“Wou u nog iets, grootmoeder?”
</p>
<p id="d0e310">Er kwam niet dadelijk antwoord. Eindelijk slaakte de oude vrouw een diepen zucht en zonder haar gezicht naar haar kleindochtertje
toe te keeren, zei ze:
</p>
<p id="d0e312">“Ik .... ik wou liever dat je vandaag niet naar de kerk gingt, kind. Ik voel me tamelijk goed, maar ik wou toch liever niet
alleen zijn van ochtend.”
</p>
<p id="d0e314">“Ik wil graag bij u blijven,” zei Elsje terstond. “Maar zou het niet goed zijn dat de dokter even kwam vandaag? <span class="pageno"><a id="d0e316"></a>
[20]
</span>Ik kan heel gauw heen en terug naar het dorp loopen om het hem te vragen.”
</p>
<p id="d0e318">“Neen, neen, dat is heelemaal niet noodig. Maak je maar niet ongerust. Ga jij nu maar voort met je werk, dan sta ik straks
wel op.”
</p>
<p id="d0e320">En zij trok de lakens over zich heen en sloot de oogen, als om te kennen te geven dat het gesprek nu uit was.
</p>
<p id="d0e322">Elsje gehoorzaamde en ging stil, met een bezorgde uitdrukking op haar gezicht, voort met haar werk. Wat was er met grootmoeder?
Eerst gisteravond die vreemde, droevige stemming en nu zoo kortaf, zoo geheel anders dan gewoonlijk! De tranen sprongen haar
in de oogen bij de gedachte dat de oude vrouw toch misschien zieker was dan zij wilde bekennen—och, als de dokter maar eens
even kwam, dat zou haar een heele gerustheid geven. Zij zou er straks nog eens met grootmoeder over spreken en dan zou alles
wel weer in orde komen. De dokter had toch immers ook gezegd dat zij vooruitging—kom, ze moest nu maar geen zorgen hebben
vóór den tijd!—
</p>
<p id="d0e324">Zoo, daar stond grootmoeders stoel weer in het aardige, zonnige hoekje bij het raam. Elsje deed een kooltje vuur in de stoof
en schoof die bij den stoel. Nu gauw stof afgenomen en het ontbijt klaar gezet; ze zou vlug voortmaken, dan was alles netjes,
als grootmoeder binnen kwam.
</p>
<p id="d0e326">Zij dribbelde ijverig met haar stofdoek heen en weer, het geheele vertrek door. Voor het portret der jonge vrouw in het sierlijke,
nieuwerwetsche lijstje, bleef zij even staan. “Zoo’n heel ander gezicht dan dat van moeder,” zei Elsje, “ze kijkt zoo streng!
Ik zou haar <span class="pageno"><a id="d0e328"></a>
[21]
</span>haast niet “tante” durven noemen!” En snel wischte zij het stof van het glas af, alsof ze haast had om weg te komen van de
uitdrukking dier koele, donkere oogen, die zoo strak naar haar schenen te kijken.
</p>
<p id="d0e330">Intusschen woelde de oude vrouw onrustig in haar bed heen en weer. “Straks bij het ontbijt zal ik het haar zeggen, dadelijk
bij het ontbijt—zoo gauw mogelijk, dat is het beste maar,” mompelde ze en dan weer: “Het moet maar terstond, dan is het er
uit, dan weet ze het. Mijn lief, lief kind, arme, kleine Elsje! O, als het maar gaat, als het maar gaat!”
</p>
<p id="d0e332">Ze bleef even stil liggen en een paar tranen rolden langzaam langs hare oude, verrimpelde wangen. Toen kwam er een trek van
vastberadenheid om haar mond en klonk het zacht en bevend: “Het <i>moet</i>, het is de eenige weg,—God zal ons helpen!”
</p>
<p id="d0e337">Een uur later was het ontbijt afgeloopen, maar nog had de grootmoeder den moed niet gehad, Elsje te zeggen wat het was, dat
haar drukte. Eerst toen het meisje de bordjes en kopjes afgewasschen en weggezet had, zei de oude vrouw:
</p>
<p id="d0e339">“Het is nog vroeg. Krijg je den Bijbel, kind?”
</p>
<p id="d0e341">Het was het gewone verzoek, dat iederen Zondagmiddag terug kwam, maar dat nu vroeger op den dag gedaan werd.
</p>
<p id="d0e343">“Nu al lezen, grootmoeder?” vroeg Elsje verwonderd.
</p>
<p id="d0e345">“Ja,” knikte ze, “het is hier nu zoo rustig en we hebben al den tijd.”
</p>
<p id="d0e347">Elsje kreeg den Bijbel en vroeg:
</p>
<p id="d0e349">“Zal ik lezen?”
</p>
<p id="d0e351">“Ja kind, dat is goed. Mijn stem is zwak vandaag. Lees jij maar.”
<span class="pageno"><a id="d0e353"></a>
[22]
</span></p>
<p id="d0e354">“Wat zal ik nemen?” vroeg Elsje, terwijl ze over haar grootmoeder zitten ging en den Bijbel opensloeg.
</p>
<p id="d0e356">De oude vrouw bedacht zich even, toen zei ze zacht:
</p>
<p id="d0e358">“Psalm 121.”
</p>
<p id="d0e360">Er volgde een oogenblik van vredige stilte, door niets verbroken dan door het ritselend geluid van het omslaan der bladen
door Elsje, die den psalm opzocht.
</p>
<p id="d0e362">Toen begon ze te lezen:
</p>
<p class="poetry"><span id="d0e365" class="poetryline">“Ik hef mijne oogen op naar de bergen, vanwaar mijne hulp komen zal.
</span><br><span id="d0e367" class="poetryline">“Mijne hulp is van den Heer, die hemel en aarde gemaakt heeft.
</span><br><span id="d0e369" class="poetryline">“Hij zal uwen voet niet laten wankelen; uw Bewaarder zal niet sluimeren.
</span><br><span id="d0e371" class="poetryline">“Ziet, de Bewaarder Israëls zal niet sluimeren, noch slapen.
</span><br><span id="d0e373" class="poetryline">“De Heer is uw Bewaarder, de Heer is uwe Schaduw, aan uwe rechterhand.
</span><br><span id="d0e375" class="poetryline">“De zon zal u des daags niet steken, noch de maan des nachts.
</span><br><span id="d0e377" class="poetryline">“De Heer zal u bewaren van alle kwaad; uwe ziel zal Hij bewaren.
</span><br><span id="d0e379" class="poetryline">“De Heer zal uwen uitgang en uwen ingang bewaren, van nu aan tot in der eeuwigheid.”</span></p>
<p id="d0e381">Met gevouwen handen en aandachtig voorover gebogen hoofd, luisterde de grootmoeder naar de frissche jonge meisjesstem, die
duidelijk de troostende woorden voorlas uit den grooten, ouderwetschen Bijbel, welke reeds bij de grootouders van <i>deze</i> oude vrouw in gebruik was geweest. Elsje las vrij goed, langzaam en met ernst, onder den indruk dat zij den Bijbel las, maar
het was aan den toon van haar stem te hooren dat de woorden <span class="pageno"><a id="d0e386"></a>
[23]
</span>niet diep tot haar doordrongen. Zij vond den psalm mooi, zij voelde een zekere heilige bewondering voor de statige, plechtige
Bijbeltaal, maar zij bleef er rustig bij, haar hart kende den strijd nog niet, die haar troost zou hebben doen zoeken en vinden
in dezen psalm.
</p>
<p id="d0e388"></p>
<div id="d0e389" class="divFigure">
<p class="legend"><img border="0" src="images/p000.jpg" alt="“Met gevouwen handen luisterde de grootmoeder....”"></p>
<p class="figureHead">“Met gevouwen handen luisterde de grootmoeder....”</p>
</div><p>
</p>
<p id="d0e393">De oude grootmoeder kende dien strijd, och, zij kende dien maar al te goed en het trilde om haar ingevallen mond, terwijl
zij luisterde met hare geheele ziel en hare handen gevouwen hield, als bad ze. Bij de woorden: “<i>De Heer zal u bewaren van alle kwaad; uwe ziel zal Hij bewaren....</i>” kwam er een blijde glans in hare oogen en een zucht van verlichting over hare lippen en ze knikte even, alsof ze zeggen
wou: “Dat is waar, o ja, dat is waar!”
</p>
<p id="d0e398">Moedig hief ze het hoofd op, met den trek van hoop nog steeds in hare oogen en zoo bleef ze zitten, tot haar kleindochtertje
den psalm uitgelezen had en vroeg:
</p>
<p id="d0e400">“Maar verder lezen, grootmoeder?”
</p>
<p id="d0e402">“Neen, zoo is het genoeg kind,” zei de oude vrouw zacht. Toen, nadat zij eens diep adem gehaald had: “Elsje, ik heb je wat
te zeggen.”
</p>
<p id="d0e404">“Ja grootmoeder?”
</p>
<p id="d0e406">“Ik heb je wat te zeggen, kind; iets, dat....dat je vreemd zult vinden. Wil je bedaard naar me luisteren?”
</p>
<p id="d0e408">“Ja,” fluisterde Elsje benauwd en met angstige verwondering haar grootmoeder aanziende. Wat kon er toch zijn? Waarom keek
grootmoeder zoo heel ernstig? Het gaf haar een gevoel van beklemming.
</p>
<p id="d0e410">“Het is nu al twaalf jaar geleden dat je moeder dood is, Elsje, en al dertien dat je vader stierf. Je moeder was mijn liefste
dochter en je hebt heel, heel veel in haar verloren.”
<span class="pageno"><a id="d0e412"></a>
[24]
</span></p>
<p id="d0e413">Elsje knikte ernstig. Ja, dat wist ze, dat had grootmoeder haar al heel dikwijls verteld.
</p>
<p id="d0e415">“Over mijn andere dochter, je tante, heb ik nooit veel met je gesproken, maar je weet dat zij niets op je moeder gelijkt,
uiterlijk niet en innerlijk ook niet. Toch is zij ook mijn dochter en zij meent het niet kwaad; zij meent het goed, ook al
denkt zij anders over de dingen dan ik. Je weet, Elsje, dat je tante een mooi meisje was, toen ze jong was en ze zal nog wel
mooi wezen.....”
</p>
<p id="d0e417">“Ik vind het portret niets lief,” zei Elsje, geprikkeld door een onverklaarbaar gevoel van jaloerschheid op die tante, die
“uiterlijk noch innerlijk” op hare eigene lieve moeder leek. Zij zou zich van dit gevoel geen rekenschap hebben kunnen geven,
maar de woorden waren er uit, bijna voordat zij het zelf wist.
</p>
<p id="d0e419">Hare grootmoeder zweeg, maar keek haar aan met iets verwijtends in de vriendelijke oogen. Een oogenblik was het heel stil
in de kamer, haast even stil als daar buiten, waar de heldere winterzon de kale takken der boomen verlichtte en alles rondom
in rust scheen, in één kalme, vredige rust. Een breede zonnestraal gleed tusschen de geplooide witte gordijntjes door langs
de tafel op den Bijbel en deed de groote, zwarte letters glinsteren en de stofjes dwarrelen in het licht. En bij al die lieflijke
rust klopte het onrustig in Elsje’s hart en er kwam een donkerroode gloed over haar gezicht, toen haar grootmoeder het stilzwijgen
verbrak en zei:
</p>
<p id="d0e421">“Je hebt je tante nooit gezien, kind; naar een portret alleen mag iemand niet oordeelen. En buitendien is dit portret al drie
jaar oud. Je tante gaf het mij, toen ze het laatst hier was en jij naar school waart, zoodat je <span class="pageno"><a id="d0e423"></a>
[25]
</span>haar ook toen niet gezien hebt, evenmin als den vorigen keer. En dat is jammer genoeg, want als je haar maar <i>eens</i> gezien hadt, zou er toch....”
</p>
<p id="d0e428">Zij eindigde den zin niet, maar zweeg even. Toen hernam ze, op eenigszins vergoelijkenden toon:
</p>
<p id="d0e430">“Het spreekt van zelf dat je tante anders is dan wij zijn en je bent oud genoeg om dat te begrijpen, Elsje. Ik heb je nooit
heelemaal verteld, hoe alles met haar is gegaan, maar het voornaamste weet je toch. Je tante was een heel mooi meisje en toen
ze volwassen was, had zij er geen plezier in, om hier op het dorp of in de buurt te blijven. Ze wou een betrekking zoeken
als kinderjuffrouw en ze was er knap genoeg voor om dat te worden, dat moet ik zeggen. Ze kreeg haar zin en ze had het best.
De menschen waren goed en vriendelijk voor haar en het beviel haar ook allemaal wel, tot er een rijk heer kwam, die zin in
haar kreeg en met haar trouwen wou. Dat trok haar nog veel meer aan dan kinderjuffrouw zijn en ze is toen met dien rijken
heer getrouwd en heeft drie jaren lang een gelukkig leven met hem gehad. Dat zij haar oude moeder bij al haar pracht en weelde
wel eens een beetje vergat, och, dat is licht te begrijpen....”
</p>
<p id="d0e432">Elsje had tot zoover geduldig geluisterd naar het verhaal, dat zij half kende, maar nu kon zij het toch niet langer uithouden.
</p>
<p id="d0e434">“Dat vind ik juist zoo leelijk van tante,” riep ze driftig uit, “dat zij net doet, alsof zij geen lieve, oude moeder meer
heeft! Dat ze te trotsch is om u bij zich te laten komen, dat ze haar dochtertje nog maar eenmaal hier heeft gebracht en dat
jaren geleden, dat ze net precies doet of ze altijd een schatrijke, deftige dame <span class="pageno"><a id="d0e436"></a>
[26]
</span>is geweest, dat ze u nooit eens heeft opgezocht met oom, toen die nog leefde en dat ze u alleen met uw verjaardag en met nieuwjaar
geregeld schrijft!”
</p>
<p id="d0e438">“Stil Elsje, je hebt het recht niet zoo te spreken en je doet me pijn, kind.”
</p>
<p id="d0e440">Elsje boog het hoofd en begon te schreien.
</p>
<p id="d0e442">“Maar laten wij dan toch ook maar niet over tante spreken,” snikte ze. “Ik heb haar nooit gezien, dat is waar, maar dat verlang
ik ook niet en dat zal ook wel nooit noodig zijn,—ze komt nu toch nooit meer hier. Het is al heel mooi, als ze eens een brief
schrijft!”
</p>
<p id="d0e444">“En nu <i>heb</i> ik een brief van haar en daarover juist moet ik eens heel ernstig met je spreken. Elsje.”
</p>
<p id="d0e449">Elsje hield van verbazing op met snikken en zag haar grootmoeder, door hare tranen heen, verschrikt aan.
</p>
<p id="d0e451">“Een brief?” stamelde ze.
</p>
<p id="d0e453">“Ja, hij kwam gisteren, toen jij naar het dorp waart en....en ik had er je al eerder van willen vertellen. Tante schrijft
heel vriendelijk en aardig over je. Zij zegt dat het haar spijt dat ze je nog niet gezien heeft en....en dat ze graag eens
kennis met je maken wil.”
</p>
<p id="d0e455">“Ik niet met haar!” zei Elsje driftig.
</p>
<p id="d0e457">Weer keken de oogen der oude grootmoeder zacht verwijtend, zoodat Elsje de hare neersloeg en hare lippen stijf op elkaar drukte,
als om zichzelf tot zwijgen te dwingen.
</p>
<p id="d0e459">“Ik ken je haast niet, als je zoo bent, Elsje,” hernam de oude vrouw met iets strengs in haar stem. “Ik vraag je nog eens
of je bedaard naar mij wilt luisteren?”
</p>
<p id="d0e461">Elsje begon weer harder te schreien.
</p>
<p id="d0e463">“Als u over tante begint, krijg ik altijd dat akelige, booze gevoel in me,” zei ze. “Ik kan niet van haar <span class="pageno"><a id="d0e465"></a>
[27]
</span>houden, omdat ze naar en onhartelijk is tegen u en ik zou veel liever niet over haar willen spreken—heusch grootmoeder, veel
liever niet. Wat heeft zij ook eigenlijk met mij te maken?”
</p>
<p id="d0e467">“Zij heeft dit met je te maken, Elsje, dat zij de eenige bloedverwant is, die je nog hebt in de wijde wereld, als ik er niet
meer ben. Zij heeft dit met je te maken dat zij zich bereid heeft verklaard, je tot zich te nemen en voor je opvoeding te
zorgen, als ik dat niet meer doen kan en....”
</p>
<p id="d0e469">“O neen, neen, grootmoeder, dat niet, och neen, dat nooit! Ik smeek het u, dat nooit! U wordt wel weer beter, de dokter heeft
het zelf gezegd en we zullen nog lang, heel lang bij elkaar blijven en....als u er niet meer bent, dan....” zij legde haar
armen op de tafel, liet er haar hoofd op zakken en snikte het uit: “Dan wou ik dat ik ook maar dood ging!”
</p>
<p id="d0e471">“Foei Elsje!”
</p>
<p id="d0e473">De woorden kwamen er streng berispend uit, maar de lippen der oude vrouw trilden en hare oogen schoten vol tranen, terwijl
ze naar het gebogene meisjeshoofd keek.
</p>
<p id="d0e475">Eenige oogenblikken lang heerschte er diepe stilte, een stilte, die Elsje benauwde en eindelijk de oogen naar haar grootmoeder
op deed slaan.
</p>
<p id="d0e477">“Ik wil wel probeeren om bedaard naar u te luisteren,” zei ze zacht.
</p>
<p id="d0e479">“Goed kind. Laat ik je dan maar eens precies vertellen, wat tante schrijft. Het is geen lange brief. Zij vraagt alleen of
het mij beter gaat en of ik wel genoeg ben om jou een poosje te kunnen missen.”
</p>
<p id="d0e481">Angstig vragend keken Elsje’s beschreide oogen, maar <span class="pageno"><a id="d0e483"></a>
[28]
</span>zij zeide niets en knikte alleen even, als om te toonen dat zij nu heusch kalm en oplettend luisterde.
</p>
<p id="d0e485">“Tante denkt—en <i>ik</i> geloof het ook—dat het goed zou zijn, als je eens een paar weken bij haar kwaamt om kennis te maken met haar en haar dochtertje.
Gij verschilt niet veel in leeftijd; Cécile is vijftien, geloof ik, en jij bent juist veertien geworden, dus dat komt mooi
bij elkaar. Wie weet, hoe goed je het samen zult kunnen vinden en....tante en ik denken dat je later waarschijnlijk beter
zult kunnen wennen, als je nu eerst eens een poosje bij haar aan huis bent geweest.”
</p>
<p id="d0e490">“Mag ik u even iets vragen, grootmoeder?” vroeg Elsje, die nu doodsbleek zag.
</p>
<p id="d0e492">“Natuurlijk kind.”
</p>
<p id="d0e494">“Ik zou graag willen weten, waarom tante nu op eens vraagt, of ik bij haar komen wil. Zij....zij heeft vroeger precies gedaan,
alsof ik niet bestond.”
</p>
<p id="d0e496">Er kwam een flauw blosje op het gezicht der oude vrouw en een verlegene uitdrukking in hare oogen. Misschien paste het het
kind niet, om zoo iets te zeggen, maar wat zij zeide, was maar al te waar. En dan....zij zelf had eenige dagen geleden aan
hare dochter geschreven. Het had haar al maanden en maanden zwaar op het hart gelegen, wat er van Elsje worden moest, als
zij eens plotseling van haar weggenomen werd. Elsje was nog bijna geheel een kind—even veertien jaar, en waar moest zij heen,
als zij eens eensklaps geheel alleen op de wereld stond? Zij <i>had</i> dan toch immers ook nog een tante en uit zichzelf zou het kind deze nooit om hulp vragen, dat wist de oude vrouw zeker. En,
of de tante zich veel aan haar nichtje zou laten gelegen liggen, als niemand haar dit vroeg, ... och, daar was <span class="pageno"><a id="d0e501"></a>
[29]
</span>heel weinig van te zeggen. Een kwaad hart had ze niet maar ze had altijd weinig om andere menschen gedacht; zij was altijd
heel anders geweest dan haar zuster, van haar vroegste jeugd af. Ze was ook zoo mooi en iedereen bewonderde haar als om strijd—het
was zeker niet onnatuurlijk dat ze altijd erg vervuld was geweest van haar eigen schoonheid en bevalligheid en dat ze wel
wat ijdel geworden was. Hare hartelijke oogenblikken had ze toch ook gehad....in de laatste jaren waren die zeker niet talrijk
geweest,—maar toch, maar toch was de oude vrouw, na lang beraad met zichzelf, geëindigd met aan haar dochter te schrijven.
Elsje was toch ook zoo’n lief kind! Het kon wel niet anders, of ze moest de liefde winnen van allen, met wie ze in aanraking
kwam en het trof toch ook aardig, dat de nichtjes bijna even oud waren; zij konden zoo veel aan elkaar hebben! Langzamerhand
zou Elsje zeker wel wennen aan haar nieuw leven en in ieder geval zou hare tante niet veel moeite met haar hebben—Elsje was
zoo’n vroolijk, makkelijk, vlug kind! En de oude vrouw had dus over haar aan haar dochter geschreven op bescheidene, nederige
wijze, maar toch ook zóó, dat het geweten der rijke mevrouw d’Ablong was gaan spreken en haar genoopt had aan haar moeder
te schrijven, dat zij Elsje graag eens te logeeren wou hebben. Zij was geschrikt, toen zij bemerkt had, hoe beverig het schrift
der oude vrouw was en hoe duidelijk de brief de sporen droeg van door een zwakke, vermoeide hand geschreven te zijn. Nu het
gevaar dreigde dat zij haar moeder misschien spoedig door den dood zou verliezen, scheen zij er plotseling iets van te voelen
hoe groot dit verlies zou zijn en een paar <span class="pageno"><a id="d0e503"></a>
[30]
</span>dagen nadat zij den brief had ontvangen, schreef zij terug, hartelijker en uitvoeriger dan zij in lang gedaan had. En de oude
vrouw had dit antwoord met ontroering gelezen, blij dat haar verzoek zóó opgenomen werd, maar....toen zij bedacht dat Elsje
met alles in kennis moest worden gesteld, toen zij bedacht, hoe het meisje er tegenop zou zien haar te verlaten, toen ze bedacht,
hoe eenzaam en vreemd het kind zich in de weelderige omgeving gevoelen zou en hoe haar eenvoudig hart terug verlangen zou
naar het aardige stille huisje en de lieflijke, schilderachtige natuur en o, toen ze bedacht, hoe heel erg zij zelf haar missen
zou—toen bekroop haar de vrees, of zij wel goed gehandeld had en of zij de zorg voor Elsje niet stil en geloovig had moeten
overlaten aan God! Maar lang bleef die vrees haar niet bij. Neen, ze had goed gehandeld, voor het welzijn van haar dochter
en Elsje, alle twee. Elsje behoorde daar, als haar grootmoeder niet meer leefde—haar plaats was bij de zuster van haar moeder,
daar kon geen twijfel aan zijn.
</p>
<p id="d0e505">En ook—zoo redeneerde de oude vrouw in al den eenvoud van haar hart—wie weet, of Elsje met haar frisschen levenslust, met
haar aardige, vroolijke praatjes en vooral met de reine, kinderlijke liefde van haar warm jong hart, niet een bizonder gunstigen
invloed zou kunnen oefenen op haar tante en op het nichtje, dat wel al te veel gehecht zou zijn aan al de weelderige pracht
en het genot, waarin zij leefde! Moeielijk zou Elsje’s leven zeker zijn nu en dan, vooral in het begin, maar toch zeker niet
zóó moeielijk, als wanneer zij heel alleen zou staan in de wijde wereld en dan—zij wist immers, waar zij troost en hulp zoeken
moest—<i>“de Heer zal <span class="pageno"><a id="d0e509"></a>
[31]
</span>u bewaren van alle kwaad; uwe ziel zal Hij bewaren”</i>. Hij zou ook zorgen, dat Elsje’s kinderziel niet bedorven werd, niet verloren ging, maar rein en vroom bleef, ook te midden
van alle wereldsche heerlijkheid en verstrooiing.
</p>
<p id="d0e512">“Al had tante je wel eens eerder kunnen vragen om bij haar te komen, dat is geen reden, waarom je haar niet dankbaar zoudt
zijn, dat zij het <i>nu</i> vraagt,” zei grootmoeder, zonder rechtstreeks te antwoorden op Elsje’s uiting, waarom haar tante “vroeger precies gedaan
had, alsof ze niet bestond.” “Kom kind, kijk nu eens weer vroolijk. Ik wed dat je later als je weer thuis bent, opgewonden
verhalen doet over alles wat je bij tante hebt genoten en over de liefheid van Cécile en haar vriendinnetjes en over de mooie
stad en het prachtige huis, waarin tante woont en over de winkels en al de menschen op straat en....en over nog een heeleboel
meer. Wie weet, hoe weinig lust je hebben zult om weer bij je oude grootmoeder terug te komen!”
</p>
<p id="d0e517">Elsje lachte door hare tranen heen en er kwam een beetje licht in de duisternis van haar gemoed. Was het dan ook eigenlijk
wel zoo heel erg? Grootmoeder had gelijk. Het zou best kunnen zijn dat zij het aardig en mooi vond in die groote, drukke stad,
dat haar tante erg meeviel bij de kennismaking en dat zij het met Cécile heel goed kon vinden. Misschien zouden ze wel een
heeleboel grappen hebben samen—het moest toch ook wel prettig wezen om eens een poosje in één huis te wonen met een meisje
van haar eigen leeftijd! En dan....allerlei te zien, waarover zij alleen maar eens een enkelen keer had hooren spreken en
later van alles aan <span class="pageno"><a id="d0e519"></a>
[32]
</span>grootmoeder te vertellen en aan de dorpsmeisjes—dàt zou toch wel heerlijk wezen!
</p>
<p id="d0e521">Zij stond langzaam van haar stoel op, ging naar de oude vrouw toe en gaf haar, een beetje verlegen, een kus op de wang.
</p>
<p id="d0e523">“Ik heb er wel meer lust in,” zei ze zacht.
</p>
<p id="d0e525">“Zie je wel!” zei de grootmoeder vroolijk. “Maar dat spreekt immers ook van zelf! Kom, trek nu gauw je beste jurk aan ....”
</p>
<p id="d0e527">“Mag ik het dan straks even aan Aafje en Geertje gaan vertellen en bij Krelis aan huis? Ik zal niet lang wegblijven.”
</p>
<p id="d0e529">“Ja zeker, dat is best. Maar maak dan nu gauw voort, kind.”
</p>
<p id="d0e531">“Ja. Maar grootmoeder, wanneer ... wanneer zou tante me dan verwachten en wie komt er dan zoo lang bij u?”
</p>
<p id="d0e533">“Ik denk dat tante je graag spoedig bij zich wil hebben, Elsje, en ik zal vragen of Aafje’s zuster dan bij mij wil komen.
Zij kunnen er daar nu best een missen, nu Grietje ook uit haar dienst thuis is.”
</p>
<p id="d0e535">Twee uur later zat de oude grootmoeder in de vredige stilte om haar heen, met den Bijbel voor zich, den psalm te herlezen
en was Elsje bezig, haar kennisjes het groote nieuws mede te deelen. Er viel een traan op het oude gele Bijbelblad en driftig
veegde Elsje’s grootmoeder hare oogen af en zei zacht:
</p>
<p id="d0e537">“Foei, ik moest blij zijn!”
</p>
<p id="d0e539">Toen liet ze hare handen in haar schoot glijden en keek lang en peinzend het raam uit. En met een weemoedig lachje het hoofd
schuddend, fluisterde ze:
</p>
<p id="d0e541">“Zij zou geen kind zijn, als het nieuwe haar niet aantrok.”
<span class="pageno"><a id="d0e543"></a>
[33]
</span></p>
<p class="div1"><a id="d0e544"></a></p>
<h1 class="label">Hoofdstuk III.</h1>
<h1>Gewichtige Veranderingen.</h1>
<p id="d0e549">Spoedig daarop kwam er een kort briefje van mevrouw d’Ablong, waarin zij hare moeder meldde dat zij Zondags over zou komen om Elsje te halen, als zij vóór dien tijd geen bericht ontving, dat de oude vrouw haar kleindochtertje liever
bij zich wilde houden. Grootmoeder liet Elsje hierop tot antwoord schrijven dat zij gaarne met haar tante mee zou gaan en
een poosje bij haar blijven. Het waren maar enkele regels, maar Elsje vond het toch heel moeielijk, die netjes en duidelijk
op het papier te krijgen en zij had een erge kleur, toen het briefje af was en, voorzien van postzegel en adres, gereed lag
om naar de post te worden gebracht. Het was haar een pak van het hart, toen de brief eindelijk weg was, maar kalmer werd zij
er toen toch niet op en hoe meer het gewichtige uur naderde, waarop zij haar tante van aangezicht tot aangezicht zou aanschouwen,
des te ongeduldiger werd zij. Nu eens was ze uitgelaten bij het vooruitzicht allerlei nieuws en moois te zullen zien, dan
weer benauwde haar de angst om geheel alleen onder vreemden te gaan—want vreemden waren mevrouw d’Ablong en haar dochter voor
haar, al waren <span class="pageno"><a id="d0e554"></a>
[34]
</span>zij ook haar eigene tante en nichtje. Het meest van alles zag zij er tegen op haar grootmoeder te verlaten, hoewel de gedachte
niet bij haar opkwam, dat deze gedurende haar afwezigheid weer zieker zou kunnen worden. Grootmoeder was nu zoo opgewekt en
vroolijk, vond Elsje, en ze zag er ook weer beter uit—zij zou zeker wel gauw heelemaal weer opgeknapt zijn.
</p>
<p id="d0e556">Elsje moest maar geen goed meenemen, had haar tante geschreven; zij zou haar wel een en ander leenen,—Cécile’s kleeren zouden
haar zeker ook wel passen. “Dan zal ik mijn mooie, roode jurk maar aantrekken op reis, vindt u niet, grootmoeder?” vroeg Elsje,
“dan zie ik er dadelijk netjes uit, als ik bij tante kom.”
</p>
<p id="d0e558">“Ja, doe dat kind,” zei grootmoeder en toen het eindelijk Donderdagochtend geworden was en mevrouw d’Ablong tegen twee uur
verwacht kon worden, was Elsje al heel lang voor dien tijd klaar om hare tante te ontvangen. De strooien hoed met het vuurroode
veertje lag netjes gereed op een stoel, met een paar wollen handschoenen en een stevige parapluie. Elsje was geheel reisvaardig,
maar zij had toch gedurig een gevoel, alsof ze nog iets vergeten had en onophoudelijk liep ze naar het kleine slaapvertrek
om te zien, of zij alles wel goed had opgeredderd en Aafje’s zuster veilig haar nieuwe slaapstede kon betrekken; dan weer
trippelde zij naar de keukenkast om te kijken, of alles op zijn plaats stond.
</p>
<p id="d0e560">“Och grootmoeder, ik wou toch eigenlijk maar veel liever niet gaan,” zei ze opeens met een diepen zucht.
</p>
<p id="d0e562">“Maar Elsje!”
</p>
<p id="d0e564">“Ik zie er zoo tegen op en het lijkt me niets prettig meer! Ik weet haast wel zeker dat tante niet van mij houden zal en ik
niet van haar.”
<span class="pageno"><a id="d0e566"></a>
[35]
</span></p>
<p id="d0e567">“Als je zulke dingen zegt, wil ik niet eens naar je luisteren, kind,” klonk het streng en beslist.
</p>
<p id="d0e569">Elsje ging zwijgend op haar gewone plaats voor het raam zitten, tegenover haar grootmoeder en keek met een bedroefd gezicht
naar buiten. Gisteren was ze nog een eind de heide overgegaan, daar in de verte, om een boodschap te doen bij vrouw Rikkers,
die een boerderij had en toen had ze nog gedacht, hoe vreemd het toch was dat de heideplanten nu zoo dor en bruin waren, terwijl
zij eenige maanden geleden zoo prachtig hadden gebloeid, vol geur en kleuren. En toen had ze er ook over gedacht, wat zij
alles wel ondervonden zou hebben, als al die hei <i>weer</i> bloeide en wat ze dan wel niet allemaal met vrouw Rikkers zou te bepraten hebben—zij hadden het nu samen altijd al zoo druk!
Maar gisteren, toen had ze zich vroolijk gevoeld en blij, vol ongeduldig verlangen naar al het ongekende genot, dat haar in
de groote stad wachtte en nu—och nu zou ze veel, veel liever bij grootmoeder hebben willen blijven. Zij voelde zich ook niets
prettig, zoo raar beverig en zoo akelig benauwd, net of ze niet goed slikken kon. Ze wou dat tante dien brief maar nooit geschreven
had!
</p>
<p id="d0e574">Maar er was nu niets meer aan te veranderen. De trein, die mevrouw d’Ablong naar het kleine dorp brengen moest, waar Elsje
woonde, kwam al nader en nader en stond eindelijk hijgend en blazend een paar minuten stil voor het onaanzienlijke station,
waarbij Elsje’s tante uitstapte. De stationschef keek nieuwsgierig naar de deftige dame in den langen mantel van bruin pluche,
die bevallig sloot om de slanke, statige gestalte. De chef was eerst een half jaar in dienst en had er geen het minste denkbeeld
van, wie de vreemde dame kon <span class="pageno"><a id="d0e576"></a>
[36]
</span>zijn. Met een trotsche, eenigszins gebiedende uitdrukking in hare mooie, donkere oogen, liep zij hem langzaam voorbij met
de houding eener koningin. Zij beantwoordde zijn beleefden groet met een genadig hoofdknikje en ging toen het stille perron
over in de richting van den uitgang. “Wat komt die hier doen!” mompelde de chef bij zichzelf, terwijl hij haar nazag. Eensklaps
scheen zij zich te bedenken; ze stond stil, keerde zich om, liep terug en trad op den chef toe.
</p>
<p id="d0e578">“Is hier geen rijtuig te krijgen?” vroeg ze.
</p>
<p id="d0e580">“Als u even geduld hebt, mevrouw. Het logement is hier vlak bij en daar kunt u heel goed terecht.”
</p>
<p id="d0e582">“O, kan daar iemand heen worden gestuurd?”
</p>
<p id="d0e584">“Wel zeker, mevrouw, als u dat verkiest.”
</p>
<p id="d0e586">“Goed. Laat er dan dadelijk iemand heen gaan en zeggen dat ik het rijtuig terstond hebben moet. Ik zal hier blijven wachten.”
</p>
<p id="d0e588">“Tot uw dienst, mevrouw.”
</p>
<p id="d0e590">Vijf minuten later was het rijtuig met mevrouw d’Ablong op weg naar de woning van Elsje’s grootmoeder. De oude vrouw stond
haastig van haar stoel op, toen ze het geluid van naderende wielen hoorde. Met bevende hand schoof zij het gordijntje op zij,
om beter langs den weg te kunnen zien. Zij hield zich goed, ter wille van Elsje, maar haar hart klopte onstuimig en hare oude
oogen deden pijn van de inspanning, waarmee zij hare tranen terug hield.
</p>
<p id="d0e592">Daar kwam het rijtuig aan. Grootmoeder zuchtte eens diep. Misschien reed het wel voorbij—het was toch niet onmogelijk dat
haar dochter loopen kwam van het station; den weg kende ze waarlijk goed genoeg! Het rijtuig stond stil. Zij zat er dus wel
in! De oude vrouw <span class="pageno"><a id="d0e594"></a>
[37]
</span>liet het gordijntje los en ging weer zitten, bleek als een doode. Maar zij vermande zich en toen de deur geopend werd en mevrouw
d’Ablong binnentrad, stond zij bedaard op en ging haar tegemoet. Elsje bleef beschroomd bij het raam staan, met een kleur
als vuur en hare handen stijf geklemd om den rug van haar stoel.
</p>
<p id="d0e596">“Dag moeder, hoe gaat het?” zei de bezoekster, terwijl ze met haar gehandschoende hand de voile voor haar gezicht wegschoof
en zich bukte, om de oude vrouw een kus op het voorhoofd te geven. “U ziet nog bleekjes; bent u nog zwak?”
</p>
<p id="d0e598">“Neen, neen, ik ben bepaald beter. Ga zitten, Lize. Kijk, dit is nu Elsje. Toe kind, kom hier en geef je tante een hand. Sprekend
haar moeder, vindt je niet, Lize?”
</p>
<p id="d0e600">“Ja,” zei mevrouw d’Ablong langzaam, “dat dunkt me ook wel.” Zij hield Elsje’s hand vast en bekeek haar van het hoofd tot
de voeten, zoodat het arme kind nog verlegener werd dan ze reeds was.
</p>
<p id="d0e602">“Zij ziet er ten minste gezond uit, dat is gelukkig. Maar....maar heeft ze niet nog een andere jurk om aan te trekken voor
de reis, moeder?”
</p>
<p id="d0e604">Een andere jurk! Elsje trok haar hand driftig los en zei met een gebaar van trotschheid, dat haar grappig stond:
</p>
<p id="d0e606">“Dit is mijn beste.”
</p>
<p id="d0e608">“O!” zei hare tante met een spottend lachje. ”<i>Dan</i> moet je haar aanhouden natuurlijk. Je vindt het zeker heel prettig om een poosje bij mij te komen logeeren he? Hoe oud ben
je?”
</p>
<p id="d0e613">“Ja, ze stelt zich heel veel voor van haar uitstapje,” viel Elsje’s grootmoeder snel in, toen ze zag hoe haar <span class="pageno"><a id="d0e615"></a>
[38]
</span>kleindochter het te kwaad kreeg met hare tranen. “En het lijkt haar zoo aardig eens kennis te maken met Cécile! Elsje is juist
veertien geworden; dus de beide meisjes komen goed bij elkaar, wat den leeftijd betreft.”
</p>
<p id="d0e617">“O, maar Cilly is verleden week al zestien geworden,” zei mevrouw d’Ablong. “Dus dat is twee jaar verschil, dat zegt nogal
wat op dien leeftijd, maar daarom zal ze zich toch wel eens met Elsje willen bemoeien, natuurlijk. Ze ziet er zoo allersnoeperigst
uit, Cilly,—ze wordt bepaald een mooi meisje. Ik moet haar toch stellig eens meebrengen, moeder, als ik weer hier kom—iedereen
roept er over, zoo beelderig mooi als ze wordt.”
</p>
<p id="d0e619">“Zoo?” zei de oude vrouw droog. “En ze vindt het zeker ook prettig dat Elsje komt?”
</p>
<p id="d0e621">“O ja, dat vindt ze heel grappig, geloof ik. Maar vertel mij nu eens moeder, hoe gaat het u eigenlijk? En zou Elsje zich ook
onderwijl klaar gaan maken? Zoo heel veel tijd hebben wij niet.”
</p>
<p id="d0e623">“Ga je hoed opzetten, kindje,” zei de grootmoeder met een bemoedigend knikje. Zij zag wel hoe vreeselijk Elsje er nu tegen
op begon te zien om met hare tante mee te gaan. “Strijk je haar ook nog wat glad, hoor.”
</p>
<p id="d0e625">Elsje verdween terstond in het slaapkamertje, blij dat ze alleen kon zijn. Zij streek snel het haar glad, keek of het strikje
nog stevig zat om het stijve, korte vlechtje, zette haar hoed op, trok de wollen handschoenen aan en knielde toen neer voor
haar bed.
</p>
<p id="d0e627">“Help mij, lieve Heer!” smeekte ze met een korten, nijgenden snik, terwijl ze hare handen tegen haar gezicht drukte. Toen
stond ze op, keek nog eens om zich heen en ging terug naar de andere kamer.
<span class="pageno"><a id="d0e629"></a>
[39]
</span></p>
<p id="d0e630">“Klaar?” vroeg haar grootmoeder vroolijk. “Schenk tante dan nog maar even een kopje koffie in en jezelf ook.”
</p>
<p id="d0e632">“Neen, neen, dank u moeder, wij moeten nu werkelijk weg,” zei mevrouw d’Ablong, haastig van haar stoel opstaande. “U hoort
dan wel, wanneer Elsje weer thuis komt. En zult u vooral dikwijls bericht sturen, hoe het u gaat? Ik zal goed op Elsje passen,
dat beloof ik u.”
</p>
<p id="d0e634">“Daar reken ik ook vast op,” zei de oude vrouw ernstig.
</p>
<p id="d0e636">“Kom, neem dan nu maar afscheid, kind,” zei mevrouw d’Ablong naar Elsje omziende, die stil achter haar was blijven staan.
“Maar mijn hemel, schepseltje, wat heb je daar voor een hoed op! Je moet wat anders opzetten! Daarmee kan ik onmogelijk eerste
klasse met je reizen; die jurk is al erg genoeg!”
</p>
<p id="d0e638">“Ik heb maar één hoed,” zei Elsje koppig.
</p>
<p id="d0e640">“Zet je kapje maar op, kind, gauw maar; laat tante niet wachten.”
</p>
<p id="d0e642">De vermanende toon harer grootmoeder deed Elsje terstond gehoorzamen. Maar boos was ze toch. “Ik vind haar een naar mensch!”
zei ze, de kast in het slaapkamertje opentrekkend en haar wollen mutsje te voorschijn halend. Met een driftige beweging strikte
zij het onder de kin vast. “Dit houd ik op, al gaat ze ook op haar hoofd staan!” zei ze beslist. Toen ging ze weer terug met
iets uitdagends in hare oogen.
</p>
<p id="d0e644">“Dat gaat ten minste nog,” zei hare tante. “En nu moeten we heusch weg, anders komen we nog te laat aan den trein. Dag moeder,
zult u goed op u zelf passen?”
</p>
<p id="d0e646">Weer kuste ze de oude vrouw. Toen trok ze haar voile voor het gezicht en ging voor het kleine, ouderwetsche <span class="pageno"><a id="d0e648"></a>
[40]
</span>spiegeltje staan, om te zien of haar hoed wel volkomen naar de regelen der kunst op haar hoofd stond.
</p>
<p id="d0e650">“Dag mijn lief, lief kind! God zegene je!” fluisterde de grootmoeder, terwijl ze Elsje in haar armen gesloten hield. “Stuur
mij maar eens gauw een brief, hoor!”
</p>
<p id="d0e652">Elsje knikte. Spreken kon zij niet. Toen sloeg ze haar armen om grootmoeders hals en kuste haar.
</p>
<p id="d0e654">Een oogenblik later zat ze naast hare tante in het rijtuig. De oude vrouw stond voor het raam en knikte, knikte met een vriendelijk
lachend gezicht, terwijl hare mondhoeken zenuwachtig trilden. Nog een oogenblik en het rijtuig was uit het gezicht verdwenen.
</p>
<p id="d0e656">Stil, met een verlegen gezicht, zoo geheel verschillend van de gewone, vroolijke Elsje, volgde ons meisje mevrouw d’Ablong
in den keurigen coupé, dien de beleefde conducteur voor de deftige dame opende. “Jij wilt zeker graag bij het raampje zitten,
kind?” vroeg hare tante met een werkelijk edele poging om het haar nichtje zoo prettig mogelijk te maken en haar op haar gemak
te zetten. Elsje knikte maar eens. Zij had wel “ja tante” willen zeggen, maar ze durfde niet te spreken. Zij had nog steeds
dat rare, benauwde gevoel in de keel, net of ze niet goed slikken kon en net of ze zou <i>moeten</i> schreien, als ze probeerde iets te zeggen. Daarbij was er nog een dame in den waggon, die haar nog minder op haar gemak maakte
dan ze reeds was. De dame had zoo’n trotsch gezicht en zulke koude, grijze oogen en ze keek Elsje zoo strak aan en zoo lang,
alsof ze zeggen wou: “Kind, wat doe <i>jij</i> hier, in een coupé eerste klasse?” En toen Elsje ging zitten bij het raampje en leunde tegen de zachte kussens, evenals zij
haar tante zag doen, ging de vreemde dame zoo stijf rechtop <span class="pageno"><a id="d0e664"></a>
[41]
</span>zitten en bekeek Elsje zoo nauwkeurig dat het arme kind bepaald dacht dat zij onbehoorlijk zat, ook rechtop zitten ging en
verlegen het raampje uitkeek. Het was of een magnetische kracht haar telkens weer noopte om te zien of de dame nog naar haar
keek, en herhaaldelijk als zij dit deed, zag ze de koude, grijze oogen op zich gevestigd.
</p>
<p id="d0e666">Mevrouw d’Ablong had <i>hare</i> oogen gesloten en zat doodstil, met hare handen in haar mof, over Elsje, die een gevoel had, alsof ze alles zou hebben willen
geven, om rustig bij haar grootmoeder te zijn. Maar zij moest zich goed houden,—vóór alles, zich goed houden—flink en moedig
zijn en haar best doen,—dat had ze grootmoeder zoo beloofd! Schreien zou ze niet—-vooral hier niet—hare tante zou zich niet
voor haar behoeven te schamen tegenover die trotsche, akelige dame daar in den anderen hoek van den waggon. En met groote
volharding keek Elsje het raampje uit en deed zich geweld aan om bedaard te zijn. En langzamerhand werd het kalmer in haar,
zoodat ze met zekere stille berusting hare tante volgde, toen deze aan een groot, druk station den trein uitstapte met de
woorden:
</p>
<p id="d0e671">“Ziezoo kind, nu zijn we dadelijk thuis. Ga maar gauw met me mee naar het rijtuig. Loop vlak achter me, hoor; het is hier
altijd zoo vol om dezen tijd van den dag!”
</p>
<p id="d0e673">Ja, wèl was het er vol! Het was Elsje alsof ze droomde, toen ze zich daar plotseling verplaatst zag in die woelige wereld,
die haar tot nu toe geheel onbekend was geweest. Het maakte haar angstig—de dringende, luid pratende en roepende menschenmassa
om haar heen, de haastige kruiers, die tegen haar aanliepen en haar <span class="pageno"><a id="d0e675"></a>
[42]
</span>op zijde duwden, de heeren en dames, die tusschen de drukte door, deftig heen en weer wandelden op het perron, of beleefd
hunne gasten begroetten, het schelle, doordringende gefluit en gesis van aankomende en vertrekkende treinen, het rijden met
karren en kruiwagens—dit alles verdreef geheel de kalme stemming, die zij met zooveel moeite was machtig geworden en bevend,
erg geagiteerd, haastte zij zich haar tante bij te houden, terwijl deze zich vlug en handig een weg baande naar den uitgang
van het station, waar een rijtuig haar wachtte. “Zou Cécile ons komen halen?” dacht Elsje. Die zat dan zeker al ongeduldig
te wachten in het rijtuig, of—zou ze er misschien ook een beetje tegen opzien om kennis te maken met het onbekende nichtje? Elsje’s hart klopte sneller, toen het portier van
het rijtuig geopend werd, maar een gewaarwording van verlichting en toch ook van teleurstelling, maakte zich van haar meester,
toen ze zag dat het leeg was. Mevrouw d’Ablong scheen hier niets ongewoons in te vinden. Zij zei alleen maar: “Toe Elsje,
haast je een beetje!” omdat het kind niet dadelijk instapte en keerde zich met een vriendelijk lachje om, toen ze zich door
een beschaafde vrouwenstem bij den naam hoorde roepen en een keurig gekleede dame achter zich zag staan. “Hoe gaat het u toch,
mevrouw d’Ablong?” zei ze, “Loulou heeft al zóó dikwijls verlangd, Cilly eens weer te spreken en eens bij zich te zien. Zij
houdt zoo dolveel van Cilly! Hoe maakt ze het? Ziet zij er nog altijd even beelderig lief uit? Ik vond haar om te stelen verleden
winter op die partij van mijnheer van Heusde. Bent u op reis geweest, of....o ja, ik zie het, u hebt een logeetje meegebracht....maar
neen, nu vergis ik me <span class="pageno"><a id="d0e680"></a>
[43]
</span>toch zeker .... Bent u ook al heelemaal opgaande in werken van liefdadigheid?” vervolgde ze fluisterend, “en moet er voor
dat meisje misschien een dienstje worden gezocht bij kinderen, of....”
</p>
<p id="d0e682">“Het is een kind van buiten, dat ik een poosje bij mij in huis neem,” zei mevrouw d’Ablong een beetje kortaf, met een zachte
stem, maar toch niet zóó zacht, of Elsje had het verstaan.
</p>
<p id="d0e684">Een kind van buiten, dat zij een poosje bij zich aan huis nam! Waarom zei haar tante niet dat zij, Elsje, haar nichtje was
en bij haar kwam logeeren? Elsje vond het erg vreemd! Zij kreeg een gevoel, alsof hare tante zich over haar schaamde en ze
werd vuurrood en de tranen van ergernis sprongen haar in de oogen. Zij veegde ze snel weg met een ongeduldige beweging harer
hand. Als mevrouw d’Ablong het een schande vond dat zij haar tot nichtje had, dan zou zij haar niet lang lastig vallen; ze
wou wel dadelijk terug, heel graag wou ze dat! En dat zou ze zeggen ook. En toen haar tante eindelijk van hare kennis afscheid
had genomen en in het rijtuig zat, begon Elsje met een onvaste stem, maar met fonkelende oogen:
</p>
<p id="d0e686">“Waarom.... waarom mocht die dame niet weten dat ik uw nichtje ben, tante?”
</p>
<p id="d0e688">Mevrouw d’Ablong keek vreemd op. Heel even gleed er een flauwe blos over haar gezicht, maar zij herstelde zich terstond en
zei koel, terwijl zij Elsje strak aanzag:
</p>
<p id="d0e690">“Dat mocht ze heel wel weten, natuurlijk. Er is volstrekt geen reden, waarom je je zoo dwaas zoudt opwinden, kind.”
</p>
<p id="d0e692">“En waarom weet ze het dan nu nog niet en denkt ze dat ik een kind van buiten ben, dat....”
<span class="pageno"><a id="d0e694"></a>
[44]
</span></p>
<p id="d0e695">“Lieve tijd, Elsje, praat niet zoo ontzettend luid en kijk me niet zoo woest aan! Je moet heusch een beetje gaan letten op
je manieren, kind. Je gedraagt je zoo allerakeligst burgerlijk! Neen, kijk nu niet het raampje uit, terwijl ik met je spreek
en bijt ook niet zoo op je lippen. Die zijn waarlijk dik genoeg. Ik hoop dat wij een prettigen tijd zullen hebben met elkaar
en natuurlijk zal ik je aan iedereen voorstellen als mijn nichtje, maar dan moet je zelf ook je best doen en niet toegeven
aan humeurtjes en driftige buien, als ’t je blieft.”
</p>
<p id="d0e697">Elsje antwoordde niet. Het was haar of een stem haar toefluisterde: “Pas op, denk aan grootmoeder!” En met al de kracht die
in haar was, trachtte zij haar ergernis te onderdrukken en het gevoel van eenzaamheid, dat haar dreigde te overweldigen. Zij
bleef stil zitten met neergeslagen oogen, tot het rijtuig stil hield voor een groot huis van grijzen steen.
</p>
<p id="d0e699">“Welkom hier, Elsje,” zei mevrouw d’Ablong, die toch een weinig medelijden met haar begon te krijgen. “Kijk, Cécile staat
al voor het raam op ons te wachten.”
</p>
<p id="d0e701">Eer Elsje tijd had gehad om naar het raam te kijken, was de breede voordeur reeds geopend en stond zij achter hare tante in
eene ruime, marmeren vestibule, die smaakvol met palmen en hooge varenplanten was versierd. “Dag mama, dag mama!” riep een
welluidende stem en een slank meisje met prachtige donkere oogen en krullend bruin haar, kwam op een drafje de gang inloopen.
Zij droeg een jurk van goudbruin fluweel, dat haar warme, donkere tint op haar voordeeligst deed uitkomen en bewoog zich met
een gemakkelijke gratie, die hare bevalligheid zeer verhoogde.
</p>
<p id="d0e703">“Snoesje, snoesje, loop niet zoo hard! Kijk, je bent <span class="pageno"><a id="d0e705"></a>
[45]
</span>heelemaal buiten adem!” zei mevrouw d’Ablong, terwijl zij het meisje naar zich toetrok. Zij kuste haar op het voorhoofd en
zag haar vol liefde en trots in de mooie oogen. Toen keerde ze zich om en zei:
</p>
<p id="d0e707">“En hier heb je Elsje nu.”
</p>
<p id="d0e709">“O!” zei Cécile op een langerekten toon, verwonderd en onverschillig te gelijk. Zij bekeek Elsje, die stil en bedeesd op de
mat was blijven staan, van het hoofd tot de voeten, maar stak hare hand niet uit, om haar welkom te heeten.
</p>
<p id="d0e711">”<i>Blijft</i> ze Elsje heeten, zoo lang ze hier is, mama?” vroeg ze toen, terwijl ze naast hare moeder de gang doorliep en Elsje langzaam
volgde.
</p>
<p id="d0e716">Mevrouw d’Ablong bleef lachend staan.
</p>
<p id="d0e718">“Waarom vraag je dat, Cilly? Bevalt je die naam dan niet?”
</p>
<p id="d0e720">“Ik vind hem zoo echt boerinne-achtig,” zei Cécile met een opgetrokken neusje. “Wij kunnen haar heusch zoo niet blijven noemen.
Ze kan wel “Lizzie” heeten—dat klinkt veel ... veel netter. Ze moet toch heelemaal anders gemaakt worden, voordat ze met onze
kennissen kan omgaan.”
</p>
<p id="d0e722">“Nu ja, dat weet zij ook wel, is het niet, Elsje?” vroeg mevrouw d’Ablong zich tot haar nichtje wendend. “Maar vandaag moet
zij nu eerst maar eens een beetje op haar gemak komen; het is alles nog zoo vreemd en zoo heel anders dan bij haar thuis.
Kom lieveling, wijs jij haar nu haar kamer eens, dan ga ik even Missy goeden dag zeggen. Is zij op de zaal?”
</p>
<p id="d0e724">“Ja mama.”
</p>
<p id="d0e726">Zij waren een trapje opgegaan, dat met een dikken. Smyrnaschen looper was belegd en stonden voor een <span class="pageno"><a id="d0e728"></a>
[46]
</span>hooge, eikenhouten kamerdeur, die toegang gaf tot de “zaal”, waar Cécile’s Engelsche gouvernante voor een hoog opvlammend
haardvuur zat te handwerken.
</p>
<p id="d0e730">“Ga maar met Cilly mee, Elsje,” zei hare tante, “en blijf dan maar even wachten tot ik bij je kom; dan kunnen wij eens zien
of er ook een jurk van Cécile is, die je van avond aan kunt hebben. Je kunt zóó niet aan tafel komen.”
</p>
<p id="d0e732">“Ik begrijp niet....” begon Elsje met een stem, die van boosheid trilde.
</p>
<p id="d0e734">“Je behoeft ook niet te begrijpen, kind,” viel mevrouw d’Ablong haastig in, terwijl Cécile Elsje spottend aanzag, “alles,
wat je te doen hebt, is met Cilly mee naar boven te gaan en op je kamer op mij te wachten.”
</p>
<p id="d0e736">En zonder af te wachten of haar nichtje nog iets te zeggen had, opende zij de eikenhouten deur en trad de zaal binnen met
een vriendelijk:
</p>
<p id="d0e738">”<i>Well Missy, and how are you?</i>
</p>
<p id="d0e743">“Dezen kant op,” zei Cécile kortaf, terwijl ze even een trotsche beweging met haar hoofd maakte in de richting die Elsje gaan
moest. “Wacht, ik zal je maar voorgaan. Niet stampen op de trap met die lompe schoenen, als ’t je blieft.”
</p>
<p id="d0e745">Elsje’s bloed begon te koken, maar weer kwam de gedachte aan hare grootmoeder haar als ’t ware smeeken, de driftige woorden
terug te houden, die haar op de tong lagen. Zij volgde Cécile zonder een woord te zeggen en vroeg zich in het voorbijgaan
met bitterheid af, hoe zij met mogelijkheid luid zou hebben kunnen “stampen” op de zware, mollige loopers van de trap.
</p>
<p id="d0e747">Haar hand gleed voorzichtig in den groven wollen handschoen over de breede leuning, terwijl Cécile haar in al de elegance
van keurige, lage goudleeren schoentjes <span class="pageno"><a id="d0e749"></a>
[47]
</span>en zwart zijden kousen voor ging. Spoedig stonden zij op een ruim, breed portaal, waar het gas reeds aangestoken was en eindelijk
opende Cécile aan het eind van dit portaal een deur en zei:
</p>
<p id="d0e751">“Hier moet je wezen. Nu weet je het.”
</p>
<p id="d0e753">Meteen keerde zij zich om en liet haar nichtje midden in de halfdonkere kamer alleen staan. Elsje hoorde haar over het portaal
trippelen en onderdrukt giegelen, terwijl zij onduidelijk de woorden opving: “O, wat een kind, wat een lompe boerin!” Toen
werd alles stil.
</p>
<p id="d0e755">Haar eerste werk was naar de deur te gaan en die te sluiten. Toen sloeg zij de handen voor het gezicht en klaagde bitter en
luid: “O, grootmoeder, grootmoeder, was ik maar weer bij u! Ik houd het niet uit, o, ik houd het niet uit!” Toen weer fluisterde
ze, met een plotselinge opwelling om heldhaftig te zijn en moedig, ter wille van de oude vrouw, die haar zoo liefhad:
</p>
<p id="d0e757">“Maar ik <i>moet</i> mijn best doen, ik moet, ik moet! Ik wil niet schreien, niet laf zijn—tante zal ook wel dadelijk komen,—ik wil niet dat zij
mij bedroefd ziet, dat mag niet, nooit! Kom Elsje, niet flauw zijn, wat zou Krelis je uitlachen, als hij je nu eens kon zien!”
</p>
<p id="d0e762">Er kwam een glimlach op haar gezicht bij de gedachte aan Krelis en zijne grappige plagerijen en met een zucht deed zij het
wollen kapje af en liep naar de groote, wit porceleinen kachel om hare handen te warmen. Het liep tegen halfvijf en begon
hoe langer hoe donkerder te worden in de kamer en hoe langer hoe somberder ook, vond Elsje. Zij liep naar het raam toe en
zag een binnenplaats, waarvan men een gedeelte een vroolijker aanzien had trachten te geven door er eenige <i>evergreens</i> in groene kuipen neer te zetten. Elsje kon <span class="pageno"><a id="d0e767"></a>
[48]
</span>maar een klein, klein stukje zien van de helderblauwe winterlucht—het zwaarmoedige uitzicht benauwde haar en met een lichte
huivering keerde zij zich van het raam af en trachtte om zich heen te zien in de duistere kamer. Heel veel vroolijker zag
het er daar, nu althans, niet uit. Tegenover het raam, tegen den muur, stond een groot eikenhouten ledikant met een sierlijke
sprei van witte kant, gevoerd met rose zijde, die Elsje werkelijk prachtig vond. Naast den zwart marmeren schoorsteen stond
een zware, breede waschtafel ook van eikenhout en voorzien van een fraai, marmeren blad en een reusachtig waschstel van Fransch
porselein, met takken chrysantemums beschilderd. Aan den eenen kant van het raam prijkte een eikenhouten kleerenkast met een
langwerpigen spiegel, waarin Elsje zichzelf levensgroot zag weerkaatst; aan den anderen kant stond een toilettafel, ook alweer
voorzien van een spiegel en van candelabres, flacons, toiletkussens, doellooze flaconkleedjes, enz. Donkergroene overgordijnen
en een donkergroen kleed droegen er juist niet toe bij om het vertrek een blijmoediger aanzien te geven, terwijl het eentonige,
doffe getik der marmeren pendule op den schoorsteen, op sombere wijze de doodsche stilte verbrak. Elsje had groote moeite
niet te veel onder den indruk te komen der naargeestige omgeving om zich heen. In geduldige houding stond ze bij de kachel
af te wachten, wanneer het haar tante zou believen tot haar te komen—maar heel geduldig en gedwee zag het er niet uit in haar
hart. Er kwam een diepe zucht over hare lippen, toen de deur eindelijk geopend werd en mevrouw d’Ablong binnentrad, gevolgd
door een dienstmeisje met eenige kleeren over den arm.
<span class="pageno"><a id="d0e769"></a>
[49]
</span></p>
<p class="div1"><a id="d0e770"></a></p>
<h1 class="label">Hoofdstuk IV.</h1>
<h1>“Elsje” of “Lizzie.”</h1>
<p id="d0e775">“Maar kind, waarom heb je niet even gescheld om het licht te laten aansteken?” zei Elsje’s tante. “Hoe kom je er bij om hier
zoo in het donker te blijven staan! Steek even de kaarsen aan op het toilet, Keetje, en leg die kleeren maar op het bed. De
jongejuffrouw zal zich vandaag wel alleen kleeden.”
</p>
<p id="d0e777">Keetje gehoorzaamde en terwijl ze nieuwsgierig keek naar de “jongejuffrouw,” die er—zooals zij later in de keuken vertelde,
“niets jongedamesachtig uitzag met hare dikke, roode wangen,”—vroeg ze:
</p>
<p id="d0e779">“Wilt u het gas niet aan hebben, mevrouw?”
</p>
<p id="d0e781">“Jawel, dat is goed en vraag dan aan juffrouw Cécile of ze ook even hier komen wil.”
</p>
<p id="d0e783">“Ja mevrouw.”
</p>
<p id="d0e785">Keetje stak de gaspitten aan, deed de overgordijnen dicht, stookte het vuur wat op en verdween. Het zag er nu vroolijker uit
in de kamer, vond Elsje en haar tante keek ook heusch wat vriendelijker. Dit deed haar moed scheppen om te vragen:
</p>
<p id="d0e787">“Zou ik mijn eigen jurk niet mogen aanhouden, tante?”
<span class="pageno"><a id="d0e789"></a>
[50]
</span></p>
<p id="d0e790">“Neen, Elsje, dat gaat heelemaal niet. Ik wil volstrekt niet dat Miss Piper je ziet in die verschrikkelijke jurk en buitendien
zouden Cécile en ik ook onmogelijk den heelen avond naar dat leelijke toilet kunnen kijken. Kom, trek je jurk maar gauw uit.
Ik heb geen lust, hier lang bij je te zitten en ik moet er natuurlijk vandaag bij zijn, terwijl je je verkleedt; anders weet
je zeker niet, hoe je doen moet.”
</p>
<p id="d0e792">Elsje voelde wel dat tegenstribbelen niet zou baten, en begon langzaam, met een bedroefd gezicht, haar jurk los te maken.
Terwijl zij hiermee bezig was, werd er aan de deur geklopt en riep de stem van Cécile:
</p>
<p id="d0e794">“Mag ik binnen komen, mama?”
</p>
<p id="d0e796">“Zeker snoesje, kom maar gauw hier.”
</p>
<p id="d0e798">Elsje’s vingers trilden. Als Cécile er nu ook nog bijkwam, was het heelemaal niet meer om uit te houden.—O, kon zij toch maar
wegloopen; het was verschrikkelijk! Het schreien stond haar nader dan het lachen en met een klagende stem zei ze:
</p>
<p id="d0e800">“Ik kan dat haakje niet los krijgen.”
</p>
<p id="d0e802">“Help haar maar eens even, Cilly,” zei mevrouw d’Ablong ongeduldig. “Ze treuzelt zoo verbazend.”
</p>
<p id="d0e804">Cécile gehoorzaamde, maakte het weerbarstige haakje los, trok Elsje met een ruk de geliefde, roode jurk van de schouders en
zei spottend:
</p>
<p id="d0e806">“O, o, wat een dikke, roode armen! En die handen! Echte werkmeide-handen! En o mama, kijk toch eens, wat vreeselijk grof vel!
Dat wordt bepaald nooit beter; de stumper is er mee geboren.”
</p>
<p id="d0e808">“Ik kan wel alleen,” zei Elsje, knorrig Cécile op zijde duwend.
</p>
<p id="d0e810">“Hè, wat geeft ze me daar een stomp!” riep Cécile <span class="pageno"><a id="d0e812"></a>
[51]
</span>uit, zich boos over den arm wrijvend. “Ik bedank er voor om haar te helpen, mama.”
</p>
<p id="d0e814">“Ik heb je hulp ook heelemaal niet noodig,” zei de arme Elsje, buiten zichzelf van ergernis.
</p>
<p id="d0e816">“Bedaard wat meisje, bedaard wat!” zei hare tante berispend, “bedenk een klein beetje wie je voor hebt, als ’t je blieft.
Kom maar hier bij mij zitten, Cilly lieverd, dan kan ze zien, hoe ze alleen klaar komt. Leg die leelijke jurk nu maar eens
eindelijk neer, Elsje, en trek je laarzen uit. Er staan lage schoentjes voor je bij het bed.”
</p>
<p id="d0e818">Elsje deed wat haar gezegd werd, terwijl ze uit alle macht slikte om hare tranen in te houden.
</p>
<p id="d0e820">“Trek nu die zijden kousen aan,” gebood mevrouw d’Ablong.
</p>
<p id="d0e822">De zijden kousen pasten gelukkig en de mooie pantoffeltjes ook, zoodat het eerste gedeelte van Elsje’s toilet spoedig klaar
was.
</p>
<p id="d0e824">“Ziezoo, wasch je nu eerst maar eens flink.”
</p>
<p id="d0e826">Elsje schonk voorzichtig water uit de lampetkan in de groote kom, nam een handdoek en doopte den tip ervan in het water. Zij
was op het punt om den natten handdoek naar haar gezicht te brengen, toen Cécile in lachen uitbarstte en riep:
</p>
<p id="d0e828">“Maar mama, kijk toch eens! Ze wascht zich met de punt van den handdoek in plaats van met een spons! En hemeltje, wat boent
ze zich!” Want Elsje begon in haar drift met den handdoektip stijf en snel over haar gezicht te wrijven.
</p>
<p id="d0e830">“Lach haar nu niet <i>al</i> te veel uit, Cilly, zij moet natuurlijk nog allerlei leeren. Er ligt een spons in dat bakje, Elsje; gebruik die een volgenden
keer. Kijk, op <span class="pageno"><a id="d0e835"></a>
[52]
</span>de toilettafel liggen een kam en schuier; doe nu eerst je haar, voordat je je handen wascht.”
</p>
<p id="d0e837">“Mijn haar doen, tante?”
</p>
<p id="d0e839">“Ja, dacht je dat je er dat stijve vlechtje in zoudt mogen houden? Maak het maar gauw los en kam het haar goed uit.”
</p>
<p id="d0e841">“Een <i>verschrikkelijk</i> leelijke kleur van haar,” merkte Cécile op. “En wat is het akelig glad en sluik! Echt melkboerenhondehaar, vindt u niet,
mama?”
</p>
<p id="d0e846">“Maar snoesje, hoe kom je aan <i>die</i> uitdrukking?”
</p>
<p id="d0e851">“Och, zoo noemen ze zulk haar altijd. Wist u dat niet? Maar mama,” vervolgde ze fluisterend, “wat is ze vreeselijk leelijk,
vindt u niet? Hoe is het toch mogelijk, dat <i>zij</i> familie van u is! En dan zoo allernaarst burgerlijk! Ze moet er heel wat anders uitzien, eer ze onze kennissen onder de oogen
kan komen!”
</p>
<p id="d0e856">“Niet <i>iedereen</i> ziet er even snoeperig uit!” zei mevrouw d’Ablong, terwijl ze Cécile in de kin kneep en een kus gaf. Cilly streek met een
tevreden lachje haar krullend haar naar achteren.
</p>
<p id="d0e861">“Strik nu dat fluweelen lint netjes om je haar, Elsje,” zei hare tante.
</p>
<p id="d0e863">“Noem haar toch als ’t je blieft Lizzie, moedertje,” vleide Cécile. “Dat klinkt heusch zooveel beter.”
</p>
<p id="d0e865">“Ik zal het probeeren, lieveling.”
</p>
<p id="d0e867">Elsje zweeg. Niets kon haar op dit oogenblik meer schelen. Zij voelde zich zoo ongelukkig dat het haar nauwelijks een vermeerdering
van haar leed toescheen, niet bij haar eigen naam te worden genoemd.
</p>
<p id="d0e869">“Kind, kind, wat gaat dat onhandig!” zei hare tante. “Heb je dan nog nooit een strik gemaakt? Kom maar eens hier.”
<span class="pageno"><a id="d0e871"></a>
[53]
</span></p>
<p id="d0e872">Elsje gehoorzaamde. Mevrouw d’Ablong kamde het “akelig sluike” haar naar achteren en strikte het zwart fluweelen lint om Elsje’s
hoofd. Toen probeerde ze een kuif te maken, maar het haar viel weerbarstig neer, glad en slap, zonder eenige elasticiteit.
</p>
<p id="d0e874">“Ik moet morgen dadelijk maar eens met je naar den kapper, Els... Lizzie,” zei hare tante. “Misschien kan hij je wat ponyhaar
knippen, dat je er een beetje meer presentabel uitziet. We moeten het nu vandaag maar zoo laten. Probeer nu eens of die lichtgroene
jurk je past; ja die, met dat teere resedakleurtje. Wat stond jou die altijd beelderig, Cilly; het is eigenlijk jammer dat
je dat japonnetje nooit meer draagt.”
</p>
<p id="d0e876">“Die kleur wordt nu al weer zoo ouderwetsch,” zei Cécile.
</p>
<p id="d0e878">De lichtgroene jurk paste Elsje niet. Hare armen gleden gemakkelijk door de ruim neerhangende mouwen heen, maar de rok was
te lang en het lijfje veel te nauw. Met geen mogelijkheid kon de zijden veter, waarmede de jurk dichtgesnoerd behoorde te
worden, zoo strak door de vetergaatjes worden getrokken, dat de beide kanten tegen elkaar kwamen en om het middel was het
kleedje in het geheel niet vast te krijgen. “Trek toch maar niet meer, mama; zij <i>barst</i> er letterlijk uit,” riep Cécile, schaterend van het lachen.
</p>
<p id="d0e883">“Ja, het gaat niet,” zuchtte haar moeder. “Wat moet ze dan in vredesnaam aan! Deze blauwe jurk is niets wijder. Weet jij ook
wat?”
</p>
<p id="d0e885">“Misschien kan ze die flanellen blouse aan van me! U weet wel, die lichtgele; ik draag haar weinig meer. Mij was ze altijd
veel te wijd.”
</p>
<p id="d0e887">“O ja, dat kunnen we wel eens probeeren. Och, schel even, lieveling.”
<span class="pageno"><a id="d0e889"></a>
[54]
</span></p>
<p id="d0e890">Cécile trok aan het schelkoord en Keetje verscheen weer.
</p>
<p id="d0e892">“Haal eens even die crème flanellen blouse van juffrouw Cécile en den blauw-serge rok, die in de kast hangt op haar kamer
en ook het zijden ceintuur; dat ligt zeker op je toilettafel, Cilly?”
</p>
<p id="d0e894">“Ja, mama.”
</p>
<p id="d0e896">De lichte blouse pastte Elsje beter, maar scheen hare roode wangen nog rooder en haar middel nog dikker te maken, door al
de ruime rimpelingen en plooitjes, waarmee de stof gegarneerd was. Toch zag zij er niet onaardig uit in haar nieuwe kleedij.
De donkere rok werd door Keetje voorzien van een opnaaisel, hing toen netjes en stond, zooals Cécile beweerde, “nog het minst
gek.” Het breede ceintuur werd om het middel vastgestrikt en de lange einden beletten te zien, hoe het split van den rok met
spelden vast was gestoken; de boord was Elsje veel te nauw.
</p>
<p id="d0e898">“Ziezoo, eindelijk klaar,” zei mevrouw d’Ablong met een zucht. “Ga nu eens even daar staan, kind—onder het gas, dat ik goed
kan zien hoe alles zit.”
</p>
<p id="d0e900">Met een akelig ongemakkelijk gevoel, alsof al hare kleeren van haar af moesten zakken en alsof heur haar heel slordig zat—net
of ze pas uit bed kwam en het heerlijk stevige vlechtje nog maken moest—liep Elsje naar het midden der kamer.
</p>
<p id="d0e902">Cécile ging naast haar moeder staan en beiden beschouwden haar nichtje met een kritisch oog.
</p>
<p id="d0e904">Elsje’s trots kwam boven. Met verhoogde kleur en schitterende oogen, hief ze het hoofd op en keek hare beide kwelgeesten strak
aan. De verlegene uitdrukking verdween en hare fiere houding, de glinsterende sterretjes <span class="pageno"><a id="d0e906"></a>
[55]
</span>in de blauwe oogen en het werkelijk aardige toiletje misten hunne uitwerking niet.
</p>
<p id="d0e908">“Als er nu nog een aanmerking komt, doe ik terstond mijn eigen jurk weer aan,” besloot ze bij zichzelf.
</p>
<p id="d0e910">“Ze ziet er werkelijk iets beter uit,” zei mevrouw d’Ablong tot Cécile, “vindt je ook niet?”
</p>
<p id="d0e912">Cécile antwoordde niet dadelijk, maar bekeek Elsje nog eens, met tergende langzaamheid. Toen zei ze:
</p>
<p id="d0e914">“Ja, wel <i>iets</i>.”
</p>
<p id="d0e919">“Kom Elsje, ga dan nu maar mee....”
</p>
<p id="d0e921">“Toe mama, neem haar nu toch wezenlijk liever Lizzie. Iedereen zal denken dat u de meid roept als u Elsje zegt.”
</p>
<p id="d0e923">“En toch <i>blijf</i> ik zoo heeten,” zei Elsje, zeer gedecideerd.
</p>
<p id="d0e928">Cécile keek haar spottend aan.
</p>
<p id="d0e930">“Och kind, stel je niet zoo aan, als ’t je belieft, he!” zei ze op minachtenden toon. “Kom mama, zullen we nu eindelijk naar
beneden gaan? Missy is al zoo lang alleen.”
</p>
<p id="d0e932">Zij opende de deur voor mevrouw d’Ablong, volgde haar en keek niet meer naar Elsje om.
</p>
<p id="d0e934">“Kom Lizzie!” riep hare tante, toen ze op het portaal bemerkte dat Elsje in de kamer was achtergebleven.
</p>
<p id="d0e936">Stokstijf bleef het kind staan, waar zij stond. “Tante roept mij niet!” mompelde ze boos.
</p>
<p id="d0e938">“Lizzie, Lizzie, kom dan toch!” klonk het weer. “Ga nu gauw mee naar beneden!”
</p>
<p id="d0e940">Elsje verroerde zich niet. Zij werd hoe langer hoe koppiger. “Alles wil ik verdragen,” dacht ze met een hart vol bitterheid,
“maar mijn eigen naam zullen ze me niet ontnemen.”
<span class="pageno"><a id="d0e942"></a>
[56]
</span></p>
<p id="d0e943">“Ga jij maar vast naar de zaal, Cilly,” hoorde zij mevrouw d’Ablong zeggen. “Ik kom dadelijk.”
</p>
<p id="d0e945">Elsje’s hart begon sneller te kloppen, toen ze haar tante weer binnen zag komen.
</p>
<p id="d0e947">“Wat beduidt dat, dat je me te vergeefs laat roepen?” vroeg ze streng.
</p>
<p id="d0e949">Geen antwoord. Het meisje stond nog steeds op dezelfde plek, onbewegelijk als een beeld.
</p>
<p id="d0e951">“Kom, antwoord me,” hernam mevrouw d’Ablong driftig. “Waarom kwam je niet, toen ik je riep?”
</p>
<p id="d0e953">“U hebt mij niet geroepen.”
</p>
<p id="d0e955">“Heb ik jou niet geroepen?” En Elsje’s tante keek verbaasd. “Wie anders?”
</p>
<p id="d0e957">Elsje haalde met een verlegen lachje de schouders op.
</p>
<p id="d0e959">“Lizzie,” zei ze.
</p>
<p id="d0e961">“En wist je dan niet dat jij daarmee bedoeld werdt, mal kind? Ben je nog zóó dom?”
</p>
<p id="d0e963">“U weet heel goed dat ik Elsje heet naar mijn lieve, lieve grootmoeder,” zei ze, in tranen uitbarstend. De gedachte aan haar
grootmoeder was haar te machtig.
</p>
<p id="d0e965">Mevrouw d’Ablong zweeg. Weer gleed, evenals daareven in het rijtuig, een flauw blosje over hare wangen, maar er kwam nu tevens
een zachtere, teedere uitdrukking in hare oogen, die haar gezicht onuitsprekelijk aantrekkelijk maakte. Zij sloeg den arm
om het snikkende meisje heen en haar naar zich toetrekkend, zei ze:
</p>
<p id="d0e967">“Je hebt gelijk kind, je heet Elsje en anders niet en ik zal je ook zoo blijven noemen. Kom, schrei nu maar niet meer. Kijk
mij eens aan en laat me eens zien, dat je ook vroolijk kijken kunt.”
</p>
<p id="d0e969">Elsje sloeg de betraande oogen op en de ongewoon <span class="pageno"><a id="d0e971"></a>
[57]
</span>zachte uitdrukking op het gezicht van mevrouw d’Ablong ziende, vroeg ze zacht:
</p>
<p id="d0e973">“Mag ik u een kus geven?”
</p>
<p id="d0e975">Tot eenig antwoord trok haar tante haar dichter naar zich toe en kuste haar. Toen liet ze haar los en zei:
</p>
<p id="d0e977">“Zullen we dan nu naar beneden gaan, Elsje?”
</p>
<p id="d0e979">“Ja,” knikte het kind. “En.... en.... ik zal heusch mijn best doen, tante.”
</p>
<p id="d0e981">“Dàt hoop ik. Je moet maar goed opletten hoe Cilly zich gedraagt; zij heeft zulke bizonder elegante manieren.”
</p>
<p id="d0e983">Elsje zweeg. Waarom moest hare tante nu ook dadelijk weer Cécile er bij halen? Maar het was waar—zij zag er erg deftig uit
en alles ging haar zoo gemakkelijk en natuurlijk af! Dát had Elsje dadelijk wel gevoeld, dat er een groot verschil bestond
tusschen haar nichtje en haar, niet alleen omdat Cécile donker haar en donkerbruine oogen had en zoo beelderig mooi gekleed
was, maar vooral ook omdat ze zulke lieve, bevallige manieren had, zoo netjes liep en zoo rechtop en met kleine, aardige pasjes
en omdat ze duizend kleinigheden geleerd had, waarvan Elsje niets afwist en ook, och zoo bitter gaarne, niets weten <i>wilde</i>. Ze voelde zich vandaag zoo akelig linksch en lomp en ze had zulke nare, gloeiende wangen! Al die vreemde kleeren zaten haar
ook zoo ongemakkelijk en ze had net een gevoel, alsof het lint om heur haar afzakte,—wat hing dat ook vervelend los in haar
nek, zoo warm en slordig. Had zij haar stijf, glad vlechtje nu tenminste ook maar mogen behouden!
</p>
<p id="d0e988">Ze streek onhandig een weerbarstig lokje weg, toen mevrouw d’Ablong de deur der zaal opende en zei:
</p>
<p id="d0e990">“Dit is mijn nichtje, Missy. Gij kunt u met haar in <span class="pageno"><a id="d0e992"></a>
[58]
</span>het Hollandsch spreken oefenen, Engelsch moet zij nog leeren.”
</p>
<p id="d0e994">Cécile’s gouvernante, Miss Piper, stond langzaam op van haren stoel bij den haard en bleef bedaard staan wachten, tot Elsje
bij haar zou komen om haar een hand te geven.
</p>
<p id="d0e996">Cécile zat aan den anderen kant van het vuur op een lage, sierlijk gedrapeerde tabouret en keek met een spottend lachje op,
toen hare moeder met Elsje binnen kwam.
</p>
<p id="d0e998">Bedremmeld bleef het kind bij de deur staan, totdat mevrouw d’Ablong haar bij de hand nam en naar Miss Piper toebracht.
</p>
<p id="d0e1000">“Mijn nichtje, Miss Piper,” herhaalde Elsje’s tante. “Gij zult gauw goede vrienden met haar worden, hoop ik. Zij kan nog heel
veel van u leeren. Kom Elsje, geef Missy een hand.”
</p>
<p id="d0e1002">”<i>Call her Lizzie, please,</i>” viel Cécile in, op beslisten toon.
</p>
<p id="d0e1007">“Welkom hier, Lizzie!” zei de gouvernante, Elsje’s hand even in de hare houdend. “Ik hoop, wij zullen gauw zijn vrienden.”
</p>
<p id="d0e1009">Met een dankbaren blik keek Elsje op naar de slanke, geheel in ’t zwart gekleede gestalte en het vriendelijke gezicht met
de beschaafde, fijn besneden trekken. Er lag een zachte glans in de grijze oogen, die op haar neerzagen en hoewel zij veel
te bedeesd was om iets te antwoorden op het gebroken Hollandsch der Engelsche, dat zoo goed gemeend was, voelde zij zich toch
dadelijk tot haar aangetrokken en iets moediger gestemd.
</p>
<p id="d0e1011">“Ga maar naast Cilly zitten, kind,” zei mevrouw d’Ablong, “wij gaan zoo meteen dineeren; je zult wel trek hebben na de reis.
Ja, neem dien stoel maar. Je <span class="pageno"><a id="d0e1013"></a>
[59]
</span>behoeft er niet zoo voorzichtig mee te zijn; hij is stevig genoeg. Och Cilly, help haar eens even; ze weet niet, hoe ze dien
stoel verschuiven moet.”
</p>
<p id="d0e1015">Cécile stond langzaam op, trok den stoel met een ruk naderbei en zei:
</p>
<p id="d0e1017">“Daar! Ga nu maar zitten!”
</p>
<p id="d0e1019">“<i>Cilly darling, how unladylike!</i>” zei miss Piper met een zachte stem.
</p>
<p id="d0e1024">“Hè neen Missy, niet zoo’n boos gezicht zetten!” riep Cécile, terwijl ze naar de gouvernante toeging en haar zachte wang tegen
de hare legde. “Toe, u ziet er veel gezelliger uit, als u zóó kijkt,” vervolgde ze met haar arm om Missy’s hals geslagen en
smeekend en een beetje coquet tot haar opziende.
</p>
<p id="d0e1026">“Kindje, kindje, wees toch zoo opgewonden niet! Dat deugt niets voor je!” zei mevrouw d’Ablong bezorgd.
</p>
<p id="d0e1028">“Maar <i>mother dear,</i> ik <i>ben</i> niet opgewonden. Wacht eens, ik zal wel maken dat Missy weer in een goed humeur komt.” En met vlugge bevalligheid liep ze
naar het andere einde der kamer, ging voor de piano zitten, sloeg met vaste hand een paar accoorden aan en zong toen met jubelende
stem een couplet van “God save the Queen!”
</p>
<p id="d0e1039">Toen ze geëindigd had, keek ze met een vroolijk gezicht om.
</p>
<p id="d0e1041">“<i>Thank you, darling,</i>” zei Miss Piper.
</p>
<p id="d0e1046">Cécile bleef bij de piano zitten spelen.
</p>
<p id="d0e1048">“Ze ziet vandaag toch niet een beetje bleek? En heeft ze in ’t geheel niet over vermoeidheid geklaagd?” vroeg mevrouw d’Ablong
aan de gouvernante.
</p>
<p id="d0e1050">“O neen, volstrekt niet. Ik geloof eigenlijk dat Cécile altijd gezond is, mevrouw.”
</p>
<p id="d0e1052">“Jawel, wel gezond, maar zij moet zich toch een beetje <span class="pageno"><a id="d0e1054"></a>
[60]
</span>in acht nemen, vind ik. Ze speelt lief van avond, he?”
</p>
<p id="d0e1056">“Heel lief.”
</p>
<p id="d0e1058">Het gesprek werd in het Engelsch gehouden en Elsje verstond er natuurlijk niets van. Dat hinderde haar echter niet erg, want
nu behoefde zij er ook geen deel aan te nemen en kon zij ongestoord om zich heen kijken en al de pracht van de rijk gemeubileerde
kamer bewonderen. Zij had nog nooit zoo iets gezien; waarheen zij ook keek, overal was het even mooi, vond ze. Voor de hooge
ramen hingen, in ruime plooien, donkerroode gordijnen van zacht, zwaar pluche. Een donkerrood, mollig smyrnaasch kleed bedekte
den grond, terwijl hier en daar een geelbruin vossevel, of een langharige tijgervacht mooi bij het rood van het tapijt afstak.
De makkelijke stoelen, de portière voor de deur, het pluche tafelkleed en de smaakvolle, met goud doorstikte draperieën, over
de kleine tafeltjes en boven den spiegel aangebracht, alles was in harmonie met elkaar en met de warme, teere kleuren van
de vazen en beeldjes, de kostbare snuisterijen en de teergele en rose zijde der lampekappen, waardoor het licht gedempt en
helder tevens heen scheen. Hoeveel groote en kleine lampen waren er wel? Dat moest ze toch eens even tellen! Dan kon ze het
morgen aan grootmoeder schrijven. Daar in dien hoek, naast die hooge, fraaibewerkte étagère met boeken, stond een echte reuzenlamp,
vond Elsje. Wat was daar een lange, koperen stang aan, net een heel dunne, erg uitgerekte steel! En was die neerhangende,
gele kap van echte zijde? Zij had zoo’n fraaien glans en wat hing de breede, doorschijnende kant er prachtig over heen! Als
zij gedurfd had, zou ze even opgestaan zijn om die lamp eens van naderbij <span class="pageno"><a id="d0e1060"></a>
[61]
</span>te bekijken, maar zij was blij dat ze zat en zou voor geen geld de heele kamer door zijn geloopen naar dien verren hoek! Wat
viel het licht van dat porseleinen lampje op het tafeltje bij de piano mooi op Cécile’s goudbruin kleedje en op haar krullend
haar! En wat speelde zij mooi! En o, wat stond daar in dien anderen hoek een prachtig, wit beeld! Zou dat nu van marmer zijn
en zou het heel koud aanvoelen, als ze het met hare vingers betastte? En waarom zou dat vrouwebeeld den vinger zoo waarschuwend
tegen den mond houden, alsof het zeggen wou: “Stil, niet spreken, geen leven maken!” Naast dat beeld stond ook al weer zoo’n mooie lamp op een standaard
en wat werd die groote schilderij aardig verlicht door het grappige, kleine lampje op een tafeltje, dat Elsje voor een soort
van nieuwerwetsche latafel aanzag en dat een sierlijk schrijfbureautje van hare tante was! Van de schilderij kon zij hare
oogen niet afhouden. Deze stelde een lichte, opene plek voor in het bosch en het was Elsje, als zag ze in werkelijkheid de
teere, groene tinten der wilgen en de zonnestralen, die door de takken speelden. Hé, wat moest het op die plek heerlijk zijn!
Zij vergat heelemaal om voort te gaan met het tellen der lampen, zoo was ze in de aanschouwing der schilderij verdiept en
ze keek verschrikt op, toen Cécile opeens haar pianospel staakte en vlak aan haar oor zei:
</p>
<p id="d0e1065">“We moeten eten, Lizzie; ga gauw mee.”
</p>
<p id="d0e1067">Mevrouw d’Ablong en Miss Piper waren de kamer reeds uit. Elsje sprong snel op.
</p>
<p id="d0e1069">“Och Cécile, noem mij nu niet weer Lizzie,” zei ze dringend. “Tante heeft zelf gezegd, dat zij mij nooit anders dan Elsje
noemen zou.”
<span class="pageno"><a id="d0e1071"></a>
[62]
</span></p>
<p id="d0e1072">“Zoo? Nu, dat moet mama weten, maar ik vind Lizzie oneindig mooier en deftiger en je zult er dus maar aan moeten wennen dat
je bij mij Lizzie heet. Zeur nu niet langer en kijk ook niet zoo knorrig. Ik zal je den weg wijzen naar de eetkamer; mama
zal niet begrijpen, waar we blijven.”
</p>
<p id="d0e1074">Elsje volgde haar met een zucht. Zij vond Cécile naar en onhartelijk, maar ze wou toch moedig blijven.
</p>
<p id="d0e1076">De enkele vriendelijke woorden harer tante en van Miss Piper hadden haar goed gedaan en zij streed dapper tegen het verlangen,
om terstond haar eigene kleeding weer aan te trekken en met den allervlugsten trein naar haar grootmoeder terug te keeren.
Ze keek verrast op, toen ze met Cécile de ruime eetkamer binnentrad, die aan den tuin gelegen en in het benedengedeelte van
het huis was. Stevige, eikenhouten meubelen, een langwerpige tafel met gedraaide pooten en stoelen met hooge, rechte ruggen
en groenlederen zittingen, gaven aan het vertrek een geheel ander aanzien dan het salon boven vertoonde. Bruin beschilderde
witte tegels in eikenhouten lijsten en enkele blauw-porseleinen borden hingen tegen het goudbruine behang en van een rijke
gaskroon viel het licht tintelend en flonkerend in de fijn geslepen wijnglazen, de kristallen messenleggers en zoutvaatjes
en het zware zilver op de tafel.
</p>
<p id="d0e1078">“Komt meisjes, wij zitten te wachten,” zei mevrouw d’Ablong ongeduldig. “Hier moet je zitten, Elsje, naast mij.”
</p>
<p id="d0e1080">Elsje haastte zich plaats te nemen en Cécile ging tegenover haar zitten naast Miss Piper. Een net dienstmeisje stond bij den
stoel van mevrouw d’Ablong en gaf de borden rond, terwijl hare meesteres de soep <span class="pageno"><a id="d0e1082"></a>
[63]
</span>opschepte. Elsje vond het haast jammer dat de aardige, losse bloemschilderingen van het porselein bijna geheel door de dampende
soep werden bedekt, maar zij had ergen trek en begon dadelijk te eten, toen het bord voor haar stond.
</p>
<p id="d0e1084">“Je kunt wel heengaan tot ik schel, Dina,” zei mevrouw d’Ablong.
</p>
<p id="d0e1086">Dina verdween.
</p>
<p id="d0e1088">“Mama,” zei Cécile fluisterend, terwijl ze zich over de tafel heen naar haar moeder toe boog, om niet door de gouvernante
verstaan te worden,—“zeg toch eens dat ze niet zoo afschuwelijk hoorbaar slikt en die dikke, roode handen wat minder laat
kijken.”
</p>
<p id="d0e1090">Zij had luid genoeg gesproken om door Elsje verstaan te worden. Het arme kind kreeg een kleur, maar zij hield zich goed en
at stil door, met hare oogen naar beneden geslagen.
</p>
<p id="d0e1092">Juist toen ze weer een lepel vol soep aan den mond bracht, legde hare tante hare linkerhand op de hare.
</p>
<p id="d0e1094">“Let er op, hoe Cilly eet,” zei ze zacht.
</p>
<p id="d0e1096">Met al te groote haast slikte Elsje de soep door, om te antwoorden en toen ze wat zeggen wou, kreeg ze zulk een hevige hoestbui
dat zij er akelig benauwd van werd en de tranen haar over de wangen rolden.
</p>
<p id="d0e1098">“Hè, wat een vervelend geluid!” zei Cécile. “Je kunt best ophouden, als je maar wilt, Lizzie.”
</p>
<p id="d0e1100">“<i>Take some water, do,</i>” raadde Miss Piper aan.
</p>
<p id="d0e1105">“Ja, drink eens, Elsje,” zei mevrouw d’Ablong ongeduldig. Dat het kind zich nu ook juist verslikken moest en aldoor die roode
handen aan den mond bracht, terwijl Miss Piper over haar zat!
</p>
<p id="d0e1107">Elsje schonk met bevende hand en al kuchend een <span class="pageno"><a id="d0e1109"></a>
[64]
</span>glas water in uit een klein, elegant karafje dat voor haar bord stond. Haar hand schudde en het water viel zoo hortend en
stootend in het glas, dat dit overliep en zich een smal stroompje op het tafellaken vormde.
</p>
<p id="d0e1111">“Kind, wat ben je ook onhandig!” fluisterde mevrouw d’Ablong wrevelig. “Bel eens even, Cilly, als ’t je blieft.”
</p>
<p id="d0e1113">Cécile drukte op het knopje der zilveren tafelschel en Dina kwam binnen.
</p>
<p id="d0e1115">“Maak dat eens even een beetje schoon,” zei mevrouw d’Ablong met een blik naar het drijvende stroompje, dat hoe langer hoe
breeder werd. “Je kunt meteen de borden wel wegnemen.”
</p>
<p id="d0e1117">Dina gehoorzaamde handig en vlug, terwijl Elsje met een kleur van agitatie weer aan haar soep begon. De anderen hadden de
borden reeds leeg; zij vond het verschrikkelijk alleen te zitten eten, met de spottende oogen van Cécile strak op zich gevestigd.
</p>
<p id="d0e1119">Het dienstmeisje bleef aarzelend wachten; zij zag dat hare meesteres ongeduldig werd en durfde toch het bord niet weg te nemen,
terwijl Elsje nog at. Het arme kind zou met plezier de rest van haar soep onaangeroerd hebben gelaten, als zij maar gedurfd
had.
</p>
<p id="d0e1121">Eindelijk was zij bijna klaar en hield het bord schuin om het met den lepel goed schoon te kunnen maken. Maar hare tante,
die haar ergenis onmogelijk langer kon bedwingen, kwam driftig tusschenbeide.
</p>
<p id="d0e1123">“Leg nu je lepel neer, Elsje,” zei ze kortaf. “Neem dat bord weg, Dina; ik begrijp niet, waarom je van middag zoo langzaam
bent.”
</p>
<p id="d0e1125">“Maar ik heb het nog niet heelemaal op, tante,” zei Elsje, om het dienstmeisje te verontschuldigen.
</p>
<p id="d0e1127">“Neem dat bord weg,” herhaalde mevrouw d’Ablong <span class="pageno"><a id="d0e1129"></a>
[65]
</span>streng tot Dina, “en geef de jongejuffrouw een ander mes en een andere vork—je hadt moeten zien dat deze geheel nat zijn.”
</p>
<p id="d0e1131">Dina haastte zich haar verzuim te herstellen en Elsje zweeg bedrukt. Toen het dienstmeisje heengegaan en teruggekomen was,
het vleesch en de groenten had rondgediend en weer kon verdwijnen, tot ze gebeld werd om het dessert op tafel te zetten—was
Elsje weer tamelijk op haar gemak gekomen en hoewel ze niet veel at, uit vrees van de anderen op haar te laten wachten, smaakten
de keurig toebereide spijzen haar toch goed. Zij deed al haar best, zoo netjes mogelijk te eten en keek nu en dan tersluiks
naar Cécile om te zien hoe deze mes en vork hanteerde. Elsje vond het vreemd, dat zij haar mes bijna even ijverig gebruikte
als haar vork en het was haar heel ongemakkelijk, de vork niet vlak bij de tanden vast te houden—maar zij deed wat ze kon
en slaakte een zucht van verlichting, toen ze haar bord had leeggegeten zonder een aanmerking van mevrouw d’Ablong te hebben
gehoord.
</p>
<p id="d0e1133">Het dessert werd opgezet en Dina plaatste naast ieder bord een fraai kommetje van doorschijnend, rood glas, met water gevuld.
</p>
<p id="d0e1135">Elsje keek er nieuwsgierig naar. Waarvoor zouden die moeten dienen? Wat zag dat water er helder uit en hoe verleidelijk scheen
het haar toe er even een klein slokje van te drinken! Ze had zoo’n dorst en het karafje weer ter hand nemen durfde ze niet
goed na het ongeluk van daareven. Die mooie kommetjes gebruikten rijke menschen zeker veel in plaats van glazen. Ze liet het
stukje witten podding met roode vla <span class="pageno"><a id="d0e1137"></a>
[66]
</span>nog onaangeroerd op haar bord liggen; ze moest wezenlijk eerst eens even drinken—ze had zoo’n verbazenden dorst! Voorzichtig
nam ze het bewuste kommetje in hare beide handen en zette het aan den mond. He, het water was lauw, hoe vreemd en wat smaakte
dat naar! Juist wou ze het sierlijke, glazen bakje weer neerzetten, toen Cécile haar aanzag en boos zei:
</p>
<p id="d0e1139">“Ze kan niet met ons aan tafel eten, mama. Kijk nu toch eens even.”
</p>
<p id="d0e1141">Elsje schrikte, meende dat ze gemorst had op haar jurk of iets heel onbehoorlijks gedaan en liet in hare verwarring het kommetje
uit hare handen glippen. Groote en kleine roode scherven vielen op haar bord, op de tafel en op den grond en met een angstig
gezicht keek ze hare tante aan.
</p>
<p id="d0e1143">“Ik zou maar naar boven gaan, Elsje. Ik vind het heel verdrietig dat je je nog zoo weinig weet te gedragen,” zei mevrouw d’Ablong.
</p>
<p id="d0e1145">Elsje stond op, waarbij eenige scherven van haar jurk afvielen op den grond. Zij raapte ze snel op.
</p>
<p id="d0e1147">“Ga nu terstond kind, en laat die dingen liggen.”
</p>
<p id="d0e1149">Met een bedroefd gezicht en met een haastigen, teleurgestelden blik naar den podding, dien ze nu in ’t geheel niet zou proeven,
ging Elsje de kamer uit.
<span class="pageno"><a id="d0e1151"></a>
[67]
</span></p>
<p class="div1"><a id="d0e1152"></a></p>
<h1 class="label">Hoofdstuk V.</h1>
<h1>Van Top tot Teen herschapen.</h1>
<p id="d0e1157">Toen mevrouw d’Ablong een kwartier later in het salon kwam, vond ze daar haar nichtje niet, zooals ze verwacht had. “Dan zal
ze zeker maar naar haar kamer gegaan zijn,” dacht ze en liep met een zucht de trap op. Nu reeds voelde ze eenig berouw dat
ze Elsje te logeeren had gevraagd—er zouden zooveel van die kleine, lastige onaangenaamheden komen en het beviel haar volstrekt
niet, haar gemakkelijk leven door allerlei moeielijkheden met Elsje bedreigd te zien. Maar, zij had het verzoek harer moeder
toch niet kunnen weigeren—ze was nu eenmaal dezen weg ingeslagen en ze moest er op voortgaan, daaraan was geen twijfel. Ze
moest het kind dan maar flink onder handen nemen van tijd tot tijd, zoolang ze hier was en... misschien was het wel niet noodig,
dat Elsje later voor goed bij haar in huis kwam. Zoo oud was de grootmoeder toch ook nog niet en zoo heel ziek scheen ze eigenlijk
ook niet te zijn en het was dus heel wel mogelijk dat Elsje volwassen was en ergens een werkkring had gevonden, voordat haar
grootmoeder stierf. Dan zou zij heel makkelijk <span class="pageno"><a id="d0e1159"></a>
[68]
</span>wat voortgeholpen kunnen worden met geld en kleeren nu en dan; hare tante zou haar dan niet uit het oog verliezen en goed
voor haar zijn... uit de verte. Als alles zóó ging, zou mevrouw d’Ablong zelf ook heel tevreden wezen.
</p>
<p id="d0e1161">Maar, terwijl het kind bij haar in huis was, moest ze zich beter gedragen, dat sprak van zelf.
</p>
<p id="d0e1163">“Ik kom eens even met je spreken, Elsje,” zei ze, de deur openend van de logeerkamer, waar Elsje de eenzaamheid had gezocht.
“Waarom ben je niet naar de zaal gegaan, toen ik je wegstuurde?”
</p>
<p id="d0e1165">“Ik wou veel liever hier blijven, tante,” zei Elsje met iets angstigs in hare stem.
</p>
<p id="d0e1167">“Waarom?”
</p>
<p id="d0e1169">Zij antwoordde niet dadelijk, maar wreef zenuwachtig hare handen over elkaar.
</p>
<p id="d0e1171">“Ik doe toch alles verkeerd,” zei ze eindelijk op koppigen toon.
</p>
<p id="d0e1173">“Hoor eens Elsje, als wij goede vrienden zullen blijven, moet je je zooveel mogelijk voornemen, om <i>niet</i> alles verkeerd te doen. Want wat je daar zegt, is waar, je <i>doet</i> bijna alles verkeerd. Maar als je wezenlijk wilt, als je heel goed op Cilly let en haar navolgt in alles, als je probeert
om zooveel als het kan natuurlijk, op haar te gelijken, dan....”
</p>
<p id="d0e1181">“Ik verlang er niets naar om op Cécile te lijken,” zei Elsje, heel driftig.
</p>
<p id="d0e1183">Het was er uit, voordat ze het wist en terstond, <i>toen</i> het er uit was, had ze berouw. Maar alles, wat zij dien dag had doorgemaakt, het droevige gevoel van verlatenheid, dat haar
weer overvallen was na het ongeluk aan tafel en vooral het wreede, hatelijke gedrag van <span class="pageno"><a id="d0e1188"></a>
[69]
</span>Cécile, hadden haar in zulk een bittere stemming gebracht dat het haar was, als leefde ze in een bangen droom en als was zij
plotseling van de vroolijke, levenslustige Elsje veranderd in een arme verschoppelinge, door niemand begeerd en door niemand
bemind. Als hare tante Cécile buiten het gesprek had gelaten, zou Elsje haar drift hebben kunnen bedwingen, maar nu liep de
maat van haar geduld over en met fonkelende oogen, snel en bijna woest, bracht ze er de noodlottige woorden uit.
</p>
<p id="d0e1190">“Wil je wel eens dadelijk zeggen dat je dat niet meent, ondeugend, brutaal kind?” riep mevrouw d’Ablong, haar bij de schouders
vattend. “Kom, kijk mij aan en zeg dat je het niet meent.”
</p>
<p id="d0e1192">Elsje barstte in tranen uit.
</p>
<p id="d0e1194">“Laat mij weer naar huis gaan!” snikte ze. “Och, laat mij toch weer naar grootmoeder gaan! Ik vind het hier vreeselijk, vreeselijk!
En ik wil veel liever nooit, nooit weer hier komen! Ik doe toch niets zooals ik moet en ik vind het hier vreeselijk, vreeselijk!”
</p>
<p id="d0e1196">Zij had hare tante van zich afgestooten en schreide bitter, met de handen voor het gezicht geslagen.
</p>
<p id="d0e1198">Met een strenge uitdrukking in hare oogen, bleef mevrouw d’Ablong zwijgend bij haar staan. Er was niets met het meisje te
beginnen, zoolang ze zich zoo aanstelde, oordeelde zij, maar dergelijke dwaze buien moesten in het vervolg vermeden worden,
dat stond vast.
</p>
<p id="d0e1200">Eindelijk bedaarde het snikken wat.
</p>
<p id="d0e1202">“Mag ik als ’t je blieft morgen weer terug naar huis?” vroeg het kind met een smeekenden blik. “Ik durf best alleen te reizen
en... en grootmoeder zal het geld wel weerom geven.”
<span class="pageno"><a id="d0e1204"></a>
[70]
</span></p>
<p id="d0e1205">“Dat is natuurlijk te dwaas om van te praten, Elsje. Ik zou die kinderachtigheid nu maar uit mijn hoofd zetten. Je bent oud
genoeg om te begrijpen, dat je het bij mij aan huis volstrekt niet ‘vreeselijk’ behoeft te hebben, als je je verstandig gedraagt.
Ik ben ernstig boos op je om die leelijke, afgunstige woorden, die je zooeven hebt gezegd. Je bent jaloersch op Cécile en
dat had ik van jou allerminst verwacht. Ik reken er op dat je die ongepaste jaloezie zult trachten te overwinnen en <i>nooit</i> zult toonen. Begrijp mij goed en doe wat ik zeg, anders zullen we maatregelen nemen, die je heelemaal niet aanstaan, juffertje.
Je bent moe en alles is ongewoon voor je natuurlijk en ik zal je voor ditmaal dus vergeven. Ga straks naar bed en kom niet
meer beneden. Keetje zal je een kop thee brengen en als je nog iets noodig hebt, kun je het haar zeggen.”
</p>
<p id="d0e1210">En zonder het bedroefde kind verder met een blik te verwaardigen, ging mevrouw d’Ablong de kamer uit.
</p>
<p id="d0e1212">Niet lang daarna kwam Keetje boven met een nachtjapon van Cécile en verdere toiletbenoodigdheden voor Elsje.
</p>
<p id="d0e1214">“Mevrouw dacht dat het goed voor u zijn zou om nu maar naar bed te gaan, jongejuffrouw,” zei ze. “Zal ik u even helpen met
het uitkleeden? Dan kan ik u een kopje thee brengen, als u in bed bent.”
</p>
<p id="d0e1216">Elsje stond langzaam op van den stoel, waarop ze in moedeloos gepeins was verzonken geweest.
</p>
<p id="d0e1218">“Ja, ik zal naar bed gaan,” zei ze, “maar je behoeft me niet te helpen. Ik kleed me altijd alleen uit.”
</p>
<p id="d0e1220">“Maar misschien gaat het een beetje gauwer, als ik u help met dien vastgespelden rok,” zei Keetje goedhartig. Elsje zag er
zoo bedroefd en terneergeslagen <span class="pageno"><a id="d0e1222"></a>
[71]
</span>uit, dat het dienstmeisje medelijden met haar kreeg. Dina had natuurlijk in de keuken verteld wat er aan tafel met Elsje was
gebeurd en hoe boos mevrouw d’Ablong had gekeken en nu Keetje het jonge gezichtje van het “dorpskind” zoo bitter bedrukt zag,
kwam haar goed hart boven.
</p>
<p id="d0e1224">“Kom,” zei ze, “ik zal wel maken dat u gauw rustig en wel te bed ligt, jongejuffrouw. En wie weet, hoe lekker u dan slaapt.”
</p>
<p id="d0e1226">“Ik hoop het,” zei Elsje zacht. “Maar wil je me Elsje noemen, als ’t je blieft, dat zou ik veel prettiger vinden.”
</p>
<p id="d0e1228">“Ik geloof niet dat mevrouw dat zou willen hebben,” lachte Keetje vroolijk. “Ziezoo, daar is de blauwe rok al uit. Straks
zal ik alles wel netjes opvouwen. Die nachtjapon zal wel een beetje te lang zijn. Kijk, heb ik geen mooie voor u uitgezocht?
Dat is allemaal echt Fransch borduursel.”
</p>
<p id="d0e1230">Elsje voelde niet heel veel belangstelling voor het “echt Fransche borduursel”, maar Keetje’s vriendelijkheid deed haar toch
goed en met een half ingehouden snik vroeg ze:
</p>
<p id="d0e1232">“Woont jouw moeder ook buiten?”
</p>
<p id="d0e1234">“Neen, hier in de stad. Wilt u nu in dien lagen leuningstoel gaan zitten, dan zal ik uw haar uitschuieren. Pas op dat u niet
over de nachtjapon struikelt.”
</p>
<p id="d0e1236">Het was toch wel prettig om zich zoo’n beetje te laten bedienen, nu ze zoo erg moe was, dacht Elsje, terwijl ze makkelijk
leunde tegen den rug van haar stoel. En wat was het een heerlijk gevoel, die zachte aanraking van Keetje’s hand aan heur haar
en de gelijkmatige beweging van den schuier over haar hoofd!
</p>
<p id="d0e1238">“Nu bent u klaar en nu ga ik gauw een lekker warm <span class="pageno"><a id="d0e1240"></a>
[72]
</span>kopje thee voor u halen,” zei het dienstmeisje eindelijk. “Is dat goed?”
</p>
<p id="d0e1242">“Ja, als ’t je blieft.”
</p>
<p id="d0e1244">Keetje ging heen en Elsje stond op om in bed te gaan. Eerst moest ze nog even kijken hoe het er buiten uitzag. Ze schoof het
gordijn op zij, drukte haar gezicht tegen het raam en keek op naar het kleine stukje lucht, dat vanuit haar kamer zichtbaar
was. Hè, wat fonkelden de sterren mooi—wat zou het prachtig, prachtig zijn op de heide, dicht bij het huisje harer grootmoeder!
Als zij maar eens even bij haar kon zijn, even de armen om haar hals kon slaan en haar een nachtkus geven, dan zou haar moed
wel weer terugkomen, dacht ze. Maar ze moest zich dapper houden, ze moest haar best doen, niet weer flauw zijn en driftig
tegen tante; ze had het grootmoeder beloofd! Ze liet het gordijn los en slikte even. Ze wou nu niet meer schreien. Ze was
wezenlijk kinderachtig geweest, daar had tante wel gelijk in. Morgen zou alles zeker wel beter gaan en met het optimisme van
een kind, begon zij zich voor te stellen, hoeveel gelukkiger dan nu, zij zich morgenavond als zij naar bed ging, misschien
voelen zou. Tante zou dan ook wel niet meer boos zijn. Kom, ze moest nu maar rustig gaan slapen. Zou ze ... zou ze nog eens
even in dien grooten spiegel kijken hoe die prachtige nachtpon haar stond met al die breede strooken? Verlegen, alsof er iemand
in de kamer was, die haar uit kon lachen, ging ze voor den langen spiegel staan en keek nieuwsgierig naar de meisjesgestalte
in het lange, witte, bijna den grond rakende gewaad. Was zij dat heusch? Ze vond eigenlijk wel dat ze er heel deftig uitzag
met die geborduurde kanten <span class="pageno"><a id="d0e1246"></a>
[73]
</span>om de mouwen en dat lange, breede borduursel van voren. Zoo moest grootmoeder haar eens even kunnen zien! Als zij zoo eens
plotseling voor haar staan kon en haar goeden nacht zeggen! Wat zag haar gezicht er beschreid uit en wat werd zij koud, zoo
dicht bij het raam! Vlug liep ze naar het ledikant, trok de dekens over zich heen en genoot de zachte, mollige warmte van
het veeren bed. Ze was zoo moe, zóó moe; Keetje moest nu maar gauw komen met de thee, dan kon ze het licht meteen uitdraaien.
Daar schoot haar plotseling te binnen, dat ze grootmoeder van avond nog een briefkaart had willen sturen met het bericht dat
ze goed was overgekomen. Hoe was het mogelijk dat ze dat had kunnen vergeten! Misschien zou Keetje nog raad weten te schaffen.
</p>
<p id="d0e1248">Daar was ze juist met een grooten kop thee in de hand. Elsje kwam dadelijk met haar vraag voor den dag. “Mevrouw is juist
bezig een briefkaart te schrijven,” zei Keetje, “en ze zou uwe groeten doen, zei mevrouw. Drink nu maar gauw deze warme thee
op, dat zal u goed doen. Ziezoo, zal ik u nu nog eens instoppen?”
</p>
<p id="d0e1250">“Ja, heel graag.”
</p>
<p id="d0e1252">Keetje streek het laken glad, schudde de kussens op, trok de dekens dichter om Elsje heen en zag er daarbij zoo vriendelijk
en aantrekkelijk uit in haar helder katoenen japonnetje, met den keurigen witten boezelaar en het nette geplooide mutsje,
dat Elsje het prettig vond om naar haar te kijken en met een dankbaren blik zei:
</p>
<p id="d0e1254">“Dankje wel, hè, dankje wel.”
</p>
<p id="d0e1256">“Kan ik nu nog iets voor u doen?” vroeg Keetje eindelijk. “Zal ik het licht maar uitdraaien?”
<span class="pageno"><a id="d0e1258"></a>
[74]
</span></p>
<p id="d0e1259">“Ja, als ’t je blieft.”
</p>
<p id="d0e1261">Het dienstmeisje deed het gas uit en verliet de kamer met een vriendelijk “goeden nacht.” Elsje was op het punt haar terug
te roepen en nog iets te vragen, maar zij durfde niet goed, zei zacht bij zichzelf: “Het is te flauw” en deed toen hare oogen
dicht, vast besloten, dadelijk te gaan slapen.
</p>
<p id="d0e1263">Zij deed ze echter terstond weer open, toen tot hare verwondering de deur der kamer geopend werd en Keetje weer binnen kwam
met een brandend nachtlichtje in de hand. Heel zacht zette zij dit op de tafel neer om Elsje niet te storen en juist wilde
ze weer weggaan, toen een zacht stemmetje zei:
</p>
<p id="d0e1265">“Ben je daar nog, Keetje?”
</p>
<p id="d0e1267">“Jawel, jongejuffrouw.”
</p>
<p id="d0e1269">“Wil je.... wil je even bij me komen?”
</p>
<p id="d0e1271">Keetje kwam terstond bij het bed.
</p>
<p id="d0e1273">“Ik.... ik.... wil jij me een nachtzoen geven? Dat doet grootmoeder altijd.”
</p>
<p id="d0e1275">Het dienstmeisje dacht er niet aan op dit oogenblik, of “mevrouw” een dergelijke familiariteit wel zou goedkeuren, boog zich
over Elsje heen en kuste haar op het voorhoofd.
</p>
<p id="d0e1277">“Slaap lekker,” zei ze.
</p>
<p id="d0e1279">“Dank je wel,” zei Elsje. “Dank je wel voor al je vriendelijkheid. Nacht Keetje.”
</p>
<p id="d0e1281">“Nacht jongejuffrouw. Zult u nu gauw gaan slapen?”
</p>
<p id="d0e1283">“Ja wezenlijk.”
</p>
<p id="d0e1285">En met de gedachte aan grootmoeder en aan den brief dien zij haar morgen zou schrijven, viel Elsje in slaap.
</p>
<p id="d0e1287">Om elf uur kwam haar tante even naar haar kijken.
<span class="pageno"><a id="d0e1289"></a>
[75]
</span></p>
<p id="d0e1290">“Ze slaapt gelukkig rustig,” dacht ze, “we moeten nu in vredesnaam maar hopen dat alles morgen beter gaat.”
</p>
<p id="d0e1292">Den volgenden ochtend om half acht bracht Keetje Elsje een warme, wollen ochtendjurk en voelde deze zich zeer verkwikt en
bemoedigd door de lange nachtrust, die ze had gehad. Aan het ontbijt liep alles tamelijk goed voor haar af. Cécile was stil
en een beetje uit haar humeur, maar bemoeide zich weinig met haar en Miss Piper was vriendelijk en beleefd evenals gisteren,
terwijl mevrouw d’Ablong blijkbaar haar best deed, om haar meer op haar gemak te zetten. Dadelijk na het ontbijt bracht zij
haar naar een aardige, vroolijke kamer, die nog altijd de “kinderkamer” werd genoemd en op den tuin uitzag. Er stond een groote
tafel met een groen lakensch kleed en tegen den muur waren boekenkasten geplaatst, waarvan de planken met geschupte, groenlederen
randen waren versierd. Elsje had nog nooit zooveel boeken bij elkaar gezien en keek nieuwsgierig naar al de roode, groene,
zwarte, gele en bruine banden in de hooge eikenhouten kasten.
</p>
<p id="d0e1294">“Hier neemt Cécile hare lessen altijd,” zei mevrouw d’Ablong. “Je weet immers dat ze niet meer school gaat? Vandaag is ze
wat moe en moet ze maar eens vacantie nemen: jij kunt hier dus van ochtend rustig gaan zitten schrijven. Kijk, hier staat
een inktkoker en in dat vloeiboek zijn wel postpapier en couverts. Als je met je brief klaar bent, moet je maar even op dit
knopje drukken. Dat is een electrische schel en als je hierop drukt, komt Dina terstond bij je en zal zij je brief naar de
post brengen. We moeten maar wat vroeg koffiedrinken vandaag; dat ga ik van middag met je naar den kapper en de naaister en
zoo verder. Denk er <span class="pageno"><a id="d0e1296"></a>
[76]
</span>aan dat je de groeten van mij doet aan grootmoeder en haar vraagt, of ze ons eens gauw bericht stuurt hoe het met haar is.”
</p>
<p id="d0e1298">Een paar minuten later zat Elsje met een hoogroode kleur en een heel ernstig gezicht haar brief te schrijven. Het was behagelijk
warm in de kamer en heel rustig om haar heen, maar het viel haar toch allesbehalve gemakkelijk, den brief precies zóó te krijgen,
als zij dien hebben wou. Grootmoeder moest vooral niet den indruk ontvangen dat zij ongelukkig was en telkens naar huis verlangde,
maar Elsje vond het heel moeielijk een opgewekten brief te schrijven, vooral ook omdat het schrijven zelf al een heel ding
voor haar was. Toen het postvelletje vol was, streek ze met een zucht de hand over het voorhoofd en las het geschrevene over
met een gezicht, dat duidelijk toonde dat ze er weinig mee ingenomen was. Zij had het ook zoo warm en dat vervelende losse
haar gaf haar telkens een gevoel, alsof ze haar <i>eigen</i> hoofd niet had vandaag. Keetje had wel getracht het haar geheel op te maken naar Elsje’s zin, maar dit was haar maar half
gelukt—het zat zoo akelig weinig stevig, vond Elsje.
</p>
<p id="d0e1303">Met een uitdrukking van ontevredenheid in de oogen, zat ze naar de dikke, groote letters op het papier te kijken, toen mevrouw
d’Ablong binnen kwam.
</p>
<p id="d0e1305">“Ben je <i>nog</i> niet klaar, kind?” vroeg ze. “Het is al elf uur.”
</p>
<p id="d0e1310">“Ja, tante, mijn brief is af,” zei Elsje, haastig opstaande.
</p>
<p id="d0e1312">“Goed, ga dan gauw mee naar beneden. Wij hebben nog zooveel te doen vandaag. Hè, wat staat die jurk je akelig! Wij zullen
wat nette, nieuwe kleeren voor je <span class="pageno"><a id="d0e1314"></a>
[77]
</span>laten maken. Vindt je het niet heerlijk, dat je dat allemaal zoo maar van me krijgt?”
</p>
<p id="d0e1316">“Het is heel vriendelijk van u tante, maar.... maar mijn roode jurk zit me zoo erg gemakkelijk, die heb ik het liefst aan.”
</p>
<p id="d0e1318">“O, maar als een goede naaister jurken voor je maakt, zullen die je nog prettiger zitten natuurlijk. Kom, treuzel nu niet
langer.”
</p>
<p id="d0e1320">Niet lang daarna reed Elsje in gezelschap harer tante de drukke straten door naar een der deftigstige modemagazijnen der stad.
Men had haar een winterhoed opgezet, dien Cécile niet meer droeg en een kort lakensch manteltje aangetrokken, dat haar te
nauw was, zoodat zij zich niet heel behagelijk voelde “Wacht maar, we zullen wel gauw een jonge dame van je maken,” zei mevrouw
d’Ablong, toen het rijtuig stilstond voor een grooten winkel met spiegelruiten, waarachter zooveel fraaie stoffen in donkere
en lichte tinten en zooveel kostbare kant, zijde, fluweel en wit dons lagen uitgestald dat Elsje groote oogen opzette. Zij
volgde hare tante schuchter, toen een bediende in livrei met een beleefde buiging het portier en de glazen deuren van den
winkel opende.
</p>
<p id="d0e1322">Mevrouw d’Ablong liep tusschen de toonbanken aan beide zijden door, terwijl haar nichtje zeer bedeesd achteraan kwam. Het
was haar alsof al die dames en heeren achter de toonbanken haar nazagen en alsof de deftige mevrouwen, die hier hare inkoopen
deden, haar aankeken met oogen, die duidelijk zeiden: “Jij behoort hier niet, kind!” Ze was blij, toen hare tante de trap
opging, die toegang verleende tot een zaal, waar slechts twee jonge meisjes aanwezig waren en waar stapels fijn <span class="pageno"><a id="d0e1324"></a>
[78]
</span>linnengoed in de winkelkasten tegen den muur waren geborgen. Er heerschte een aangename warmte en Elsje vond dat de winkeljuffrouw,
die hare tante aansprak, een vriendelijk gezicht had.
</p>
<p id="d0e1326">“Wat is er van uw dienst, mevrouw?”
</p>
<p id="d0e1328">“Ik zou graag eens meisjeskorsetten van u willen zien,” zei mevrouw d’Ablong. “Het is voor dit meisje. Zij komt van buiten
en ik moet allerlei ondergoed voor haar hebben. De korsetten kunnen hier immers gepast worden, niet waar?”
</p>
<p id="d0e1330">“O ja zeker mevrouw, als u zoo goed wilt zijn mij even te volgen.”
</p>
<p id="d0e1332">Zij ging de zaal door naar een klein zijvertrekje, waar de zon vroolijk naar binnen scheen en men door een hoog boogvenster
een levendig uitzicht had op de drukke straat, die er vroolijk uitzag in het heldere, vriezende weer.
</p>
<p id="d0e1334">“O tante, wat is het hier aardig!” riep Elsje, naar het raam toeloopende en terstond daarop een kleur krijgende over hare
vermetelheid.
</p>
<p id="d0e1336">Mevrouw d’Ablong keek haar ontevreden aan; zij vond het in ’t geheel niet noodig dat de winkeljuffrouw wist dat Elsje haar
nichtje was. Het kind was eerst zoo dwaas verlegen geweest hier en nu opeens die uitroep!
</p>
<p id="d0e1338">“Jawel, het uitzicht is hier niet onaardig,” zei ze kortaf. “Maar kleed je nu maar gauw uit; wij hebben nog zooveel te doen.
Zoudt u meteen eens onderlijfjes willen laten zien, juffrouw?”
</p>
<p id="d0e1340">“Gaarne.” En het meisje ging heen.
</p>
<p id="d0e1342">“Komaan, Elsje, haast je wat,” zei hare tante ongeduldig. “De juffrouw komt dadelijk terug met de korsetten.”
<span class="pageno"><a id="d0e1344"></a>
[79]
</span></p>
<p id="d0e1345">“Maar ... maar tante, moet ik me dan hier heelemaal uitkleeden?” vroeg het kind met een angstig gezicht.
</p>
<p id="d0e1347">“Natuurlijk. Als wij alles eerst nog thuis laten sturen, duurt het weer langer, eer je er een beetje presentabel uitziet.”
</p>
<p id="d0e1349">“Maar ik wil veel liever niet zoo’n stijf korset aan hebben,” klaagde Elsje.
</p>
<p id="d0e1351">“Geen woord meer. Je doet nu dadelijk, wat ik je zeg,” klonk het gebiedend.
</p>
<p id="d0e1353">Met een zucht kleedde Elsje zich uit en liet zich door de geduldige winkeljuffrouw het eene korset na het andere aanpassen.
O, wat verveelde het haar en wat werden hare beenen moe en stijf van dat lange staan! En hoe ongemakkelijk zaten haar al die
nare, rare machines met ontelbare baleinen en wat was het verschrikkelijk om telkens weer de juffrouw te hooren zeggen: “Ziet
u mevrouw, van boven past dit heel goed, maar de jongejuffrouw is wat heel breed om het middel en de heupen.” De arme “jongejuffrouw”
had op het laatst een gevoel alsof ze een mismaakt schepsel was! En al was het warm in de kamer, toch werden hare armen en
haar hals zoo koud en kreeg ze zulk akelig kippenvel! Hoe was het toch mogelijk dat het hare tante niet verveelde naar dat
verschrikkelijke passen te kijken en dat zij maar steeds met dezelfde nauwkeurigheid haar oordeel ten beste gaf!
</p>
<p id="d0e1355">“U kunt dien veter nog wel wat meer aantrekken,” zei ze, toen Elsje eindelijk een korset aan had, dat tamelijk goed paste.
De juffrouw voldeed aan het bevel en Elsje kreeg een gewaarwording alsof ze in een soort van harnas vastgesnoerd zat.
<span class="pageno"><a id="d0e1357"></a>
[80]
</span></p>
<p id="d0e1358">“Het zit me nauw,” waagde ze te zeggen.
</p>
<p id="d0e1360">“Nauw jongejuffrouw?” vroeg het meisje verbaasd. “Dat is toch een heel wijd nummer. Het zal u nog wat ongemakkelijk zijn omdat
het nieuw is, maar ik geloof dat u er heel spoedig aan zult wennen.”
</p>
<p id="d0e1362">“Zij moet dit maar aanhouden,” zei mevrouw d’Ablong beslist. “Nu de onderlijfjes, juffrouw.”
</p>
<p id="d0e1364">Elsje begreep dat tegenstribbelen niets zou baten en onderwierp zich aan haar lot met de kalmte der wanhoop.
</p>
<p id="d0e1366">Met een onderlijfje kwam men gelukkig sneller klaar en eindelijk namen zij afscheid van het onderkleeren-departement en bracht
de onvermoeide mevrouw d’Ablong haar nichtje in een geheel ander gedeelte van het “modemagazijn”, dat in Elsje’s oogen een
reusachtigen omvang had.
</p>
<p id="d0e1368">Zij bevonden zich nu in een ruim vertrek, waar de japonstoffen werden verkocht. Elsje’s tante koos een paar donkere stoffen
voor jurken uit en begaf zich toen naar een kamer, waar Elsje de maat genomen werd en een zeer elegant gekleede dame met mevrouw
d’Ablong overlegde, hoe de jurken gemaakt moesten worden. Hiermee was men veel gauwer gereed dan Elsje had durven hopen en
hoewel het akelig korset haar knelde en zij zich niet heel opgewekt voelde, verheugde zij zich toch over het feit, dat ze
zich niet <i>weer</i> zoo lang behoefde te laten passen. Juist wilde hare tante zich met haar naar de mantelzaal begeven, toen haar nog iets scheen
in te vallen en ze tot de elegante dame zei:
</p>
<p id="d0e1373">“O ja juffrouw, u hebt zeker nieuwe stoffen ontvangen voor baltoiletjes? Waar kan ik die zien?”
</p>
<p id="d0e1375">“Gaat u even zitten mevrouw en de jongejuffrouw ook, dan kan ik ze wel dadelijk hier laten brengen.”
<span class="pageno"><a id="d0e1377"></a>
[81]
</span></p>
<p id="d0e1378">Ze drukte op een knopje en een jongen verscheen om even later terug te keeren met het verlangde.
</p>
<p id="d0e1380">“Vindt u dit niet bizonder lief, mevrouw?” zei de juffrouw, een lichtrose stof vertoonend, die zacht en wollig aanvoelde en
toch dun en fijn was. “Dat zou deze jongejuffrouw heel goed staan.”
</p>
<p id="d0e1382">“Jawel, maar wat hebt u daar? Is dat lichtgeel of wit, die kantachtige stof met die fijne, blauwe bloemetjes?”
</p>
<p id="d0e1384">“Dit bedoelt u? Dat is heel zacht crème, mevrouw, iets beelderigs voor een brunette, vindt u niet? Voor uwe eigene dochter
misschien.... u.... neemt u me niet kwalijk, maar u bent immers mevrouw d’Ablong?”
</p>
<p id="d0e1386">“Ja, en ik wou juist een baljaponnetje hebben voor mijn dochtertje. Stuurt u me dit maar eens op zicht, als ’t je blieft.
En.... ja, doet u er dat rose dan ook maar eens bij; het kon zijn dat ik voor dit meisje ook een baltoiletje noodig had.”
</p>
<p id="d0e1388">“Als ’t u belieft, mevrouw.”
</p>
<p id="d0e1390">Elsje kon hare ooren nauwelijks gelooven. Een baljurk noodig voor haar! Met groote oogen keek ze haar tante aan, terwijl deze
de beide stoffen nog eens nauwkeurig bezag.
</p>
<p id="d0e1392">“Dus dan stuurt u deze twee van avond nog op zicht?” vroeg ze nog eens.
</p>
<p id="d0e1394">“Jawel mevrouw.”
</p>
<p id="d0e1396">“Kom Elsje, dan gaan we nu mantels passen.”
</p>
<p id="d0e1398">Elsje ging snel mee. Een vraag brandde haar op de lippen.
</p>
<p id="d0e1400">“Tante,” zei ze zacht, toen mevrouw d’Ablong op het punt was, de “mantelzaal” binnen te gaan.
</p>
<p id="d0e1402">“Wat is er?”
</p>
<p id="d0e1404">“Heb ik misschien ook een baljurk noodig?”
<span class="pageno"><a id="d0e1406"></a>
[82]
</span></p>
<p id="d0e1407">Mevrouw d’Ablong glimlachte en keek Elsje vriendelijker aan dan ze vandaag nog gedaan had.
</p>
<p id="d0e1409">“Wou je dat graag?”
</p>
<p id="d0e1411">“Ik zou vreeselijk graag eens een bal willen zien,” zei Elsje. “Maar ik zou er liever stil naar kijken dan er aan meedoen,
omdat.... omdat ik niet weet of ik alles wel naar uw zin doen zou.”
</p>
<p id="d0e1413">“Als je je goed houdt en geen kuurtjes hebt en als je op Cécile’s manieren let en die probeert na te volgen, dan.... dan laat
ik je bij ons blijven tot na de partij. Cécile heeft er iederen winter een en dit jaar zal er niet alleen gedanst worden,
maar ook comedie gespeeld. Als ik dus tevreden over je ben, zul je dat alles bijwonen.”
</p>
<p id="d0e1415">“O!” was al wat Elsje zeide, maar al was de gedachte haar pijnlijk dat zij de belooning om bij de partij tegenwoordig te zijn,
nog moest verdienen, toch scheen het haar iets onuitsprekelijk heerlijks toe eens een “echt bal” te zien. Dat zou iets zijn
om van te vertellen, als ze weer tegenover grootmoeder op haar oude plaatsje zat!
</p>
<p id="d0e1417">“Hoe mooi tante,” zei ze met een dankbaren blik op den warmen, donkerbruinen mantel, dien mevrouw d’Ablong voor haar kocht.
Het korset begon wezenlijk al een beetje te wennen, vond ze, hoewel ze een hooge kleur had, omdat ze zooveel minder makkelijk
adem haalde dan anders. Er werd bij een Fransch sprekende modiste een hoed met veeren voor haar gekocht; toen gaf hare tante
den koetsier bevel naar den kapper te rijden.
</p>
<p id="d0e1419">Dat viel Elsje niet mee; zij had gehoopt dat zij nu weer naar huis terug zouden gaan, of dat zij eens wat zou mogen gaan wandelen.
Ze was zoo gewend om veel in de frissche lucht te zijn; ze snakte er letterlijk naar om de aanraking van den wind te voelen
op hare wangen <span class="pageno"><a id="d0e1421"></a>
[83]
</span>en zich te koesteren in de volle, heldere Januarizon. Met een zucht ging ze met haar tante het “damessalon” van den “coiffeur”
binnen.
</p>
<p id="d0e1423">“Ik kom zelf maar even bij u, mijnheer,” zei mevrouw d’Ablong tot een klein mannetje met donker, krullend haar, “omdat er
nogal haast bij is. Wilt u eens zien, wat er van dit haar is te maken? Zet je hoed eens af, kind.”
</p>
<p id="d0e1425">“Tot uw dienst, mevrouw,” zei de beleefde kapper, buigend als een knipmes. “Ga toch zitten als ’t u belieft en wil de jongejuffrouw
dan in dezen stoel plaats nemen?”
</p>
<p id="d0e1427">En met veel drukte en een vertoon van grooten ijver, schoof hij Elsje een lederen stoel met hooge zitting toe en haalde zijn
kam en schaar te voorschijn.
</p>
<p id="d0e1429">“Het is geen mooi haar,” zei mevrouw d’Ablong, “maar u kunt er toch misschien wel iets aan doen dat het wat aardiger en meer
gedistingeerd zit.”
</p>
<p id="d0e1431">“O ja zeker mevrouw, zeker. Wilt u het hoofd een <i>klein</i> weinigje meer rechtop houden, jongejuffrouw? Zoo is het goed, dank u. Ik geloof dat het lang geleden is dat dit haar gepunt
is, mevrouw. Hoe zoudt u het vinden, als ik de jonge dame een heel klein weinigje kleursel in het haar deed? De kleur is....
als ik het zeggen mag, een beetje.... ordinair.”
</p>
<p id="d0e1436">“Neen, neen, verf wil ik niet in mijn haar hebben!” riep Elsje, driftig opspringend. “Dat kan niet, dat vind ik veel te vies!”
</p>
<p id="d0e1438">“Ga maar gauw weer zitten, kind,” zei haar tante bedaard, maar met een zeer strengen blik. “Neen mijnheer, u behoeft geen
andere kleur aan het haar te geven; van dergelijke kunstmiddeltjes houd ik heelemaal niet, dat weet u wel. Hoe zou het staan,
als het een weinig gegolfd werd en als u wat pony knipte van voren?”
<span class="pageno"><a id="d0e1440"></a>
[84]
</span></p>
<p id="d0e1441">“Dat zou wel gaan, mevrouw. Als de jongejuffrouw zoo goed zou willen zijn, haar hoofdje wat stiller te houden. Zoo! Als dit
achterhaar nu goed weggeschuierd is en het ponyhaar een weinigje gefriseerd, zult u eens zien hoe goed het staat.”
</p>
<p id="d0e1443">En ijverig gebruikte hij de krultang, waarbij het Elsje hoe langer hoe benauwder te moede werd.
</p>
<p id="d0e1445">Eindelijk legde hij het, in hare oogen zeer hatelijke, instrument neer, nam den schuier, streek het achterhaar glad en strikte
het lint om Elsje’s hoofd. Toen zijn werk met een blik vol innig welgevallen beschouwend, zei hij:
</p>
<p id="d0e1447">“Zie eens mevrouw, nu bevalt het u zeker beter, niet waar? Deze coiffure geeft de jonge dame een geheel ander voorkomen, vindt
u niet? Alleen nog een klein, heel klein droppeltje van iets, om de kleur iets minder geel te maken?”
</p>
<p id="d0e1449">“Kijk mij eens goed aan,” zei mevrouw d’Ablong, zonder op de vraag van den kapper te letten. “Trek niet zoo met je wenkbrauwen.
Neen, neen, niet dat haar wegschuiven van je voorhoofd.”
</p>
<p id="d0e1451">“Het jeukt zoo,” zei Elsje verdrietig.
</p>
<p id="d0e1453">Weer keek haar tante haar aan met een afkeurenden blik; toen zei ze:
</p>
<p id="d0e1455">“Zoo kan het wel blijven, mijnheer. Als er nog iets aan veranderd worden moet, zal ik u wel een boodschap sturen.”
</p>
<p id="d0e1457">Eindelijk, eindelijk was er, voorloopig ten minste, niets meer te bestellen ter verfraaiing van Elsje’s toilet en persoon
en reed zij met haar tante naar huis terug.
<span class="pageno"><a id="d0e1459"></a>
[85]
</span></p>
<p class="div1"><a id="d0e1460"></a></p>
<h1 class="label">Hoofdstuk VI.</h1>
<h1>Nieuwe Kennissen.</h1>
<p id="d0e1465">“Nog eens, Elsje, doe nu vooral je best, aardige, beschaafde, damesachtige manieren aan te nemen,” begon mevrouw d’Ablong
weer in het rijtuig. “Die drift zooeven bij den kapper stond je bij voorbeeld weer heel leelijk. Neen, neen, zucht nu maar
niet zoo ongeduldig en schuif ook niet zoo heen en weer op de bank. Je zult werkelijk met veel meer plezier bij ons logeeren,
als je zelf probeert wat in den smaak te vallen. Het is voor Cécile ook niet prettig, als je zoo’n burgelijken indruk maakt.
Wil je me nu beloven goed op te letten hoe Cilly en ik ons gedragen?”
</p>
<p id="d0e1467">“Ja tante,” zei Elsje, zoo kalm als het haar mogelijk was, “maar ik verlang er in het geheel niet naar om een modepop te worden.
En grootmoeder zegt nooit iets van mijn manieren!”
</p>
<p id="d0e1469">“Wij spreken nu niet over grootmoeder, kind, maar wij hebben het erover hoe je je <i>hier</i> gedragen moet. Je kondt onmogelijk beter voorbeeld hebben dan Cilly. Zij heeft onberispelijke manieren, al heeft ze natuurlijk
ook veel voor omdat ze zoo beelderig mooi is en dat....”
</p>
<p id="d0e1474">Zij eindigde den zin niet, maar Elsje begreep wel <span class="pageno"><a id="d0e1476"></a>
[86]
</span>dat ze bedoelde: “en dat ben jij niet.” Ze kreeg een kleur van ergernis, maar ze hield zich in en bleef zwijgen totdat het
rijtuig weer voor het huis van mevrouw d’Ablong stil stond.
</p>
<p id="d0e1478">“O, Cilly heeft zeker kennisjes bij zich,” zei deze, toen Elsje en zij naar boven gingen en een kamer voorbij kwamen, waar
Elsje nog niet geweest was en waaruit het geluid van vroolijke meisjesstemmen naar buiten drong. “Doe maar gauw je goed af,
Elsje, dan kun je naar haar toegaan. Het is jammer dat je geen andere jurk hebt, maar deze past je toch beter dan die blouse
van gisteravond. Laat mij nog eens even kijken hoe je haar nu zit. Zoo, zoo, vind ik het; het bevalt me toch maar half. Hoe
kom je nu toch weer zoo rood in je gezicht en lieve tijd kind, wat heb je leelijke, groote handen! En hoe komen die toch zóó
ruw?”
</p>
<p id="d0e1480">“Van het werken, tante,” zei Elsje een beetje trotsch. “Maar zou ik dat korset vandaag niet nog uit mogen hebben? Het geeft
me zoo’n benauwd gevoel.”
</p>
<p id="d0e1482">“Och kom kind, malligheden! Ga nu maar gauw naar Cilly’s kamer en let vooral op je manieren. Wees bedaard en spreek nog maar
niet te veel vandaag.”
</p>
<p id="d0e1484">“Ik wou liever eens wat gaan wandelen, tante. Ik verlang zoo vreeselijk om eens even in de lucht te zijn. Thuis ben ik zooveel
buiten. Later kan ik toch ook nog wel met Cécile’s vriendinnen kennis maken.”
</p>
<p id="d0e1486">“Neen, neen, je gaat er nu heen. Morgenochtend kan dat wandelen wel gebeuren. Je blijft vandaag verder thuis.”
</p>
<p id="d0e1488">Dan maar met moed er op af! dacht Elsje, toen ze naar beneden liep en de deur opende van de kamer, waaruit het drukke gelach
en gepraat klonk. Zij zag een vrij groot vertrek met twee ramen aan den tuin en <span class="pageno"><a id="d0e1490"></a>
[87]
</span>elegante tafeltjes, gemakkelijke stoeltjes, een kleine, sierlijke canapé, waarvoor een aardig eikenhouten theetafeltje stond
met een fijn porseleinen theeservies, dat op dit oogenblik ijverig dienst deed, een overvloed van smaakvolle, kleine snuisterijen
op den schoorsteen en het miniatuur-schrijfbureautje bij het raam, een groote verscheidenheid van waaiers en zijden draperieën
in zachte tinten,—op een lage, zwarte zuil in een hoek een allerliefste kleine groep in wit marmer van twee slapende kinderen,
aan den muur een paar landschap-etsen en een menigte kleine en groote photographieën en in een vergulden lijst een schilderij
van een mooi kinderkopje met bruine oogen en donker krullend haar—blijkbaar een portret van Cécile, toen ze twee of drie jaar
oud was.
</p>
<p id="d0e1492">Dit alles zag Elsje als niet ziende, zoozeer werd zij overweldigd door een gevoel van plotselinge verlegenheid, toen zij de
kamer in ging. Niemand scheen haar binnenkomen te bemerken en zij bleef in een linksche houding bij de deur staan, onzeker
wat ze doen zou en eigenlijk heel weinig verlangend om de aandacht op zich te doen vestigen.
</p>
<p id="d0e1494">“Neen maar, hoe allergekst Cilly,” zei een groot, blond meisje, dat naast Cécile zat, die de <i>afternoon-tea</i> schonk in kleine kopjes van doorschijnend wit porselein met rose bloemtakjes beschilderd. “Heeft hij dat heusch tegen je
gezegd en wat heb je toen geantwoord? Dat je pas zestien waart?”
</p>
<p id="d0e1499">“Eigenlijk maken wij Cilly ook ouder doordat wij juist hare vriendinnen zijn,” zei een meisje met een spits, scherp gezicht.
“Wij zijn alle drie al achttien en Cilly is <i>net</i> zestien geworden.”
<span class="pageno"><a id="d0e1504"></a>
[88]
</span></p>
<p id="d0e1505">“Neen Lou, <i>ik</i> ben nog maar zeventien,” zei de derde gast, een meisje met een rond gezicht en vroolijke, blauwe oogen. “En we blijven Cilly
trouw, hoor. Ik kan onmogelijk zonder haar leven en zij niet zonder mij, is ’t wel, <i>darling</i>? Toe, zeg ons nu eens gauw wat je geantwoord hebt, op dat gewichtige oogenblik, toen je....”
</p>
<p id="d0e1513">”<i>Dear me</i>, daar staat Lizzie af te luisteren wat wij praten!” viel Cécile opeens verschrikt in. “Heeft mama je hierheen gestuurd, Lizzie?”
</p>
<p id="d0e1518">Elsje knikte verlegen en bleef bij de deur staan, terwijl Cécile’s vriendinnen haar met onverholen verbazing aanstaarden.
</p>
<p id="d0e1520">“En heeft mama ook gezegd dat je daar vooral bij de deur moest staan blijven?” vroeg Cécile spottend.
</p>
<p id="d0e1522">“Neen, volstrekt niet,” zei Elsje, zich vermannend.
</p>
<p id="d0e1524">“Nu, kom dan hier.”
</p>
<p id="d0e1526">Elsje kwam naderbij met een gezicht, dat onverschillig moest heeten, maar waarop duidelijk te lezen stond dat ze zich weinig
op haar gemak voelde.
</p>
<p id="d0e1528">“Dit is Lizzie van den Berg, mijn nichtje van buiten. Ze logeert bij ons,” zei Cécile, zich tot hare gasten wendend.
</p>
<p id="d0e1530">“O, ik wist niet dat je een nichtje hadt, dat buiten woonde,” zei de scherpe Louise. “Zeker verre familie, he? Aangenaam kennis
te maken,” vervolgde ze, zich tot Elsje wendend en hare hand uitstekend, waarop de twee andere meisjes haar voorbeeld volgden.
</p>
<p id="d0e1532">“Ze heeft ons wel eens verteld van een <i>neef</i>, die buiten woonde,” zei Emma, het meisje met het vroolijke gezicht schalks, terwijl Cécile Elsje op een laag stoeltje naast
zich liet plaats nemen.
<span class="pageno"><a id="d0e1537"></a>
[89]
</span></p>
<p id="d0e1538">”<i>Please don’t</i>,” zei Cécile met een flauw blosje en met een waarschuwende beweging harer oogen naar Elsje.
</p>
<p id="d0e1543">“He ja, waar hadden wij het ook weer over?” zei het groote, blonde meisje, dat Cato heette. “O gunst neen, daar kom ik weer
op verboden terrein!” En zij proestte het uit van het lachen.
</p>
<p id="d0e1545">“Hè, wat ben je vervelend,” zei Cécile spijtig. “Wil je nog een kopje thee? Als ’t je blieft, Lizzie, dit is voor jou.”
</p>
<p id="d0e1547">“Toe Cilly, niet boos zijn!” zei Cato, “dat kan ik heusch niet dragen. Wat vind ik dat toch een allersnoeperigst portret van
je, dat geschilderde! En wat hadt je <i>toen</i> toch een allerliefst gezichtje! Jammer dat je zoo erg veranderd bent na dien tijd.”
</p>
<p id="d0e1552">“Cato, wees toch niet zoo laf,” zei Cécile, toch nogal gevleid door het bedekte compliment.
</p>
<p id="d0e1554">“Ja, ik zou wel eens willen weten, of <i>sommige</i> menschen dat portret wel eens gezien hebben,” zei Emma met een geheimzinnig lachje.
</p>
<p id="d0e1559">“Wat meen je daarmee?” vroeg Cécile, terwijl ze met neergeslagen oogen water in het trekpotje schonk.
</p>
<p id="d0e1561">“He ja, wat zou ze daarmee meenen? Of liever, wien zou ze daarmee meenen?” zei Louise lachend en op half fluisterenden toon.
</p>
<p id="d0e1563">“Ik vind dat dat portret waard is dat iedereen het ziet, die je kent, Cilly,” zei Cato beslist. “Bent u dat niet met mij eens,
juffrouw Lizzie?”
</p>
<p id="d0e1565">“Och Cato, wees toch niet zoo dwaas!” zei Cécile. “Noem haar toch Lizzie, ze is pas veertien jaar.”
</p>
<p id="d0e1567">“Met heel veel genoegen. Nu Lizzie, ben je het niet met me eens?”
<span class="pageno"><a id="d0e1569"></a>
[90]
</span></p>
<p id="d0e1570">“Ja,” zei Elsje met een onbestemd gevoel dat men haar voor den gek hield.
</p>
<p id="d0e1572">“Ben je al eens eerder hier gelogeerd geweest?” vroeg Emma, met een goedhartige poging om Elsje aan het praten te krijgen.
</p>
<p id="d0e1574">“Neen.”
</p>
<p id="d0e1576">“En houdt je veel van het buitenleven?”
</p>
<p id="d0e1578">“Ja.”
</p>
<p id="d0e1580">“Cécile heeft zeker ook al eens bij jou gelogeerd?”
</p>
<p id="d0e1582">“Neen.”
</p>
<p id="d0e1584">“Het lijkt wel het spelletje van ja en neen,” zei Louise zacht tot Cato.
</p>
<p id="d0e1586">“O, het is zoo’n vervelend kind,” fluisterde Cécile terug. “Ik begrijp heusch niet waarom mama haar hier gevraagd heeft.”
</p>
<p id="d0e1588">Met een gloeiend gezicht, warme handen en een benauwd, stijf gevoel door het korset niet alleen, maar ook door de ongemakkelijke
houding, waarin ze zat, op het puntje van het lage vouwstoeltje—achterover leunen wist ze niet of voor haar “welgemanierd”
was—beantwoordde Elsje de vragen, die haar werden gedaan. Weer was het haar alsof zij iemand anders was, niet hetzelfde meisje
als de vroolijke, levenslustige, werkzame Elsje, die blij en moedig haar taak verrichtte en gelukkig was in het kleine huisje
bij grootmoeder.
</p>
<p id="d0e1590">En toen de meisjes haar met rust lieten, in de overtuiging dat er met dat “stille burgerkind” niets te beginnen was, keek
zij verlangend naar de heldere zonnestralen, die in de kamer vielen en zag zij het alles duidelijk voor zich: de lange, rustige
dorpsstraat met de roode en grijze gevels der huizen en de groen-en-roode luiken beschenen door de zon, den breeden straatweg
<span class="pageno"><a id="d0e1592"></a>
[91]
</span>met de schilderachtige dennengroepjes, de ruime velden met de korte struiken langs den kant, de kale takken goudbruin en geel
getint door het warme licht,—en eindelijk het vriendelijke huisje met grootmoeders gezicht voor het raam, haar toeknikkend
met een welkomstgroet in de oude oogen.
</p>
<p id="d0e1594">Emma moest tweemaal de vraag herhalen, die ze tot Elsje had gericht, zoozeer was deze in gedachten verzonken.
</p>
<p id="d0e1596">“Ben je nog hier met Cécile’s partij?” vroeg ze.
</p>
<p id="d0e1598">“Dat denk ik niet,” zei Cécile haastig. “En in ieder geval kan <i>zij</i> natuurlijk niet meespelen. Dan moeten we liever een ander zien te vinden voor die rol. Lizzie heeft stellig nooit comedie
gespeeld; zij kan onmogelijk meedoen.”
</p>
<p id="d0e1603">“Nu, <i>wij</i> weten dan ten minste al vast, wat we te leeren hebben,” zei Louise. “Voor die rol van Grietje moet dan nog iemand gevonden
worden. Zeg Cilly, je hebt zeker weer een snoeperig toiletje?”
</p>
<p id="d0e1608">“Ik weet nog niet precies wat ik aan zal doen,” zei Cécile. “Misschien geeft mama me weer iets nieuws.”
</p>
<p id="d0e1610">“Toe Cato, sta nu op, we moeten heusch weg,” zei Emma. “Je gaat immers zoo ver met me mee?”
</p>
<p id="d0e1612">“Ja zeker. O, daar is je mama, Cilly. Dag mevrouw, hoe maakt u het? Hoe heerlijk, dat Cilly’s partij al zoo gauw is!”
</p>
<p id="d0e1614">“Dag meisjes,” zei mevrouw d’Ablong, die binnen gekomen was met twee brieven in de hand. “Hier is een brief van grootmama,
Cilly. Zij komt hier gauw een poosje logeeren, dus zij zal er waarschijnlijk ook zijn met de partij.”
</p>
<p id="d0e1616">“O, dat is gezellig,” zei Cécile. “Jij kent grootmama wel, he Emma?”
<span class="pageno"><a id="d0e1618"></a>
[92]
</span></p>
<p id="d0e1619">“Ja zeker, die aardige dame met dat prachtige grijze haar, die hier ook was op je verjaardag. Zij is immers uw moeder, niet
waar mevrouw?”
</p>
<p id="d0e1621">“Neen, de moeder van mijn man,” zei mevrouw d’Ablong. “Ze woont op een buiten in de buurt van Arnhem. Cécile logeert er dolgraag.”
</p>
<p id="d0e1623">“O ja, dat wist ik wel, maar ik dacht dat zij uw moeder was. Hoe aardig dat zij juist hier is met de partij, Cilly. Maar nu moeten we heusch weg.”
</p>
<p id="d0e1628">“Hier is ook een brief voor jou, Elsje,” zei hare tante zacht. “Van grootmoeder, daar ben je zeker heel blij mee.”
</p>
<p id="d0e1630">“O ja, hoe heerlijk!” zei Elsje, blij opspringend. “Mag ik weggaan, tante, en hem boven lezen op mijn kamer?”
</p>
<p id="d0e1632">“Ja, maar groet de meisjes dan eerst.”
</p>
<p id="d0e1634">Elsje gehoorzaamde haastig en Emma zei vriendelijk:
</p>
<p id="d0e1636">“Dag Lizzie, ik hoop dat je me eens op komt zoeken met Cécile.”
</p>
<p id="d0e1638">Toen snelde Elsje naar boven naar haar kamer, met den kostbaren brief stijf in haar hand gedrukt. De tranen sprongen haar
in de oogen, toen ze het welbekende, beverige schrift zag op het adres en met haastige, trillende vingers scheurde zij het
couvert open en begon te lezen. Lang was de brief niet, maar Elsje las dien herhaaldelijk over, als wilde zij de hartelijke,
bemoedigende woorden uit het hoofd leeren. Grootmoeder had haar brief natuurlijk nog niet ontvangen, maar zij zag er verlangend
naar uit, dat begreep Elsje zeker wel. Het was erg vreemd dat zij niet thuis was, maar zij moest toch maar denken dat grootmoeder
het heel goed had; Aafje’s zuster zorgde best voor haar. En Krelis was er ’s ochtends geweest met een aardig klein poesje
voor Elsje. Hij had er twee van vrouw Rikkers gekregen <span class="pageno"><a id="d0e1640"></a>
[93]
</span>en dat van Elsje was pikzwart met een smalle witte streep op het borstje. En Aafje’s zuster was een beetje bang voor het katje,
omdat het haar telkens voor de voeten liep.
</p>
<p id="d0e1642">Telkens als Elsje dit gedeelte van den brief las, lachte zij hardop, maar zij las het eerste stukje met grootmoeders hartelijke
woorden vol liefde, nog vaker en eindelijk bracht zij het papier met een hartstochtelijke beweging aan de lippen en kuste
het.
</p>
<p id="d0e1644">Toen lachte ze om hare opgewondenheid.
</p>
<p id="d0e1646">“Hoe kom ik toch zoo mal hier!” zei ze bij zichzelf, “grootmoeder zou mij erg uitlachen, als ze me zoo zag. Kom, ik moet moed
houden en niet zoo flauw zijn.”
</p>
<p id="d0e1648">“Ben je hier, Elsje?” klonk de stem van mevrouw d’Ablong op het portaal.
</p>
<p id="d0e1650">“Ja tante.”
</p>
<p id="d0e1652">“Goede berichten van grootmoeder?” vroeg ze, de kamer inkomend. “Voelt ze zich beter?”
</p>
<p id="d0e1654">“O ja, dat geloof ik wel; daar schrijft grootmoeder heel weinig over.”
</p>
<p id="d0e1656">“Kom, dat is een goed teeken. Ga nu nog even naar Cécile’s kamer, kind. Cilly heeft je wat te zeggen. Wees vooral lief en
bedaard tegen haar hoor en doe wat zij je zegt.”
</p>
<p id="d0e1658">Elsje zuchtte eens even, maar zij gehoorzaamde toch en een oogenblik later stond ze weer in Cécile’s kamer.
</p>
<p id="d0e1660">Cilly lag lang-uit op de canapé met een boek in de hand. Zij keek niet op, toen Elsje binnenkwam, maar zij scheen toch gemerkt
te hebben, dat deze in de kamer was, want met hare oogen op het boek geslagen, zei ze koel:
</p>
<p id="d0e1662">“O, ben je daar?”
<span class="pageno"><a id="d0e1664"></a>
[94]
</span></p>
<p id="d0e1665">Toen bleef ze rustig doorlezen, terwijl Elsje ongeduldig afwachtte, wat ze verder zeggen zou. Zij deed echter precies of ze
alleen was, sloeg een bladzijde om en bleef ijverig in het boek kijken.
</p>
<p id="d0e1667">Het was eenvoudig niet om uit te staan, vond Elsje.
</p>
<p id="d0e1669">“Cilly,” zei ze.
</p>
<p id="d0e1671">Cécile keek op. “Och kind, noem mij als ’t je blieft maar Cécile, dat spreek je in ieder geval beter uit dan Cilly. Het is
of je tien s’s in het woord brengt, zoo dwaas en ordinair komt het er uit. Wat is er?”
</p>
<p id="d0e1673">“Dat wou ik jou juist vragen,” zei Elsje, al haar best doende niet driftig te worden. “Tante heeft me naar je toegestuurd,
omdat je me iets te zeggen hadt.”
</p>
<p id="d0e1675">“O ja, dat is ook zoo, maar je kondt toch wel even wachten. Heeft mama je die pony laten knippen? Ik vind niet dat het je
schoonheid verhoogt.”
</p>
<p id="d0e1677">Elsje antwoordde niet.
</p>
<p id="d0e1679">“Je schijnt geen heel goed humeur te hebben,” hernam Cécile spottend. “Hoor eens Lizzie, mama wil absoluut dat je hier nog
bent met mijn partij, maar doe dan als ’t je blieft je best om een <i>klein</i> beetje meer een <i>lady</i> te zijn. Mama wil ook dat je meespeelt in het comediestukje dat wij zullen opvoeren. <i>Ik</i> vind het gek, maar het moet nu natuurlijk toch. Gelukkig is het een kleine rol en je moet dan voor dienstmeisje spelen, dat
komt dus nogal goed uit; voor die rol ben je nog het meest geschikt. Leer je gemakkelijk uit het hoofd?”
</p>
<p id="d0e1690">“Op school kon ik altijd best leeren,” zei Elsje fier, “maar ik wil liever niet meedoen in dat tooneelstukje. Ik wil ook wel
weer weg vóór de partij, als jij het zoo verschrikkelijk vindt dat ik er bij ben!”
</p>
<p id="d0e1692">“Je doet wat mama wil, niet wat je zelf wilt, dat <span class="pageno"><a id="d0e1694"></a>
[95]
</span>spreekt,” zei Cécile beslist. “Natuurlijk zou het voor mij oneindig prettiger zijn als je er niet bij waart, maar mama heeft
mij zooeven gezegd dat zij er bepaald op gesteld is omdat het jouw grootmoeder plezier zal doen en nu gebeurt het natuurlijk.”
</p>
<p id="d0e1696">“Mijn grootmoeder is de jouwe ook, Cécile,” zei Elsje met bevende lippen. “En je moogt wel heel trotsch op haar wezen.”
</p>
<p id="d0e1698">Nu was het Cécile’s beurt om een beetje verlegen te kijken. Zij antwoordde echter niets op Elsje’s woorden, maar zei, op het
boek wijzend: “Kom eens even wat dichter bij. Kijk, dit is het stukje. Het dienstmeisje komt het eerst op en moet vlug en
wat bijdehand spelen. Je rol is klein; in het tweede en derde bedrijf heb je bijna niets te zeggen. Je kunt van avond wel
in de leerkamer gaan zitten en je rol overschrijven. Weet je hoe je dat doen moet?”
</p>
<p id="d0e1700">“Ja, ik moet zeker alleen opschrijven wat die Grietje te zeggen heeft.”
</p>
<p id="d0e1702">“En goed opletten, wanneer je invallen moet. De volgende week hebben we repetitie, maak dat je je rol dan prompt hebt geleerd.
Ik zal het boek wel op de leerkamer leggen, ga nu maar heen.”
</p>
<p id="d0e1704">En ’s avonds zat Elsje weer rustig alleen in de leerkamer. Er lag een groot vel papier voor haar en met een kleur van inspanning
schreef ze vlijtig de rol van “Grietje” over. Als zij zich van avond flink hield, mocht ze den volgenden ochtend alleen een
eindje gaan wandelen, had hare tante gezegd. Zij moest dan in de buurt blijven natuurlijk, dan was er geen kans op dat ze
verdwalen zou. En met het puntje van haar tong uit den mond en haar hoofd dicht over het papier gebogen, <span class="pageno"><a id="d0e1706"></a>
[96]
</span>schreef ze zonder ophouden voort. Miss Piper kwam haar een kopje thee brengen en bleef even bij haar om een paar vriendelijke
woorden te zeggen, maar overigens kon zij zich ongestoord aan haar werk wijden, zoodat ze eindelijk het laatste woord had
geschreven. Ze vond dat die “Grietje” nogal grappige dingen zeide en zij zag er op dit oogenblik nog niet erg tegen op om
voor dienstmeisje te spelen. Het zou wel gaan, dacht ze; het leek haar niet heel moeielijk. Als zij de meisjes maar eerst
wat beter kende, zou ze zich wel gauw wat meer met haar op haar gemak voelen.
</p>
<p id="d0e1708">Den volgenden ochtend gaf mevrouw d’Ablong haar werkelijk verlof om even uit te gaan. Het sneeuwde een weinig, maar dat hinderde
Elsje niet. Zij beloofde vast dat ze niet te ver van huis zou gaan en niet te lang wegblijven—toen liep ze vlug naar haar
kamer om zich klaar te maken. Daar viel haar opeens iets in. Als zij nu gauw even haar eigen roode jurk aantrok en haar kapje
opzette! Het was zooveel prettiger om daarin uit te gaan dan met haar nieuwen hoed en mantel—daar kon ook zoo licht iets aankomen
met die sneeuw! Tante zou er natuurlijk niets tegen hebben; zij ging nu immers alleen uit en niemand kende haar in deze groote
stad. Zij bedacht zich niet lang, maar deed vlug de kast open om te zien of haar jurk er nog in hing. Jawel hoor, daar was
ze, die verachte roode! En daar was haar kapje ook! Kom, een, twee, drie, haar reiscostuum weer aangetrokken, toen vlug de
trappen af en de gang door naar de voordeur. Al maakte ze zichzelf wijs dat haar tante nu niets op deze kleeding zou aan te
merken hebben, toch vond ze het erg plezierig dat ze niemand tegenkwam op haar tocht naar beneden. <span class="pageno"><a id="d0e1710"></a>
[97]
</span>De voordeur ging gelukkig veel gemakkelijker open dan ze had durven hopen. Daar stond ze op de stoep. Hè, wat was het buiten
heerlijk! Het begon harder te sneeuwen en groote vlokken stoven haar langs de ooren, op haar kapje, op de jurk en op de oogharen,
zoodat ze die lachend knipte en het vocht van haar gezicht moest vegen. Ze keek eerst eens goed om zich heen, voordat ze verder
ging. Ze moest den weg vooral onthouden, maar o, wat was het heerlijk, heerlijk om de frissche lucht weer in te ademen! Zij
had een gevoel alsof ze in geen dagen buiten was geweest. Met volle teugen dronk ze de lucht in en keek vroolijk rond. Het
huis van mevrouw d’Ablong stond op een stille, deftige gracht. Langzaam liep zij de statige, hooge huizen langs tot ze bij
een breede straat kwam, waar het heel druk was en zich rij aan rij groote, mooie winkels vertoonden.
</p>
<p id="d0e1712">O, wat wemelde het hier van menschen! Zij bleef dicht langs den winkelkant gaan, uit vrees van tusschen den drom van karren,
rijtuigen en trams te raken, die voortdurend door de straat reden. Telkens stond ze stil voor een der winkelramen om al het
moois te bewonderen, dat hier uitgestald lag. Het meest trok een groote bloemenwinkel haar aandacht. Het was haar alsof ze
in een toovertuin keek, zoo prachtig zag het er achter dat raam uit! Rijke bouquetten lichtgele rozen met fijne, sierlijke
takjes vrouwenhaar, stonden in hooge vazen van zacht-groen en rood glas, terwijl een overvloed van kerstrozen, de mooie, reinwitte
sterren afstekend tegen de donkergroene, stevige bladeren, gegroepeerd was tegen een draperie van donkerrood fluweel. Allerlei
soorten varenplanten en palmen waren <span class="pageno"><a id="d0e1714"></a>
[98]
</span>tusschen de bloemen in gezet. Elsje kon hare oogen nauwelijks gelooven. Al die prachtige bloemen en planten midden in den
winter! Naast den bloemenwinkel, op den hoek van een nauwe straat, was een kleine kruidenierswinkel, die er bizonder onaanzienlijk
uitzag naast zijn rijken buurman, maar Elsje keek er opgetogen naar. Bijna precies zoo’n kruidenierswinkel als die bij haar
in het dorp! De deur stond op een kier en zij gluurde nieuwsgierig naar binnen. Kijk, de toonbank was ook aan denzelfden kant
en och, wat stond daar een aardig klein kereltje met knikkers te spelen! Een vrouw met een vriendelijk gezicht stond achter
de toonbank en riep: “Toe maar Evert, toe maar, het gaat al heel mooi!” Zij was zeker de moeder van den kleinen jongen.
</p>
<p id="d0e1716">Daar rolde een der knikkers naar buiten vlak voor Elsje’s voeten. “O moeder, daar loopt er een weg, die mooie groote nog wel!
Dien pakken ze bepaald mee!” En zoo gauw als zijn kleine voeten hem veroorloofden, dribbelde Evert naar de deur toe om den
verloren schat te gaan zoeken.
</p>
<p id="d0e1718">Elsje had den knikker terstond opgeraapt, maar Evert zag dit niet en liep op een drafje de deur uit, juist op het oogenblik
dat een vigilante snel den hoek der straat omkwam. De kruideniersvrouw gaf een gil en vloog den winkel uit om haar zoontje
buiten het bereik der paardenhoeven te brengen, maar zij kwam te laat en Evert zou zeker een vreeselijk ongeluk hebben gekregen,
indien Elsje hem niet had gegrepen en vlug als de wind met hem den winkel was ingeloopen. Het kleine kereltje begon te schreien
nu de schrik voorbij was, zijn moeder drukte hem met een hartstochtelijke <span class="pageno"><a id="d0e1720"></a>
[99]
</span>beweging aan het hart en dankte toen Elsje met uitbundige dankbaarheid.
</p>
<p id="d0e1722">“Nu is mijn knikker heelemaal weg!” klaagde Evert met zulk een bedroefd gezichtje dat zijn moeder en Elsje er om moesten lachen.
</p>
<p id="d0e1724">“Kijk eens!” zei Elsje, hem het verlorene voorhoudend. “Dien had ik al eerder opgeraapt dan jou.”
</p>
<p id="d0e1726">Evert lachte door zijne tranen heen.
</p>
<p id="d0e1728">“Dank je wel hoor, voor al je hulp,” zei zijn moeder. “Dat trof mooi, he Evert? Dat dit vriendelijke meisje juist den knikker
moest oprapen en jou zoo flink weghalen voor die vigelante!”
</p>
<p id="d0e1730">“Ja,” zei Evert en keek Elsje met groote oogen aan. Zij scheen een gunstigen indruk op hem te maken, want terwijl hij haar
zachtjes aan den rok trok, zei hij:
</p>
<p id="d0e1732">“Je moet mijn paardje zien.”
</p>
<p id="d0e1734">“Dat wil ik heel graag,” zei Elsje vroolijk, “als moeder het goed vindt.”
</p>
<p id="d0e1736">“Wel zeker,” zei deze. “Evert heeft van Sinterklaas een paardje gekregen en dat wil hij nu aan iedereen laten kijken. Kom
maar even binnen, als ’t je blieft.” Elsje ging den winkel door en volgde de vrouw door een smalle gang naar een klein vertrek,
dat achter den winkel gelegen was en hierop door een glazen deur uitzicht gaf. Tegenover deze deur was een raam aan een klein
tuintje en hier, in de lage vensterbank, stond de grootste schat van Evert, een klein, bruin, houten paard.
</p>
<p id="d0e1738">“Kijk!” zei hij terstond, toen zij de kamer in waren, met een blik vol trots zijn ros aan Elsje toonend.
</p>
<p id="d0e1740">“Heel mooi!” zei ze, “en hij heeft ook heel wat te eten!”
<span class="pageno"><a id="d0e1742"></a>
[100]
</span></p>
<p id="d0e1743">Er lagen eenige krenten en rozijnen bij het paard op de vensterbank.
</p>
<p id="d0e1745">“Ik eet er ook van,” zei Evert heel eerlijk en stopte een paar rozijnen in den mond. “Wil je ook wat?”
</p>
<p id="d0e1747">“Neen, dan zullen we haar wat meer geven,” zei zijn moeder. “Wacht maar!” Zij ging even naar den winkel en kwam spoedig met
een bruin papieren zakje vol rozijnen terug.
</p>
<p id="d0e1749">“Dank u wel,” zei Elsje. “Ik vind dit zoo’n aardigen winkel, net zoo een als bij ons.”
</p>
<p id="d0e1751">“Is je vader dan ook kruidenier?”
</p>
<p id="d0e1753">“Neen, mijn ouders zijn dood. Ik woon buiten, dicht bij een heel mooi dorp, bij mijn grootmoeder. Ik ben hier maar voor een
poosje. Maar nu moet ik weer naar huis, anders is tante boos op me. Dag Evert!”
</p>
<p id="d0e1755">“Dag!” zei Evert.
</p>
<p id="d0e1757">“Elsje heet ik.”
</p>
<p id="d0e1759">“Dag Elsje. Kom je morgen weer?”
</p>
<p id="d0e1761">“Neen, dat denk ik niet,” zei Elsje lachend.
</p>
<p id="d0e1763">“Ze zal nog wel eens voorbij komen,” zei de vrouw, ziende dat Evert een lipje trok. “Dag Elsje, dank je nog wel voor je hulp.”
</p>
<p id="d0e1765">Elsje nam een beetje haastig afscheid. Zij had opeens gezien op de klok in den winkel dat het bijna twaalf uur was en hare
tante had haar zeker al eerder thuis verwacht. Ze was den bloemenwinkel al voorbij en liep snel voort, toen ze opeens uitgleed
en met een smak op den grond viel. Het zakje ontglipte haar hand en raakte los en al de rozijnen vielen in een lange, bruine
streep op den grond, tot groote vreugde van twee of drie straatjongens, die uit alle macht aan het grabbelen gingen.
<span class="pageno"><a id="d0e1767"></a>
[101]
</span></p>
<p id="d0e1768">Pijn deed ze zich gelukkig niet erg, maar ze had toch moeite om weer op te komen; de plek, waar zij gevallen was, was zóó
glad. Telkens als ze probeerde op te staan, gleed ze weer uit.
</p>
<p id="d0e1770">“Geef mij maar eens een hand,” zei een vriendelijke stem achter haar en haar rechterhand uitstrekkend, zag ze een heer bij
zich staan met een jong, prettig gezicht, waarin de donkerbruine oogen haar vroolijk aanzagen.
</p>
<p id="d0e1772"></p>
<div id="d0e1773" class="divFigure">
<p class="legend"><img border="0" src="images/p096.jpg" alt="“Geef mij maar eens een hand,” zei een vriendelijke stem achter haar...."></p>
<p class="figureHead">“Geef mij maar eens een hand,” zei een vriendelijke stem achter haar....</p>
</div><p>
</p>
<p id="d0e1777">“Een, twee, drie!” zei hij, haar hand stevig vasthoudend. “Ziezoo, nu zou ik maar gauw maken dat ik van die verraderlijke
gladde plek vandaan kwam.”
</p>
<p id="d0e1779">“Dank u wel, mijnheer,” zei Elsje beschroomd.
</p>
<p id="d0e1781">“Niet te danken, meisje,” zei hij. “Pas nu verder maar op, hoor.”
</p>
<p id="d0e1783">“Ja, mijnheer,” zei ze en terwijl hij voor haar uit liep, de straat door, keek zij hem met een dankbaren blik na. Hij sloeg
den hoek om en liep de gracht op, waar mevrouw d’Ablong woonde en toen zij het huis naderde, zag Elsje hem tot hare verbazing
de stoep opgaan en aanschellen. Hij stond met den rug naar haar toe, toen zij op hare beurt de stoep opging en keerde zich
lachend om, toen hij haar herkende.
</p>
<p id="d0e1785">“Zoo zoo, moet je hier ook zijn?” zei hij. Toen tot Dina, die de deur opende:
</p>
<p id="d0e1787">“Morgen Dientje. De dames zijn zeker thuis, he?”
</p>
<p id="d0e1789">“Jawel mijnheer, daar komt mevrouw juist aan.” En met een verbaasden blik op Elsje, die zij eerst niet herkend had: “O jongejuffrouw,
bent u het?”
</p>
<p id="d0e1791">Elsje ging vlug naar binnen. Zij had opeens een gevoel dat zij toch veel beter gedaan zou hebben niet in deze kleeding uit
te gaan en zij schrikte erg toen ze zag, hoe ontstemd hare tante naar haar keek.
<span class="pageno"><a id="d0e1793"></a>
[102]
</span></p>
<p id="d0e1794">“Ga terstond naar boven en verkleed je,” zei ze fluisterend, waarop Elsje zoo snel mogelijk naar haar kamer liep.
</p>
<p id="d0e1796">“Zoo tante, hoe maakt u het?” zei de jonge man, die met groote verwondering naar mevrouw d’Ablong en Elsje had gekeken. “En
Cécile, is ze ook wel en Miss Piper? Nog altijd even gezond en elegant?”
</p>
<p id="d0e1798">“Allemaal uitstekend, uitstekend,” was het antwoord. “Ga mee naar beneden. Je blijft toch natuurlijk lunchen?”
</p>
<p id="d0e1800">“Zeker, heel graag. Heeft grootmama u geschreven dat zij gauw hier hoopte te komen?”
</p>
<p id="d0e1802">“Ja. Cécile vindt het heerlijk dat zij er juist met de partij zal zijn. Zou je ook niet kunnen komen, Frits? Cilly zou het
zeker ontzettend graag willen.”
</p>
<p id="d0e1804">“Ik weet het heusch niet, tante,” zei Frits, terwijl hij zich behagelijk in een lagen stoel bij den haard liet glijden en
met de hand door zijn donkerbruin haar streek. Men zou hem voor een broer van Cécile hebben kunnen houden: hij had dezelfde
fijnbesneden gelaatstrekken, dezelfde kleur van oogen en ook die gemakkelijkheid in houding en manieren, die zijn nichtje
zoo goed stond. Maar de uitdrukking van trots en aanmatiging, die Cécile’s gezicht soms zoo onaangenaam maakte, zag men nooit
op dat van Frits. Juist zijn bizonder groote vriendelijkheid, gaf hem een aantrekkelijkheid, die Cécile doorgaans mistte.
</p>
<p id="d0e1806">Hij was de lieveling van zijn grootmoeder, die hem na den dood zijner ouders,—zij had haar man en hare twee zonen, den vader
van Cécile en dien van Frits overleefd—geheel had opgevoed. Frits placht te zeggen, dat hij het gemis zijner ouders nooit
had <i>kunnen</i> voelen, zoozeer had zijn grootmoeder haar best gedaan het hem te vergoeden. Als kleine jongen was hij bij haar gekomen; <span class="pageno"><a id="d0e1811"></a>
[103]
</span>thans was hij student in de rechten en kwam hij iederen Zaterdag en Zondag buiten bij zijn grootmoeder doorbrengen.
</p>
<p id="d0e1813">Daar vloog Cécile de kamer binnen.
</p>
<p id="d0e1815">“O dag Frits, hoe vreeselijk gezellig!” zei ze, terwijl ze hem hare beide handen toestak. <i>Thans</i> keek ze volstrekt niet trotsch of uit de hoogte.
</p>
<p id="d0e1820">“Dag Cilly,” zei hij, lachend opstaande. “Wat een eer, dat je zóó blij bent me te zien! Neen, je hebt me je twee handen gegeven,
nu houd ik ze ook vast. Kom, wat krijg ik nog meer? Ik ben je eigen neef en vroeger kreeg ik altijd een....”
</p>
<p id="d0e1822">“Och malle jongen!” zei Cilly met een coquette beweging van haar hoofd en terwijl ze haar best deed, hare handen weg te trekken.
“Ik dank je wel—met die vreeselijke snor, die je er tegenwoordig op na houdt!”
</p>
<p id="d0e1824">“O, geef me dan maar een kus op de wang, daarmee ben ik ook tevreden.”
</p>
<p id="d0e1826">“Neen, dien geef ik je niet. Toe mama, mag hij nu ophouden? Anders roep ik Miss Piper.”
</p>
<p id="d0e1828">“Och kom Cilly, geef hem maar even een kus, als hij daar zoo op gesteld is,” zei hare moeder lachend. “Vraag hem maar eens
of hij ook op de partij komt.”
</p>
<p id="d0e1830">“Hè ja, kom je? Toe, kom je?” vroeg Cécile dringend.
</p>
<p id="d0e1832">“Heel misschien, maar zeker <i>niet</i>, als je me nu geen kus geeft,” zei Frits, plagend op haar neerziende.
</p>
<p id="d0e1837">“Je bent bepaald de eenige wezenlijke <i>heer</i>. Er komen anders niets dan jongens van 16 en 17.”
</p>
<p id="d0e1842">“En ik ben al over de twintig! Denk je dat ik me met zulke knaapjes wil bemoeien?”
</p>
<p id="d0e1844">“Neen, maar dan bemoei je je maar met ons. Als.... als.... ik je <i>twee</i> kussen geef, kom je dan?”
<span class="pageno"><a id="d0e1849"></a>
[104]
</span></p>
<p id="d0e1850">”<i>En</i> als ik er altijd een hebben mag, wanneer ik er om vraag.”
</p>
<p id="d0e1855">“Hè neen, dat kan niet. Wat zegt u nu, mama?”
</p>
<p id="d0e1857">“Dat moet je zelf uitmaken, kind. Maar maak wat gauw voort, want wij gaan dadelijk lunchen.”
</p>
<p id="d0e1859">“Nu, in vredesnaam dan maar,” zei Cécile met een zucht. “Dus je komt <i>zeker?</i>”
</p>
<p id="d0e1864">“Ja, maar eerst de twee....”
</p>
<p id="d0e1866">“Jawel, jawel, gauw dan maar.”
</p>
<p id="d0e1868">Zij ging op de teenen staan en Frits boog zich tot haar over. Juist op het oogenblik dat zij zijn wang aanraakte, kwam Elsje
de kamer in. Zij bleef verlegen bij de deur staan.
</p>
<p id="d0e1870">“Wie is daar?” riep Cécile, zich omkeerend. “O, Lizzie, ben jij het? Kom maar binnen.”
</p>
<p id="d0e1872">En alsof ze het niet onaardig vond, dat Elsje zag hoe vrij ze met haar neef omging, kuste zij hem hartelijk.
</p>
<p id="d0e1874">“Dat was wezenlijk goed gemeend,” zei Frits. “Je bent zoo kwaad niet, als je wel lijkt. En vertel mij nu eens, wie Lizzie
is. Wij kennen elkaar al van van ochtend, is het niet, Lizzie?”
</p>
<p id="d0e1876">“Dan behoef ik ook niet meer te vertellen wie zij is,” zei Cécile spottend.
</p>
<p id="d0e1878">“Ik heet Elsje,” zei haar nichtje snel, “Elsje van den Berg en ik woon buiten bij mijn grootmoeder. Ik ben hier bij tante
gelogeerd.”
</p>
<p id="d0e1880">Keetje had haar een der jurken aangetrokken, die van de naaister thuis gekomen was. Het was een donkerblauwe stof en de jurk
was zoo aardig gegarneerd en kleurde zoo goed bij Elsje’s blond haar en het frissche rood harer wangen dat mevrouw d’Ablong
met welgevallen opmerkte hoe goed zij er op dit oogenblik uitzag.
<span class="pageno"><a id="d0e1882"></a>
[105]
</span></p>
<p id="d0e1883">“Ja, ja, ze heet Elsje,” zei ze. “Zij is het eenige kind van mijne overledene zuster, Frits, en ook door hare grootmoeder
opgevoed, evenals jij.”
</p>
<p id="d0e1885">“He, dat vind ik aardig!” zei Frits. “Dan zullen wij wel goede vrienden samen worden, Elsje.”
</p>
<p id="d0e1887">“Hè, zeg toch Lizzie,” zei Cécile.
</p>
<p id="d0e1889">“Wel neen, ik vind Elsje veel mooier. Heb jij Lizzie gemaakt van dien aardigen, Hollandsche naam? Zeg Elsje, wordt je ook
wel eens Roodkapje genoemd?”
</p>
<p id="d0e1891">Elsje zweeg bedremmeld en keek verlegen naar hare tante. Zij durfde niet vroolijk te antwoorden op de toespeling op haar toilet
van dien ochtend.
</p>
<p id="d0e1893">“O, daar is Miss Piper,” zei Frits opstaande om de Engelsche te begroeten, die juist op dit oogenblik binnen kwam.
</p>
<p id="d0e1895">Tot Elsje’s blijdschap werd er thans een begin gemaakt met het lunch en was zij niet langer het onderwerp van het gesprek.
Frits babbelde onophoudelijk voort en vertelde allerlei vroolijke grappen, waarom zij telkens hardop lachen moest. Hare tante
keek haar soms waarschuwend aan, als Elsje naar hare meening, onbehoorlijk luid lachte, maar Frits vond het aardig, hare blauwe
oogen van pret te zien glinsteren en toen hij wegging, zei hij:
</p>
<p id="d0e1897">“Dag Roodkapje. Ik ben blij dat je ook vroolijk kijken kunt. Geen al te deftige Lizzie worden, hoor!”
<span class="pageno"><a id="d0e1899"></a>
[106]
</span></p>
<p class="div1"><a id="d0e1900"></a></p>
<h1 class="label">Hoofdstuk VII.</h1>
<h1>“Ik bedank er voor!”</h1>
<p id="d0e1905">“En wilt u dan vooral goed op hare manieren letten, mijnheer? Zorgen dat ze wat netter loopt en zoo verder? Ze behoeft juist
niet zooveel dansen te kennen, als ze maar wat mee kan doen. Ik ben er op gesteld dat ze een klein beetje meer elegance krijgt
en ze wil zelf graag haar best doen, is het niet Elsje?”
</p>
<p id="d0e1907">“Ja tante,” zei Elsje zacht.
</p>
<p id="d0e1909">Zij stond met een ernstig gezicht naar den dansmeester te kijken, die zich bereid had verklaard haar een weinig dansles te
geven, opdat ze niet geheel onbeslagen op het ijs zou komen ter gelegenheid van de partij van Cécile. De eerste les zou thans
een aanvang nemen in de leerkamer, terwijl Miss Piper het toeschouwend publiek zou uitmaken. Elsje was blij dat Cécile het
veel te druk had met het leeren van haar rol om naar de dansles te komen kijken.
</p>
<p id="d0e1911">“Ik zal mijne beste krachten aan de jonge dame wijden, mevrouw d’Ablong,” zei de dansmeester met een sierlijke buiging. “U
weet, ik heb groot succès gehad met uwe dochter, verbazend succès bepaald. Zoo <span class="pageno"><a id="d0e1913"></a>
[107]
</span>iets lichts en elegants en zwevends, zoo uitermate bevallig....”
</p>
<p id="d0e1915">“O jawel, daar hebt u gelijk in,” viel mevrouw d’Ablong ongeduldig in. “Maar mijn dochter is...”
</p>
<p id="d0e1917">“Van nature reeds zoo allerinnemendst,” zei de dansmeester met een beleefd lachje.
</p>
<p id="d0e1919">“Ja juist,” was het antwoord, dat een beetje trotsch en uit de hoogte gegeven werd. “Nu, u weet nu, geloof ik, mijn bedoeling.
Dag Elsje, doe goed je best. Dag Missy, ik zal probeeren die kant voor u te krijgen. Dag mijnheer Meudon.”
</p>
<p id="d0e1921">“Uw dienaar mevrouw,” zei de dansmeester met een tweede buiging.
</p>
<p id="d0e1923">Mevrouw d’Ablong ging heen en Elsje zuchtte even en ging toen rechtop staan als een kaars. Het was haar aan te zien dat zij
zich vast voorgenomen had, haar beste beentje voor te zetten. Maar ook in den letterlijken zin des woords, was dit niet gemakkelijk.
De kleine dansmeester kweet zich met groot geduld van zijn taak, maar Elsje vond het verbazend moeielijk, precies te doen
wat hij verlangde. “Als u zoo goed wilt zijn, om naar mijn voeten te kijken,” zei hij telkens en heel gehoorzaam keek ze strak
naar de keurige, blinkende schoenen van haar onderwijzer. “Vooral het hoofdje recht houden!” riep hij dan weer, waarop Elsje
verschrikt gehoorzaamde, zonder hare oogen van de schoenen van mijnheer Meudon af te wenden. “Flink rechtop en de armen niet
zoo ver van het lijf. Ziezoo, nu de eerste pas, de derde.... zóó, dat gaat al beter. O, maar u moet geen kromme knieën maken!
Ja juist, zoo is het goed. Probeer nu eens op de maat van mijn viool. Een, twee, drie.... een, twee, drie.... een, twee, <span class="pageno"><a id="d0e1925"></a>
[108]
</span>drie....e, een, twee, drie.... Kijk eens, dat gaat al heel aardig. Wel, wel, wat bent u warm! Eens even rusten?”
</p>
<p id="d0e1927">“Heel graag mijnheer.”
</p>
<p id="d0e1929">“Dan zou ik maar een oogenblikje gaan zitten. Hebt u nooit eerder dansen geleerd?”
</p>
<p id="d0e1931">“Neen mijnheer.”
</p>
<p id="d0e1933">“Maar dan gaat het heusch al vrij goed. Vindt u ook niet, juffrouw?” vroeg hij, zich tot Miss Piper wendend, die Elsje telkens
bemoedigend had toegeknikt, zonder dat deze er iets van gemerkt had.
</p>
<p id="d0e1935">“Ik versta niet u,” zei Miss Piper. “Ik ben Engelsch.”
</p>
<p id="d0e1937">“O....” zei mijnheer Meudon teleurgesteld. “Maar u spreekt toch Hollandsch?”
</p>
<p id="d0e1939">“Heel klein. Het is moeielijk aan mij.”
</p>
<p id="d0e1941">“Vindt u niet,” begon hij, langzaam en zeer gearticuleerd sprekend, alsof hij met een doove sprak, “dat zij,” en hij wees
naar Elsje, “al goed danst?”
</p>
<p id="d0e1943">“Zij wil gauw leeren, u meent?”
</p>
<p id="d0e1945">“Ja.”
</p>
<p id="d0e1947">“Ik hoop zoo,” zei Miss Piper lachend. “Zij heeft alleen juist begonnen.”
</p>
<p id="d0e1949">“Ja zeker en alle begin is moeielijk,” zei de goedhartige dansmeester, “kom jonge dame, nog maar eens op de maat van de viool.”
</p>
<p id="d0e1951">Elsje deed al haar best, maar toen de les afgeloopen was, was ze moe en had ze een gevoel dat ze het nooit zou leeren. Met
een zucht streek ze zich het lastige ponyhaar van het voorhoofd weg en keek naar buiten in den tuin, waar de regen bij stroomen
neerviel en plassen als kleine meren vormde tusschen de vuilwitte sneeuw, die op de bloembedden lag. Het zag er somber <span class="pageno"><a id="d0e1953"></a>
[109]
</span>uit, alles grauw en vaal met een egaal-grijze doffe tint—“echt weer om heerlijk in mijn kamer te gaan zitten, met den rug
naar het raam en het gezicht naar het vuur,” had Cécile ’s ochtends gezegd. De regen viel gestadig neer in dichte, rechte
stralen en alles droop van het water; de kale takken van den beuk in den tuin, de glibberige, houten schutting, de klimop
langs het tuinhuisje—alles was doornat; het zag er uit, alsof er niet meer water bij kon, zoo doorweekt en drassig. En toch
scheen het Elsje heerlijk, om eens even, al was het ook maar vijf minuten, in dien regen te zijn. Zij was nu al een week bij
hare tante en het was haar als had ze bijna geen frissche lucht ingeademd in dien tijd. Buiten hare ochtendwandeling, was
ze nog maar weinig uit geweest en dan nog steeds met mevrouw d’Ablong en telkens in het rijtuig, omdat het weer “zoo heel
ongunstig” was, volgens deze. En er was zooveel te doen voor die partij! Dan weer moest Elsje haar rol van dienstmeisje instudeeren,
dan weer gepast worden, want zij kreeg werkelijk ook een baltoiletje, dan weer vermaningen aanhooren, hoe ze zich gedragen
moest, of zich het haar op verschillende wijzen laten kappen door Keetje, opdat zij toch vooral op Cécile’s feest niet te
“boerinne-achtig” voor den dag zou komen. Bijna den geheelen dag was men met haar bezig, om haar te fatsoeneeren en te kneden
naar één model, dat van Cécile, op wie zij toch in de verste verte nooit zou gelijken, zooals mevrouw d’Ablong herhaaldelijk
met een trotsch lachje verzekerde. Het begon Elsje te vervelen, o zoo erg soms, en als hare grootmoeder haar niet telkens
zoo opgewekt en bemoedigend had geschreven en als zij niet steeds had <span class="pageno"><a id="d0e1955"></a>
[110]
</span>gedacht: “Na de partij mag ik weer naar huis”,—zou zij zich zeker niet zoo geduldig en gehoorzaam hebben kunnen gedragen.
</p>
<p id="d0e1957">Van de merkwaardigheden van de stad had ze nog weinig of niets gezien. “Als Cécile’s partij voorbij is, kan Miss Piper wel
eens met je uitgaan, die weet uitstekend den weg,” zei mevrouw d’Ablong, toen Elsje het eens waagde te vragen, of ze eens
wat van de stad mocht gaan zien, “alleen laat ik je niet weer uitgaan, dat spreekt van zelf.”
</p>
<p id="d0e1959">En nu, terwijl de regen tegen de ramen kletterde, snakte het kind er letterlijk naar, om dien ook op hare wangen te voelen,
om den frisschen, woesten wind met hare haren te laten spelen, om er zich door te laten voortzwiepen tot ze hijgend stil moest
staan, zooals ze dat zoo dikwijls gedaan had, lachend en vroolijk, op den verlaten straatweg buiten haar dorp, met geen andere
getuigen dan de enkele boomen, die het hoofd schenen te schudden over den dartelen, onbeschaamden wind.
</p>
<p id="d0e1961">Zij haalde eens diep adem, terwijl Miss Piper ernstig naar haar keek en zich afvroeg, waarom hare oogen zoo schitterden en
ze zoo ongeduldig met den voet op den grond stampte.
</p>
<p id="d0e1963">”<i>Poor child</i>!” zei de gouvernante bij zichzelf. Toen, naar Elsje toegaande en de hand op haar schouder leggend, vroeg ze:
</p>
<p id="d0e1968">“Wat is het, Elsie?”
</p>
<p id="d0e1970">Cécile was de eenige in huis, die haar nog “Lizzie” noemde. Miss Piper deed haar best, Elsje te zeggen, ten volle bereid haar
genoegen te doen.
</p>
<p id="d0e1972">Elsje keek verschrikt om. Gehoor gevende aan een <span class="pageno"><a id="d0e1974"></a>
[111]
</span>opwelling van teederheid, trok de Engelsche haar naar zich toe en herhaalde hare vraag.
</p>
<p id="d0e1976">“Ik zou zoo vreeselijk graag eens wandelen gaan,” zei Elsje.
</p>
<p id="d0e1978">“Wandelen? In dit weer?”
</p>
<p id="d0e1980">“Ja, ja, in dit weer!” riep Elsje, zich losrukkend, op opgewonden toon. “In dit weer! En in mijn eigen jurk, zonder parapluie
en op een ruime, opene plek, waar men de wolken zien kan, de zware, donkere wolken, en waar men den regen en den wind nog
erger voelt dan in de stad en ... waar men aan geen mooie manieren en rijke kleeren en al wat stijf is behoeft te denken!
En waar men het mooist kan zien, hoe de lucht langzaam helderder wordt met lichte strepen en heel kleine, lichtblauwe vlekjes
en waar ....”
</p>
<p id="d0e1982">“Lieve tijd Lizzie, wat bezielt je? Staat ze nu al te acteeren, Missy?” klonk opeens de stem van Cécile, die ongemerkt binnen
gekomen was. “Dat is anders nu nog niet noodig. Bewaar dat maar voor van avond, dwaas kind.”
</p>
<p id="d0e1984">”<i>For shame, Cilly</i>,” zei Miss Piper berispend. ”<i>Why can’t you be kind to your cousin</i>?”
</p>
<p id="d0e1992">Cécile haalde de schouders op, terwijl Elsje, zonder een woord te zeggen, haastig het vertrek verliet. Haar gemoed was vol.
Driftig liep ze naar boven naar haar kamer en de deur vrij onzacht dichtslaande, riep ze uit:
</p>
<p id="d0e1994">“Ik kan het hier niet langer uithouden! Ik moet weg, zoo gauw mogelijk! Niemand houdt van me hier en niemand heeft me noodig!
En ik verlang zoo verschrikkelijk naar grootmoeder!”
</p>
<p id="d0e1996">En de handen voor het gezicht slaande, viel ze neer op een stoel en barstte in tranen uit.
<span class="pageno"><a id="d0e1998"></a>
[112]
</span></p>
<p id="d0e1999">“Ik word hier slecht,” snikte ze, “heel, heel anders dan thuis. En ik ben hoe langer hoe laffer! Telkens die akelige tranen
en dat nare, benauwde gevoel in mijn keel. Ik wou dat ik hier nooit gekomen was—nooit, nooit! Och, waarom wou grootmoeder
ook zoo graag dat ik hier heen ging? Ik hoor hier niet, ik doe letterlijk nooit iets goed en tante schaamt zich over mij...
en die akelige Cécile... och, grootmoeder, grootmoeder!”
</p>
<p id="d0e2001">Zij gleed van den stoel af, knielde er bij neer en bleef zoo zacht voortschreien.
</p>
<p id="d0e2003">Eindelijk bedaarde hare droefheid wat en de handen vouwend, bad ze eenvoudig en ernstig: “Help mij, lieve Heer, o, help mij
toch!”
</p>
<p id="d0e2005">Toen sprong ze op, waschte haar gezicht, knikte haar beeld in den spiegel vroolijk toe en zei: “Kom Elsje, moed gehouden!
Denk aan grootmoeder!”
</p>
<p id="d0e2007">En met een plotselinge verandering van toon: “O, hoe heerlijk, heerlijk zal het zijn als ik haar weerzie! Hoeveel dagen zou
dat nog moeten duren?”
</p>
<p id="d0e2009">Maar ze hield zich goed en dien middag aan tafel deed ze zoo haar best zich naar de regelen der etiquette te gedragen, dat
hare tante haar goedkeurend toeknikte en zachtjes zei:
</p>
<p id="d0e2011">“Ziezoo Elsje, je begint al aardig aan te leeren. Let vooral altijd goed op Cilly.”
</p>
<p id="d0e2013">Na den eten reden Cécile en Elsje samen naar het huis van Louise of “Loulou” van Rensen, waar de eerste repetitie plaats zou
hebben van het tooneelstukje, dat op de partij moest worden vertoond. Cato en Emmy waren al aanwezig, toen de beide nichtjes
Louise’s kamer binnen kwamen, die zich op een der bovenverdiepingen van het groote huis bevond. Mevrouw van Rensen, <span class="pageno"><a id="d0e2015"></a>
[113]
</span>dezelfde dame, die mevrouw d’Ablong bij het station had aangesproken, was ook binnen. Zij zou naar de voorstelling kijken
en hare op- en aanmerkingen ten beste geven. Ze begroette Cécile hartelijk en vriendelijk, maar behandelde Elsje erg uit de
hoogte, zei dat ze haar al eens gezien had aan het station, maar eigenlijk niet recht begreep hoe zij familie kon zijn van
mevrouw d’Ablong en dat het haar zeker heel vreemd was, zoo’n heel ander leven te hebben hier dan op haar dorp. Elsje antwoordde
niet veel en Cécile deed niets om haar uit de verlegenheid te helpen en mevrouw van Rensen op de hoogte te brengen omtrent
hare betrekking tot mevrouw d’Ablong, zoodat de avond al dadelijk onaangenaam begon voor Elsje en zij zich geweld aan moest
doen, kalm te blijven en haar rol bedaard en prompt op te zeggen, ’s Ochtends in de leerkamer had hare tante haar dit nog
eens voor de zooveelste maal laten doen en haar precies gewezen, hoe ze los en ongedwongen, met een stofdoek in de hand, de
kamer door gaan moest en opgewekt en levendig spreken. Elsje was hierin werkelijk beter geslaagd dan hare tante had durven
hopen, maar nu zij mevrouw van Rensen tot toehoorster had en de andere meisjes met strakke gezichten naar haar stonden te
kijken, overviel haar een gevoel van verlegenheid, dat zij niet bij machte was te overwinnen en speelde zij stijf en gedwongen.
Zij was blij, toen haar taak verricht was en de anderen aan de beurt kwamen. Niemand zei iets van haar spel, terwijl mevrouw
van Rensen uitbundig was in haar lof omtrent het acteeren der anderen en vooral Cécile prees, die een jong getrouwd vrouwtje
voor moest stellen en bedrijvig met haar sleutelmandje heen en weer dribbelde.
<span class="pageno"><a id="d0e2017"></a>
[114]
</span></p>
<p id="d0e2018">“Snoesig, vindt u niet?” fluisterde Loulou haar moeder in, terwijl Cécile aan het spelen was. “En dan moet u straks eens opletten,
hoe doddig zij er uitziet met dat kapotje!”
</p>
<p id="d0e2020">“Ja. Het is jammer dat gij niet allemaal al in uw kostuum kunt spelen van avond. Cilly is bijna klaar met haar kleeding, dunkt
me.”
</p>
<p id="d0e2022">“O, maar wij ook. Op de groote repetitie bij Cilly aan huis, kleeden wij ons natuurlijk allemaal geheel zooals ’t moet.”
</p>
<p id="d0e2024">Daar vloog opeens de deur open en stormden twee kinderen, een jongen en een meisje, de kamer in.
</p>
<p id="d0e2026">“Mama, mama!” riepen ze tegelijk. “Papa vraagt of u beneden komt, neef Gerard is er en of wij even mochten blijven kijken
naar de comedie!”
</p>
<p id="d0e2028">“Sst.... stil, stil!” zei mevrouw van Rensen, half lachend. Het aardige tweetal, een jongen van 5 en een meisje van 4 jaar,
bleef hijgend en met roode wangen naast haar staan. “Gaat maar stil hier zitten,” zei hunne moeder fluisterend, “maar dan
heel rustig zijn; dan moogt ge wel even blijven kijken.”
</p>
<p id="d0e2030">De kinderen gingen naast elkaar op de canapé zitten en mevrouw van Rensen verliet de kamer.
</p>
<p id="d0e2032">Cécile speelde door alsof er niets gebeurd was en Loulou’s broertje en zusje keken naar haar met onverholen belangstelling.
De “comedie” scheen hun echter niet mee te vallen, want nadat zij een paar minuten rustig hadden geluisterd maar niets begrepen,
keken ze met groote oogen om zich heen, vol verlangen naar iets, dat hunne aandacht meer blijvend zou boeien.
</p>
<p id="d0e2034">Elsje had hen met een lachend gezicht gade geslagen, terwijl de andere meisjes in haar werk verdiept waren. <span class="pageno"><a id="d0e2036"></a>
[115]
</span>Elsje was ook de eenige, wier rol thans geheel was geëindigd en toen het kleine meisje haar zag, wenkte zij haar terstond
door onophoudelijk knikken en grappige, animeerende bewegingen met haar handje, om tusschen haar en haar broertje op de canapé
te komen zitten.
</p>
<p id="d0e2038">Elsje liet zich niet lang bidden en er kwam een warm, gelukkig gevoel in haar hart, toen de beide kinderen zich tegen haar
aanvlijden en het kleine meisje vertrouwend naar haar opkeek.
</p>
<p id="d0e2040">“Moet je heelemaal niet meespelen?” vroeg ze, zóó zacht dat Elsje haar onmogelijk verstaan kon.
</p>
<p id="d0e2042">Zij boog zich dichter naar het roode mondje toe, dat nu vlak bij haar wang de gewichtige vraag herhaalde en haar toen als
van zelf, een kus gaf.
</p>
<p id="d0e2044">“Dat was een presentje! Dat dacht je niet, he?” lachte het kleine meisje vroolijk.
</p>
<p id="d0e2046">“Ik wil heel graag nog zoo’n presentje,” fluisterde Elsje, terwijl ze haar hand over het zachte, blonde haar van het kind
streek.
</p>
<p id="d0e2048">“Wat! Wat voor presentje?” vroeg de kleine jongen nieuwsgierig, die in het geheel niet op zijn zusje geleek, maar donkerbruin
haar en groote, bruine oogen had.
</p>
<p id="d0e2050">“Niet zeggen, niet zeggen!” zei het meisje, maar Elsje kon den vragenden blik van haar aardigen, kleinen buurman niet weerstaan
en hem een kus op de ronde wangen drukkend, zei ze:
</p>
<p id="d0e2052">“Dàt presentje! Bevalt het je?”
</p>
<p id="d0e2054">“Gunst Lizzie, je let heelemaal niet op!” riep Loulou opeens scherp. “Toe kinderen, gaat nu maar weer naar beneden; het is
hoog tijd voor jullie om naar bed te gaan. Wat bezielt de juffrouw toch dat ze jullie heelemaal vergeet!”
<span class="pageno"><a id="d0e2056"></a>
[116]
</span></p>
<p id="d0e2057">“We mochten vandaag laat opblijven om de comedie!” riep haar zusje triomfantelijk.
</p>
<p id="d0e2059">“En we zitten hier nu net zoo gezellig!” riep het broertje.
</p>
<p id="d0e2061">Een algemeen gelach volgde, maar Louise bleef onverbiddelijk. Zij stuurde de twee kinderen de kamer uit, riep aan de trap:
“Juffrouw, komt u Liesje en Tom halen?” en deed toen de deur dicht.
</p>
<p id="d0e2063">“Hè Lou, hoe wreed!” zei Emma medelijdend.
</p>
<p id="d0e2065">“Nu ja, maar die kinderen blijven vandaag veel te laat op en als we hen nu nog langer hier hadden gehouden, waren ze hoe langer
hoe lastiger geworden. Toe, laten we nu maar gauw nog eens repeteeren. Kom Lizzie, sta nu op van die canapé en begin te spelen.”
</p>
<p id="d0e2067">Elsje gehoorzaamde. Louise, Cécile en Cato gingen op de canapé zitten, dicht bij elkaar, met spottende gezichten, alsof zij
afgesproken hadden, nu eens flink om Elsje te gaan lachen. Emma bleef bij haar staan met het boekje in de hand, om haar voort
te helpen als zij haperde en Elsje begon te spelen.
</p>
<p id="d0e2069">Het ontging haar natuurlijk niet dat de drie meisjes op de canapé zich vroolijk om haar maakten. Zij giegelden en fluisterden
onophoudelijk onder elkaar, maar hoewel haar bloed begon te koken, hield zij zich goed en liet zich niet van haar stuk brengen.
Zooveel mogelijk haar best doende niet op de plaaggeesten te letten, speelde zij door, totdat Cécile opeens proestend en met
tranen in de oogen van het lachen, uitriep:
</p>
<p id="d0e2071">“Lieve tijd Lizzie, wat speel je stijf en houterig; ik geloof dat je het met opzet doet om ons te ergeren!”
</p>
<p id="d0e2073">“Neen, heelemaal niet!” riep Elsje, terstond uit haar rol vallend en met een kleur van verontwaardiging. Ze <span class="pageno"><a id="d0e2075"></a>
[117]
</span>spande zich echter met waren heldenmoed in, om zich dapper te houden en vervolgde haar spel. Emma schudde afkeurend het hoofd
tegen hare vriendinnen, maar zij letten er niet op.
</p>
<p id="d0e2077">“Zeg Cilly, hoe kom <i>jij</i> toch aan die boerin tot nichtje?” fluisterde Cato, den zakdoek voor den mond houdend en terstond weer proestend van het lachen.
</p>
<p id="d0e2082">“Hardrood zijn haar wangen en geel is heur haar!” zei Louise, bijna overluid en op een toon, alsof ze een vers reciteerde.
“Wanneer gaat ze eigenlijk weer weg, Cilly?”
</p>
<p id="d0e2084">“Ik geloof dat ze na de partij naar haar lieflijk dorp teruggaat,” antwoordde Cécile op alles behalve fluisterenden toon.
</p>
<p id="d0e2086">Nu was Elsje’s geduld ten einde. Zonder het te willen, had zij wel <i>moeten</i> hooren, wat er gezegd was en met fonkelende oogen, driftig, geheel buiten zichzelf, riep ze uit:
</p>
<p id="d0e2091">“En ik wou dat ik dadelijk terug kon gaan, van avond nog, nu, terstond! Ik wou dat ik nooit, nooit hier gekomen was in die
nare, groote stad en bij jullie, die .... die .... heelemaal geen gevoel hebt! Ik wou dat ik bij mijn grootmoeder was gebleven
.... die is zoo engelachtig voor me, als jullie je heelemaal niet kunt voorstellen! En ik <i>wou</i> dat ik weer in mijn lieflijk dorp was, Cécile, want dat is het, je hebt gelijk dat je het zoo noemt, het is er heerlijk!
En ik wou dat ik weer buiten kon wandelen in de frissche, heerlijke lucht en langs de hooge boomen en over onze mooie heide—alleen,
alleen met den ruimen, prachtigen hemel boven me en al die plechtige stilte om me heen! Alleen, zonder al die rare, opgeprikte
menschen, zonder al die mooie kleeren en zonder jullie, die zoo’n verschrikkelijken <span class="pageno"><a id="d0e2096"></a>
[118]
</span>hekel aan me hebt! O, ik wou dat ik weg kon dadelijk, dadelijk! Maar jullie zult nu geen last meer van me hebben! Ik bedank
er voor om met jullie comedie te spelen! Ik ga naar huis, speelt maar alleen!”
</p>
<p id="d0e2098">En met bevende lippen en ijskoude handen, maar met het hoofd fier in den nek geworpen—ze <i>wilde</i> niet schreien—snelde ze de kamer uit.
</p>
<p id="d0e2103">“Mijn hemel, wat een burgerlijk, aanstellerig kind!” zei Cato, toen Elsje verdwenen was, maar de anderen, ook Cécile, zwegen
beschaamd en Emma keerde zich om, om niet te laten zien dat zij tranen in de oogen had.
</p>
<p id="d0e2105">“Ze kan toch onmogelijk alleen naar huis gaan,” zei Louise, na eenige oogenblikken van algemeen stilzwijgen. “Ze weet zeker
den weg niet, wel Cilly? En het regent ook zoo!”
</p>
<p id="d0e2107">“Ik denk dat ze wel weer terug zal komen,” zei Cécile. “Ze zal veel te bang zijn dat mama boos op haar is, als ze zoo opeens
thuis komt. Laten we maar stil afwachten, wat zij doet; ik geloof nooit dat ze zonder mij weg zal gaan en buitendien weet
ze ook heelemaal niet, hoe ze loopen moet.”
</p>
<p id="d0e2109">“Zal ik eens even gaan zien, waar ze gebleven is?” vroeg Emma. “Hè, waarom moesten jullie haar nu ook zóó plagen! Laat ik
maar eens gauw gaan zoeken...”
</p>
<p id="d0e2111">“Neen, neen, neen!” viel Cécile haastig in. “Blijf stil hier, Emma, dan komt ze bepaald veel gauwer terug.”
</p>
<p id="d0e2113">Intusschen was Elsje, met het vaste voornemen het huis uit te loopen, de trap afgegaan. Op een der onderste treden struikelde
ze en viel. Ze deed zich gelukkig in ’t geheel geen pijn en wilde juist weer opstaan, toen in hare nabijheid een deur langzaam
en met moeite werd geopend en een kleine gestalte in een wit nachtjapontje <span class="pageno"><a id="d0e2115"></a>
[119]
</span>op den drempel verscheen. Twee aardige, bloote voetjes trippelden naar Elsje toe, een zacht handje werd tegen haar wang gelegd
en een vleiend stemmetje vroeg:
</p>
<p id="d0e2117">“Heb je je pijn gedaan? Wat viel je met een bons! Ik hoorde het heelemaal.”
</p>
<p id="d0e2119">“Liesje, Liesje, kom gauw hier, kindje! Niet op dat koude portaal!” riep een stem uit de kamer, waarop Elsje’s vriendinnetje
terugriep: “Ja, ja, ik moet even helpen!”
</p>
<p id="d0e2121">“Of kan je wel alleen opstaan?” vroeg ze, toen Elsje snel opsprong, “Kom maar gauw even mee naar binnen; juf zal je wel weer
beter maken, die is heel lief.”
</p>
<p id="d0e2123">En Elsje’s hand pakkend, trok ze haar snel met zich mee in de kinderkamer, waar haar broertje al te bed lag en een vriendelijke
kinderjuffrouw Elsje lachend toeknikte.
</p>
<p id="d0e2125">“Liesje is altijd vol ijver om iedereen te helpen,” zei ze. “Kom vrouwtje, nu gauw in bed. Het is toch al zoo erg laat geworden
van avond.”
</p>
<p id="d0e2127">“Kom je ons goeden nacht zeggen?” riep Tom vanuit zijn ledikantje.
</p>
<p id="d0e2129">Elsje antwoordde niet. Het was haar alsof ze droomde. In een opgewondene, driftige stemming, met een diep ongelukkig gevoel
in haar hart, was ze zooeven de trap afgekomen en nu stond ze daar plotseling in een warme, vroolijke kamer en drie gezichten
keken haar vriendelijk en vol belangstelling aan. Liesje zette een stoel voor haar bij de tafel en dribbelde toen met een
grappig, bedrijvig air naar de juffrouw toe, fluisterde deze iets in en lachtte tevreden, toen zij zei: “Ja, dat mag wel,
maar dan ook terstond naar bed hoor!”
</p>
<p id="d0e2131">Het kleine meisje schoof vlug een tabouret bij den <span class="pageno"><a id="d0e2133"></a>
[120]
</span>schoorsteen, klauterde er op en haalde een doos te voorschijn, waarmee ze terstond naar Elsje toeliep.
</p>
<p id="d0e2135">“Wil jij dit even open maken?” vroeg ze. “Kijk maar eens, wat er in is.”
</p>
<p id="d0e2137">Elsje opende de doos en zag een stuk chocolade liggen, dat blijkbaar een deel had uitgemaakt van een sinterklaas-letter.
</p>
<p id="d0e2139">“Dat ziet er erg lekker uit,” zei ze. “Is dat van jou, Liesje?”
</p>
<p id="d0e2141">“En van Tom,” zei Liesje. “Proef er maar eens van.” “Neemt ze het heele stuk?” riep Tom vanuit zijn bed. Het scheen hem wat
<i>heel</i> royaal toe, alles aan Elsje af te staan.
</p>
<p id="d0e2146">Liesje liep haastig naar zijn bed toe en haar hoofdje naast het zijne op het kussen leggend, fluisterde zij hem iets in, dat
blijkbaar zijn goedkeuring niet geheel wegdroeg, want hij schudde met groote levendigheid van neen en betuigde bovendien nog:
</p>
<p id="d0e2148">“Dat wil ik niet, heelemaal niet, hoor.” Liesje bedacht zich even, toen fluisterde zij hem weer iets in en nu kwam hij blijkbaar
tot andere gedachten.
</p>
<p id="d0e2150">“Mag ik er dan den heelen dag mee spelen en kom jij er dan heelemaal niet aan?” vroeg hij.
</p>
<p id="d0e2152">Zij knikte bevestigend en toen riepen ze tegelijk, Liesje met een erg blij gezichtje:
</p>
<p id="d0e2154">“Je moogt het heele stuk chocolade nemen; het is heelemaal voor jou.”
</p>
<p id="d0e2156">“Neen,” zei Elsje, die evenals de juffrouw, lachend naar de beide kinderen gekeken had, “dat is veel te jammer, dan blijft
er niets voor jullie over.”
</p>
<p id="d0e2158">“Jawel, jawel, je moet het nemen, heusch,” zei Liesje, terwijl ze naar Elsje toekwam en een laatsten, niet geheel <span class="pageno"><a id="d0e2160"></a>
[121]
</span>ongevoeligen blik op de lekkernij wierp. “En nu ga ik naar bed.”
</p>
<p id="d0e2162">En terwijl Elsje bij haar neerknielde, sloeg ze de armpjes om haar hals en zei: “Nacht....” Toen plotseling zichzelf in de
rede vallend met een vroolijken, reinen lach, die Elsje als muziek in de ooren klonk, “maar ik weet nog niet eens, hoe je
heet!”
</p>
<p id="d0e2164">“Ik heet Elsje.”
</p>
<p id="d0e2166">“Elsje? Wat aardig! Nacht Elsje....” en met haar zachte wang tegen die van hare nieuwe vriendin, fluisterde ze: “Neem je het
nu heusch wel heelemaal? Toe, doe je het?”
</p>
<p id="d0e2168">Elsje drukte haar vaster tegen zich aan. “Kleine schat!” zei ze zacht. “Ja, ik zal de chocolade nemen, hoor en ik dank je
heel, heel hartelijk.”
</p>
<p id="d0e2170">“En Tom ook,” zei Liesje, hare armen losmakend.
</p>
<p id="d0e2172">“Ja zeker, Tom ook. Ik dank jou ook hartelijk voor die heerlijke chocolade, Tom,” riep Elsje.
</p>
<p id="d0e2174">“Tot je dienst,” riep Tom wijs terug.
</p>
<p id="d0e2176">Nu was Liesje’s hart eindelijk gerust en liet ze zich gewillig door de juffrouw overdekken en toestoppen.
</p>
<p id="d0e2178">“Blijf je nog een beetje hier in de kamer?” vroeg ze toen aan Elsje.
</p>
<p id="d0e2180">“Neen, neen, ik moet nu dadelijk weer naar boven,” zei Elsje snel. Haar drift was verdwenen, zij schaamde zich zelfs een beetje
over haar uitval van straks en was nu vast besloten, weer naar de andere meisjes toe te gaan. Het aardige tooneeltje op de
kinderkamer had haar in een geheel andere stemming gebracht. Kom, ze moest weer moedig zijn, zich niet zoo gauw van haar stuk
laten brengen—het was toch ook alles maar voor een tijd!
<span class="pageno"><a id="d0e2182"></a>
[122]
</span></p>
<p id="d0e2183">Ze nam haastig afscheid van de kinderjuffrouw en Tom en Liesje en ging toen, wel met een kloppend hart, maar uiterlijk zoo
bedaard als haar mogelijk was, naar Louise’s kamer terug.
</p>
<p id="d0e2185">Er kwam een zegevierende uitdrukking op Cécile’s gezicht, toen zij binnenkwam en zij keek Emma aan, alsof ze zeggen wou: “Heb
ik het je niet gezegd?” Er werd echter geen woord over het voorgevallene gesproken. Louise en Cato waren koel beleefd tegen
Elsje, Cécile bemoeide zich niet met haar en Emma durfde niet te vriendelijk te zijn, uit vrees dat de anderen haar zouden
uitlachen.
</p>
<p id="d0e2187">Het stukje werd nog eenmaal gerepeteerd, toen was het tijd om naar huis te gaan.
</p>
<p id="d0e2189">Tot Elsje’s verwondering zeide Cécile in het rijtuig geen woord over haar uitbarsting van drift. Zij sprak trouwens in het
geheel niet en nam geen de minste notitie van Elsje, totdat het rijtuig voor het huis van mevrouw d’Ablong stil hield. “Het
zal mij eens verwonderen of grootmama nog op is,” zei ze toen, “misschien is ze al naar bed gegaan, vermoeid van de reis.”
</p>
<p id="d0e2191">“Zou je grootmama dan vandaag al komen?” vroeg Elsje uit het rijtuig stappend.
</p>
<p id="d0e2193">“Ja, van avond, terwijl wij uit waren.”
</p>
<p id="d0e2195">Dus al weer iemand om kennis mee te maken en zich niet mee op haar gemak te voelen, dacht Elsje met een zucht, terwijl ze
Cécile in huis volgde. De beide meisjes ontdeden zich van haar hoed en mantel en gingen toen naar de zaal. Cécile liep vlug
naar binnen, Elsje volgde langzaam en verlegen.
</p>
<p id="d0e2197">In een gemakkelijken stoel bij den open haard, met het zachte schijnsel van het lamplicht vallend op haar <span class="pageno"><a id="d0e2199"></a>
[123]
</span>mooi, wit haar, waarbij het kapseltje van zwarte kant aardig afstak, zat een oude dame met levendige, donkere oogen, die sterk
aan die van haar kleinzoon Frits d’Ablong herinnerden. Op haar schoot lag een handwerk van fijne, zachtrose wol en een grove
haaknaald van wit been bewoog zich ijverig heen en weer in hare kleine, welgevormde handen. Zij keek terstond op, toen de
meisjes binnenkwamen en liet zich met een lachend gezicht door Cécile op beide wangen kussen.
</p>
<p id="d0e2201">“Zoo Cilly, ben je daar eindelijk?” zei ze met een welluidende stem. “Is dat nu een manier om uit te zijn, als je oude grootmoeder
bij je komt! Toe kindje, ga eens even op zij. Is dit nu het dochtertje van je zuster, Lize?” En zij knikte Elsje vriendelijk
toe.
</p>
<p id="d0e2203">“Ja mama,” zei mevrouw d’Ablong.
</p>
<p id="d0e2205">“Kom eens even bij me, lieve meid,” zei de oude dame. “Ik vind het aardig dat wij ook kennis met elkaar maken. Mijn kleinzoon
heeft mij al van je verteld. Kom, geef mij ook maar een kus. Je hebt ook nog een oude grootmoeder, he?”
</p>
<p id="d0e2207">“Ja mevrouw,” zei Elsje met haar hand in de zachte, warme hand der vriendelijke dame.
</p>
<p id="d0e2209">“Dan moest je mij ook maar grootmama noemen, zoolang je hier bent. Wil je dat wel?”
</p>
<p id="d0e2211">“Heel graag,” zei Elsje zacht en boos op zichzelf, omdat ze weer dien onverklaarbaren drang tot schreien voelde.
</p>
<p id="d0e2213">“Mooi zoo, geef mij dan nu een kus en laat mij je eens even goed aankijken. Ik moet toch weten, hoe mijn nieuw kleindochtertje
er uit ziet.”
</p>
<p id="d0e2215">Zij trok Elsje dichter naar zich toe, kuste haar op de wang, nam haar hoofd tusschen de beide handen en keek haar vriendelijk
in de oogen.
<span class="pageno"><a id="d0e2217"></a>
[124]
</span></p>
<p id="d0e2218">“Ziezoo, nu heb ik je portret al in mijn hoofd,” zei ze, terwijl Elsje haar dolgraag nog een kus zou hebben gegeven, als ze
maar gedurfd had.
</p>
<p id="d0e2220">Toen ze zich dien avond te slapen legde, voelde ze zich gelukkiger dan ze nog gedaan had, sedert ze bij hare tante logeerde.
Over hetgeen bij Louise van Rensen voorgevallen was, had Cécile thuis niets gezegd.
<span class="pageno"><a id="d0e2222"></a>
[125]
</span></p>
<p class="div1"><a id="d0e2223"></a></p>
<h1 class="label">Hoofdstuk VIII.</h1>
<h1>De Feestavond.</h1>
<p id="d0e2228">De gewichtige dag aan den avond waarvan de partij zou plaats hebben, was aangebroken en in het huis van mevrouw d’Ablong heerschte
een ongewone drukte. De beide deuren der twee kamers, die en suite met elkaar waren verbonden en zich vooraan in het huis
bevonden, stonden wijd open, wel een bewijs dat er iets buitengewoons aan de hand was, want deze kamers werden alleen bij
feestelijke gelegenheden gebruikt. Mannen liepen onophoudelijk af en aan met hooge, mooie planten in groene kuipen om de hoeken
der kamers te versieren en guirlandes van dennengroen en puntige, glanzige klimop werden met smaak om den spiegel en aan den
muur bevestigd, waar zij schilderachtig afstaken tegen de teere, lichte kleuren van het behang. Cécile hield met een kritisch
oog het toezicht over alles, terwijl hare moeder nu en dan even binnen kwam om te zien, of men goed vorderde met de versiering.
“Het moet alles nu eens heel mooi zijn, mama,” had Cécile gezegd, “eens wat anders dan vroeger,” en mevrouw d’Ablong vond
alles goed, wat Cécile goed <span class="pageno"><a id="d0e2230"></a>
[126]
</span>vond en was alleen maar bang dat zij zich te veel zou vermoeien, als zij het zich ’s ochtends reeds zoo druk maakte. Grootmama
was met haar kleinzoon, die den vorigen avond gearriveerd was, gaan wandelen. Zij had Elsje gevraagd om mee te gaan, maar
daar kon geen denken aan zijn, had Cécile gezegd. Elsje moest noodzakelijk haar rol nog eens bestudeeren, zij kende die volstrekt
niet prompt en buitendien was er nog van allerlei te doen. Het was een groote teleurstelling voor Elsje, die toch al veel
minder aan de oude dame had dan zij aanvankelijk had gehoopt. Cécile wist altijd op een behendige manier tusschen beide te
komen, om een toenadering tusschen deze twee te verhinderen. Zij vond het onnoodig en ongewenscht dat hare grootmoeder zich
veel met Elsje bemoeide en deze onder hare bescherming nam. Elsje moest weten, waar zij staan moest; zij was nu eenmaal uit
een totaal anderen stand en het was al mooi genoeg dat zij bij de deftige mevrouw d’Ablong logeeren mocht, zooveel mooie kleeren
cadeau kreeg, bij de partij mocht zijn, enz. enz. Frits was ook veel te vriendelijk jegens Elsje, hij deed heusch net soms,
of hij haar niet onaardig vond! Dat was nu niet noodig, oordeelde Cécile; Elsje zou er maar brutaal van worden, zij was toch
al onbescheiden genoeg. En buitendien, zij hoorde hier eigenlijk niet—het was vervelend altijd dat kind overal bij. Cécile
zou blij zijn, als zij weer goed en wel naar haar dorp vertrokken was. Mama had haar eigenlijk maar nooit hier moeten laten
komen!
</p>
<p id="d0e2232">Intusschen, zij was niet van plan, haar plezier te laten bederven door Elsje. Gelukkig gedroeg deze zich thans ten minste
iets beter dan in ’t begin en als zij zich nu <span class="pageno"><a id="d0e2234"></a>
[127]
</span>’s avonds maar een beetje achteraf hield en wat bescheiden was, ook niet te veel danste, want dat deed ze nog allesbehalve
mooi,—dan zou alles wel goed afloopen.
</p>
<p id="d0e2236">’s Avonds, voordat de beide meisjes zich gingen kleeden voor het feest, nam Cécile Elsje nog eens onder handen op haar kamer.
“Gedraag je nu <i>als ’t je blieft</i> een beetje netjes,” zei ze, “en lach vooral niet zoo onbeschaafd luid. Dat deedt je gisterenavond telkens, als Frits een
aardigheid zei. Die keek ook al zoo vreemd op, toen hij het hoorde!”
</p>
<p id="d0e2241">“Dat is niet waar,” zei Elsje driftig.
</p>
<p id="d0e2243">“Zulke uitdrukkingen gebruikt men bij ons niet,” antwoordde Cécile doodbedaard en uit de hoogte. “Je weet nu, waaraan je je
te houden hebt. Stel je niet op den voorgrond van avond, dans niet te veel, want dat gaat je nog heel onelegant af en zeg
geen onbehoorlijke dingen.”
</p>
<p id="d0e2245">“Dat doe ik nooit,” zei Elsje koppig.
</p>
<p id="d0e2247">“Je hebt me nu, geloof ik, wel begrepen,” hernam Cécile scherp. “O, daar is Keetje om je te helpen bij het kleeden.”
</p>
<p id="d0e2249">Cécile verdween en Keetje haastte zich, aan Elsje’s toilet te beginnen. Een beelderige baljurk van de zachte, rose stof gemaakt,
die mevrouw d’Ablong in den winkel had uitgezocht, lag op het bed. Cécile zou een nieuw balkleedje dragen van het bewuste,
teergele, kantachtige weefsel met de fijne, blauwe bloempjes. Elsje had een kleur gekregen, toen de naaister haar paste en
er over uit was, zoo goed als het rose haar stond. Ze was meisje genoeg, om hiervoor niet ongevoelig te zijn en ze verlangde
naar het bal en zag er tegen op <span class="pageno"><a id="d0e2251"></a>
[128]
</span>tegelijk. Keetje besteedde bizonder veel zorg aan het kapsel en slaagde werkelijk gelukkig.
</p>
<p id="d0e2253">“Kijk nu eens even in den spiegel, jongejuffrouw,” zei ze, “en zie eens, hoe het u zoo bevalt. De kuif zit, dunkt me, veel
beter dan anders, ik heb er erg mijn best op gedaan.”
</p>
<p id="d0e2255">“Ik vind het keurig,” zei Elsje verlegen; zij was niet gewend om veel in den spiegel te kijken. Een lichte huivering van half
prettige, half “griezelige” agitatie voer haar door de leden, toen Keetje de jurk voorzichtig van het bed nam en haar over
de schouders liet glijden. Het ruime lijfje, smaakvol met een weinig ragfijne kant gegarneerd, zat keurig, en aardig staken
de lage, goudleeren dansschoentjes en de zijden kousen onder den ruimen rok uit. Elsje bleef met neergeslagen oogen staan,
terwijl Keetje handig en vlug haar werk deed. Zij had een gevoel, alsof zij iemand anders was en toen Keetje op goedkeurenden
toon zei: “Ziezoo, nu bent u klaar!” keek ze met een droomerig lachje op. Ze verroerde zich niet en haar hart klopte sneller,
toen Keetje de kaarsen op den schoorsteen aanstak en zei:
</p>
<p id="d0e2257">“Nu moet u eens voor den grooten spiegel gaan staan, <i>zóó</i>, dan kunt u uzelf van top tot teen bekijken.”
</p>
<p id="d0e2262">Zij duwde Elsje zacht naar voren en toen deze de oogen opsloeg, zag ze haar beeld plotseling levensgroot in den fraaien spiegel
weerkaatst. Met zekeren nieuwsgierigen schroom keek ze naar de bekende en toch zoo ongewone verschijning. Ze zag een bedeesd
meisjesgezicht met een warmrood blosje op de wangen, groote, schitterende oogen, waarin een uitdrukking van kinderlijke verlegenheid
lag, een half blooten hals, door een teere kantwolk omsloten, en een stevig, rond figuurtje, <span class="pageno"><a id="d0e2264"></a>
[129]
</span>waaromheen lichtrose plooien bevallig waren gedrapeerd. Ze haalde eens diep adem en keerde zich half beschaamd van den spiegel
af, als vond ze dat ze nu reeds meer dan lang genoeg gekeken had. Keetje bezag haar nog eens met een langen, onderzoekenden
blik, om te ontdekken of zij nog iets verzuimd had, toen zei ze:
</p>
<p id="d0e2266">“Nu ga ik mevrouw even roepen, jongejuffrouw. Zij heeft mij gezegd dat ik dit doen moest, als u klaar waart.”
</p>
<p id="d0e2268">Zij ging de kamer uit en kwam bijna onmiddellijk terug met mevrouw d’Ablong, die reeds geheel gekleed was in een japon van
zware, ruischende zwarte zijde. Een prachtige, diamanten broche prijkte aan haar hals.
</p>
<p id="d0e2270">“Heel netjes,” zei ze, nadat zij Elsje nauwkeurig van top tot teen had opgenomen. “Kijk maar niet zoo bedremmeld, kind; kom,
laat mij eens zien hoe je gezicht er uit ziet.” En het meisje vriendelijk bij de kin vattend, keek ze haar lachend aan.
</p>
<p id="d0e2272">“Wat heb je een kleur en wat schitteren je oogen!” zei ze, “het is net of je een ander kind bent. Nu, vindt je het nu ook
prettig dat ik je die mooie jurk heb gegeven en ben je nu van plan om eens een heelen boel plezier te hebben van avond?”
</p>
<p id="d0e2274">Elsje knikte.
</p>
<p id="d0e2276">“Wat zal grootmoeder verlangen naar al je verhalen,” vervolgde mevrouw d’Ablong, die in een bizonder goed humeur was, nu ze
zag hoe lief Elsje het mooie toiletje stond. “Je zult wel dansers krijgen hoor, doe vooral goed je best om de passen netjes
te maken.”
</p>
<p id="d0e2278">En in een, bij haar zeer ongewone, opwelling van teederheid voor Elsje, kuste zij haar op de wang.
<span class="pageno"><a id="d0e2280"></a>
[130]
</span></p>
<p id="d0e2281">“Maar kindje, wat gloeit je gezicht!” riep zij uit, “ben je zoo opgewonden?” Toen, met een plotselinge verandering van toon:
“Ik vind toch dat die garneering om den hals wat kaal staat. Je hals is ook niet blank genoeg om zoo ver bloot te zijn. Je
moest eigenlijk... ja, wacht eens, ik zal je voor dezen éénen keer mijn parelsnoer leenen; dat zal bepaald mooi staan bij
die crème kant. Maar het is heel, heel kostbaar, Elsje, pas dus vooral goed op dat je het niet verliest. Het is een erfstuk
van de familie d’Ablong en buitendien een groote som gelds waard.”
</p>
<p id="d0e2283">“Maar dan wil ik het eigenlijk veel liever niet dragen, tante, als er eens wat aan kwam....”
</p>
<p id="d0e2285">“Onzin! Wat zou er nu aan een parelsnoer komen, dat je gewoon om je hals draagt! Blijf hier maar even wachten, ik kom dadelijk
weer terug.”
</p>
<p id="d0e2287">Een paar minuten later kwam zij de kamer weer in met den kostbaren ketting in haar hand. Juist wilde zij de deur sluiten,
toen Cécile op den drempel verscheen.
</p>
<p id="d0e2289">“Ik zag u hierin gaan, mama,” zei ze, “ik ben klaar. Niet onaardig, vindt u wel?”
</p>
<p id="d0e2291">Mevrouw d’Ablong keerde zich snel om en met een glans van moederlijken trots op haar gelaat, keek ze naar de jonge meisjesgestalte,
die in al de schoonheid van een allerelegantst toiletje, kwistig met lichtblauwe strikken en volants van slap neerhangende
kant versierd, voor haar stond. Het weelderige, donkere haar viel krullend en golvend neer langs den blanken hals en werd
alleen in bedwang gehouden door een lossen strik van lichtblauw lint, dat mooi afstak bij de warmbruine kleur van het haar.
De groote, donkere oogen, de fraaie teekening der wenkbrauwen, de lange oogwimpers, <span class="pageno"><a id="d0e2293"></a>
[131]
</span>de bevallige ronding der armen, de slankheid van het figuurtje—alles scheen bij deze smaakvolle kleeding nog meer uit te komen
dan anders en zonder de minste poging om hare bewondering te verbergen en Cécile’s ijdelheid te temperen, riep mevrouw d’Ablong
uit:
</p>
<p id="d0e2295">“Allerbeelderigst Cilly! Je ziet er meer dan snoeperig uit! Heeft grootmama je al gezien en Frits?”
</p>
<p id="d0e2297">“Neen mama.”
</p>
<p id="d0e2299">“Dan zou ik maar gauw naar beneden gaan. Het is ook al niet vroeg meer. Maar kijk nog eens even naar Elsje; vindt je niet
dat dat japonnetje haar aardig staat?”
</p>
<p id="d0e2301">Cécile verwaardigde zich niet, meer dan een vluchtigen blik op haar nichtje te werpen en zei op onverschilligen toon:
</p>
<p id="d0e2303">“Het gaat nogal.” Toen opeens driftig: “Maar mama, waarom heeft ze uw parels aan?”
</p>
<p id="d0e2305">“Het stond anders zoo kaal; die kant valt zoo erg naar beneden, hier van voren.”
</p>
<p id="d0e2307">“Nu, u moet het weten, maar ik vind dat parels al allerminst bij Lizzie passen.”
</p>
<p id="d0e2309">“Kom Cilly, nu niet zulke onaardige dingen zeggen,” zei hare moeder op vergoelijkenden toon. “Nu maar naar beneden meisjes,
ik ben trotsch op jullie alle twee.”
</p>
<p id="d0e2311">Grootmama en Frits waren vol lof over het fraaie baltoiletje van Cécile en Frits plaagde zijn nichtje met haar zwak voor mooie
kleeren. Naar Elsje keek de oude dame met een vriendelijke tinteling in hare oogen, alsof het haar goed deed in het eenvoudige
kindergezichtje te zien, dat gloeide van koortsachtige spanning. Zij trok Elsje naar zich toe en kuste haar en Frits keek
haar vroolijk aan en zei lachend:
<span class="pageno"><a id="d0e2313"></a>
[132]
</span></p>
<p id="d0e2314">“Niet alle dansen weggeven aan anderen, hoor Roodkapje! Ik reken er vast op dat je er twee of drie met mij doen zult.”
</p>
<p id="d0e2316">“Aan het dansen zijn wij nog zoo gauw niet toe,” viel Cécile haastig in. “Eerst babbelen we een beetje en laten onze balboekjes
vullen, maar voordat het wezenlijke dansen begint, voeren we het tooneelstukje op.”
</p>
<p id="d0e2318">“O,” riep Frits, groote oogen opzettend, “moet daar die fraaie tribune voor dienen?”
</p>
<p id="d0e2320">“Ja, en nu vertel ik je verder niets meer,” zei Cécile met geveinsde knorrigheid. “Je moogt het gordijn wegtrekken, dat als
scherm dienst doet van avond en dan moet je oplettend en bewonderend naar de comedie kijken.”
</p>
<p id="d0e2322">“UEd. hebt maar te bevelen,” zei Frits, het hoofd buigend.
</p>
<p id="d0e2324">Toch kwam het anders uit dan Cécile zich had voorgesteld. Toen al de gasten, een vroolijke, levendige stoet van jongens en
meisjes van 14 tot 18 jaar, verschenen waren en de prettige tonen der muziek werden gehoord, smeekten allen zoo dringend om
een, twee dansjes, voordat er iets anders gebeurde, dat Cécile wel toe moest geven, hoewel zij het niet heel vleiend vond
dat er naar de tooneelvoorstelling niet meer werd verlangd. Daarbij kwam dat Frits met onverklaarbaren slechten smaak er op
stond den eersten dans met Elsje te doen, die verbaasd en verrukt haar hand op zijn arm legde en door hem geholpen, veel beter
en met veel meer genot danste dan zij had durven hopen. En hoewel het Cécile gelukte de jeugdige cavaliers, die zich als om
strijd verdrongen om hunne namen in haar balboekje op te schrijven, van Elsje af te houden, toch <span class="pageno"><a id="d0e2326"></a>
[133]
</span>verminderde dit het gevoel van bitterheid niet, dat bij haar opkwam, toen ze Frits ook den tweeden dans met Elsje zag doen.
Eindelijk, bij den derden zag ze haar als “muurbloem” op een der stoelen zitten en toen deze dans afgeloopen en het oogenblik
gekomen was, waarop de actrices zich uit de balzaal moesten verwijderen, ging ze snel naar Elsje toe en fluisterde:
</p>
<p id="d0e2328">“Ga terstond mee, we moeten ons stukje doen.”
</p>
<p id="d0e2330">Elsje stond dadelijk op en volgde haar naar de achterkamer, waar een klein tooneel was geïmproviseerd, terwijl de meisjes
zich verkleeden moesten in een vertrekje, dat door een deur met de achterkamer was verbonden. Een tweede deur kwam op de gang
uit. Loulou, Cato, en Emma waren er reeds, toen Cécile en Elsje binnen kwamen.
</p>
<p id="d0e2332">“O Cilly, wat zie je er beelderig uit van avond!” riep Cato. “Jij bent natuurlijk weer la reine du bal.”
</p>
<p id="d0e2337">“Zoo!” zei Cécile op onverschilligen toon. “Ik heb anders nog niet heel veel plezier gehad; ik schaam me zóó over Lizzie.”
</p>
<p id="d0e2339">“Over mij?” vroeg Elsje verbaasd, wier vroolijke oogen toonden dat <i>zij</i> wel plezier gehad had.
</p>
<p id="d0e2344">“Ja, over jou! Heet hier anders soms iemand Lizzie?”
</p>
<p id="d0e2346">“Alsof ik wel zoo heette!” lachte Elsje. “Maar wat heb ik dan gedaan?”
</p>
<p id="d0e2348">“Als je dat niet begrijpt, kan ik het je niet uitleggen,” zei Cécile boos. “Je hebt je heel onbehoorlijk en coquet aangesteld.
Sta daar nu maar niet zoo dom te kijken, maar maak liever voort. Denk er aan dat jij het eerst opkomen moet en dus ook het
eerst klaar moet zijn. Speel nu als ’t je blieft een beetje goed en spreek duidelijk, maar gil en lach niet zoo onbeschaafd.”
<span class="pageno"><a id="d0e2350"></a>
[134]
</span></p>
<p id="d0e2351">Elsje antwoordde niet. Zij wilde zich goed houden en beet zich op de lippen om zichzelf tot zwijgen te dwingen. De anderen
keken Cécile verbaasd aan, maar achtten het ook wijs niets te zeggen. Emma hielp Elsje aan hare kleeding en zette haar het
nette, witte mutsje op, dat zij als dienstmeisje dragen moest. Allen waren druk bezig, hare baltoiletten te verwisselen voor
de eenvoudiger kleedij, waarin zij haar rol vervullen moesten.
</p>
<p id="d0e2353">Eindelijk kon de voorstelling een aanvang nemen. In lange rijen zaten en stonden de gasten in afwachting van hetgeen zij te
zien zouden krijgen. Frits trok met een plechtig gezicht het gordijn weg en Cécile duwde Elsje naar voren en fluisterde boos:
</p>
<p id="d0e2355">“Kom, gauw nu maar, treuzel niet, als ’t je blieft.”
</p>
<p id="d0e2357">“Neen,” zei Elsje gejaagd, terwijl ze zich opeens heel zenuwachtig voelde en buitengemeen geneigd om weg te loopen, <i>niet</i> in de richting van het tooneel. Zij vermande zich echter en trad moedig naar voren, hoewel ze vreemd duizelig werd en hare
oogen als in een witten nevel zagen.
</p>
<p id="d0e2362">Zoo duidelijk sprekend als haar maar mogelijk was, begon ze te spelen, maar ze wist nauwelijks, wat ze zeide. Ze kende echter
haar rol zoo prompt dat ze geen oogenblik haperde, totdat plotseling een jongensstem uit de toeschouwers riep:
</p>
<p id="d0e2364">“Niet met je rug naar het publiek! Keer je eens om!”
</p>
<p id="d0e2366">“Sst.... stil.... stil....” riepen verscheidene andere stemmen.
</p>
<p id="d0e2368">“Nu ja, maar we zien en hooren zoo niets,” zei de eerste stem weer.
</p>
<p id="d0e2370">Elsje keerde zich om—zij wist niet eens dat zij met haar rug naar het publiek toe had gestaan—en <span class="pageno"><a id="d0e2372"></a>
[135]
</span>begon nog eens. Nauwelijks echter had zij een paar zinnen gezegd, of hare stem begaf haar. Zij hapte naar adem en keek met
een hulpelooze, angstige uitdrukking in hare oogen naar de zee van nieuwsgierige gezichten voor haar. Zij probeerde nog eens
en nog eens, maar er kwam geen geluid. De tooneelkoorts had het arme kind deerlijk in hare macht; zij stond te trillen op
hare beenen, het suisde in hare ooren en zij voelde zich diep ongelukkig. Al haar moed begaf haar en met een wanhopig gebaar
sloeg zij de handen voor het gezicht en barstte in tranen uit.
</p>
<p id="d0e2374">Frits schoof snel het gordijn weer voor het tooneel.
</p>
<p id="d0e2376">“Even geduld, dames en heeren,” riep hij, “een onzer actrices is een weinig ongesteld geworden. Straks zal de voorstelling
wel weer opnieuw kunnen beginnen.”
</p>
<p id="d0e2378">Intusschen had Cécile Elsje driftig bij den arm genomen en meegetrokken naar het kleedkamertje. Elsje volgde gedwee en hard
snikkend.
</p>
<p id="d0e2380">“Je hebt alles, alles bedorven!” knorde Cécile. “Wij hadden je nooit mee moeten laten spelen! En wat moeten wij nu beginnen?”
vervolgde ze, zich tot de anderen wendend, “met die erbarmelijk snikkende Lizzie kunnen wij niets uitvoeren.”
</p>
<p id="d0e2382">“Mag ik binnen komen?” vroeg een stem aan de deur, die op de gang uitkwam.
</p>
<p id="d0e2384">“Wie is daar, wie is daar?” riepen Loulou en Emma tegelijk.
</p>
<p id="d0e2386">“Wie ben je?” riep Cécile.
</p>
<p id="d0e2388">“Kitty van Heusde,” antwoordde de stem. “Laat mij heusch maar binnen—ik kom jullie helpen.”
</p>
<p id="d0e2390">Emma opende de deur en een klein, dik meisje met een rond, prettig gezicht, trad snel binnen.
<span class="pageno"><a id="d0e2392"></a>
[136]
</span></p>
<p id="d0e2393">“Ik wou vragen,” zei ze, “of ik voor dienstmeisje zal spelen. Ik ken het stukje heel goed, wij hebben het juist bij ons thuis
opgevoerd, op Papa’s verjaardag. Misschien wil zij,” en zij wees medelijdend op Elsje, die op een stoel zat te schreien, “er
wel graag af.”
</p>
<p id="d0e2395">“O ja natuurlijk,” zei Cécile. “Dat treft heerlijk, Kit. Verkleed je dan maar gauw. Kom Lizzie, trek dat costuum eens uit.
Het zal je wel passen denk ik, Kitty, jullie zijn zoowat even groot.”
</p>
<p id="d0e2397">Elsje gehoorzaamde en bleef toen met een treurig gezicht, in haar onderlijfje zitten. Emma vroeg haar vriendelijk of ze haar
even zou helpen om haar baljurk weer aan te trekken, maar ze schudde droevig het hoofd. De andere meisjes lieten haar aan
haar lot over. De voorstelling begon weer, thans met de allesbehalve bedeesde Kitty van Heusde als dienstmeisje, en was in
vollen gang, toen Elsje nog steeds bitter terneergeslagen in het kleedkamertje zat. Juist waren al de vijf actrices op het
tooneel bezig, toen de eene deur van het vertrekje zacht geopend werd en de oude grootmoeder binnen kwam.
</p>
<p id="d0e2399">“Maar kindje,” zei ze, hare hand op Elsje’s schouder leggend, “zit je hier nog zóó? Wel foei, dat is nu net om kou te vatten
en ziek te worden! Kom, laat ik je maar eens gauw weer netjes maken. Dit is je japonnetje, he?”
</p>
<p id="d0e2401">“Ja,” zei Elsje, “maar ik durf toch niet weer naar binnen.”
</p>
<p id="d0e2403">“Niet weer naar binnen! Dat meen je niet! Je zult eens zien hoeveel plezier je nog zult hebben. Sta maar eens gauw op.”
</p>
<p id="d0e2405">Elsje durfde niet tegen te stribbelen en in een oogenblik <span class="pageno"><a id="d0e2407"></a>
[137]
</span>had de handige, oude dame haar de mooie, rose jurk aangetrokken. Het kostbare parelsnoer werd weer om haar hals bevestigd,
toen sloeg grootmama den arm om haar heen, trok haar naar zich toe en zei:
</p>
<p id="d0e2409">“Zullen we nu samen weer naar binnen gaan?”
</p>
<p id="d0e2411">“Ik durf wezenlijk niet,” zei Elsje bevend.
</p>
<p id="d0e2413">“Kom, kom, een beetje moedig wezen. Leg je hand maar hier, zóó; nu gaan we gearmd naar binnen.”
</p>
<p id="d0e2415">Elsje drukte zich dichter tegen de oude dame aan, toen zij de danszaal weer inging. Het binnenkomen viel haar echter erg mee.
Al de gasten waren verdiept in het tooneelstukje en bijna niemand keek om, toen hare begeleidster met haar op een der achterste
rijen zitten ging, waar nog twee stoelen leeg waren. Mevrouw d’Ablong alleen wierp haar een koelen blik toe en wenkte grootmama
om naar voren te komen en haar vroegere plaats in te nemen. De oude dame knikte echter ontkennend en bleef bij Elsje.
</p>
<p id="d0e2417">Met een hoogroode kleur en koude handen zat deze verlegen en beschaamd naast haar en hoewel zij zich langzamerhand een beetje
meer op haar gemak begon te voelen en weer eens om zich heen durfde te zien, kwam de vroolijke stemming, waarin zij bij het
begin van den avond was geweest, niet terug. Toen het comediestukje geëindigd was en de jeugdige actrices levendig waren toegejuicht
en herhaaldelijk teruggeroepen, nam grootmama afscheid en ging naar hare kamer. Zij was moe en men zou zich nu ook wel zonder
haar kunnen amuseeren, betuigde ze lachend. Zij fluisterde Elsje nog een paar bemoedigende woorden toe en ging toen heen.
Het arme kind voelde zich nu weer erg verlaten. Hare tante durfde zij niet onder de oogen komen en Frits evenmin <span class="pageno"><a id="d0e2419"></a>
[138]
</span>en toen Cécile, Loulou en Cato haar met spottende gezichten voorbij gingen en ze Cato hoorde zeggen: “Dat laffe kindje moest
maar naar bed gaan, dunkt me,” trok zij zich angstig terug in een stil hoekje achter een paar hooge dennestruiken, waar toevallig
een stoel stond. Juist vroeg ze zich af, of het werkelijk maar niet beter zou zijn dat ze stil naar haar kamer ging—niemand
zou haar zeker missen, dacht ze met bitterheid—toen ze een frissche koelte hare wangen voelde streelen en bemerkte dat ze
dicht bij een raam zat, dat half open stond, zeker om te verhinderen dat het in de balzaal te benauwd werd. Het was een mooie
Februari-avond en Elsje knielde met een zucht van welbehagen voor het venster neer, legde haar hoofd op het kozijn en keek
naar buiten. Wat flonkerden de sterren en wat was de lucht donkerblauw en welk een heerlijke geur verspreidden de dennen naast
en achter haar! Als zij de dansmuziek niet zoo duidelijk had gehoord, zou ze zich bijna hebben kunnen verbeelden dat ze buiten
was in het bosch, met de plechtige stilte van den avond om zich heen en den schitterenden sterrenhemel boven haar hoofd. Hé,
wat was het heerlijk om die verkwikkelijke koelte over hare gloeiende wangen te voelen glijden! Zij stak haar hoofd verder
buiten het raam en keek met een ernstig gezicht naar boven, terwijl ze hare handen gevouwen op de vensterbank hield. Zoo bleef
ze onbewegelijk een oogenblik zitten. Een lokje van heur haar viel naar voren en zij schoof het met de linkerhand weg, waarbij
deze even in aanraking kwam met het kanten plooisel om haar hals. Tegelijkertijd voelde ze plotseling dat ze het parelsnoer
niet meer om had. Met een snelle beweging trok zij haar <span class="pageno"><a id="d0e2421"></a>
[139]
</span>hoofd naar binnen, voelde nog eens en nog eens, maar de kostbare ketting was geheel verdwenen. Hevig verschrikt sprong zij
op en zocht op den grond om zich heen, op de vensterbank, bij de dennen—alles te vergeefs. Zij wist zeker dat ze het snoer
nog om had gehad toen ze hier ging zitten, want ze had toen nog een paar achterharen losgetrokken uit het slootje, dat daaraan
was blijven haken—waar kon de ketting opeens gebleven zijn? Radeloos sloeg zij de handen in elkaar en trachtte na te denken.
Daar viel haar iets in! Misschien was het slootje losgeraakt en het parelsnoer uit het raam naar buiten gevallen, terwijl
zij naar den sterrenhemel opkeek. Terstond stak zij haar hoofd weer buiten het venster en keek scherp rond, of zij in het
maanlicht de parelen ook ergens op de stoep zag liggen. Maar er was niets te zien dan de blauwe steenen der stoeptreden en
de stille, rustige gracht, die op dit oogenblik van den avond gewoonlijk zeer weinig werd bezocht. Zij moest verder zoeken,
verder zoeken.... Als er eens iemand voorbij gekomen was en het parelsnoer opgeraapt en meegenomen had, terwijl zij bezig
was bij de dennen er naar te zoeken! Haar hart klopte hevig bij die verschrikkelijke gedachte! Nooit, nooit zou zij hare tante
weer onder de oogen durven komen, voordat ze het kostbare sieraad teruggevonden had! Wie was er, die haar helpen kon? Niemand,
niemand! Grootmama was zeker al te bed gegaan, Miss Piper zat den geheelen avond rustig op haar kamer en buitendien—zij zouden
toch niet weten, waar de parels gebleven waren! O, zij moest zoeken, zoeken, net zoolang tot zij ze weer had, den geheelen
nacht door, als het noodig was. Hoe kon zij hier ook nog blijven <span class="pageno"><a id="d0e2423"></a>
[140]
</span>staan! Zij moest dadelijk naar buiten gaan en overal kijken bij de stoep—van hieruit kon zij toch ook onmogelijk goed zien.
</p>
<p id="d0e2425">Daar hoorde zij de stem van Frits roepen: “Waar is Roodkapje toch?” En Cécile, die lachend terugriep: “Zeker naar boven gegaan,
het is kleine kinderen-bedtijd!” En bevend en angstig, doodsbenauwd dat iemand haar zien zou, snelde zij uit haar schuilplaats
naar de deur der kamer, die zich gelukkig dicht bij het venster bevond. Tot haar blijdschap kwam ze niemand tegen in de helder
verlichte gang en in een ondenkbaar kort oogenblik had ze de voordeur geopend en stond ze op de stoep. Toen keek ze snel rond.
Daar was het open raam, waaruit ze naar buiten had gekeken, dan zou het snoer hier kunnen liggen. Ze liep haastig twee der
stoeptreden af en zocht, zocht uit alle macht, dan hier, dan daar, overal waar het maar met eenige mogelijkheid heen zou hebben
kunnen glijden—maar het was en bleef weg. Het was verschrikkelijk! Het arme kind werd hoe langer hoe wanhopiger. In haar zenuwachtigen
toestand deed ze zichzelf de hevigste verwijten over hare onvoorzichtigheid om het hoofd uit het raam te steken. Met gloeiende
wangen, een brandend gevoel in de oogen en overigens koud en rillend van agitatie, liep zij nog eens en nog eens de stoep
op en af. Al haar zoeken bleef vruchteloos, een hevige angst voor den toorn harer tante maakte zich van haar meester en in
hare radeloosheid nauwelijks in staat tot geregeld denken, stond zij een oogenblik met bange, groote oogen te kijken langs
de stille gracht. Wat moest ze beginnen? Weer naar binnen gaan, durfde ze niet—kon ze maar ergens heen gaan, vluchten, weg,
ergens, <span class="pageno"><a id="d0e2427"></a>
[141]
</span>waar ze dien nacht kon blijven en dan morgen naar huis, naar grootmoeder en die alles vertellen. Die zou haar dan wel helpen
om alles aan tante te schrijven....
</p>
<p id="d0e2429">En tante zou haar niet missen van avond, die dacht natuurlijk dat zij al naar bed was, dat dacht Cécile immers ook.... maar
waar zou ze heen; waar?
</p>
<p id="d0e2431">Daar kreeg ze plotseling een inval. Ja, ja, dat zou gaan! En zonder zich een oogenblik te bedenken, vloog ze als een pijl
uit den boog de hooge huizen langs, een wonderlijke verschijning in haar fladderend licht toiletje, zonder hoed op het wuivende
blonde haar en met de dunne, sierlijke dansschoentjes aan de voeten. Op den hoek der gracht sloeg ze de breede winkelstraat
in, die nog helder verlicht was; het was ongeveer tien uur. De voorbijgangers keken nieuwsgierig naar haar, maar zij lette
niet op hunne verbaasde gezichten en snelde al maar voort, voort, tot ze voor den kleinen kruidenierswinkel stond, waarmee
ze vroeger kennis had gemaakt. Met een bevende hand deed ze de winkeldeur open en trad binnen. Een man, die achter de toonbank
stond, keek haar met sprakelooze verwondering aan. Dat was een vreemde klant op den laten avond, vond hij.
</p>
<p id="d0e2433"></p>
<div id="d0e2434" class="divFigure">
<p class="legend"><img border="0" src="images/p144.jpg" alt="“Zonder zich een oogenblik te bedenken, vloog ze de hooge huizen langs....”"></p>
<p class="figureHead">“Zonder zich een oogenblik te bedenken, vloog ze de hooge huizen langs....”</p>
</div><p>
</p>
<p id="d0e2438">“Ik.... ik.... is uw vrouw binnen?” vroeg Elsje hijgend.
</p>
<p id="d0e2440">“Jawel, die is thuis,” zei de man met een hoofdknik. “Maar wat moet u met haar, jongejuffrouw? Het is al zoo laat, ik begrijp
niet....”
</p>
<p id="d0e2442">“Dus zij is binnen?” viel Elsje hem haastig in de rede en zonder zijn antwoord af te wachten, liep ze de smalle gang door
en de kamer achter den winkel in. De kruidenier volgde haar terstond.
<span class="pageno"><a id="d0e2444"></a>
[142]
</span></p>
<p id="d0e2445">“Lieve tijd, wat is dat?” riep zijn vrouw, ontsteld van haar stoel opspringend, toen ze Elsje zag. “Wat moet dat jonge dametje
hier, Gerrit? En in die dunne kleeren....”
</p>
<p id="d0e2447">“Ik ben het, Elsje, u kent mij toch nog wel?” zei Elsje gejaagd en schreiend. “En ik kom u vragen, of ik hier van nacht mag
blijven. Morgen ga ik weer weg—naar huis terug, naar grootmoeder.”
</p>
<p id="d0e2449">“Ja, nu zie ik het,” zei de vrouw, “je bent dat zelfde meisje, dat Evert laatst voor een ongeluk heeft bewaard. Maar lieve
kind, waarom ben je weggeloopen van die tante, bij wie je logeerde en dan nog wel zoo koud gekleed! Kom, schrei nu niet. Vertel
mij maar eens waar je logeert, dan zal mijn man je wel even thuis brengen. Wat is er toch? Waarom ben je zoo vreeselijk bedroefd?”
</p>
<p id="d0e2451">“O, ik kan het u niet zeggen en ik kan niet weer naar tante terug gaan, heusch niet! Ik heb iets verloren van haar, iets heel
kostbaars en ik kan niet weer naar haar toegaan, voordat dat terug is! Och, laat mij hier van nacht blijven, als ’t je blieft,
als ’t je blieft.”
</p>
<p id="d0e2453">“Maar je tante zal zoo ongerust worden, als ze niet weet, waar je bent. Kom, zeg ons nu maar even, waar ze woont en schrei
niet meer zoo vreeselijk! Het is toch zeker ook maar een ongeluk geweest dat je dat mooie ding hebt verloren. Ik zou maar
gauw weer naar huis gaan en haar alles zeggen, dat is veel beter, gerust, en dan zal mijn man je even brengen. Is ’t niet
Gerrit?”
</p>
<p id="d0e2455">Gerrit, die zijn vrouw voortdurend het woord liet doen en nog steeds met de uiterste verbazing op zijn gezicht stond toe te
kijken, knikte toestemmend.
</p>
<p id="d0e2457">“Neen, neen!” riep Elsje angstig. “Ik kan niet weer <span class="pageno"><a id="d0e2459"></a>
[143]
</span>terug, wezenlijk niet, och, geloof mij toch! En tante zal niet ongerust zijn, want zij denkt dat ik al in bed lig. Laat mij
hier blijven van nacht, als ’t je blieft, als ’t je blieft! Morgen zal ik weer weggaan....”
</p>
<p id="d0e2461">Er was niets met haar te beginnen. Zij was zoo over stuur en zoo angstig bevreesd dat men haar haar zin niet zou geven, dat
de vrouw eindelijk hoofdschuddend toegaf, haar in Gerrit’s gemakkelijken stoel bij de tafel duwde en zei:
</p>
<p id="d0e2463">“Nu, nu, blijf hier dan maar van nacht. Rust nu maar eens even uit en probeer wat kalmer te worden.”
</p>
<p id="d0e2465">Toen ging zij met haar man de kamer uit.
</p>
<p id="d0e2467">“Wij moeten haar in vrede’s naam van nacht maar hier houden,” zei ze. “Het arme kind is heelemaal in de war. Het is te hopen
dat die tante van haar werkelijk niet ongerust over haar is. Als ze nu van nacht eens goed geslapen heeft, zal ze morgen wel
wat handelbaarder zijn. Ze kan natuurlijk toch niet reizen in die jurk; ze heeft niet eens een hoed en mantel bij zich en
wie weet, of ze wel reisgeld heeft meegenomen! Ze schijnt opeens weggeloopen te zijn. Ze ziet er als een echte jongejuffrouw
uit nu met die mooie kleeren, heel anders dan toen ik haar voor ’t eerst zag. Toen leek ze een gewoon burgermeisje. Het is
een raadselachtige geschiedenis, Gerrit; misschien komen we er morgen achter. Er is nu niets uit het arme kind te krijgen.
Ik moet haar maar gauw in bed stoppen. Gelukkig dat Jan net voor vier dagen naar zijn ouders is, nu kan ze in zijn bed slapen.”
</p>
<p id="d0e2469">Jan was de bediende, een buitenjongen, die bij den kruidenier in de leer was.
<span class="pageno"><a id="d0e2471"></a>
[144]
</span></p>
<p class="div1"><a id="d0e2472"></a></p>
<h1 class="label">Hoofdstuk IX.</h1>
<h1>Groot Verdriet.</h1>
<p id="d0e2477">Een half uur later stond Elsje met een bedrukt gezicht en rood beschreide oogen naast de goedhartige kruideniersvrouw op een
klein, hoogst eenvoudig gemeubileerd zolderkamertje met een bedstee, waarvoor hardgele gordijnen hingen.
</p>
<p id="d0e2479">“Kijk,” zei haar gastvrouw, de gordijnen opentrekkend, “het bed is groot genoeg en ik heb er mooi, schoon linnen voor je opgelegd.
Kom, wees nu maar niet meer bedroefd en ga maar gauw slapen. Wat zal de kleine Evert het aardig vinden je morgenochtend te
zien! Denk er aan dat je de kaars uitblaast als je klaar bent en slaap lekker! Morgen zal alles wel weer in orde komen, daar
ben ik niets bang voor. Nacht Elsje!”
</p>
<p id="d0e2481">Elsje sloeg met een plotselinge, hartstochtelijke beweging de armen om haar hals, legde haar kloppend hoofd tegen den schouder
der goede vrouw en barstte weer in tranen uit.
</p>
<p id="d0e2483">“O, ik verlang zoo naar huis, naar grootmoeder!” snikte ze, in korte, afgebroken zinnen, “ik vind het zoo vreeselijk, vreeselijk
hier in de stad—o, ik wou <span class="pageno"><a id="d0e2485"></a>
[145]
</span>dat ik er nooit gekomen was, nooit! Ik .... ik wou dat ik maar weg was .... ik wou....”
</p>
<p id="d0e2487">“Stil, stil,” viel de vrouw haar sussend in de rede, “je moet nu niet meer schreien, wezenlijk niet. Je zult nog hoofdpijn
krijgen en ziek worden, als je je zoo vreeselijk over stuur maakt. Kom, kom, kom, stil nu, stil nu.”
</p>
<p id="d0e2489">Zij maakte zich zacht los uit de omarming van het snikkende kind, schonk een glas water in, liet haar drinken en zei op beslisten
toon:
</p>
<p id="d0e2491">“Nu moet je wezenlijk terstond naar bed gaan. Kijk, hier op dezen stoel ligt een nachtjak van mij voor je. Dat zal je wel
een beetje te wijd wezen, maar dat is niets, beter te wijd dan te nauw. Kom, drink nog maar eens, zie zoo, nu bedaard het
al een beetje, he? Nacht Elsje.”
</p>
<p id="d0e2493">En haar onverwachte gast nog eens vriendelijk toeknikkend, ging ze heen.
</p>
<p id="d0e2495">Toen Elsje alleen gelaten was, bleef ze voortschreien, eerst hartstochtelijk en met zenuwachtige snikken, toen zachter en
bedaarder. Eindelijk was het alsof ze geen kracht meer had om langer te schreien, geen kracht om uiting te geven aan het gevoel
van wanhopige smart, dat haar bezielde, geen kracht om iets anders te doen dan met doffe lijdelijkheid, gekleed als zij was,
op het bed te gaan liggen en met starende oogen voor zich uit te zien. Langzamerhand echter kwam iets van haar ouden moed
weer boven. “Zoo mag het niet langer,” fluisterde ze, terwijl ze zich van het bed liet afglijden. “Ik moet wezenlijk probeeren
of ik wat kan slapen. Misschien .... misschien gebeurt er morgen iets, dat.... mij helpt.”
</p>
<p id="d0e2497">Zij trok de dunne rose jurk en hare dansschoentjes <span class="pageno"><a id="d0e2499"></a>
[146]
</span>uit en besloot zich maar niet verder uit te kleeden en zoo in bed te gaan. Zij was veel te gejaagd, veel te veel onder den
indruk van het half onbestemde denkbeeld dat zij het druk zou hebben morgen en vroeg klaar zou moeten zijn, om zich thans
rustig te kunnen ontkleeden en bedaard te gaan slapen. Zij huiverde en rilde van koude en zenuwachtigheid en toen ze de kaars
uitgeblazen had en was gaan liggen, scheen het haar een onmogelijkheid toe, dat zij in slaap zou komen. Haar hoofd begon te
kloppen en te gloeien en met tergende duidelijkheid stonden haar nu eensklaps de bezwaren voor den geest, die aan haar terugreis
op morgen zouden zijn verbonden. Ze had geen geld bij zich—hoe zou ze dan een kaartje kunnen betalen? Grootmoeder zou misschien,
neen zeker, heel boos zijn, als ze zoo opeens voor haar stond, weggevlucht van hare tante. En tante zelf—die zou het haar zeker nooit, nooit vergeven, nog
minder misschien dan het verliezen van het parelsnoer. En ze kon toch ook niet reizen in die dunne, lichte jurk, zonder hoed
of iets! Maar misschien zou de kruideniersvrouw haar wel een of ander willen leenen—als zij ten minste iets had, dat haar
paste. Ja, ja, die zou haar wel willen helpen, als ze kon. Maar mocht ze wel weggaan, zou hare tante zich niet erg ongerust
maken waar zij toch was—morgenochtend aan het ontbijt zou men haar natuurlijk missen! O, wat moest ze beginnen, wat moest
ze beginnen! Ze wist zich geen raad, heelemaal geen raad en onrustig woelde zij op het bed heen en weer, totdat eindelijk
een weldadige slaap zich over haar ontfermde en haar tijdelijk rust gaf.
</p>
<p id="d0e2504">Intusschen was het bal bij mevrouw d’Ablong onafgebroken, <span class="pageno"><a id="d0e2506"></a>
[147]
</span>met steeds toenemende levendigheid, voortgezet. Cécile was na de tooneelvoorstelling geheel en al de koningin van het feest
geworden en hare moeder zag met fiere goedkeuring, hoe iedereen als om strijd haar dochtertje fêteerde. Zij bemerkte vrij
spoedig dat Elsje zich uit de danszaal had verwijderd en hoewel zij haar die straf zelf niet zou hebben opgelegd, vond zij
het niet kwaad dat Elsje toonde zich genoeg te schamen over haar gedrag op het tooneel, om maar liever niet meer mee te dansen.
Ze zal naar hare kamer gegaan zijn, dacht mevrouw d’Ablong en ze vatte half en half het voornemen op, naar haar toe te gaan
en haar na een ernstige terechtwijzing te vergunnen, zich weer bij de dansenden te voegen—maar werd in de uitvoering van dit
plan telkens verhinderd door de gedachte dat Elsje zich misschien weer op een of andere manier “kinderachtig” zou gedragen
en haar compromitteeren. Neen, het was wellicht maar beter dat het lastige kind boven bleef. Cécile had nu ook juist zoo heel
veel plezier, dat zou misschien veranderen, als Elsje weer beneden kwam. Zij moest straks maar eens even naar haar gaan kijken
en als zij dan wat al te bedroefd was, haar wat lekkers brengen—een portie ijs en een taartje—en zeggen dat zij in ’t vervolg
maar wat beter haar best moest doen. Misschien had Cécile ten slotte toch gelijk gehad; het was niet verstandig geweest, Elsje
tot het feest te laten blijven. Ze kon nu in de volgende week ook wel weer vertrekken. Hare tante zou haar dan zelf brengen
en meteen eens zien, hoe de oude grootmoeder het maakte—de laatste berichten waren iets minder gunstig geweest.
</p>
<p id="d0e2508">Mevrouw d’Ablong haastte zich niet, Elsje op haar <span class="pageno"><a id="d0e2510"></a>
[148]
</span>kamer te gaan toespreken. Frits had al een paar maal gevraagd of “Roodkapje” heusch naar bed gegaan was. Dat had zij nu niet
moeten doen, beweerde hij; zóó erg was het toch niet dat zij nog niet gewend was om als actrice op te treden! Hij vond het
jammer dat zij nu in ’t geheel niets aan de partij had. Kon hare tante haar niet laten zeggen of gaan zeggen dat ze wezenlijk
weer beneden komen moest?
</p>
<p id="d0e2512">Mevrouw d’Ablong gaf op beide vragen een ontwijkend antwoord. Zij vond het niet noodig Frits op de hoogte te brengen omtrent
de beweegredenen, die haar noopten, Elsje van de balzaal verwijderd te houden—Frits zag dat zij het onderwerp van Elsje’s
afwezigheid liever verder onaangeroerd liet en sprak dus over wat anders. Later zocht hij nog eens of hij Elsje ook ergens
in een verborgen hoekje zag zitten, maar toen al zijn pogingen vruchteloos bleven, gaf hij het op en kwam tot de overtuiging
dat zij zich werkelijk voor goed op haar kamer had teruggetrokken. Cécile was blij dat Elsje “zoo verstandig” geweest was
naar bed te gaan en Loulou en Cato waren het geheel met haar eens. Emma vond het jammer, maar zei niet veel en de overige
gasten hadden nog te weinig van Elsje gemerkt, om zich erg over haar al of niet tegenwoordig zijn te bekommeren.
</p>
<p id="d0e2514">Er gingen dus twee, drie uren voorbij, voordat iemand bemerkte dat Elsje het huis harer tante had verlaten. Tweemaal was deze
op het punt naar boven te gaan, maar telkens werd zij door een of ander in haar voornemen verhinderd en toen zij het eindelijk
ten uitvoer bracht, was het laat en hadden de gasten reeds afscheid genomen. Het laatste rijtuig reed weg en Cécile liet <span class="pageno"><a id="d0e2516"></a>
[149]
</span>zich met een zucht op een der canapés neervallen, volkomen bereid nog een praatje met Frits te houden voordat ze naar boven
ging, toen hare moeder opeens met een verschrikt, bleek gezicht weer binnen kwam met het onrustbarende bericht dat Elsje niet
op haar kamer was en noch Keetje, noch de andere dienstboden, noch grootmama en Miss Piper haar hadden gezien. Niemand begreep
waar zij heengegaan kon zijn. Keetje en Dina waren bezig het geheele huis te doorzoeken, maar ook dit was vruchteloos, zooals
bleek toen de beide dienstmeisjes in de danszaal verschenen.
</p>
<p id="d0e2518">“Zijn jullie overal geweest en heb je Anna ook ondervraagd?”
</p>
<p id="d0e2520">“Ja mevrouw,” zei Dina, “maar Anna is den geheelen avond in de keuken geweest, natuurlijk. Zij had de jongejuffrouw in ’t
geheel niet gezien, zei ze.”
</p>
<p id="d0e2522">“Wat moet ik beginnen?” zei mevrouw d’Ablong zich tot Frits wendend, die angstig toegeluisterd had.
</p>
<p id="d0e2524">“Ik weet het waarlijk niet, tante,” zei hij. “Misschien zal het het beste zijn dat ik er terstond op uitga en eens zie of
ze in haar droefheid over haar mislukt spel ook naar buiten geloopen en verdwaald is. Zij houdt zoo ontzettend veel van wandelen
en in de lucht zijn en het is mogelijk dat ze op dezen mooien avond even de straat opgeloopen is....”
</p>
<p id="d0e2526">“Dan heeft ze al een heel raren tijd uitgekozen voor hare wandeling,” viel Cécile scherp in. “Kom mama, zij zal wel weer terug
komen, ik zou mij nu maar niet dadelijk zoo ongerust maken. En wat behoeft Frits er nu ook terstond op uit te gaan, ze komt
natuurlijk van zelf wel weer terug! Als ze wezenlijk zoo dwaas is geweest om te gaan wandelen en verdwaald <span class="pageno"><a id="d0e2528"></a>
[150]
</span>is, zal een politieagent haar wel weer thuis brengen.”
</p>
<p id="d0e2530">“Neen, neen, neen! Ik heb geen rust, voordat ze veilig en wel weer hier is,” zei Frits. “Dat arme kind! Ik ga dadelijk mijn
jas aantrekken, tante.”
</p>
<p id="d0e2532">“Och Frits, wees nu toch niet zoo onverstandig!” riep Cécile. “Ik vind het onzinnig, als je gaat!”
</p>
<p id="d0e2534">“Dat is niet anders,” antwoordde Frits snel. “Ik ga onmiddellijk. Als ik haar niet vind, zal ik dan de politie maar in den
arm nemen, tante?”
</p>
<p id="d0e2536">“Ja, ja, zeker. Doe alles maar precies, zooals ’t jou het best dunkt. Je bent een heerlijke steun voor me, Frits; wat moest
ik beginnen zonder jou van nacht?”
</p>
<p id="d0e2538">Frits hoorde de laatste woorden niet eens meer, hij was de kamer al uit en heel spoedig daarop het huis.
</p>
<p id="d0e2540">“Ga jij nu maar dadelijk naar bed, kindje,” zei mevrouw d’Ablong tot Cécile, die erg uit haar humeur was, “anders heb je morgen
nog hoofdpijn. Je zult toch wel al moe zijn.”
</p>
<p id="d0e2542">“Ja mama, ik blijf natuurlijk niet op,” zei Cécile wrevelig, “ik zou niet weten waarvoor ik dat doen zou. Gaat u niet naar
bed? Dat vervelende kind zal wel terug komen, daar zou ik me niet ongerust over maken.”
</p>
<p id="d0e2544">“Ik hoop het hartelijk,” zei hare moeder, “maar natuurlijk ben ik ongerust, Cilly, dat spreekt nu toch waarlijk van zelf.
Ik wou dat ik Elsje hier maar nooit te logeeren had gevraagd.”
</p>
<p id="d0e2546">“Ja, dàt wou ik ook,” zei Cécile zeer beslist. “Toe mama, gaat u nu toch mee naar boven. Dina en Keetje en Anna desnoods ook,
kunnen immers wel opblijven.”
</p>
<p id="d0e2548">“Neen, neen, ik ga niet naar bed, voordat ze er weer is. Loop vooral zachtjes voorbij grootmama’s kamer, Cilly. Zij was bijna
in slaap, toen ik zooeven bij haar <span class="pageno"><a id="d0e2550"></a>
[151]
</span>kwam en ik heb haar alleen maar gevraagd of Elsje ook bij haar geweest was. Zij weet niet dat zij weg is.”
</p>
<p id="d0e2552">“Dat is ten minste één geluk,” zeide Cécile. “En Missy?”
</p>
<p id="d0e2554">“Die zal mij wel gezelschap houden van nacht. Zij weet alles.”
</p>
<p id="d0e2556">“O, dus dan blijft u ten minste niet alleen, gelukkig. Nacht moedertje.”
</p>
<p id="d0e2558">“Nacht lieveling. Probeer je dan heusch om gauw in slaap te komen en je niet te angstig te maken over Elsje?”
</p>
<p id="d0e2560">“Ik ben heelemaal niet angstig, mama. Ik wou dat u het maar wat minder waart. O, daar is Missy! Ik hoop dat dat nare wachten
niet te lang zal behoeven te duren.”
</p>
<p id="d0e2562">Maar het wachten duurde wèl lang. Cécile was reeds een paar uur vast in slaap, mevrouw d’Ablong had de dienstboden naar bed
gestuurd en Miss Piper en zijzelf begonnen hoe langer hoe ongeduldiger en ongeruster te worden, toen Frits eindelijk terug
kwam. Hij zag er moe en verslagen uit. Nergens had hij eenig spoor van de vluchteling kunnen ontdekken, alleen had een politieagent
even over tienen een meisje in een lichte jurk de gracht langs zien snellen. Hij had haar de straat op den hoek zien inslaan,
maar haar verder uit het oog verloren.
</p>
<p id="d0e2564">Het was verschrikkelijk. Mevrouw d’Ablong verloor geheel hare zelfbeheersching en snikte het uit, zichzelf de hevigste verwijten
doende, dat zij niet eerder naar Elsje had omgezien. Frits en Miss Piper deden al wat zij konden om haar tot bedaren te brengen.
De politie was van alles onderricht, verzekerde Frits en zou zeker het verloren schaap wel weer terug brengen—zij <span class="pageno"><a id="d0e2566"></a>
[152]
</span>moesten niet zoo gauw den moed verliezen. Maar zijn stem beefde, terwijl hij dit zeide en de vreeselijkste vermoedens rezen
bij hem op, als hij bedacht, hoe weinig Elsje den weg kende in de groote stad en hoe licht zij in het water geloopen of op
een andere wijze verongelukt zou kunnen zijn. Telkens zag hij haar weer voor zich, zooals hij haar voor ’t eerst gezien had
met het aardige, roode kapje om het frissche, jonge gezichtje en met de dankbare uitdrukking in de blauwe oogen. Ook hij verweet
zich dat hij haar te veel aan haar lot had overgelaten na de tooneelvoorstelling en hoe hij ook zijn best deed hoopvol te
blijven, zijn ongerustheid werd grooter, hoe meer het eene uur na het andere verliep, zonder dat de politie iets van zich
liet hooren.
</p>
<p id="d0e2568">Mevrouw d’Ablong liet zich eindelijk overhalen, even op de canapé te gaan liggen en wat te rusten, toen de ochtend langzaam
begon te naderen.
</p>
<p id="d0e2570">Zij waren op Cécile’s kamer gaan zitten, omdat het na het eerste half uur in de half ontredderde balzaal niet meer uit te
houden was. Voortdurend herinnerd te worden aan al de luidruchtige vroolijkheid, die daar kort geleden had geheerscht en dan
zoo beangst van hart te zijn, was niet te dragen. En de onzekerheid, die hen bleef kwellen, den geheelen nacht door, was ook
nauwelijks te dragen;—toen de morgen aanbrak, kon zelfs Frits zijn ongerustheid niet meer verbergen.
</p>
<p id="d0e2572">Het was ongeveer zeven uur en nog zoowat schemerdonker, toen Elsje gewekt werd door een gebons tegen haar deur, dat door twee
kleine, stevige vuisten werd veroorzaakt. “Elsje, Elsje, opstaan, opstaan!” riep Evert’s kinderstemmetje zoo luid, dat Elsje
al heel vast zou <span class="pageno"><a id="d0e2574"></a>
[153]
</span>hebben moeten slapen, als zij niet reeds door het vuistenbombardement wakker geworden was. Met een zucht richtte zij zich
op. Een oogenblik keek ze verbaasd om zich heen, heel spoedig echter herinnerde ze zich waar ze was, waarom ze half gekleed
te bed lag en hoe het kwam dat ze zich zoo moe en dof en ongelukkig voelde. Nog nooit was haar zoo sterk de neiging overvallen,
om haar hoofd weer op het kussen te leggen en weer te gaan slapen—nog nooit was zij met zulk een treurig, moedeloos hart den
dag begonnen. Haar frissche, jonge levenslust had haar tot nu toe hiervoor bewaard, ook al de dagen die zij reeds bij hare
tante aan huis had doorgebracht, maar nu—nu was het alsof alle moed haar had begeven, nu scheen het haar toe dat op dit oogenblik
niemand zoo ongelukkig, zoo verlaten, zoo hulpeloos was als zij.
</p>
<p id="d0e2576">“Ben je wakker?” riep Evert weer ongeduldig. “Je moet opstaan. Ik ben al bijna heelemaal klaar. Moeder zegt dat je op moet
staan.”
</p>
<p id="d0e2578">Hij luisterde een seconde, of zij ook antwoordde, toen riep hij weer:
</p>
<p id="d0e2580">“Mag ik even bij je komen?”
</p>
<p id="d0e2582">Die vraag kon Elsje niet onbeantwoord laten. Er kwam een flauw lachje op haar gezicht, zij sprong het bed uit en deed de deur
open. Daar stond Evert in al de glorie van bretels, een echten jongensbroek en een rood wollen lijfje.
</p>
<p id="d0e2584">“Ik moet mijn kiel nog aan, zie je,” zei hij. “Maar ik ben al gewasschen en mijn haar is ook al opgekamd.”
</p>
<p id="d0e2586">Dat was wel te zien, de blonde kuif stond recht en glimmend van het water overeind.
</p>
<p id="d0e2588">“Maar, wat ben jij ook al ver!” vervolgde hij op <span class="pageno"><a id="d0e2590"></a>
[154]
</span>teleurgestelden toon, “ik dacht dat je nog op bed lag, toen ik je kwam roepen.”
</p>
<p id="d0e2592">“Dat was ook zoo,” zei Elsje.
</p>
<p id="d0e2594">“Heb je je dan zóó gauw aangekleed? Je moet je toch zeker alleen nog maar wasschen en je jurk aantrekken, he?”
</p>
<p id="d0e2596">“Ik ben niet uitgekleed geweest,” zei Elsje, die te waarheidlievend was om hem in den waan te laten, dat ze zóó gauw terecht
kon met haar toilet.
</p>
<p id="d0e2598">Evert keek haar met groote oogen aan.
</p>
<p id="d0e2600">“Ben je dan met al je rokken aan in bed gaan liggen?” vroeg hij. “Mag je dat van je moeder?”
</p>
<p id="d0e2602">“Ik heb geen moeder meer,” zei Elsje, terwijl ze bij hem neerknielde en de tranen haar in de oogen schoten. “Neen, ik <i>mag</i> eigenlijk niet half aangekleed gaan slapen, zooals ik van nacht gedaan heb, maar ... maar....”
</p>
<p id="d0e2607">“Waarom begin je opeens te schreien?” vroeg Evert medelijdend. Hij legde zijn kleine ronde armen om haar hals, drukte haar
hoofd tegen zich aan en zei: “Heb je je pijn gedaan? Zal ik het afkussen?” En zonder Elsje’s antwoord af te wachten, raakte
hij haar wang zacht aan met zijn roode lipjes.
</p>
<p id="d0e2609">“Neen, ik heb geen pijn,” zei Elsje, hem door hare tranen heen lachend aanziende, “en het is heel flauw van me dat ik schrei.
Ik zal me ook maar eens flink wasschen en mijn haar netjes opkammen, net als jij. Kom, ik moet maar gauw voortmaken.” En zij
sprong snel op.
</p>
<p id="d0e2611">“En ik moet mijn kiel nog aan,” zei Evert met een gewichtig gezicht. “Dan kom ik weer bij je terug als ik heelemaal klaar
ben. Vindt je dat goed?”
</p>
<p id="d0e2613">“Ja best.”
<span class="pageno"><a id="d0e2615"></a>
[155]
</span></p>
<p id="d0e2616">Evert verdween om zijn kiel aan te trekken en vader en moeder met veel drukte te vertellen, hoe Elsje “bijna heelemaal aangekleed”
in bed gelegen had.
</p>
<p id="d0e2618">Ons meisje deed al haar best in een moediger stemming te geraken. “Kom,” zei ze bij zichzelf, toen Evert haar verlaten had,
“ik wil nu werkelijk niet langer zoo flauw zijn. Eigenlijk is het ook dom van me geweest om weg te loopen gisteravond, want
nu wordt tante natuurlijk straks heel ongerust, als ze me aan het ontbijt niet ziet en ik weet zelf niet eens wat ik beginnen
moet. Het zal misschien het allerbeste zijn dat ... dat ik toch weer naar tante terug ga straks ... en haar eerlijk alles
vertel....”
</p>
<p id="d0e2620">Dit was zeker een kloek besluit, maar kalmer werd Elsje er niet op toen zij het genomen had. Zij werd hoe langer hoe zenuwachtiger,
toen zij zich voorstelde welk een ontvangst haar in het huis van mevrouw d’Ablong wachten moest en niet dan met inspanning
gelukte het haar, eenige aandacht te schenken aan haar toilet. Zij moest eens even vrij ademhalen—hoe was het mogelijk dat
zij dat akelige korset had aangehouden van nacht—hè, zij zou het even uittrekken! Zoo gezegd, zoo gedaan, en een kreet van
verbazing en vreugde ontsnapte haar, toen ze haar onderlijfje en het korset losgemaakt had en plotseling iets ritselend op
den grond hoorde vallen, dat ... het kostbare parelsnoer bleek te zijn! Waarschijnlijk was het slootje door grootmama niet
heel stevig vast gemaakt en los gegaan, toen Elsje voor het open raam naar buiten zat te kijken. Op voor haar onverklaarbare
wijze was het snoer van haar hals af en naar beneden gegleden en tusschen het verachte korset vastgeraakt. Met stralende oogen
raapte zij het <span class="pageno"><a id="d0e2622"></a>
[156]
</span>van den grond op, bekeek het nauwkeurig, zag tot haar groote blijdschap dat het in ’t geheel niet beschadigd was en legde
het voorzichtig neer op een stoel. Met de grootste haast kleedde en waschte zij zich toen. Nu moest ze in ieder geval maken
dat ze zoo gauw mogelijk weer bij hare tante terug was. Als zij maar niet telkens zoo vreemd duizelig geweest was en het niet
zoo akelig geklopt en gebonsd had in haar hoofd! Zij moest ieder oogenblik eens even stilstaan om op haar verhaal te komen.
Het was of het kamertje met haar in de rondte draaide—hè, zoo raar! Toen ze een glas water gedronken had werd het een beetje
beter, maar ze bleef zich toch rillerig en onaangenaam voelen en trok huiverend de dunne, rose jurk aan,—ze was zóó koud!
Maar ze <i>moest</i> zich haasten—als ze terstond als ze klaar was naar het huis van mevrouw d’Ablong terugliep, zou ze misschien nog vroeg genoeg
komen om zich even te kunnen verkleeden en aan het ontbijt te zijn, voordat haar tante beneden was. Zij zou haar dan alles
vertellen natuurlijk, hoewel ze daar vreeselijk tegen op zag, maar dat kon niet anders, dat sprak van zelf.
</p>
<p id="d0e2627">Daar werd de deur van haar kamertje geopend en de kruideniersvrouw stond voor haar met Evert aan de hand.
</p>
<p id="d0e2629">“Goed geslapen, Elsje?” vroeg ze vriendelijk. “Wacht, laat ik die jurk maar eens even voor je vastmaken. Zóó. Maar meisje,
wat zijn je handen ijskoud! Ga maar gauw mee naar beneden, daar begint de kachel al heerlijk te branden.”
</p>
<p id="d0e2631">“Ik zou eigenlijk graag dadelijk naar huis willen gaan,” zei Elsje. “Kijk, dit was het, wat ik verloren <span class="pageno"><a id="d0e2633"></a>
[157]
</span>had. Ik dacht dat het voor goed weg was gisteravond en toen ben ik weggeloopen van tante in mijn schrik. Maar ik had het niet
moeten doen; het was verkeerd van mij en daarom moet ik nu terstond naar huis—anders wordt tante bepaald ongerust.”
</p>
<p id="d0e2635">“Maar je moet toch eerst een boterham eten, Elsje, en wat warms drinken en dan zal mijn man wel dadelijk naar je tante toegaan
en haar zeggen waar je bent. Vertel mij maar even waar ze woont.”
</p>
<p id="d0e2637">“Neen, neen, ik moet zelf gaan en dadelijk,” zei Elsje erg gejaagd, terwijl ze de parelen, die de onschuldige oorzaak waren
geweest van zooveel onrust en angst, in den zak van haar jurk liet glijden. “Ik moet nu terstond weg, wezenlijk. Ik dank u
heel vriendelijk dat ik hier heb mogen slapen en ... als ik kan, wil ik ook graag eens wat voor u doen, maar nu moet ik naar
tante terug. Is ... is er misschien ook een oude hoed voor mij en een doek of zoo iets? Ik ben zoo erg koud.”
</p>
<p id="d0e2639">“Waarom heb je je zomerjurk aan?” vroeg Evert, “en waarom ga je dadelijk weer weg? Blijf je niet met me spelen van ochtend?”
</p>
<p id="d0e2641">“Neen, neen, nu niet, een anderen keer.”
</p>
<p id="d0e2643">“Hè, waarom nu niet?” vroeg Evert weer met een pruilend lipje.
</p>
<p id="d0e2645">“Stil jongen, niet lastig zijn,” zei zijn moeder. “Elsje komt wel eens gauw weer terug, is ’t niet Elsje? Ze moet ons dan
nog een heeleboel vertellen. Waar ze woont en waar ze logeert en hoe haar tante heet en nog allerlei dingen meer, maar nu
gaan we naar beneden.”
</p>
<p id="d0e2647">De goede vrouw was, zooals te begrijpen is, erg nieuwsgierig wie en wat Elsje eigenlijk was, maar Elsje <span class="pageno"><a id="d0e2649"></a>
[158]
</span>was veel te zenuwachtig om nauwkeurig te letten op wat zij zeide en haar te antwoorden en toen ze een reepje brood gegeten
had en een slokje gedronken uit het glas met warme melk, dat de kruideniersvrouw haar voorzette, stond ze snel van tafel op,
liet zich een ouden, wijden wintermantel van haar gastvrouw aantrekken, betuigde dat zij het best zonder hoed kon doen, toen
er niet dadelijk een voor haar te vinden was, nam afscheid van het kleine gezin en liep snel den winkel uit. Evert riep haar
nog na of zij niet een nieuw zakje met rozijnen hebben moest, want zij had hem verteld hoe zij het vorige was kwijt geraakt,
maar zij hoorde hem niet eens meer en liep op een draf voort, de drukke straat door en de deftige gracht op.
</p>
<p id="d0e2651">Het was nu acht uur en de melkboeren, bakkers en enkele dienstmeisjes, die zij tegen kwam, keken haar verbaasd na, terwijl
zij in haar zonderling kostuum voortsnelde. Het was dan ook een wonderlijke verschijning: die meisjesgestalte gehuld in een
vaalbruinen, lakenschen mantel met ouderwetsche, neerhangende wijde mouwen, die ver over de handen vielen—daaronder de lichte,
in ’t oog vallende jurk en de zijden kousen met de lage, goudlederen schoentjes en het blonde haar, dat woest in den wind
fladderde.
</p>
<p id="d0e2653">Maar evenmin als den avond te voren stoorde Elsje zich nu aan de blikken der voorbijgangers; zij liep voort, voort, tot ze
eindelijk geheel buiten adem op de stoep stond van het huis van mevrouw d’Ablong. De kruidenier had aangeboden haar thuis
te brengen, maar zij had zijn aanbod afgeslagen, overtuigd dat zij veel vlugger zou kunnen loopen als ze alleen was. Nu ze
echter op de stoep stond en aangescheld had, scheen <span class="pageno"><a id="d0e2655"></a>
[159]
</span>het haar toe dat ze er niet zoo verschrikkelijk tegen op zou hebben gezien naar binnen te gaan, als er iemand bij haar was
geweest. In haar hoofd begon het nog harder te kloppen en klappertandend, rillend en bevend wachtte zij het oogenblik af,
dat de deur geopend zou worden. Lang behoefde zij niet te wachten. De deur werd met een ruk open gedaan door Frits, die bij
iedere schel hoopte dat er bericht van de politie zou zijn en met smeekende oogen en de woorden: “O, het spijt me zoo vreeselijk!”
liep Elsje de gang in. Op hetzelfde oogenblik overviel haar zulk een hevige duizeling dat ze zich onmogelijk staande kon houden
en met de handen rondtastend en een zwakken kreet om hulp, op het marmer neerzakte. In een oogenblik had Frits haar van den
grond getild en zijn arm om haar heenslaande, zei hij zacht:
</p>
<p id="d0e2657">“Stil maar Elsje, stil maar. Wij zijn heel blij dat je er weer bent. Haal maar eens flink adem. Zoo! Steun nu maar goed op
mij. Tante is binnen. Wij gaan dadelijk naar haar toe. Niet bang zijn, het is niets, niets. Kom, kom, niet zoo beven! Straks
maar gauw naar bed, he? De warmte zal je goed doen. Arm kind, arme kleine Roodkapje! Gelukkig dat wij je weer hebben.”
</p>
<p id="d0e2659">“Wat is er, is er bericht?” vroeg de stem van mevrouw d’Ablong haastig, terwijl de deur der kamer waar zij had zitten wachten,
snel werd geopend. “Toe Frits, kom toch gauw.”
</p>
<p id="d0e2661">“Er is heel goed bericht tante,” zei Frits, “ik kom u Elsje zelf brengen,” en een oogenblik later stond hij met Elsje, die
er doodsbleek en zeer bevreesd uitzag, voor Miss Piper en Mevrouw d’Ablong.
</p>
<p id="d0e2663">“O tante, tante,” riep het arme kind, “het spijt me <span class="pageno"><a id="d0e2665"></a>
[160]
</span>zoo vreeselijk! Het spijt me zoo vreeselijk! Hier zijn ze weer! Ik dacht dat ze weg waren gisteravond en toen ben ik weggeloopen
in mijn angst, omdat.... ik.... bang was dat u heel boos zoudt zijn.... maar hier zijn ze weer!” En snel haalde ze de kostbare
parelen uit haar zak en legde ze haar tante in de hand. Toen begon ze weer over al hare leden te beven, alles draaide voor
hare oogen en met den uitroep: “Ik ben zoo koud, zoo akelig koud!” viel ze op een stoel neer.
</p>
<p id="d0e2667">”<i>She is fainting, she’s fainting!</i>” riep Miss Piper bij haar neerknielend, terwijl zij uit alle macht Elsje’s handen begon te wrijven; maar flauw vallen deed
deze nog niet, hoewel ze zich hoe langer hoe zieker en akeliger begon te voelen.
</p>
<p id="d0e2672">“Ik zal me dadelijk gaan verkleeden, tante,” zei ze, met een zwakke poging om op te staan, “och wees maar niet al te boos
op mij, het spijt me zoo vreeselijk, zoo vreeselijk! Het was heel leelijk van me om weg te loopen, maar ik was zoo bang en
toen....
</p>
<p id="d0e2674">“Niet praten zooveel,” zei Miss Piper. “Jij moet nemen een lange rust en probeeren te slapen.”
</p>
<p id="d0e2676">“Tante, tante, bent u erg boos?” riep Elsje, angstig naar mevrouw d’Ablong kijkend, die met Frits stond te fluisteren.
</p>
<p id="d0e2678">“Neen kindje, neen,” zei ze, veel te blij dat Elsje er weer was om haar te kunnen beknorren. “Wind je nu maar niet zoo op.
Je bent ziek en je moet maar dadelijk naar bed. Frits zal naar den dokter gaan, die zal je wel gauw weer opknappen, hopen
we. Maar waar ben je toch den heelen nacht geweest, toch niet aldoor op straat? Er is zóó naar je gezocht.”
<span class="pageno"><a id="d0e2680"></a>
[161]
</span></p>
<p id="d0e2681">Met horten en stooten, veel te moe om geregeld haar wedervaren te kunnen vertellen en toch niet gerust voordat haar tante
alles wist, deed Elsje haar verhaal, waarbij Miss Piper haar telkens in de rede viel door te zeggen dat ze “moest probeeren
te kalmeeren haarzelf” en “niet weenen, niet weenen”, en “wezenlijk moest nemen een rust nu.” Elsje gunde zich echter geen
rust, voordat ze, zoo goed en zoo kwaad als het ging, haar hart geheel had uitgestort en nauwkeurig had aangeduid, waar de
kruidenier woonde, die haar zoo gastvrij had geherbergd. Zij was erg bang dat de kruideniersvrouw haar mantel niet terug zou
krijgen en eerst toen haar tante haar vast had beloofd dat het kleedingstuk nog dien ochtend door den oppasser zou worden
terug bezorgd met een vriendelijk briefje en toen ze nog eens en nog eens had gehoord dat niemand boos op haar was, liet ze
zich overhalen naar boven te gaan en zich door Keetje, die nu natuurlijk bizonder hartelijk voor haar was, te laten uitkleeden.
Mevrouw d’Ablong bracht haar een geklopt ei met wijn en ging toen zelf nog wat rusten, terwijl Miss Piper haar voorbeeld volgde,
maar eerst Cécile van alles op de hoogte bracht, die later, zonder veel medelijden voor Elsje uit te spreken, alles aan grootmama
vertelde, die erg met de arme vluchtelinge te doen had. De dokter kwam ’s middags en constateerde dat Elsje hevig de koorts
had en veel kou had gevat op haar avontuurlijken tocht. Hij zou den volgenden ochtend weerkomen—er was nu nog weinig van te
zeggen of zij werkelijk ziek zou worden of niet.
</p>
<p id="d0e2683">De oppasser bracht den mantel, keurig in een doos gepakt, aan de kruideniersvrouw terug met een eigenhandig <span class="pageno"><a id="d0e2685"></a>
[162]
</span>geschreven briefje van mevrouw d’Ablong. Elsje had haar verteld dat zij den naam harer tante niet had genoemd en ook niet
had gezegd waar deze woonde en mevrouw d’Ablong vond het bij nader inzien ook onnoodig, het kruideniersgezin daaromtrent thans
in te lichten. Zij gebood den oppasser de vrouw een belooning in geld te overhandigen, niet te zeggen wie hem zond en schreef
het volgende briefje:
</p>
<p id="d0e2687">”<i>Elsje’s tante zendt u haren vriendelijken dank voor de goede zorgen en de gastvrijheid, aan haar nichtje verleend.</i>”
</p>
<p id="d0e2692">De kruideniersvrouw keek vreemd en wat teleurgesteld op, toen ze het briefje las. De belooning in geld wezen haar man en zij
eenigszins bits van de hand; dàt was het niet, waarnaar zij verlangden, maar: “ik had gedacht dat het meisje zelf ons hartelijker
zou hebben behandeld,” zei ze. De geheele geschiedenis bleef even raadselachtig als zij geweest was, vooral toen Elsje niet
meer van zich liet hooren en ook niet in den winkel verscheen, hoewel Evert telkens verlangend naar haar uitzag.
<span class="pageno"><a id="d0e2694"></a>
[163]
</span></p>
<p class="div1"><a id="d0e2695"></a></p>
<h1 class="label">Hoofdstuk X.</h1>
<h1>Grootmama.</h1>
<p id="d0e2700">“Een telegram, mevrouw, of u zoo goed wilt zijn, hier even uw naam te teekenen,” met deze woorden kwam Dina twee dagen later
de eetkamer binnen, waar mevrouw d’Ablong, grootmama, Miss Piper en Cécile aan het ontbijt zaten.
</p>
<p id="d0e2702">“Zeker <i>toch</i> een telegram van Lizzie’s grootmoeder,” zei Cécile ontevreden, “om te vragen hoe het op dit oogenblik met haar is. En u zoudt
nog wel niet te alarmeerend schrijven, mama!”
</p>
<p id="d0e2707">”<i>Cilly, Cilly dear</i>,” begon Miss Piper op vermanenden toon, maar op het zelfde oogenblik uitte de oude dame een kreet van schrik en vroeg:
</p>
<p id="d0e2712">“Mijn hemel Lize, wat is er? Wat zie je doodsbleek! Zeg toch in vredesnaam wat er is!”
</p>
<p id="d0e2714">“Mijn lieve moeder is gestorven,” zei mevrouw d’Ablong met bevende lippen, het telegram aan grootmama overreikend, “ze is
van nacht plotseling heengegaan, terwijl wij rustig lagen te slapen. Mijn lieve, lieve moeder!”
</p>
<p id="d0e2716">Zij bedekte haar gezicht met de beide handen en begon zacht te schreien. Cécile stond langzaam van tafel op.
<span class="pageno"><a id="d0e2718"></a>
[164]
</span></p>
<p id="d0e2719">“Och moedertje, wat spijt me dat voor u,” zei ze, haar arm om haar moeders hals slaande en bij haar neerknielend. “Geen wonder
dat u bedroefd bent, arme mama! Ja, leg uw hoofd maar tegen mij aan en schrei maar eens goed uit! Wat een vreeselijk plotseling
bericht ook—zij hadden u toch ook eerst wel een brief kunnen schrijven, om u wat voor te bereiden.”
</p>
<p id="d0e2721">“Ik moet er dadelijk heen, ik moet terstond op reis,” zei mevrouw d’Ablong, met koortsachtige haast van tafel opstaande en
Cécile zacht van zich afduwend. “Ik wil mijn lieve moeder ten minste nog even zien, voordat... voordat ze begraven wordt.
Och, waarom heeft zij zoo alleen moeten sterven! Waarom was ik niet bij haar! Ik zou stellig nog eens naar haar toegegaan
zijn, als Elsje niet ziek geworden was....”
</p>
<p id="d0e2723">“Ja, die arme Elsje, wat zal die ontzettend bedroefd zijn,” zei de oude dame zacht, “zij verliest <i>alles</i> in hare grootmoeder.”
</p>
<p id="d0e2728">“Och heden ja, wat moet zij nu beginnen, nu staat ze heel alleen op de wereld,” zei Cécile, “hier kan ze natuurlijk niet blijven
en ze is nog te jong om in betrekking te gaan.”
</p>
<p id="d0e2730">“Foei Cilly,” zei haar grootmoeder verwijtend, “hoe zou je moeder er nu ooit toe komen om dat lieve kind aan haar lot over
te laten! Haar plaats is....”
</p>
<p id="d0e2732">“Ja, zeker, Elsje’s plaats is <i>hier</i>,” viel mevrouw d’Ablong zenuwachtig in, geheel vervuld als zij op dit oogenblik was van het verlangen om te doen wat zij
maar kon, om hare nalatigheid tegenover hare moeder op een of andere wijze goed te maken.
</p>
<p id="d0e2737">Cécile haalde even nauw merkbaar de schouders op, maar zweeg. Hare moeder was nu veel te bedroefd om <span class="pageno"><a id="d0e2739"></a>
[165]
</span>bedaard over iets te kunnen praten, redeneerde zij bij zichzelf, maar dat Elsje voor goed hier in huis zou blijven was natuurlijk
al te dwaas.
</p>
<p id="d0e2741">“Het zal heel moeielijk zijn, het arme kind te vertellen dat hare grootmoeder gestorven is,” begon de oude dame weer, “vooral
omdat het bericht haar licht weer erger ziek zou kunnen maken. Wij kunnen het toch niet lang voor haar verborgen houden natuurlijk.”
</p>
<p id="d0e2743">“Neen, dat gaat niet,” zei mevrouw d’Ablong zeer zenuwachtig. “En wie zal het haar zeggen? Ik moet terstond op reis en zij
slaapt nu nog—de dokter heeft zoo gezegd dat zij zooveel mogelijk rust moet hebben.”
</p>
<p id="d0e2745">Zij keek haar schoonmoeder met een angstig vragenden blik aan en deze knikte haar geruststellend toe.
</p>
<p id="d0e2747">“Ik zal van ochtend wel met den dokter spreken en hem vragen of ik het haar zeggen mag,” zei ze.
</p>
<p id="d0e2749">“Wilt u dat doen? Dan ben ik u heel, heel dankbaar. Dan ga ik nu terstond naar boven om mij klaar te maken. Ja Cilly lieveling,
ik wil heel graag dat je even met mij mee gaat naar mijn kamer. Och, ik had jou ook zoo graag nog eens meegenomen naar haar
toe; nu is het te laat.”
</p>
<p id="d0e2751">Ja, nu was het te laat! Het was zeker niet meer dan natuurlijk dat Cécile, onder de bestaande omstandigheden, weinig of niets
voelde voor den dood der brave, oude vrouw, die zulk een trouwe, goede moeder voor Cécile’s eigene mooie moeder was geweest,
maar mevrouw d’Ablong voelde toch een steek in haar hart, toen Cilly, terwijl ze bij de voordeur afscheid van haar nam, bedaard
zei:
</p>
<p id="d0e2753">“Als het er is, neemt u dan een portret van uw moeder mee, mama? Ik weet heelemaal niet hoe zij eruitzag.”
<span class="pageno"><a id="d0e2755"></a>
[166]
</span></p>
<p id="d0e2756">En Elsje? Het arme kind had sedert den ochtend, waarop zij van haar vreemden tocht was teruggekeerd, al den tijd te bed doorgebracht.
De dokter had bedenkelijk het hoofd geschud, toen hij haar voor de tweede maal bezocht, gezegd dat hij bevreesd was voor een
longaandoening en de grootste voorzichtigheid aanbevolen. Het was mogelijk dat de ziekte van tamelijk langdurigen aard zou
zijn en het was dus niet ongewenscht dat de patiënt op een vroolijker kamer lag, ergens waar zij de zon eens kon zien en niet
alleen de kachel warmte bracht. Grootmama opperde terstond het plan dat haar kamer, die ruim en vroolijk was en aan den zonnigen
tuinkant lag, voor Elsje in orde zou worden gemaakt. Zoo heel lang zou zij zelf toch niet meer blijven logeeren en buitendien
kon zij heel goed slapen op de logeerkamer, waar de patiënt nu lag. Deze werd dus, terdege in wollen dekens gewikkeld, naar
het andere vertrek overgebracht en daar lag zij thans gerust te slapen, terwijl Keetje nu en dan heel zacht binnenkwam om
de kachel te verzorgen en te zien of de zieke al wakker was en naar haar ontbijt verlangde. Eindelijk hoorde ze Elsje diep
zuchten en met een zwak stemmetje vragen:
</p>
<p id="d0e2758">“Ben jij daar, Keetje?”
</p>
<p id="d0e2760">“Ja jongejuffrouw, bent u goed wakker? Zal ik dan uw ontbijt maar halen?”
</p>
<p id="d0e2762">Er kwam geen antwoord, zoodat Keetje naar het bed toe ging en haar vraag herhaalde. Elsje lag nog met gesloten oogen; thans
opende zij die en zei met een lachje:
</p>
<p id="d0e2764">“Ik ben toch zoo vreeselijk lui. Ik zou best nog een beetje kunnen slapen.”
</p>
<p id="d0e2766">“Dan zou ik het maar doen ook—straks kom ik wel <span class="pageno"><a id="d0e2768"></a>
[167]
</span>eens weer naar u kijken. Kom, doe maar gauw de oogen weer dicht.”
</p>
<p id="d0e2770">“Ja. Maar Keetje....”
</p>
<p id="d0e2772">“Ja, jongejuffrouw?”
</p>
<p id="d0e2774">“Hoe is het met allemaal beneden? Goed?”
</p>
<p id="d0e2776">Keetje zweeg verlegen. Straks zou het arme kind weten wat er niet “goed” was—hoe moest zij haar vraag beantwoorden?
</p>
<p id="d0e2778">Maar Elsje maakte het haar gemakkelijk. Zij wachtte Keetje’s antwoord niet af, maar had haar hoofd al weer op het kussen omgedraaid
en was bijna weer in slaap.
</p>
<p id="d0e2780">Het was omstreeks elf uur, toen ze verkwikt en met een heerlijk gevoel van flink uitgerust te zijn, opnieuw wakker werd. Met
geopende oogen, maar zich overigens geheel overgevend aan een behagelijke gewaarwording van zalige rust, bleef ze doodstil
in dezelfde houding liggen, al haar aandacht wijdend aan een vriendelijken zonnestraal, die onder de neergelaten gordijnen
door naar binnen scheen. Ze voelde zich te zwak en te dommelig op dit oogenblik om er aan te denken, hoe mooi en lieflijk
het thans buiten zijn moest, waar het vroege voorjaar de kastanjes reeds deed uitbotten en over alles licht en glans wierp.
Het was haar genoeg, warm gekoesterd te mogen rusten in het ruime, makkelijke bed, dat de lieve oude dame haar had afgestaan
en stil tevreden te zijn, omdat het akelige gehamer en gesis in haar hoofd en de benauwde pijn op haar borst zich van ochtend
nauwelijks deden gevoelen.
</p>
<p id="d0e2782">Even bleef ze zoo liggen, toen ze plotseling geheel wakker werd door een gefluister in hare nabijheid, waarvan ze duidelijk
de woorden opving:
</p>
<p id="d0e2784">“Ja, het zal toch maar beter zijn dat het haar nu <span class="pageno"><a id="d0e2786"></a>
[168]
</span>gezegd wordt. Ze zal toch naar hare tante vragen, als zij die den geheelen dag niet ziet en buitendien ben ik er volstrekt
geen voorstander van, dergelijke dingen voor patiënten verborgen te houden, als het niet absoluut noodzakelijk is.”
</p>
<p id="d0e2788">Elsje herkende de stem van den dokter en hoorde grootmama antwoorden:
</p>
<p id="d0e2790">“Dan moet ik het haar straks zeggen, als zij wakker is, het arme kind! Wilt u ook nog even naar haar kijken, dokter, al slaapt
ze?”
</p>
<p id="d0e2792">“Neen, neen, ik slaap niet,” riep Elsje uit, geheel opgeschrikt uit haar zoete rust. “Wat is er, wat is er?”
</p>
<p id="d0e2794">“Stil, stil, rustig meisje, rustig,” zei de dokter, met de oude dame naderbij komend. “Kom, ik ben zoo gewend dat mijn patiëntje
gehoorzaam is. Ga gauw weer liggen, zóó!” En hij legde zijn koele hand op haar voorhoofd en dwong haar stil te blijven liggen.
</p>
<p id="d0e2796">“Maar wat is er toch, dokter?” vroeg ze weer.
</p>
<p id="d0e2798">De dokter antwoordde niet, maar nam een stoel en ging bij het bed zitten, bevoelde Elsje’s pols, deed haar eenige vragen en
zei toen op hartelijken toon:
</p>
<p id="d0e2800">“Er is iets gebeurd, Elsje, daar je heel bedroefd om zijn zult. Er is van ochtend bericht gekomen over je grootmoeder en dat
bericht is niet gunstig.”
</p>
<p id="d0e2802">Zij bleef hem strak aanzien, maar scheen nog volstrekt niet te vermoeden, waar zijne woorden op doelden.
</p>
<p id="d0e2804">“Elsje,” zeide de oude dame zacht, terwijl ze zich over haar heenboog en haar diep in de oogen zag. “Mijn lief, lief kind,
je grootmoeder is gestorven.”
</p>
<p id="d0e2806">Elsje keek haar aan, met zulk een vreemde, onzekere uitdrukking in de oogen, zoo geheel alsof zij niet begreep wat haar gezegd
was, dat grootmama zachtjes herhaalde:
<span class="pageno"><a id="d0e2808"></a>
[169]
</span></p>
<p id="d0e2809">“Zij is dood, Elsje.”
</p>
<p id="d0e2811">“Neen, neen!” riep het arme kind nu, terwijl ze met een woeste beweging de beide handen der oude dame greep, “dat kan niet,
dat kan niet! Dat bericht is verkeerd, zoo ziek was grootmoeder niet! Maar ze is zeker erger, dan wil ik naar huis... en dan
mag ik ook wel! Ik ben zooveel beter en ik verlang zoo vreeselijk...”
</p>
<p id="d0e2813">“Dat zou nu niet meer helpen, Elsje, ze is werkelijk gestorven.”
</p>
<p id="d0e2815">“En ik heb haar niet eens meer gezien! Mijn arme, lieve grootmoeder! Ik kan niet zonder haar leven, dat kan ik niet! Och,
was ik hier maar nooit heengegaan! En nu is er niemand meer, die wezenlijk van mij houdt en die mij noodig heeft! O, ik had
nooit van haar weg moeten gaan—mijn lief, lief grootmoedertje! Och, was ik nu ook maar dood, was ik nu ook maar dood!”
</p>
<p id="d0e2817">En alsof ze niet getroost wilde worden, alsof ze de medelijdende uitdrukking in de oogen die haar aanzagen, niet kon verdragen,
alsof haar smart te groot was om het daglicht te zien, drukte zij haar hoofd diep in het kussen en begon hartstochtelijk te
snikken.
</p>
<p id="d0e2819">“Laat haar maar uitschreien, dat zal haar goed doen,” fluisterde de dokter. “Ik ga nu heen, maar ik kom stellig van middag
of van avond nog even terug.”
</p>
<p id="d0e2821">Hij stond op en was op het punt, de kamer te verlaten, toen Elsje hem met een zwakke stem terugriep.
</p>
<p id="d0e2823">“Dokter,” fluisterde ze, zoo zacht dat hij zich moest inspannen om te verstaan wat zij zeide: “Denkt u.... zou het kunnen....
zou ik ook gauw dood gaan, misschien?”
</p>
<p id="d0e2825">“O neen, dat geloof ik volstrekt niet,” zei hij zeer ernstig.
<span class="pageno"><a id="d0e2827"></a>
[170]
</span></p>
<p id="d0e2828">“En het is natuurlijk slecht om het te wenschen?”
</p>
<p id="d0e2830">“Jij moogt het zeker niet wenschen, Elsje. Zou je grootmoeder dat ook gewild hebben?”
</p>
<p id="d0e2832">“Neen, neen,” zei ze, maar ik kan niet zonder haar leven, dat kan ik niet.”
</p>
<p id="d0e2834">En met een kermenden zucht keerde zij het hoofd naar den muur.
</p>
<p id="d0e2836">Den geheelen dag bleef zij in dien toestand van ontroostbare droefheid. De oude dame was bijna voortdurend bij haar, Keetje
verzorgde haar liefderijker en trouwer dan ooit, men trachtte haar van smakelijk toebereide schoteltjes te doen proeven—maar
zij at nauwelijks, schreide weinig na die eerste uitbarstingen lag maar stil, steeds met het hoofd naar den muur toegekeerd,
zonder iets te zeggen of eenig teeken te geven dat zij bemerkte wat om haar heen gebeurde. Toen de dokter weer kwam, was ze
even ingesluimerd. Hij oordeelde het beter, haar niet wakker te maken en beloofde den volgenden dag terug te zullen komen.
</p>
<p id="d0e2838">Na een onrustigen nacht en een bitter droevig ontwaken, lag zij den ochtend daarop moe en lusteloos, met een vreemde onverschilligheid,
die haar zelf verbaasde, voor zich uit te staren, te uitgeput om geregeld te kunnen nadenken. Men had haar verteld dat haar
tante weggereisd was om bij de begravenis tegenwoordig te kunnen zijn, maar dit had weinig indruk op haar gemaakt. Het was
haar nog als leefde zij in een bangen droom—maar als ze soms, als met een schok, uit dien droom scheen te ontwaken, was alles
zoo ontzettend, zoo benauwend donker en eenzaam om haar heen dat zij zich angstig afvroeg, hoe het mogelijk zou zijn om <span class="pageno"><a id="d0e2840"></a>
[171]
</span>voort te leven met die alles overheerschende smart in haar binnenste.
</p>
<p id="d0e2842">Het was aan den middag van dien dag, dat grootmama zich bedaard aan de tafel zette, die bij het raam was geschoven en met
een vriendelijk knikje naar Elsje, die lijdelijk toezag wat ze deed, haar haakwerk opnam en de grove haakpen vlug door de
zachte wol liet glijden, waarvan een grappig klein kindermanteltje moest worden vervaardigd. De gordijnen waren aan den achterkant
van het huis niet neergelaten en terwijl de oude dame rustig zat te werken, wierp het zonlicht schuine stralen op haar gestalte
en deed het mooie, witte haar glinsteren als zilver. De vriendelijke, bruine oogen werden vochtig, terwijl zij ze op haar
werk hield geslagen, want al keek zij niet op, ze voelde toch wel hoe Elsje’s oogen dof en treurig naar haar keken en haar
hart was vol medelijden voor het arme kind, dat nergens troost scheen te kunnen vinden voor haar smart.
</p>
<p id="d0e2844">Eindelijk liet ze haar werk in den schoot zakken, keek peinzend naar buiten in het heldere, vroolijke licht vol leven en lente,
legde toen wol en haakpen naast zich neer op de tafel, en schoof, de ingeving van haar hart volgend, een in zwart kalfsleer
gebonden boek naar zich toe.
</p>
<p id="d0e2846">Elsje had met hare oogen hare bewegingen gevolgd, zonder er veel belang in te stellen.
</p>
<p id="d0e2848">De oude dame sloeg een paar malen de bladzijden van het boek om, dat met groote, duidelijke letters gedrukt was; toen begon
ze met hare welluidende stem hardop te lezen:
</p>
<p id="d0e2850">“<i>Ik hef mijne oogen op naar de bergen, vanwaar mijne hulp komen zal</i>.
<span class="pageno"><a id="d0e2855"></a>
[172]
</span></p>
<p id="d0e2856">“<i>Mijne hulp is van den Heer, die hemel en aarde
gemaakt heeft.</i>
</p>
<p id="d0e2861">“<i>Hij zal uwen voet niet laten wankelen, uw Bewaarder
zal niet sluimeren....</i>”
</p>
<p id="d0e2866">Elsje hield den blik onafgewend op haar gevestigd en er kwam een wonderlijke verandering in de uitdrukking van haar gezicht,
terwijl ze luisterde naar de bekende woorden van den psalm—denzelfden psalm, dien zij haar grootmoeder op dien gedenkwaardigen
Zondagochtend voorgelezen had.
</p>
<p id="d0e2868">Reeds toen ze de eerste woorden hoorde, week hare onverschilligheid en aandachtig, onwillekeurig de handen vouwend, luisterde
ze naar de lieve stem en dronk de troostende woorden in, die deze las. Er heerschte een vredige rust in de kamer, waar de
zon een gouden gloed wierp over de doffe tinten van het tapijt en grillige figuren tooverde op het behang en de donkergroene
bedgordijnen van het mahoniehouten ledikant. Schilderachtig en aantrekkelijk was de gestalte der oude dame, zooals zij daar
zat, met het grijze hoofd even voorover gebogen over den Bijbel en de kleine, gerimpelde handen rustig gevouwen in haar schoot.
Dartele zonnestraaltjes speelden over haar japon, het zwart kanten mutsje en het witte haar, maar zij verschoonden het oude,
schoongevormde gelaat, waarop thans een eenvoudig kinderlijke uitdrukking lag. Het was alsof er een weldadige invloed uitging
van hare geheele persoonlijkheid en het luisterende kind bleef haar aanzien met een glans van innige dankbaarheid in de oogen,
toen de psalm reeds geëindigd was.
</p>
<p id="d0e2870">Grootmama keek zwijgend voor zich uit, nadat ze de laatste woorden had gelezen: <i>“De Heer zal uwen uitgang <span class="pageno"><a id="d0e2874"></a>
[173]
</span>en uwen ingang bewaren, van nu aan tot in der eeuwigheid,”</i> en het was Elsje, als zag ze haar eigene grootmoeder voor zich, zooals deze tegenover haar had gezeten aan den ochtend, waarop
zij zelf haar den psalm had voorgelezen, die haar getroost en bemoedigd had, evenals hij het nu haar kleindochtertje deed.
Ze bleef stil liggen en voor het eerst sedert het bange oogenblik, waarop men haar had verteld dat haar grootmoeder gestorven
was, keerde de hoop terug in haar hart en was het haar, als voelde zij zich gesteund door een sterke hand, gesteund om geduldig
en geloovig te dragen wat haar werd opgelegd, getroost door de woorden: <i>“Mijne hulp is van den Heer, die hemel en aarde gemaakt heeft.”</i>
</p>
<p id="d0e2880">Het bleef een poosje stil in de kamer, toen klonk het zacht en bedeesd:
</p>
<p id="d0e2882">“Grootmama.”
</p>
<p id="d0e2884">De oude dame keek snel op. Niettegenstaande zij Elsje herhaaldelijk had aangemoedigd haar bij dien naam te noemen, was deze
altijd met zekere verlegenheid “mevrouw” blijven zeggen, bevreesd als zij was dat hare tante en Cécile er aanmerking op zouden
maken als zij anders handelde. Nu dacht zij hieraan echter niet, ze voelde alleen maar een onuitsprekelijk verlangen, haar
hart uit te storten tegenover de lieve vrouw, die zoo goed scheen te begrijpen hoe vreeselijk bedroefd zij was en welken troost
zij noodig had.
</p>
<p id="d0e2886">“Ja lieveling,” zei grootmama, naar het bed toegaande.
</p>
<p id="d0e2888">“Ik wou u graag eens vertellen van grootmoeder.... van dien psalm....”
</p>
<p id="d0e2890">En met de hand der oude dame in de hare vertelde zij van den ochtend, waarop hare grootmoeder haar had <span class="pageno"><a id="d0e2892"></a>
[174]
</span>gezegd dat zij afscheid moesten nemen voor een tijd. Hoe zij er tegen op gezien had hier te komen en hoe ze bang was dat men
hier heel weinig van haar hield en dat ze hier nu toch zou moeten blijven en hoe zij graag haar best wou doen, maar het zoo
heel moeielijk vond precies te wezen, zooals ze moest, en hoe ze veel liever zou willen werken en zelf haar brood verdienen,
als zij weer beter was en hoe gelukkig en vroolijk haar leven was geweest bij haar grootmoeder in het aardige kleine huisje.
En hoe zij er tegen op zag, altijd in een stad te moeten wonen en een jonge dame te moeten worden en hoe verschrikkelijk moeielijk
het haar toescheen, altijd precies te weten wat ze zeggen moest en hoe ze zich moest gedragen. En hoe erg ze soms verlangen
kon om terug te zijn in haar vriendelijk dorp en lange wandelingen te maken over de ruime heide en langs den breeden straatweg—en
hoe haar grootmoeder óók had gezegd dat zij nooit alleen zou zijn, want dat er Een was, die haar altijd nabij zou wezen en....en....hoe
ze dat zelf ook geloofde. Eindelijk zei grootmama dat ze nu al zooveel had gepraat dat zij zich te moe zou maken, als ze nog
meer zeide en dat ze nu eens probeeren moest, of zij niet wat slapen kon. Ze moest zich nu maar bedaard houden en vast <i>blijven</i> hopen dat ze geholpen zou worden, altijd. En zij mocht niet denken dat niemand hier van haar hield, want dat wist ze wel
beter en allen zouden zeker langzamerhand nog meer van haar gaan houden en wat haarzelve betrof, zij hield van Elsje, alsof
ze haar eigen kleindochtertje was, dat wist zij immers wel? En Elsje knikte haar dankbaar toe. Ja, dat had ze wel gevoeld
dat grootmama van haar hield en zij vond <span class="pageno"><a id="d0e2897"></a>
[175]
</span>haar zoo lief en goed.... En toen ze dit zeide, strekte zij de armen uit en het gezicht der oude dame naar zich toetrekkend,
drukte zij er een kus op. “Dank u wel voor alles,” fluisterde ze—toen viel ze in een gerusten slaap.
</p>
<p id="d0e2899">Stil en terneergedrukt keerde mevrouw d’Ablong van haar droevige reis terug. De oude vrouw was ’s nachts kalm ingeslapen,
nadat zij den vorigen dag erg had geklaagd over benauwdheid en een duizelig gevoel in het hoofd. ’s Ochtends was zij nog een
brief aan Elsje begonnen, met het voornemen dien ’s avonds af te maken. Toen had ze zich echter zoo ongesteld gevoeld, dat
ze maar gauw naar bed gegaan was en men om den dokter had gezonden. Deze had haar poeiers gegeven en gezegd dat zij vooral
niet op moest staan, voordat hij den volgenden ochtend weer bij haar was geweest—en toen die ochtend kwam, lag zij met een
uitdrukking van vrede op haar gezicht, dood op hare legerstede. Aafje’s zuster was ’s nachts herhaaldelijk opgestaan om naar
haar te kijken en de patiënt sliep toen telkens rustig, totdat hare verzorgster haar een diepen zucht had hooren slaken en
naar haar toegegaan was, om te vragen of zij weer benauwd was en nog eens wou innemen. Op dat oogenblik had Elsje’s grootmoeder
den laatsten adem uitgeblazen. De dokter had toen ’s ochtends terstond aan mevrouw d’Ablong getelegrafeerd.
</p>
<p id="d0e2901">Deze had den begonnen brief voor Elsje meegenomen, benevens enkele kleinigheden, waaraan zij meende dat het meisje gehecht
zou kunnen zijn en ook den grooten, ouderwetschen Bijbel, waarin de oude vrouw nog een der laatste dagen van haar leven met
bevende letters <span class="pageno"><a id="d0e2903"></a>
[176]
</span>Elsje’s naam had geschreven. Of zij daarbij een voorgevoel gehad had van haar naderend einde? Haar kleindochtertje las den
begonnen brief met brandende oogen.
</p>
<div class="blockquote">
<p id="d0e2906">“Mijn lief kind,” las ze,
</p>
<p id="d0e2908">“Wat begin ik nu erg te verlangen dat je weer thuis komt. Het is mij net alsof je al maanden weg bent geweest. Krelis heeft
het poesje maar weer mee naar huis genomen, hij zou het voor je bewaren, zei hij. Aafje’s zuster is er zoo bang voor en het
arme diertje kan geen goed bij haar doen. Wil je aan tante zeggen ....”
</p>
</div><p>
</p>
<p id="d0e2911">Dat was alles. Het bericht over Elsje’s ziekte was juist te laat gekomen. Met een diepen zucht gaf zij den brief ter lezing
aan mevrouw d’Ablong, die zeer ontroerd was geweest, toen zij haar weerzag. De trotsche vrouw was geheel onder den indruk
van de eenvoudige plechtigheid der begrafenis in het dorp, waar ze haar jeugd had doorgebracht en van het vredig sterven der
moeder, wier liefde zij zoo weinig had gewaardeerd. Voor ’t oogenblik althans was haar hart vervuld van een vurig verlangen
om tegenover Elsje goed te maken wat zij tegenover de oude vrouw had verzuimd en met groote hartelijkheid sprak zij het bedroefde
meisje toe en beloofde haar dat <i>zij</i> nu voor haar zorgen zou en haar een gelukkig thuis verschaffen. Er viel een lichtstraal van hoop in Elsje’s hart, terwijl
ze naar haar luisterde en iets van haar ouden moed en frisschen levenslust keerde terug. En er kwam een blik van verbaasde
dankbaarheid op haar gezicht, toen ook Cécile, die hiertoe door hare moeder was aangespoord, haar <span class="pageno"><a id="d0e2916"></a>
[177]
</span>vriendelijk toesprak en—hoewel met een haperende stem—zeide, dat zij hoopte dat Elsje gelukkig zou zijn hier, in haar nieuw
tehuis.
</p>
<p id="d0e2918">Intusschen herstelde Elsje slechts langzaam. Zij bleef hoesten en aanvallen van koorts krijgen en moest nog steeds haar kamer
houden. “Geduld maar, geduld maar, wij gaan toch vooruit,” zei de dokter en Elsje <i>was</i> geduldig en droeg hare beproeving en haar leed zoo moedig mogelijk. Het was een zware dag voor haar, toen grootmama weer
naar buiten vertrok en aan den middag van dien dag zat ze stil en ernstig voor zich uit te zien in den tuin, met een gevoel
van verlatenheid in haar hart, dat zij te vergeefs poogde te overwinnen. Miss Piper zat bij haar en hare tante had haar een
ruikertje Maartsche viooltjes gebracht, maar daardoor was hare stemming niet opgewekter geworden en ze moest zich geweld aan
doen om hare tranen te bedwingen.
</p>
<p id="d0e2923">Daar hoorde zij plotseling een wonderlijk gestommel op de trap en het vroolijk, helder gelach van een kind; toen een hoog
stemmetje, dat riep: “Jawel, ik kan best alleen. Ik zal wel roepen bij de deur—ga maar gauw weer weg!” en daarop een getrippel
van kleine voetjes op het portaal. “Open de deur!” riep het heldere stemmetje weer en toen Miss Piper haastig aan dit verzoek
had voldaan, vertoonde zich een alleraardigste kleine gedaante op den drempel. Twee groote, donkerblauwe oogen, schitterend
van pret, keken uit een rond, blozend kindergezichtje, waaromheen een donkerrood, geplooid kaperhoedje was gestrikt, van dezelfde
stof gemaakt als het ruime manteljurkje, dat bevallig neerhing om de kleine gestalte. In hare beiden handen <span class="pageno"><a id="d0e2925"></a>
[178]
</span>hield het kleine meisje, stevig vastgeklemd, een eirond voorwerp, dat in een grijs papier was gewikkeld.
</p>
<p id="d0e2927">“Daar kom ik aan!” zei ze met een vroolijk gezicht naar Elsje toeloopend, nadat ze eerst heel beleefd Miss Piper een handje
had gegeven.
</p>
<p id="d0e2929">“Liesje!” riep Elsje uit, terwijl het kind op haar schoot klauterde, waarbij het kostbare pakje groot gevaar liep uit de kleine
handen te vallen.
</p>
<p id="d0e2931">“Ben je nog ziek?” vroeg Liesje, Elsje’s gezicht met groote nauwkeurigheid bekijkend. “Je ziet heelemaal niet bleek.”
</p>
<p id="d0e2933">“Nu niet, omdat ik zoo blij ben dat jij bij me bent.”
</p>
<p id="d0e2935">“Denk je dan dat ik je wat kom brengen?” vroeg Liesje, met zulk een grappige poging om te kijken alsof zulk een veronderstelling
hoogst ongerijmd zou geweest zijn, dat Elsje hardop lachte.
</p>
<p id="d0e2937">“Nu, dacht je dat?” vroeg Liesje weer.
</p>
<p id="d0e2939">“Ik dacht er alleen maar aan hoe prettig ik het vond, je daar opeens te zien straks,” zei Elsje. “Hoe ben je hier toch gekomen?”
</p>
<p id="d0e2941">“Loulou is beneden bij Cécile, en ik zei dat ik een visitetje bij jou zou maken,” zei Liesje deftig.
</p>
<p id="d0e2943">“Dat vind ik heel aardig van je.”
</p>
<p id="d0e2945">“Wat denk je dat hierin zit?” vroeg het kleine meisje, het geheimzinnige grijze pakje bij Elsje’s oor houdend en heen en weer
schuddend. Elsje hoorde iets zacht rammelen, maar werd daar niet veel wijzer door.
</p>
<p id="d0e2947">“Weet je het niet?” vroeg Liesje.
</p>
<p id="d0e2949">“Neen, ik kan het niet raden.”
</p>
<p id="d0e2951">Liesje gleed van haar schoot af, liep naar Miss Piper toe, liet het pakje aan <i>haar</i> oor rammelen, maar met hetzelfde ongunstige resultaat.
<span class="pageno"><a id="d0e2956"></a>
[179]
</span></p>
<p id="d0e2957">“Laat mij probeeren weer,” zei Miss Piper, maar het hielp niets.
</p>
<p id="d0e2959">“O maar, wat dom!” riep Liesje uit. “Nu <i>moet</i> ik het je dan maar laten kijken,” en met een gewichtig gezicht het papier van het pakje losmakend, haalde zij een paaschei
van chocolade te voorschijn en hield dit Elsje voor.
</p>
<p id="d0e2964">“Nu al een paaschei?” zei Elsje met groote oogen. “Of heb je dit misschien van verleden jaar bewaard?”
</p>
<p id="d0e2966">Liesje schudde ijverig van neen.
</p>
<p id="d0e2968">“Zij waren nog maar in één winkel te krijgen,” zei ze, “en onze juffrouw wist het.”
</p>
<p id="d0e2970">“Zoo, en je bent er zeker heel blij mee?”
</p>
<p id="d0e2972">“Het is voor jou,” zei Liesje, terwijl ze met een zucht van voldoening het ei voor Elsje op de tafel legde.
</p>
<p id="d0e2974">“Voor <i>mij</i>!” riep Elsje verheugd uit. “Maar Liesje, heb je dat dan exprès voor mij gekocht?”
</p>
<p id="d0e2979">Liesje knikte met een grappig pedante uitdrukking op haar gezichtje. Toen zei ze haastig:
</p>
<p id="d0e2981">“Van mama’s geld, maar ik heb het bedacht.”
</p>
<p id="d0e2983">Elsje’s oogen schitterden even blij als die van haar klein vriendinnetje. Zij trok het kind naar zich toe en zei:
</p>
<p id="d0e2985">“Ik ben er heel, heel blij mee. Dank je vriendelijk, hoor.”
</p>
<p id="d0e2987">“Bewaar je het tot Paschen?” vroeg Liesje ernstig.
</p>
<p id="d0e2989">“Wou je dat liever? Of wou je er nu ook wel graag eens even van proeven?”
</p>
<p id="d0e2991">Liesje bedacht zich even en keek met begeerige oogen naar het ei. “Het ziet er erg lekker uit,” zei ze.
</p>
<p id="d0e2993">“Dan moet je er nu ook maar een stukje van hebben. Wil jij het kapot maken?”
</p>
<p id="d0e2995">Neen, dat gewichtige werk moest Miss Piper maar <span class="pageno"><a id="d0e2997"></a>
[180]
</span>doen, vond Liesje en met gespannen aandacht volgde zij de bewegingen der Engelsche, terwijl deze de lekkernij doorbrak en
ieder een stukje gaf. Toen bleef zij nog een poosje babbelen over Tom, die gauw zes jaar werd en dan naar school ging en eindelijk
nam ze afscheid met de stellige belofte dat ze gauw eens weerom zou komen.
<span class="pageno"><a id="d0e2999"></a>
[181]
</span></p>
<p class="div1"><a id="d0e3000"></a></p>
<h1 class="label">Hoofdstuk XI.</h1>
<h1>Evert Jacob Ferdinand Mors.</h1>
<p id="d0e3005">Elsje’s herstel kwam langzaam maar zeker en toen het tegen Mei liep en het voorjaar in het land was, keerde haar gezondheid
geheel terug en begon ze zich met den dag sterker te voelen.
</p>
<p id="d0e3007">“Je zult nu spoedig weer geheel de oude zijn,” zei de dokter, maar “geheel de oude” zou Elsje, naar hare eigene meening, nooit
weer worden. Zij miste hare grootmoeder zoozeer en de gedachte dat het gelukkige, zonnige leven met haar nooit terug zou keeren,
de gedachte dat alles zóó anders was geworden, dat ze zulk een geheel andere toekomst te gemoet ging dan zij zich ooit had
voorgesteld, dat zij haar lief, gelukkig thuis voor goed had verloren en dat het nu haar plicht was, zich in het deftige,
groote huis harer tante op haar plaats te gaan voelen en zich door deze te laten vormen en kneden, tot ze eindelijk op den
naam van “jonge dame” aanspraak zou kunnen maken—dat alles drukte haar soms zoo, dat ze zich met zekeren schrik afvroeg, hoe
het kwam, dat er zoo weinig dankbaarheid in haar hart was voor de zorgen, waarmede mevrouw d’Ablong haar <span class="pageno"><a id="d0e3009"></a>
[182]
</span>omringde. Deze was, de eerste weken na den dood van Elsje’s grootmoeder, bizonder hartelijk voor haar geweest en ook nu nog
behandelde zij haar vriendelijker dan ze gedaan had, toen Elsje haar logée was, maar ze kon toch nu en dan haar ongeduld en
wrevel niet onderdrukken, als ze zag, hoe weinig Elsje nog vorderde in het aannemen van elegante manieren en meer aristocratische
spraak en wijze van zich uit te drukken en hoe zij er geheel als een jong boerinnetje bleef uitzien.
</p>
<p id="d0e3011">“Hoor eens Elsje,” zei ze op zekeren dag, toen deze vroolijk geworden door een bezoek van kleine Liesje, die haar in geen
enkel opzicht anders scheen te wenschen dan zij was en volgens hare zuster Loulou, “een allerdwaaste vereering voor Elsje
had opgevat”—“hoor eens Elsje, ik moet nu toch eens even ernstig met je spreken. Kijk eens, ik wil je heel graag bij mij houden en ik hoop dat je je hier hoe
langer hoe meer thuis zult gaan voelen, maar je bent nu verstandig en oud genoeg, dunkt me, om te begrijpen, dat je je nu
<i>anders</i> moet gaan gedragen. Gelukkig was nu zooeven alleen die kleine Liesje er bij, toen je zoo ongemanierd hard lachte en daarbij
je mond zoo ontzettend wijd opendeedt....”
</p>
<p id="d0e3019">“Dat doet ze alleen om te laten zien, dat ze mooie, witte tanden heeft,” zei Cécile, die in de kamer gekomen was, terwijl
haar moeder Elsje toesprak.
</p>
<p id="d0e3021">“Och wat, dat is heelemaal niet waar!” zei Elsje driftig. ”<i>Ik</i> ben zoo akelig nuffig niet als jij!”
</p>
<p id="d0e3026">“Ga liever naar je kamer Cilly, snoesje,” zei mevrouw d’Ablong bedaard. “Elsje weet op ’t oogenblik niet goed wat zij zegt.
Het spijt me heel erg te hooren, dat zij haar jaloezie nog altijd niet overwonnen heeft.”
<span class="pageno"><a id="d0e3028"></a>
[183]
</span></p>
<p id="d0e3029">“Och tante, ik ben heelemaal niet jaloersch op Cécile,” zei Elsje, die zichzelf werkelijk weinig in bedwang had thans, opgeschrikt
als zij was uit hare vroolijke stemming door de onverwachte strafpredikatie harer tante. “Ik ben juist heel blij dat....”
</p>
<p id="d0e3031">“Zwijg Elsje,” viel mevrouw d’Ablong in. “Kom Cilly, ga nu liever heen.”
</p>
<p id="d0e3033">“O ja mama, met plezier,” antwoordde Cécile spottend. Ze keerde zich om, om de kamer uit te gaan, toen ze zich weer scheen
te bedenken en naar hare moeder terugliep.
</p>
<p id="d0e3035">“Mama,” zei ze zacht, terwijl ze mevrouw d’Ablong met hare donkere oogen smeekend aanzag, “zult u het u nu heusch niet te
veel aantrekken? Ik vind het zoo naar dat u zooveel moeite hebt met Lizzie en dat ze u zooveel verdriet doet.”
</p>
<p id="d0e3037">Ze had niet zoo fluisterend gesproken of Elsje had verstaan, wat zij zeide. Ze beet zich op de lippen, wendde het hoofd af
en keek met een brandend gevoel in hare oogen den tuin in. Schreien wilde zij nu niet, dàt zou Cécile er niet van hebben,
maar o, wat vond zij haar naar, naar—en wat zou ze haar graag eens flink door elkander hebben geschud en haar gezegd hebben
dat ze nooit, nooit op haar hoopte te gelijken, in <i>niets</i>!
</p>
<p id="d0e3042">“Kindlief,” zei mevrouw d’Ablong, Cécile naar zich toetrekkend, “zóó erg is het niet. Elsje meent het veel beter dan ze nu
toont, daarvan ben ik overtuigd. Maak je daarover nu maar niet bezwaard, lieveling. Je ziet heusch wat bleek, snoesje, je
moet bepaald van den zomer weer eens naar zee. Wat is er toch, Cilly, je voelt je toch immers heel wel?”
<span class="pageno"><a id="d0e3044"></a>
[184]
</span></p>
<p id="d0e3045">“Ja <i>mother dear</i>, ik ben alleen maar een klein beetje zenuwachtig; ik vind het zóó naar voor u.”
</p>
<p id="d0e3050">“Maar kindje, dat moet je je nu heusch zoo niet aantrekken. Alles zal langzamerhand wel beter gaan. Maar ik vind het toch
heel lief van je, om zoo voor mij te voelen. Ga nu gauw naar je kamer. Keetje zal je een kop bouillon brengen straks. Laat
Miss Piper bij je gaan zitten en ga dan even op je rustbank liggen.”
</p>
<p id="d0e3052">Cécile ging nu werkelijk heen en geduldig luisterde Elsje verder naar de terechtwijzingen en raadgevingen harer tante, die
bizonder veel woorden schenen te vereischen. “Ik heb er over gedacht,” eindigde ze, “om je naar een kostschool te sturen,
maar ik heb hiervan afgezien, omdat je je daar waarschijnlijk zeer eenzaam voelen zoudt en je bijna voortdurend zoudt moeten
schamen, niet alleen over je slechte manieren, maar ook omdat je nog maar zoo heel weinig geleerd hebt en natuurlijk geheel
van voren af aan zoudt moeten beginnen met de talen enz. Van ’t najaar zullen we dus een aanvang maken met je goede privaatlessen
te laten geven—voor je gezondheid is het beter dat we nu nog wat wachten. Je kunt je nu wel vast wat oefenen in het Engelsch
met Miss Piper. Over een poosje zullen Cécile en ik wel naar een of andere badplaats moeten en ik weet nog niet of we jou
dan mee zullen nemen of niet. Dat hangt ook van je gedrag af. In ieder geval zal ik er voor zorgen dat je ook nog eens buiten
komt van den zomer. Dat zal je goed doen, denk ik, maar ik verwacht dan ook stellig van je dat je veel meer je best zult doen
dan tot nu toe gebeurd is, om te zijn en je te gedragen zooals <i>ik</i> dat wil en zooals het ook behoort. Het spijt mij heel, heel erg dat je het nog <span class="pageno"><a id="d0e3057"></a>
[185]
</span>altijd niet schijnt te kunnen verdragen dat Cécile in alles je meerdere is. Het spreekt van zelf dat zij dat is en dat ze
dat blijven zal ook, maar je kunt toch heel goed probeeren om haar na te volgen wat hare manieren en houding en alles betreft.
Ik zeg je nu nog eens beslist dat ik <i>verkies</i> dat je je vriendelijk tegenover haar gedraagt en ik raad je sterk aan met alle macht tegen je jaloezie te strijden. Cilly
kan het niet helpen dat zij mooi is en dat jij niet op haar lijkt.”
</p>
<p id="d0e3062">Elsje antwoordde niet, maar zij voelde zich diep gekrenkt. Alsof zij er ooit aan gedacht had om jaloersch op Cécile te zijn
en dáárom!
</p>
<p id="d0e3064">Met een zucht verliet ze de kamer, toen hare tante haar daartoe verlof gegeven had. Voor de zooveelste maal nam ze zich voor
nog meer haar best te doen om het mevrouw d’Ablong naar den zin te maken en een beetje van Cécile te gaan houden. Maar het
was zoo moeielijk en Cécile behandelde haar altijd zoo uit de hoogte en zoo onvriendelijk! O, zij <i>kon</i> niet van haar houden! Toen zij den vorigen dag op Cilly’s kamer gekomen was, om voor ’t eerst na den dood harer grootmoeder,
de andere meisjes weer te spreken—waren Cato en Emma en zelfs Loulou vriendelijk voor haar geweest en hadden een paar hartelijke
woorden tot haar gesproken over haar verlies, maar Cécile was al gauw over wat anders begonnen en een poosje later hadden
de meisjes samen zitten te fluisteren en te giegelen, terwijl Elsje er stil en verlegen bij zat. Zij was toen eindelijk maar
weg gegaan en naar haar eigen kamer geloopen, met een gevoel van verlatenheid en bitterheid in haar hart. Ja, ze was toen
zoo boos geweest en zoo hevig ontevreden met haar lot, zoo <span class="pageno"><a id="d0e3069"></a>
[186]
</span>vol haatdragendheid tegenover Cécile in haar hart—dat ze geschrikt was voor zichzelf en in wanhopige droefheid de handen gevouwen
had en uitgeroepen: “Help mij toch, o Heer, ik word zoo slecht!” En zij had toen zoo naar hare grootmoeder verlangd, zoo vreeselijk,
dat het haast niet uit te houden was geweest.
</p>
<p id="d0e3071">En nu vandaag—alweer die bittere uitval tegen hare tante! Wat moest zij beginnen?—Zij was heel, heel anders dan vroeger! Toen
had ze zich zoo zelden ongelukkig gevoeld en o nooit, nooit zoo slecht, zoo bitter, zoo ontevreden met haar lot! Maar och,
toen was haar leven ook blij en vriendelijk geweest, vol heldere, vroolijke zonnestraaltjes en eenvoudig, rein genot! En dan
kwam daar opeens met bijna onweerstaanbaren drang, een snakkend verlangen in haar op naar buiten, naar een lange, frissche
wandeling, zooals ze die vroeger zooveel had gedaan—alleen met de ruime, groote natuur om zich heen—alleen op de heide, alleen
tusschen de dennen, den harsgeur met wellust opsnuivend—alleen op den vriendelijken, schilderachtigen straatweg, vanwaar zij
het huisje harer grootmoeder reeds uit de verte kon zien liggen—alleen in de heerlijke, vrije, rijke natuur, ver verwijderd
van alle menschelijke kleingeestigheid!
</p>
<p id="d0e3073">Iederen dag ging ze een eind wandelen met Miss Piper en Cécile. En zij zag de knoppen der boomen op de pleinen en langs de
grachten zwellen en ze keek op naar de lucht, waarin het zachtwit der kleine wolken zoo fraai afstak bij het heldere blauw
en ze zag den gouden gloed der zon op het oude, grijze steen van groote, statige gebouwen en op het dek der schepen <span class="pageno"><a id="d0e3075"></a>
[187]
</span>in de gracht en in het tintelende, rimpelende water en op de bogen der bruggen en ze zag al de vroolijke drukte van het voorjaar
in de bonte uitstallingen der kleedermagazijnen en in de elegante toiletjes der dames en kinderen in de parken en ze zag dat
de stad mooi was in den lentetooi—maar het verkwikte haar niet; het was haar als kon zij er niet ruim en diep ademhalen—zij
snakte naar de plechtige stilte en de reine, vroolijke lieflijkheid van het voorjaar <i>buiten</i>.
</p>
<p id="d0e3080">O, wat waren de straten stoffig en warm en wat was het vol en luidruchtig in het park, waar Cécile altijd zoo gaarne wandelde!
Het wemelde er van rijtuigen en kinderwagens en bovenal van menschen—allen keurig gekleed, wandelend naast elkaar, netjes
en deftig met parasols en elegante wandelstokken, of rijdend in fraaie equipages met livrei. Elsje drukte soms hare handen
stijf tegen elkaar in de glacé handschoenen om zichzelf te dwingen, bedaard naast Miss Piper te blijven loopen.
</p>
<p id="d0e3082">Met een bijna woeste hartstochtelijkheid kwam er dan een verlangen over haar, om de nette, geëffende paden langs te hollen
in vroolijk huppelenden draf en het park uit te loopen naar buiten, ver buiten de stad, naar de weide in het verschiet met
de goudgele, glanzige dotterbloemen, waar het gegons der blijde insecten niet vermengd was met het geluid van schelle menschenstemmen.
En o, om daar dan de pijnlijk knijpende, nauwe knoopjeslaarzen te mogen uittrekken, den breeden vilten hoed aan den arm te
hangen, de fluweelen jurk uit te doen en met bloote armen in haar onderlijfje rond te loopen en adem te halen uit ruime borst
in de heerlijke, geurige, reine lucht en dan neer te vallen <span class="pageno"><a id="d0e3084"></a>
[188]
</span>op het fluweelzachte, groene gras, te liggen kijken naar de blauwe, blauwe lucht en met hare handen het frissche, malsche
gras te voelen. Naar buiten, naar buiten!
</p>
<p id="d0e3086">En dan hoorde ze de vriendelijke stem van Miss Piper naast zich:
</p>
<p id="d0e3088">“Moe, Elsie? Wou je lijken te gaan huiswaarts? De lucht is te heet; het is te veel voor je.”
</p>
<p id="d0e3090">En dan knikte Elsje bevestigend. Ja, ze wou maar liever naar huis.
</p>
<p id="d0e3092">Soms dacht ze, of ze zich misschien nog zoo weinig in hare nieuwe omgeving op hare plaats voelde, omdat zij den omgang miste
met menschen uit haar eigen stand. En eindelijk vermande ze zich, om aan hare tante te vragen, of ze het kruideniersgezin
eens mocht gaan opzoeken. Ze had die vraag telkens uitgesteld omdat ze een voorgevoel had, dat mevrouw d’Ablong haar verzoek
met een weigering zou beantwoorden en daarin had zij zich niet bedrogen. Alleen uitgaan mocht ze niet meer na den noodlottigen
avond van het bal en dat hare tante er ooit uit zichzelf toe zou komen om met haar een bezoek te maken in den kruidenierswinkel,
achtte zij hoogst onwaarschijnlijk. Toen zij met haar vraag voor den dag kwam, klonk het terstond zeer beslist: “O neen kind,
daar zie ik volstrekt geen nut in. Die menschen zijn heel vriendelijk voor je geweest, dat is waar, maar ik vind het allerminst
gewenscht dat je je verder met hen bemoeit en visitetjes bij hen gaat maken. Als het weer St. Nicolaas is, kunnen we er wel
eens iets heensturen en er bij schrijven dat het van jou komt, maar familiariteiten met hen verlang ik in ’t geheel niet voor
je. Ik ben al blij genoeg dat je nooit een lid van dat gezin tegenkomt op je middagwandeling <span class="pageno"><a id="d0e3094"></a>
[189]
</span>met Miss Piper en als dat ooit gebeuren mocht....”
</p>
<p id="d0e3096">“Wij gaan altijd een heel anderen kant uit, nooit die straat door,” viel Elsje in.
</p>
<p id="d0e3098">“En dat is wel heel goed ook. Maar je moet iemand niet zoo onbeleefd in de rede vallen, Elsje, dat hoort zoo niet. En houd
je armen toch niet zoo wijd van je lijf. Lieve tijd, kind, wat moet ik je dat dikwijls zeggen! Kom, ga nu maar naar Miss Piper.
Ik hoor met genoegen dat je al een klein beetje begint te vorderen in het Engelsch. Gelukkig dat je tenminste niet dom bent.”
</p>
<p id="d0e3100">“En ik <i>wil</i> die aardige, lieve menschen dan toch nog eens zien en hun zeggen, hoe dankbaar ik hun ben voor hun vriendelijkheid op dien
vreeselijken avond,” dacht Elsje, terwijl zij naar de leerkamer liep. “Ik zal hun dan meteen zeggen dat ik nooit weer mag
komen, maar één keer moet ik er nog heen—dat kan tante onmogelijk verkeerd vinden.”
</p>
<p id="d0e3105">Het besluit was gauw genomen, maar hoe zou ze het ten uitvoer brengen? Dat ging veel gemakkelijker dan ze had durven hopen.
</p>
<p id="d0e3107">Op zekeren ochtend was mevrouw d’Ablong uitgegaan om een arm gezin te bezoeken, Miss Piper lag met hoofdpijn te bed en Cécile
was den geheelen dag bij Loulou van Rensen om haar te helpen met het nummeren van voorwerpen voor een bazaar. Elsje was dus
geheel aan haar lot overgelaten en, zooals ze met een zucht van tevredenheid bedacht, geheel vrij. Terstond kwam het denkbeeld
bij haar op, dat dit nu een geschikte gelegenheid was om even uit te gaan en een paar oogenblikken, heel kort maar, in den
kruidenierswinkel <span class="pageno"><a id="d0e3109"></a>
[190]
</span>door te brengen. Haar geweten begon onrustig te kloppen bij de gedachte dat zij iets zou gaan doen dat hare tante hoogst waarschijnlijk
af zou keuren, maar alweer troostte zij zich met de gedachte: “Als ik er heel even heenga om hen te bedanken en dan zeg dat
ik nooit weerom mag komen, <i>kan</i> tante het zoo erg niet vinden,” en zonder zich langer te bedenken, zette zij haar hoed op, deed haar mantel om en ging heen.
In de gang kwam ze Dina tegen, die haar verwonderd aankeek, maar Elsje vroeg haar met zoo’n grappig deftig <i>air</i>, of ze haar even uit wou laten en liep toen zoo bedaard en netjes de stoep af—ze begon in die dingen al aardig aan te leeren!—dat
Dina tot de overtuiging kwam dat alles in orde was en met een lachje naar de keuken terugliep. “Ze wordt heusch al heelemaal
een klein dametje,” dacht ze.
</p>
<p id="d0e3117">Spoedig had Elsje de drukke winkelstraat ingeslagen en vlug stapte ze voort, totdat ze vlak in de buurt van den kruidenierswinkel
kwam. Toen vertraagde zij haar pas en eindelijk bleef ze aarzelend staan. Plotseling begon haar geweten weer te spreken. Eigenlijk
mocht zij toch niet doen wat ze zoo vurig wenschte, eigenlijk had hare tante haar toch bepaald verboden naar hare vrienden
toe te gaan—eigenlijk had zij toch maar stil thuis moeten blijven! Wacht, ze zou maar heel even den winkel voorbijgaan—alleen
maar één enkel oogenblik naar binnen kijken. Dan zou ze weer bedaard naar huis terug gaan en nooit weer haar best doen met
het kruideniersgezin in aanraking te komen. Langzaam liep ze den hoek om, het verboden terrein voorbij, toen zij eensklaps
de deur van den winkel rinkelend hoorde opengaan en Everts blijde kinderstem hoorde roepen: <span class="pageno"><a id="d0e3119"></a>
[191]
</span>“Elsje! Elsje! Moeder, moeder, daar is Elsje eindelijk!”
</p>
<p id="d0e3121">Nu was het gedaan met Elsje’s bedachtzaamheid. Zij bleef staan, liet zich door den verrukten Evert in den winkel trekken en
stond weldra, met een van blijdschap stralend gezicht, voor haar vroegere gastvrouw.
</p>
<p id="d0e3123">“Dag Elsje,” zei deze op hartelijken toon, “dat is goed, dat we je eindelijk eens weerzien. En ben je hier nog altijd gelogeerd?”
</p>
<p id="d0e3125">“Neen,” zei Elsje, terwijl de blijde trek van haar gezicht verdween, “mijn grootmoeder is gestorven en nu blijf ik hier.”
</p>
<p id="d0e3127">“Och, wat is dat treurig; is je grootmoeder dood? Arm kind! En blijf je nu bij je tante?”
</p>
<p id="d0e3129">“Ja,” zei Elsje, bij de gedachte aan mevrouw d’Ablong weer onrustig wordend, “en ik kom u nu maar heel even bedanken dat u
zoo goed en vriendelijk voor me geweest bent, toen op dien akeligen avond. Ik .... ik vergeet dat bepaald nooit, maar nu moet
ik weer weg.”
</p>
<p id="d0e3131">“Weer weg! Nu al! En je bent er net! Kom, dat meen je niet en Evert heeft al zoo lang naar je verlangd.”
</p>
<p id="d0e3133">“Ja, maar ik moet toch heusch dadelijk weer naar huis. Ik bedank u nog hartelijk voor alles.”
</p>
<p id="d0e3135">“Nu ja, dat weet ik nu wel dat je heel dankbaar bent, maar ik vind het niet aardig, als je niet nog wat blijft. Kom Evert,
haal maar eens even een stoel voor Elsje—wij kunnen niet naar binnen gaan, want mijn man is uit en ik kan den winkel niet
alleen laten.”
</p>
<p id="d0e3137">Evert kwam hijgend en met een vuurroode kleur van inspanning met een stoel aansjouwen en met de woorden: “Dan blijf ik nog
even,” ging Elsje zitten. En zonder zich een oogenblik te bedenken, vertelde ze nu <span class="pageno"><a id="d0e3139"></a>
[192]
</span>wie zij was en waar zij gewoond had en hoe hare tante heette en hoe moeilijk zij het nog vond aan het stadsleven te wennen.
Gevleid door de zeer groote belangstelling der kruideniersvrouw, die met een verbaasd gezicht naar haar luisterde, terwijl
Evert steeds met grappige vragen tusschenbeide kwam, als hij niet begreep wat zij zeide, babbelde Elsje druk voort, totdat
de schel der winkeldeur en het binnenkomen van een klant haar stoorden en zij opsprong met een: “Maar nu moet ik heusch terstond
weg.”
</p>
<p id="d0e3141">“Dan breng ik je een eindje,” zei Evert zeer galant en deftig. “Moeder, mag dat? Mag ik even met Elsje mee?”
</p>
<p id="d0e3143">“Ja, maar dan een heel klein eindje hoor, niet verder dan tot de gracht, waar Elsje woont. En dan dadelijk weer thuis komen,
anders wordt moeder ongerust.”
</p>
<p id="d0e3145">Evert vloog heen om zijn pet te halen en een oogenblik later trippelde hij, druk pratend, naast Elsje voort.
</p>
<p id="d0e3147">Tot haar blijdschap zag zij op de klok in den bekenden bloemenwinkel dat het eerst elf uur was. Hare tante zou dan zeker vooreerst
nog niet thuiskomen—zoo heel veel haast behoefde ze dus eigenlijk niet te maken. Het was zoo aardig en gezellig om langzaam
voort te drentelen met den aardigen, kleinen Evert naast zich, die haar zooveel te vertellen had! Wat zou het heerlijk zijn,
als hare tante nog van besluit veranderde en haar toestond hare vrienden geregeld te bezoeken—al was het maar één keer in
de maand bij voorbeeld. Over mevrouw d’Ablong en Cécile had zij heel weinig met de kruideniersvrouw gesproken—hare natuurlijke
fijngevoeligheid had haar daarvan weerhouden. Ook had ze niet over haar lot geklaagd; dat zou zóó ondankbaar geweest zijn,
vond ze. Och heden, daar waren zij <span class="pageno"><a id="d0e3149"></a>
[193]
</span>al bij de gracht, dan moest ze Evert nu terugsturen en zelf ook weer naar huis gaan. Juist wilde zij haar vriendje goedendag
zeggen, toen een grappig tooneeltje voor het smalle hoekhuis der stille gracht, haar aandacht trok.
</p>
<p id="d0e3151">Een steviggebouwde vischboer, klein van stuk, maar overigens stoer en forsch, met een rond, frischrood gezicht, levendige
bruine oogen, die half listig, half schalksch keken, en geelblond haar, waarvan een lok van voren onder zijn pet uitkwam,
stond, met zijn vischkar naast zich, druk over zijn koopwaar te onderhandelen met het dienstmeisje van het hoekhuis. Zij schenen
het niet eens te kunnen worden over den prijs der “prachtige, springlevende” botjes, die de boer niet ophield met groote welsprekendheid
aan te prijzen. Een slagersjongen met een mand op den rug en een paar straatjongens stonden met open monden te luisteren naar
het levendige debat, zonder er zich ook maar een oogenblik in te mengen. Het zeer belangstellende, toeschouwende publiek werd
thans nog vermeerderd door Elsje en den kleinen Evert.
</p>
<p id="d0e3153">“Geloof me, kindlief, ik kan ze je onmogelijk minder geven dan voor zestig cents,” begon de vischboer weer.
</p>
<p id="d0e3155">“Dat kan je begrijpen, vijf-en-veertig,” zei het dienstmeisje, “geen cent meer en dan zijn ze nog heel goed betaald ook!”
</p>
<p id="d0e3157">“Dat meen je niet! Ik zie aan je gezicht dat je het niet meent. Dat kan ik immers niet doen! Al stond de koningin daar nu
in eigen persoon voor me...”
</p>
<p id="d0e3159">“Nu heel best dan,” viel het dienstmeisje snibbig in, “dan moet je het laten, maar houd me dan ook niet langer op,” en meteen
maakte zij een beweging, alsof ze de voordeur wou sluiten.
<span class="pageno"><a id="d0e3161"></a>
[194]
</span></p>
<p id="d0e3162">“Nou, neem ze dan in vredesnaam maar,” zei de consequente vischboer met een zucht en met een gezicht, alsof hem het grootste
onrecht werd aangedaan. “Ik kan nou eenmaal niet zoo van jou weggaan, daarvoor heb ik te veel hart voor je, maar anders, ’t
is schande, schande.”
</p>
<p id="d0e3164">“Ja, praat jij maar toe,” lachte het dienstmeisje, “kom, maak ze maar gauw schoon. Ik heb wel wat anders te doen dan hier
den heelen morgen naar jou te staan luisteren.”
</p>
<p id="d0e3166">Op dit oogenblik, terwijl Elsje en Evert met de grootste aandacht het gesprek volgden, kwam mevrouw d’Ablong, in gezelschap
van mevrouw van Rensen, de gracht langs. De laatste zag Elsje het eerst.
</p>
<p id="d0e3168">“Vergis ik me, of is dat uw nichtje, die daar staat te kijken naar die onappetijtelijke vischkar?” vroeg ze aan haar buurvrouw.
</p>
<p id="d0e3170">“Wel neen, Elsje is thuis,” zei mevrouw d’Ablong, maar ze keek toch haastig naar de plek, waar de vischboer nog stond met
zijn bewonderend gehoor om zich heen.
</p>
<p id="d0e3172">“Ja, ik geloof toch, dat zij het is,” zei ze snel. “Hoe durft ze! Ik begrijp niet....”
</p>
<p id="d0e3174">“Zij schijnt nog niet in <i>alle</i> opzichten een jonge dame te zijn,” zei mevrouw van Rensen met een spottend glimlachje. “Uw taak is niet gemakkelijk, lieve
mevrouw.”
</p>
<p id="d0e3179">De arme mevrouw d’Ablong had juist met veel voldoening aan hare aristocratische kennis verteld, dat Elsje haar “dorpsmaniertjes”
geheel begon kwijt te raken!
</p>
<p id="d0e3181">“Ik neem hier nu maar afscheid van u,” begon mevrouw van Rensen weer, terwijl zij staan bleef en hare gezellin moeite deed
kalm te blijven. Hoe kon Elsje nu <span class="pageno"><a id="d0e3183"></a>
[195]
</span>toch ook zoo ongemanierd zijn! “Dag lieve mevrouw, zal ik Cilly maar hartelijk van u groeten? Loulou is steeds in één adoratie
voor haar.”
</p>
<p id="d0e3185">Mevrouw d’Ablong nam haastig afscheid en liep toen vlug naar Elsje toe, die half met den rug naar haar toegekeerd stond. Zij
keek verschrikt op, toen zij een hand op haar schouder voelde en een bekende stem aan haar oor hoorde zeggen:
</p>
<p id="d0e3187">“Wat doe jij <i>hier</i>? Ga terstond mee naar huis.”
</p>
<p id="d0e3192">“O ja tante,” stamelde Elsje, “ik .... ik was al op weg. Ik ... ben maar even uit geweest.”
</p>
<p id="d0e3194">Evert hield hare hand stijf vast en zag ernstig op naar de deftig gekleede dame, die zoo boos keek.
</p>
<p id="d0e3196">“Wat is dat voor een kind?” vroeg zij scherp.
</p>
<p id="d0e3198">“Ik heet Evert, Jacob, Ferdinand Mors,” zei het kereltje trotsch, “en Elsje zegt....”
</p>
<p id="d0e3200">“Nog eens, wie is dat kind?” viel mevrouw d’Ablong in, terwijl zij zich met Elsje en Evert van het vischtooneel verwijderde.
</p>
<p id="d0e3202">“Het is het zoontje van den kruidenier,” zei Elsje bijna fluisterend.
</p>
<p id="d0e3204">“Dus je bent daar <i>toch</i> heen geweest, hoewel ik het je bepaald verboden had?” vroeg hare tante met ingehouden toorn.
</p>
<p id="d0e3209">“Ja,” antwoordde Elsje heel zacht.
</p>
<p id="d0e3211">“Waarom knijp je mijn hand zoo vreeselijk stijf?” vroeg Evert met een helder stemmetje. “Ben je bang voor die mevrouw?”
</p>
<p id="d0e3213">Elsje antwoordde niet. Het schreien stond haar nader dan het lachen.
</p>
<p id="d0e3215">“Ik wil nu maar liever naar huis,” zei Evert, hare hand loslatend.
<span class="pageno"><a id="d0e3217"></a>
[196]
</span></p>
<p id="d0e3218">“Wij zullen je wel even brengen, kind,” zei mevrouw d’Ablong opeens. “Wijs ons den weg maar.”
</p>
<p id="d0e3220">Tot Elsje’s verbazing sloegen zij de breede winkelstraat weer in. Mevrouw d’Ablong sprak geen woord meer en het was haar aan
te zien dat zij haar best deed, bedaard te blijven. Zij keek in ’t geheel niet naar Elsje, maar strak voor zich uit. De kruidenierswinkel
was spoedig bereikt. Evert duwde gedienstig de rinkelende winkeldeur open en vloog naar binnen, op zijn moeder toe.
</p>
<p id="d0e3222">“Wij hebben zoo’n plezier gehad,” zei hij, “en er was een vischkar met een vroolijken man en Elsje en ik...”
</p>
<p id="d0e3224">“U bent zeker de moeder van dit jongetje?” vroeg mevrouw d’Ablong beleefd, maar zeer uit de hoogte en zonder er aan te denken
dat zij Evert in zijn verhaal stoorde.
</p>
<p id="d0e3226">“Jawel mevrouw,” antwoordde de kruideniersvrouw, terwijl ze met een verwonderden blik nu eens naar Elsje, dan naar mevrouw
d’Ablong keek.
</p>
<p id="d0e3228">“Dan mag ik u nog wel eens vriendelijk dank zeggen voor uw gastvrijheid tegenover mijn nichtje,” zei Elsje’s tante, terwijl
ze haar beurs uit den zak haalde, er een gouden tientje uitnam en dit op de toonbank legde. “Dit kan zeker wel voor den spaarpot
van uw kleinen jongen dienen?”
</p>
<p id="d0e3230">“O ja, ja,” riep Evert verheugd. “Staat het koninginnetje erop, moeder?”
</p>
<p id="d0e3232">“Het spijt me dat Evert uw geschenk gezien heeft, mevrouw,” zei zijn moeder beleefd, “want ik zou het u liever weer teruggeven.
Wij zijn niet vriendelijk voor Elsje geweest met het doel er geld voor te krijgen.”
</p>
<p id="d0e3234">“O neen, dat begrijp ik heel goed,” zei mevrouw d’Ablong haastig en vol verlangen om een eind te maken aan het <span class="pageno"><a id="d0e3236"></a>
[197]
</span>onderhoud. “Maar u wilt het toch zeker wel aannemen voor den spaarpot van uw zoontje? Ik .... ik wou u ook nog even zeggen
... u begrijpt ... mijn nichtje leeft in zoo’n geheel andere omgeving.... Ik geloof dat het voor beide partijen aangenamer
zal zijn, als zij u niet meer bezoekt.”
</p>
<p id="d0e3238">Elsje werd vuurrood en keek het raam uit. Zij <i>kon</i> de goede kruideniersvrouw niet langer aanzien.
</p>
<p id="d0e3243">“O! u bedoelt dat wij niet goed genoeg voor haar zijn? Niet deftig genoeg?” vroeg deze, met iets scherps in hare stem.
</p>
<p id="d0e3245">Mevrouw d’Ablong zweeg; het was geheel onnoodig deze vragen nog te beantwoorden. Die vrouw achter de toonbank had het heel
juist uitgedrukt—dat was precies wat zij bedoelde.
</p>
<p id="d0e3247">“Het zou mij spijten, als ik u gekrenkt had,” zei ze eindelijk op vriendelijken toon. “Ik ben u werkelijk heel dankbaar voor
uwe goedheid tegenover mijn nichtje en zijzelf is vol lof over uwe hartelijkheid. Maar....
</p>
<p id="d0e3249">“Jawel, jawel, ik begrijp u heel goed,” viel de kruideniersvrouw snel in, terwijl hare oogen schitterden van nog iets anders
dan verontwaardiging. “Neem je geld terug, als ’t je blieft, mevrouw, wij hebben dat niet noodig. U zult wel gelijk hebben,
het zal beter zijn dat Elsje niet meer hier komt.” En met driftige haast begon zij de theebussen en trommels op de planken
aan den muur te verschikken.
</p>
<p id="d0e3251">Mevrouw d’Ablong wachtte even, kuchte en zei eindelijk:
</p>
<p id="d0e3253">“Dan zullen wij nu maar heengaan, juffrouw. Ik dank u nog zeer voor uwe vriendelijkheid jegens mijn nichtje.”
</p>
<p id="d0e3255">De kruideniersvrouw keerde zich snel om. “Ik geloof <span class="pageno"><a id="d0e3257"></a>
[198]
</span>dat u iets vergeet, mevrouw,” zei ze, toen zij het geld nog op de toonbank zag liggen. Mevrouw d’Ablong deed precies alsof
zij haar niet hoorde en liep den winkel uit. Elsje volgde langzaam. Met een bedroefd gezicht wendde zij zich nog even om,
keek de kruideniersvrouw smeekend aan en fluisterde:
</p>
<p id="d0e3259">“Houd het als ’t je blieft voor Evert, och toe, als ’t je blieft. We zien elkaar toch nog wel <i>eens</i> weer, denk ik.”
</p>
<p id="d0e3264">En na den kleinen, zeer verbaasden Evert snel een kus gegeven te hebben en zijn moeder een treurig afscheidsknikje, haastte
ze zich, zich bij hare tante te voegen.
</p>
<p id="d0e3266">Deze bleef zwijgend naast haar loopen en deed juist alsof Elsje niet bij haar was, totdat zij thuis waren gekomen. Toen opende
zij terstond de deur der zijkamer, nam haar nichtje mee naar binnen, keek haar strak in de oogen en zei zeer beslist:
</p>
<p id="d0e3268">“Nu zeg ik je eens vooral Elsje, dat ik niet verkies, ja—dat ik je <i>verbied</i>, weer naar die menschen toe te gaan. Heb je me goed begrepen? Ik verbied het je ten strengste. En als ik ooit bemerk dat
je mijn gebod overtreden hebt, zal ik je stellig straffen, heel stellig hoor. Begrijp je me goed?”
</p>
<p id="d0e3273">“Ja tante,” zei Elsje, die op dat oogenblik bepaald bang voor haar was.
</p>
<p id="d0e3275">“Goed. Dan zullen we de zaak nu hierbij laten rusten. Alleen heb ik je nog te zeggen dat ik er ook sterk tegen ben, dat je
’s ochtends alleen uitgaat—of op welken tijd van den dag dan ook. Pas op dat dat nooit weer gebeurt. Ik wil het eenvoudig
niet meer hebben. Ik wist niet waar ik me bergen zou <span class="pageno"><a id="d0e3277"></a>
[199]
</span>van schaamte, toen mevrouw van Rensen en ik je daar bij die rare vischkar zagen staan. Denk er aan dat je me gehoorzaamt,
anders zal ik andere maatregelen moeten nemen en veel strenger voor je zijn. Je weet dus nu precies, waar je je aan te houden
hebt?”
</p>
<p id="d0e3279">“Ja, tante, ja.”
<span class="pageno"><a id="d0e3281"></a>
[200]
</span></p>
<p class="div1"><a id="d0e3282"></a></p>
<h1 class="label">Hoofdstuk XII.</h1>
<h1>Naar Buiten!</h1>
<p id="d0e3287">“Misschien zal het dan toch maar beter zijn Elsje thuis te laten met Miss Piper,” zei mevrouw d’Ablong op een ochtend in Juni,
toen de dokter er geweest was en haar geraden had, Cécile een poosje de zeelucht te laten genieten.
</p>
<p id="d0e3289">“O ja mama, veel beter,” antwoordde Cilly beslist. “Hadt u er heusch over gedacht haar mee te nemen? Zij weet zich nog zóó
weinig te gedragen. Verbeeld u, met haar in dat groote hotel en aan table d’hôte, dat zou immers heelemaal niet gaan!”
</p>
<p id="d0e3291">“Och, dat weet ik niet. Zij begint toch wezenlijk al aardig aan te leeren. En de zeelucht zou zeker ook goed voor haar zijn;
zij is bizonder stil den laatsten tijd en ze ziet er ook weer minder goed uit dan ze gedaan heeft. Het spijt me dat ik den
dokter niet eens gevraagd heb, wat hij ervan dacht.”
</p>
<p id="d0e3293">“Maar mama, hij heeft immers verleden week nog gezegd dat zij nu heusch totaal beter was en dat ze alleen nog maar wat versterkt
behoefde te worden. Zoo’n rustig tijdje met Missy alleen zal juist heel goed voor <span class="pageno"><a id="d0e3295"></a>
[201]
</span>haar zijn. En in September gaan wij immers bij grootmama logeeren. Dan komt Lizzie dus toch buiten!”
</p>
<p id="d0e3297">“Och Cilly, waarom blijf je dat arme kind nu toch altijd Lizzie noemen? Ik vind het zoo overdreven van je. Elsje is immers
een heel aardige naam en je doet er haar zoo’n verdriet mee dat je nog altijd Lizzie zegt! Zij doet zelf haar best om hier
te wennen en zich naar mijn zin te gedragen, waarom wil jij nu ook niet een beetje vriendelijker voor haar zijn?”
</p>
<p id="d0e3299">“Ik begrijp u niet, mama,” zei Cécile, terwijl zij zich met een zucht in een gemakkelijken stoel liet vallen. “Ik dacht juist
dat ik mij niets te verwijten had tegenover Lizzie of Elsje, als u dat dan zooveel liever hebt. Ik wil haar ook wel Elsje
noemen, hoe kon ik ook weten dat zij daar zoo bizonder op gesteld is! Maar ik vind het heel verdrietig dat ik het u niet naar
den zin heb gemaakt. Ik doe zóó mijn best. Toen zij jarig was laatst, heb ik nog bloemen voor haar gekocht en toen heeft ze
me daar nog wel zoo overdreven hartelijk voor bedankt. Ik kon het toch niet helpen dat die verjaardag een treurige dag voor
haar was!”
</p>
<p id="d0e3301">“Neen Cilly, dat spreekt van zelf, dat kon je ook niet. Maar ik houd vol dat je meer van Elsje zult kunnen gaan houden, als
je dat wilt—wezenlijk wilt en dat jij kunt maken, dat ze zich hier in huis meer op haar gemak gevoelt en beter over weg kan
met jouw kennissen.”
</p>
<p id="d0e3303">“Maar mama, hoe kunt u het zeggen! Loulou en Cato vinden juist dat ik er mij bizonder goed onder houd dat Elsje hier moet
wonen. Als u eens wist hoe moeielijk ik het soms vind om mij niet aan haar te ergeren en niet driftig te worden, als zij rare
dingen zegt of doet.”
<span class="pageno"><a id="d0e3305"></a>
[202]
</span></p>
<p id="d0e3306">“Nu kom Cilly, dat gebeurt nu toch zoo heel dikwijls niet meer.”
</p>
<p id="d0e3308">“Och, laten wij er maar niet meer over spreken, mama, wij worden het toch niet eens en—dat zult u misschien heel dwaas vinden—maar
ik krijg er zoo’n hoofdpijn van. De dokter vond bepaald ook dat ik erg zenuwachtig was. Och, maar dat komt er niets opaan.
Ik beloof u dat ik mij nog meer zal inspannen en laat Elsje dan maar wèl met ons mee gaan op reis. Laten we dan nu heusch
over wat anders gaan spreken, mama, ik kan wezenlijk niet langer over Elsje praten. Het is heel flauw van me natuurlijk, maar
het agiteert me ontzettend.”
</p>
<p id="d0e3310">En met een air van lusteloosheid leunde zij achterover in haar stoel en deed hare oogen dicht, alsof ze eigenlijk te moe was
om nog een woord te zeggen.
</p>
<p id="d0e3312">“Cilly, kindje,” zei mevrouw d’Ablong ongerust, terwijl zij opstond en zich over Cécile heenboog, “voel je je wezenlijk moe?
Maar waarom heb je me dat dan niet eerder gezegd? En heb je hoofdpijn ook? Ja, je ziet bepaald bleek! Maar snoesje, waarom
laat je me dan toch ook doorspreken?”
</p>
<p id="d0e3314">“Och het is niets, mama,” zei Cécile, hare oogen openend en tot hare moeder opslaande, “ik voel me alleen maar een beetje
op, anders niet.”
</p>
<p id="d0e3316">“Maar hoe komt dat dan? Zou je het je gisteren te druk hebben gemaakt met dien bazaar? Je hebt toch goed geslapen van nacht?”
</p>
<p id="d0e3318">“Ja moedertje, zeker. Toe, wees nu maar niet ongerust. Ik ben heusch heel wel, alleen maar een beetje zenuwachtig.”
</p>
<p id="d0e3320">“Maar Cilly, dat ben je anders nooit, wat is er dan toch? Je hebt toch niets dat je hindert?”
<span class="pageno"><a id="d0e3322"></a>
[203]
</span></p>
<p id="d0e3323">Cécile zweeg even, toen zei ze:
</p>
<p id="d0e3325">“Het is heusch niets, mama. Het zal wel weer overgaan, wezenlijk.”
</p>
<p id="d0e3327">“Maar dan gaan we dadelijk naar zee, morgen of overmorgen. Waarom heb je het mij toch niet eerder gezegd, snoesje? Er <i>is</i> toch immers niets dat je hindert?”
</p>
<p id="d0e3332">“Och lieve mama, laten wij er nu maar niet meer over praten. Het is heel kinderachtig van me om zoo zenuwachtig te zijn. Maar
het is waar, ik voel me eigenlijk al lang een beetje zwak en op. De zeelucht zal mij wel heelemaal weer opknappen, heusch.
Het komt alleen, omdat....”
</p>
<p id="d0e3334">“Nu, omdat?”
</p>
<p id="d0e3336">“Och neen, laat ik het u maar niet zeggen. Zullen we dus maar besluiten dat Elsje met ons meegaat, moedertje?”
</p>
<p id="d0e3338">“Dat weet ik niet. Elsje kan mij nu ook op ’t oogenblik niets schelen. Wat is er, Cilly? Ik moet het weten!”
</p>
<p id="d0e3340">Cécile sloeg de oogen neer, keek toen weer op met een smeekenden blik en zei:
</p>
<p id="d0e3342">“Ik zeg het heusch liever niet, mama, ik doe er u bepaald verdriet mee.”
</p>
<p id="d0e3344">“Alsof je me nu geen verdriet doet! Kom kindje, zeg het mij nu.”
</p>
<p id="d0e3346">Weer sloeg Cécile de oogen neer. Toen fluisterde ze, half klagend:
</p>
<p id="d0e3348">“Ik had het u veel liever niet willen zeggen. Het is alleen maar, dat.... dat ik zoo moe word van Elsje.”
</p>
<p id="d0e3350">“Moe van Elsje! Hoe meen je dat, lieveling?”
</p>
<p id="d0e3352">“Ik weet niet hoe ik het zeggen moet, mamaatje,” zei Cécile, haar hoofd tegen den schouder van mevrouw d’Ablong leggend, die
teeder de armen om haar heensloeg. <span class="pageno"><a id="d0e3354"></a>
[204]
</span>“Het is eigenlijk al heel lang. Het agiteert me dat Elsje zoo dikwijls iets doet dat u hindert, het maakt me geagiteerd dat
u vindt dat ik niet lief voor haar ben, en.... en... och het agiteert me heelemaal dat zij er is. Erg flauw van me, vindt
u niet? Ik vind het zelf ook en het is dus veel beter dat zij wel met ons meegaat. Langzamerhand zal ik die rare kuren wel
afleeren.”
</p>
<p id="d0e3356">“En heb je je daardoor nu al lang zwak en moe gevoeld, Cilly? Hoe is het mogelijk dat ik daar niets van gemerkt heb!”
</p>
<p id="d0e3358">“Ik heb gedaan wat ik kon om het u niet te toonen,” zeide Cécile, haar moeder een kus gevend. “U hadt toch al genoeg verdriet,
lief moedertje. Maar nu spreken wij er niet meer over, he? En Elsje gaat stellig met ons mee?”
</p>
<p id="d0e3360">Maar mevrouw d’Ablong schudde het hoofd.
</p>
<p id="d0e3362">“Neen, nu gaan we zeker met ons beiden. Arm kindje! Heeft je dat allemaal zoo gehinderd? Ik ben blij dat ik het weet; Elsje
moet nu stil bij Missy blijven en als wij dan later allen samen bij grootmama zijn, ben jij weer heelemaal gezond en sterk,
hoop ik. En dan zal langzamerhand alles wel beter gaan.”
</p>
<p id="d0e3364">“Bent u heusch niet boos op mij, moedertje?”
</p>
<p id="d0e3366">Tot eenig antwoord trok mevrouw d’Ablong haar dichter naar zich toe en kuste haar. “Boos op jou, lieveling? In ’t geheel niet,
hoor. Houd je nu maar heel, heel rustig vandaag. Beloof je me dat?”
</p>
<p id="d0e3368">“O ja mama; ik ben toch eigenlijk wel heel blij dat u het weet. Het is zoo’n heerlijke verlichting!”
</p>
<p id="d0e3370">Een week later waren mevrouw d’Ablong en Cécile vertrokken naar de drukke modebadplaats, die Cécile <span class="pageno"><a id="d0e3372"></a>
[205]
</span>het meest aantrok en brak er voor Elsje een rustige, doch zeer eentonige tijd aan. Miss Piper was lief en vriendelijk voor
haar en aanmerkingen maakte zij weinig, maar het was een mooie, warme zomer en Elsje kon de drukkende stadshitte en de benauwde
atmosfeer in den tuin van haar tante, nauwelijks verdragen. Miss Piper deed wat zij kon om het haar aangenaam te maken. Met
groote hartelijkheid sprak zij met haar over den dood harer grootmoeder en met geduld hielp zij haar aan het handwerk, een
reusachtig stuk tapisserie, waaraan mevrouw d’Ablong wenschte dat Elsje een gedeelte van haar vrijen tijd zou wijden. Het
was gewoonlijk te warm om ’s middags uit te gaan en den eenen dag na den anderen zaten zij samen op het bordes, dat aan de
zaal grensde en op den tuin uitzag. Elsje’s oogen werden moe van het kijken naar het helwitte zonnescherm, dat boven haar
hoofd gespannen was en de kleine tuin met de keurig aangelegde perken vol vuurroode geraniums en lichtrose maandroosjes, begon
zijn bekoorlijkheid voor haar te verliezen, toen de langdurige droogte de paden stoffig en hard had gemaakt en de bladeren
der struiken er bestoven en vaal begonnen uit te zien.
</p>
<p id="d0e3374">Bezoek kwam er, nu Cécile en haar moeder van huis waren, heel weinig en buitendien waren vele families ook op reis of naar
buiten, zoodat het er langs de grachten somber en doodsch uitzag met zooveel luiken voor de ramen en briefjes met “afwezig”
op de deuren. Op hare dagelijksche ochtendwandelingen met Miss Piper naar het park, had Elsje dikwijls een gevoel alsof zij
iemand anders was, niet hetzelfde meisje als die Elsje, die vroolijk en vol levenslust iederen dag begon, toen zij bij hare
grootmoeder woonde, niet hetzelfde <span class="pageno"><a id="d0e3376"></a>
[206]
</span>meisje als die Elsje, die grappen maakte met Krelis en de meisjes van het dorp en voor wie tot nu toe het leven een bron van
rein genot was geweest. Het was ook juist, alsof zij opeens veel ouder geworden was—soms kon zij ’s ochtends opstaan met zulk
een overweldigend gevoel van gedruktheid, dat het haar bijna angstig maakte en zij al hare krachten moest inspannen om vriendelijk
en geduldig te zijn tegen Miss Piper. Dan werd ze soms boos op zichzelf, verweet zich dat zij schandelijk ondankbaar was bij
al het goede, dat haar tegenwoordig leven toch ook had en werd dan weer overmand door een hartstochtelijk verlangen naar haar
grootmoeder, door een vurig snakken ook naar één dag, één uur in de stilte en de schoonheid der natuur. Zij was zoo stil in
het bijzijn der gouvernante en ging er zoo bleek en teer uitzien dat Miss Piper zich ongerust over haar begon te maken en
eindelijk besloot mevrouw d’Ablong over haar te schrijven. Het liep reeds tegen September, maar er moest toch nog bijna een
maand verloopen eer Cécile en haar moeder van de badplaats terug zouden komen; het zou dus nog vrij lang duren, eer Elsje’s
tante haar weerzag.
</p>
<p id="d0e3378">Op een drukkend warmen ochtend, terwijl Elsje bleek en met een vreemde lusteloosheid, die zij vroeger nooit had gekend, tegenover
de gouvernante op het bordes zat te handwerken, haalde deze haar schrijfgereedschap te voorschijn. Zij was juist een brief
aan mevrouw d’Ablong begonnen, toen de deur der zaal plotseling werd geopend, een vlugge stap door de kamer klonk en Frits
d’Ablong op het bordes verscheen. Hij zag er bizonder opgewekt uit en zijn gezicht was bruingebrand door de zon, maar hij
keek terstond heel ernstig, toen <span class="pageno"><a id="d0e3380"></a>
[207]
</span>hij Elsje’s bleeke gezichtje zag en haar scherp onderzoekend aanziende, vroeg hij vriendelijk:
</p>
<p id="d0e3382">“Hoe is het, Roodkapje? Nog niet heelemaal weer beter?”
</p>
<p id="d0e3384">Nu zag Elsje niet bleek meer. Een donkere blos verspreidde zich over haar wangen en voorhoofd en hare lippen begonnen te beven,
toen zij trachtte te antwoorden. Tot haar ontsteltenis kon zij niet anders uitbrengen dan: “Ik.... ik ben....” en begon toen
opeens bitter te schreien.
</p>
<p id="d0e3386">“Het is niets.... niets.... het is erg flauw,” snikte ze, boos op zichzelf en erg verlegen. Wat moest Frits wel van haar denken
en wat had zij nu toch weer? Zij had werkelijk in het huis harer tante al veel meer tranen vergoten in dien korten tijd dat
zij er woonde, dan in al de jaren van haar vroeger leven.
</p>
<p id="d0e3388">Vol schaamte wendde zij het hoofd af en wilde opstaan om zachtjes heen te gaan, maar Frits hield haar tegen met de woorden:
</p>
<p id="d0e3390">“Ik zie wel dat je nog lang niet beter bent. Kom, kom, wees maar bedaard. Je moet eens naar buiten, dat zal je goed doen.
Het is hier ook zoo benauwd in de stad. Wat zegt u, Miss Piper, heeft zij de buitenlucht niet dringend noodig?”
</p>
<p id="d0e3392">De gouvernante knikte, ernstig toestemmend.
</p>
<p id="d0e3394">“Grootmama heeft tot voor een paar dagen in de meening verkeerd dat Elsje met tante en Cécile meegegaan was,” hernam Frits,
“en ik zelf ben op reis geweest. Wij dachten niet anders of je waart druk bezig je frissche roode wangen terug te krijgen
in de versterkende zeelucht, Roodkapje,” ging hij lachend tot Elsje voort. “Een paar dagen geleden eerst hoorde <span class="pageno"><a id="d0e3396"></a>
[208]
</span>grootmama door een brief van tante, dat jij met Missy thuis waart gebleven en daarom kom ik je nu uit haar naam vragen, of
je lust hebt nu maar zoo gauw mogelijk bij ons buiten te komen en dan natuurlijk niet eerder dan met tante en Cilly weer naar
stad te gaan. Wil je, of blijf je liever hier?”
</p>
<p id="d0e3398">Of zij wilde? Met een kreet van blijdschap en stralende oogen sprong zij op. “Als.... als ik mag, als tante het goed vindt,”
stamelde zij.
</p>
<p id="d0e3400">“Ik ben juist een brief aan mevrouw d’Ablong begonnen,” zei Miss Piper met een geruststellend knikje, “zij vindt het zeker
heel goed dat je gaat. Zal ik het haar vragen?”
</p>
<p id="d0e3402">“O ja, dolgraag.”
</p>
<p id="d0e3404">“Dus dat blijft dan afgesproken,” zei Frits, “ik ben blij dat je er lust in hebt. Grootmama verlangt erg je eens weer te zien.
Wij kunnen dan samen reizen, want ik blijf een paar dagen hier in de stad. Zou je tegen overmorgen klaar kunnen zijn? Dan
zal tante wel al geschreven hebben dat zij het uitstekend vindt, dat je bij ons komt.”
</p>
<p id="d0e3406">“O ja, ik kan best klaar, mijnheer,” zei Elsje, die een gevoel had, dat zij eigenlijk op dit oogenblik al klaar was om op
reis te gaan.
</p>
<p id="d0e3408">”<i>Mijnheer!</i> Wat beteekent dat nu, Roodkapje? Weet je wel dat je me beleedigt, als je me niet eenvoudig Frits noemt, evenals Cilly? Ik
zal jou mademoiselle Roodkapje moeten gaan noemen, als jij mijnheer tegen mij zegt! Mag ik vragen, hoe oud u zijt, mejuffrouw?”
</p>
<p id="d0e3413">“Ik ben pas vijftien geworden,” antwoordde Elsje lachend.
</p>
<p id="d0e3415">“En ik pas twee-en-twintig,” zei Frits. “Ja, dan <span class="pageno"><a id="d0e3417"></a>
[209]
</span>moet je toch wel een beetje eerbied voor me hebben! Je zoudt me wel ‘oom’ kunnen noemen als we samen reizen, maar ik heb toch
liever dat je Frits zegt. En wat gaat u dan doen, Miss Piper, als Roodkapje u verlaat?”
</p>
<p id="d0e3419">“Dan hoop ik reeds nu mijn vacantie te beginnen en naar Engeland te gaan.”
</p>
<p id="d0e3421">“Dus dan komt alles mooi in orde,” zei Frits. “Dan zal ik de dames nu maar verlaten, dan kom ik morgenavond nog wel even hooren
of ik het genoegen zal hebben, overmorgen Roodkapje mee naar grootmama te nemen. Dag Missy, dag Roodkapje.”
</p>
<p id="d0e3423">“Ik <i>heet</i> eigenlijk Elsje,” zei ze met haar ouden, vroolijken lach.
</p>
<p id="d0e3428">“Ja, dat weet ik wel, maar ik heb je als Roodkapje leeren kennen en zoo heet je dus bij mij. Kom, laat mij maar eens netjes
even uit, dat doet Cilly ook altijd.”
</p>
<p id="d0e3430">Elsje gehoorzaamde lachend. Bij de voordeur reikte Frits haar nog eens de hand en zei: “Nu, dag Roodkapje. Ik zal straks aan
grootmama schrijven hoor, dat je hoogstwaarschijnlijk komt.”
</p>
<p id="d0e3432">“Dag mijn.... Frits,” zei Elsje verlegen.
</p>
<p id="d0e3434">“Zóó! Dat klinkt al <i>heel</i> hartelijk,” plaagde hij haar met een ondeugende flikkering in zijn oogen, maar Elsje overwon hare verlegenheid, gaf hem met
een spottend gezicht een deftige, kleine hoofdbuiging tot afscheid en deed de voordeur dicht.
</p>
<p id="d0e3439">Toen verdween al hare deftigheid terstond. Vlug als de wind snelde zij de gang door, de zaal in en het bordes op, sloeg onstuimig
de armen om Miss Piper’s hals, drukte zich tegen haar aan en riep uit:
</p>
<p id="d0e3441">“O Missy, Missy, ik ben zoo blij, zoo vreeselijk blij. O, hoe heerlijk, hoe heerlijk!”
<span class="pageno"><a id="d0e3443"></a>
[210]
</span></p>
<p id="d0e3444">En Miss Piper legde de pen neer, schoof den brief van zich af, trok Elsje dichter naar zich toe en liefkoosde en kuste haar,
al maar zachtjes mompelend: ”<i>Dear little Elsie! Poor darling! I am glad too, my pet!</i>”
</p>
<p id="d0e3449">Het was Elsje alsof haar adem stilstond, toen Miss Piper den volgenden dag den brief van mevrouw d’Ablong opende, die het
antwoord bevatte op de gewichtige vraag. Gelukkig liet Missy haar niet lang in onzekerheid. Elsje’s tante schreef dat zij
er niet tegen was dat haar nichtje reeds nu naar grootmama vertrok, maar dat Elsje dan vooral erg haar best moest doen zich
<i>ladylike</i> te gedragen en niet te uitgelaten en te druk te zijn. Miss Piper kon dan naar Engeland vertrekken en Cécile en zijzelf hoopten
over een week of drie ook bij grootmama te komen.
</p>
<p id="d0e3454">Twee dagen later, ’s middags om twee uur, reed Elsje, in gezelschap van Frits, naar het station. Het was haar bijna alsof
zij droomde, toen hij haar verzekerde dat zij nog vóór vijven bij grootmama buiten zouden zijn en zij keek zegevierend naar
de stoffige, warme straten en grachten, die zij langs reden—het was zoo’n heerlijke gedachte dat zij die nu in weken niet
zien zou! Maar bij al haar blijdschap dacht zij toch telkens aan de waarschuwing harer tante om zich vooral te gedragen als
een jonge dame en toen Frits haar in den coupé had geholpen en tegenover haar ging zitten, moest hij er om lachen dat zij
zulk een deftig <i>air</i> aannam en hem met zulk een zachte stem antwoordde op zijn vraag, of zij gemakkelijk zat en of de zon haar niet hinderde.
Er waren nog twee meisjes van Elsje’s leeftijd in den trein. Zij reisden met hare moeder en het duurde niet lang of Frits
had een gesprek <span class="pageno"><a id="d0e3459"></a>
[211]
</span>met deze aangeknoopt. Langzamerhand geraakten de drie meisjes ook met elkaar aan het praten en spoedig klonk er telkens een
luid en frisch gelach, als Frits een grappig verhaal deed of Elsje plaagde. Hij had er plezier in haar aan den gang te brengen
en aardige, gevatte antwoorden uit te lokken op zijn plagerijen en in een bizonder vroolijke stemming namen zij eindelijk
afscheid van hun reisgezelschap en verlieten den trein bij een schilderachtig gelegen klein station, dat Elsje levendig herinnerde
aan dat van het dorp, waar zij gewoond had.
</p>
<p id="d0e3461">“Kijk eens, daar wacht Jacob al op ons,” zei Frits, op een ouden koetsier wijzend, die op den bok van een kleinen <i>panier</i> gezeten, uitkeek naar de logés van zijn meesteres. Hij groette beleefd toen hij Frits en Elsje bemerkte en even later zaten
zij in het sierlijke rijuigje. De aardige, jonge paardjes zetten zich vlug in beweging en voort ging het den straatweg over,
het dorpje door en eindelijk door een prachtige beukenlaan op de bevallige villa toe, die door de oude mevrouw d’Ablong werd
bewoond.
</p>
<p id="d0e3466">Het was een ritje van een half uur ongeveer, maar in dien korten tijd genoot Elsje al zooveel, als had zij uren gereden door
de bekoorlijke streek. Haar spraakzaamheid van zooeven was geheel verdwenen, maar al bracht zij het niet onder woorden, Frits
zag wel aan de glinsterende oogen, waarmee zij om zich heen keek en aan de uitdrukking van vredig geluk op haar gezicht, hoe
zij genoot. Nu en dan haalde zij diep adem en eens zelfs hoorde hij haar zacht neuriën bij zichzelf op een wijze, alsof zij
er zich nauwelijks van bewust was dat zij dit deed. Toen het rijtuigje voor het hek <span class="pageno"><a id="d0e3468"></a>
[212]
</span>der villa stilstond en zij grootmama onder de veranda zag staan, ontwaakte zij uit haar mijmering en sprong zoo vlug uit den
<i>panier</i> dat Frits uitriep: “Neen maar, wat een haast heb je, Roodkapje!”
</p>
<p id="d0e3473">Ja, zij <i>had</i> haast. Toen zij het lieve gezicht der oude dame zag, sprong haar hart op van vreugde en was al hare kalmte weg.
</p>
<p id="d0e3478">“O grootmama, lieve grootmama!” zei ze, toen deze haar hartelijk welkom heette en kuste.
</p>
<p id="d0e3480">“Ik ben er ook nog, grootmoedertje,” zei Frits naderbij komend. “Roodkapje was er wel toe over te halen om nu al bij u te
komen, zooals u ziet, maar u moet haar niet al te veel verwennen, want dan wordt ze brutaal.”
</p>
<p id="d0e3482">“Brutaal?” Elsje keerde zich snel om en herinnerde zich met schrik de waarschuwingen harer tante. “Dat ben ik toch niet geweest?”
vroeg ze.
</p>
<p id="d0e3484">“Wel neen, hoe heb ik het nu met je? Ik dacht juist dat je zoo goed tegen plagen kondt,” antwoordde Frits. “Zal ik maar naar
mijn kamer gaan, grootmama, en u verder de zorg voor deze jonge dame over laten?”
</p>
<p id="d0e3486">“Ja, dat is best. Ga jij dan maar met mij mee, kind, dan zal ik je je slaapkamer wijzen. Vindt je het hier niet mooi?”
</p>
<p id="d0e3488">“Prachtig mooi!” zei Elsje op bijna eerbiedigen toon, terwijl ze bewonderend keek naar het lieflijke uitzicht, dat men van
uit de veranda had naar alle kanten heen. Het huis lag aan den lommerrijken straatweg, vlak tegenover de oprijlaan van een
groot, ouderwetsch kasteel, waarvan de puntige torentjes en hoekvensters tusschen het donkere groen der linden te voorschijn
kwamen. Aan den rechterkant leidde een dennenlaan naar het heuvelachtige bosch en de heide en aan den linkerkant lagen, tusschen
het bouwland verspreid, enkele boerderijen.
<span class="pageno"><a id="d0e3490"></a>
[213]
</span></p>
<p id="d0e3491">De oude dame liet Elsje stil genieten, terwijl deze met genot overal rond keek en de geurige dennenlucht inademde. Grootmama
zag met deernis hoe teer en bleek zij er uitzag en nam zich vast voor alles te doen, wat zij kon om haar verblijf hier gelukkig
te maken.
</p>
<p id="d0e3493">“Kom kindje, nu moet je je goed eens gaan afdoen en je eens wasschen. Wij eten om half zes, dus je hebt nog net den tijd om
een beetje uit te rusten. Wil je me maar volgen?”
</p>
<p id="d0e3495">Zij gingen door de openstaande glazen deuren naar binnen en toen de gang door naar boven naar een groot portaal, waarop verscheidene
deuren uitkwamen.
</p>
<p id="d0e3497">“Je ziet, ik heb plaats voor vele logés,” zei de oude dame, “maar op ’t oogenblik zijn alleen de kamers van Frits en mij bezet
en die van jou. Ik dacht dat je het wel prettig zoudt vinden, als er geen vreemden waren.”
</p>
<p id="d0e3499">“O ja,” antwoordde Elsje met haar geheele hart, terwijl ze hare gastvrouw volgde naar een vrij groote kamer, die eenvoudig
gemeubileerd was, maar er toch bizonder aantrekkelijk uitzag. Er stonden twee ledikanten, een waschtafel voor twee personen,
een met neteldoek gedrapeerde toilettafel en eenige stoelen, terwijl de vensters van buiten met klimrozen waren begroeid.
Voor de ramen hingen neteldoeksche gordijnen en het viel Elsje op, dat een daarvan vreemd bol uitstond van onderen, alsof
men er iets achter had gezet. Zij had geen tijd te onderzoeken wat dit was, want plotseling klonk de muziek van een reinen,
vroolijken kinderlach door het vertrek, het gordijn werd met een ruk terzijde geschoven en ... kleine Liesje van Rensen stond
voor haar.
</p>
<p id="d0e3501"></p>
<div id="d0e3502" class="divFigure">
<p class="legend"><img border="0" src="images/p208.jpg" alt="“Plotseling klonk de muziek van een reinen, vroolijken kinderlach door het vertrek....”"></p>
<p class="figureHead">“Plotseling klonk de muziek van een reinen, vroolijken kinderlach door het vertrek....”</p>
</div><p>
</p>
<p id="d0e3506">“Dàt dacht je niet, he?” riep ze, snel naar Elsje toeloopend, <span class="pageno"><a id="d0e3508"></a>
[214]
</span>die met een kreet van blijdschap bij haar neerknielde en toen dankbaar opzag naar grootmama.
</p>
<p id="d0e3510">“Kleine Liesje had de buitenlucht ook noodig, moet je weten,” zei deze lachend. “En hare ouders vonden haar nog te jong om
met de geheele familie mee op reis te gaan. Daarom is ze toen maar bij mij gekomen. Ze zou eerst pas de volgende week...”
</p>
<p id="d0e3512">“Ja, ik zou eerst veel later gaan,” viel Liesje ijverig in, “maar toen kwam er opeens een brief of ik gisteren al kon komen!”
</p>
<p id="d0e3514">“Ik vond het een aardige verrassing voor je haar hier te vinden,” zei de oude dame, terwijl ze zachtjes hare hand over Elsje’s
haar streek.
</p>
<p id="d0e3516">Elsje’s hart was zoo vol, dat zij niets anders doen kon dan grootmama’s hand grijpen en die stevig drukken.
</p>
<p id="d0e3518">Liesje was natuurlijk opgetogen en bleef steeds zoo dicht mogelijk bij Elsje. Aan tafel moest zij naast haar zitten, na den
eten was zij er niet af te brengen te helpen bij het uitpakken van den koffer en zij vond het heerlijk, toen Elsje later terstond
beslist den wensch uitte om Liesje zelf iederen avond naar bed te brengen. Toen het kleine meisje eindelijk onder de dekens
lag, na hare beide armen om Elsje’s hals te hebben geslagen en na haar met een “nacht snoes!” een nachtkus te hebben gegeven,
dronk Elsje heerlijk rustig thee onder de veranda met de oude mevrouw d’Ablong en Frits, en ging de avond voorbij onder gezellige,
vroolijke gesprekken. Noch grootmama noch Frits schenen iets aan te merken te hebben op Elsje’s manieren of op hare wijze
van zich uit te drukken en toen ze later alleen op hare kamer was, vroeg zij zich verwonderd af, hoe het kwam dat zij zich
hier in huis zoo bizonder op haar gemak voelde. Met een zucht van geluk legde zij zich ter ruste en toen de oude dame nog even naar haar kwam kijken, deed
zij als Liesje, sloeg de armen om grootmama’s hals en fluisterde:
</p>
<p id="d0e3522">“Wat houd ik toch veel van u en wat is het heerlijk weer bij u te zijn!”
</p>
<p id="d0e3524">En nu volgden er dagen voor Elsje, die zij haar geheele leven niet weer zou vergeten, dagen van rein genot, waarin de vrede
en blijmoedigheid terugkeerden in haar hart. Bijna overweldigend was voor haar in het begin de aanblik van de prachtige natuur.
“Nu moet je maar eens alleen een eind gaan wandelen,” zei grootmama den eersten ochtend na het ontbijt. “Neen, Liesje blijft
van morgen bij mij—je bent nu mijn patiëntje en ik reken er op dat je me stipt zult gehoorzamen. Tegen koffietijd kan Liesje
je dan wel hier in de dennenlaan tegemoet komen. Ga dien kant maar eens uit, je zult het daar heel mooi vinden.”
</p>
<p id="d0e3526">Elsje gehoorzaamde met een lachend gezicht en liep langzaam de dennenlaan in op zij van het huis. Het was er zoo heerlijk
stil en mooi en het rook er zoo lekker! Met innig welbehagen ademde ze de verkwikkende lucht in en wandelde voort, terwijl
de grond hoe langer hoe heuvelachtiger werd en zij soms even stil moest staan om adem te scheppen. “Wat ben ik gek gauw moe,”
dacht ze. Toen ze bij grootmoeder was, kon ze uren achtereen loopen, zonder iets te voelen en nu was ze nog geen half uurtje
van huis, of ze kreeg al lust om eens even te gaan zitten. Maar nu al rusten, dat was toch al te erg, vond ze. Neen, ze zou
nog doorloopen tot aan dien hoogen heuvel, daar op zij van den weg. Dien moest zij even beklimmen, men had daar zeker een
prachtig uitzicht; ze kon daar dan wel een poosje gaan zitten. Ze hijgde wel wat, terwijl ze haar voornemen ten uitvoer bracht,
maar zij gaf den moed niet op en toen ze bovenop den heuvel gekomen was, hoe werd hare moeite toen beloond!
</p>
<p id="d0e3528">Plotseling stond ze voor een groot heideveld, waarover de zon vol scheen en aan de purperkleurige bloesems van het heidekruid
een schitterenden glans verleende. Als een glinsterend, reusachtig tapijt, vol gloed en kleuren strekte zich de heide uit,
terwijl tusschen den overvloed van bloeiende Erica, enkele blauwe klokjes groeiden, waarvan de teere stengels zachtjes door
den morgenwind heen en weer werden bewogen. Een zoete welriekende geur steeg uit het kruid op en een oogenblik was het Elsje,
terwijl ze dien inademde, als stond ze weer bij de heide in de buurt van het huisje van hare grootmoeder. Het scheen haar
alles zoo bekend, zoo heerlijk bekend, hier voelde ze zich thuis, zoo geheel en al! 0, God was goed, zoo goed voor haar, dat
Hij haar dit liet genieten! Even stond ze doodstil en ernstig op te kijken naar de rein-blauwe lucht—toen, als overweldigd
door een gevoel van onuitsprekelijke, hartstochtelijke vreugde, wierp zij zich languit voorover op de heide en greep liefkoozend
met beide handen in het taaie, veerkrachtige kruid. Zoo bleef ze liggen, met wellust de heidelucht opsnuivend en zich geheel
overgevend aan een gewaarwording van groot, oneindig genot. Eindelijk hief zij het hoofd op, plantte hare beide ellebogen
in den grond en keek gretig voor zich uit. Het zachte gegons der bijen, het fluisteren van den wind door de dennen naast haar,
het rinkelen van de belletjes van een huifkar heel in de verte, was al wat de stilte verbrak. Recht vóór haar, in de diepte,
zag ze het dorp liggen, met de roode daken der huisjes aardig afstekend tegen het groen der hoornen en aan hare linkerhand
vertoonde zich een glooiende heuvelenrij, gelijk aan die, welke zij zooeven had beklommen. En terwijl ze daar lag, werd het
zeer rustig en vredig in haar en kwamen haar de welbekende woorden in de gedachten:
</p>
<p id="d0e3530">“<i>Ik hef mijne oogen op naar de bergen, vanwaar mijne hulpe komen zal.</i>”
</p>
<p id="d0e3535">Hoe lang ze zoo bleef liggen, met al haar hart genietend, zou ze niet hebben kunnen zeggen, maar ze schrikte op, toen ze plotseling
het zachte stemmetje van Liesje aan haar oor hoorde fluisteren:
</p>
<p id="d0e3537">“Slaap je? Waarom blijf je daar zoo stil liggen?”
</p>
<p id="d0e3539">“Zoo zoo, jonge dame, hebben wij het ons zo gemakkelijk mogelijk gemaakt?” klonk de stem van Frits toen. “Gelukkig dat wij
je eindelijk gevonden hebben; dat is me een zoeken geweest, he Liesje?”
</p>
<p id="d0e3541">Verlegen sprong Elsje op. Dat Frits haar daar zoo had moeten zien liggen! Wie weet, hoe ontzettend weinig jongedamesachtig
hij hare houding gevonden had! Als tante het hoorde....
</p>
<p id="d0e3543">“Ik ... ik vond het zo heerlijk hier!” zei ze. “Ik wist niet ... ik dacht ... het spijt me erg dat ik niet wat netter zat.”
</p>
<p id="d0e3545">“Maar Roodkapje, wat scheelt er nu aan?” En Frits lachte hartelijk. “Wie zit er nu ooit ‘netjes’ op de heide! En ik vond je
houding juist zoo schilderachtig! Neen, kijk maar niet zoo verschrikt; ik meen het, hoor. Het was alleen een beetje moeielijk
je te vinden, maar Liesje heeft me dapper geholpen bij het zoeken. Je zult wel trek hebben na je vermoeienden tocht, he?”
En hij keek haar plagend aan. Elsje lachte vroolijk.
</p>
<p id="d0e3547">“Ik houd zooveel van de heide,” zei ze. “Toen ik nog bij grootmoeder woonde ging ik er zoo dikwijls heen.”
</p>
<p id="d0e3549">“Ja, de heide is prachtig,” zei Frits. “Kom, zullen we nu naar huis gaan? Ja Liesje, blijf jij maar naast Elsje loopen aan
dien kant, dan ontsnapt ze ons niet weer. Waar heb je vroeger gewoond, Elsje?”
</p>
<p id="d0e3551">Elsje vertelde het hem en Frits toonde zooveel belangstelling in haar vroeger leven, dat zij er over doorpraatte tot zij de
villa hadden bereikt.
</p>
<p id="d0e3553">“Wel kindje, je begint er al wat beter uit te zien,” zei grootmama. “Was het mooi buiten?”
</p>
<p id="d0e3555">“Zij heeft er niet veel van gezien. Ze heeft een dutje gedaan op de heide” zei Frits.
</p>
<p id="d0e3557">“0 neen, heelemaal niet!” riep Elsje verontwaardigd uit. “Ik heb maar al liggen kijken naar alles—het was er zoo prachtig!”
</p>
<p id="d0e3559">“Je hebt heerlijk gedroomd,” spotte Frits weer en toen Elsje hevig ontkennend het hoofd schudde, legde grootmama de hand op
haar arm en zei vriendelijk:
</p>
<p id="d0e3561">“Laat hem maar praten, kind; ik geloof heelemaal niet dat je geslapen hebt.”
<span class="pageno"><a id="d0e3563"></a>
[215]
</span></p>
<p class="div1"><a id="d0e3564"></a></p>
<h1 class="label">Hoofdstuk XIII.</h1>
<h1>“Koningin! Koningin!”</h1>
<p id="d0e3569">“Ziezoo Liesje, nu ben je heusch heelemaal klaar. Neen, neen, je moet niet te veel aan de bladeren trekken, dan gaan de kransen
dadelijk stuk. Ja, loop maar flink rechtop—dan zie je er dubbel deftig uit.”
</p>
<p id="d0e3571">En Liesje liep met een gewichtig gezicht en kleine, voorzichtige pasjes naar grootmama toe, die onder een breeden beuk op
een mosheuveltje zat uit te rusten van de lange wandeling, die het gezelschap samen had gemaakt.
</p>
<p id="d0e3573">“Hè, nu wil ik ook heel graag eens even zitten,” zei Elsje met de handen nog vol eikebladeren. Frits, Liesje en zij waren
druk aan het plukken geweest en Elsje was daarop ijverig aan het kransen vlechten gegaan, zoodat Liesje nu een lange guirlande
droeg op haar witte jurk, armbanden om de polsen en een krans op het blonde haar.
</p>
<p id="d0e3575">“Prachtig hoor!” zei grootmama, toen het kleine meisje vlak voor haar ging staan met de woorden: “Kijk eens!”
</p>
<p id="d0e3577">“Nu moet Elsje zelf ook bekransd worden,” zei Frits, <span class="pageno"><a id="d0e3579"></a>
[216]
</span>terwijl Elsje en hij zich naast de oude dame neervlijden, “kom Roodkapje, wij hebben die eikebladeren niet voor niets geplukt.
Niet zoo lui zijn als ’t je blieft. Ik sta er op dat je een krans voor jezelf vlecht en dan nog een voor grootmama en een
voor mij.”
</p>
<p id="d0e3581">“En als ik dat nu eens niet doe?” vroeg Elsje lachend.
</p>
<p id="d0e3583">“Dan noem ik je nooit meer Roodkapje.”
</p>
<p id="d0e3585">“Alsof dat zoo’n straf was!” riep Elsje uit, om toen plotseling van toon te veranderen en langzaam, en als bij zichzelf te
zeggen: “Ja .... dat zou ik toch wel een beetje jammer vinden.”
</p>
<p id="d0e3587">Grootmama keek snel op. “Waarom wordt je zoo graag Roodkapje genoemd?” vroeg ze.
</p>
<p id="d0e3589">Elsje antwoordde niet dadelijk. Toen zei ze: “Het herinnert me zoo prettig aan vroeger.”
</p>
<p id="d0e3591">“Waarom ben jij Roodkapje?” vroeg Liesje met groote oogen.
</p>
<p id="d0e3593">“Omdat zij soms boodschappen gaat doen met een heel aardig, rood wollen kapje op,” zei Frits.
</p>
<p id="d0e3595">“En waarom zet je het dan nu nooit op?” vroeg Liesje. “Je hebt altijd dien grooten hoed op, als wij samen boodschappen doen
in het dorp. Doe je morgen dan dat aardige, roode kapje eens op?”
</p>
<p id="d0e3597">“Morgen zijn tante en Cécile hier,” zei Elsje langzaam.
</p>
<p id="d0e3599">“Maar je hebt dat kapje toch zeker ook niet bij je, wel?” vroeg grootmama. Het deed haar leed op te merken hoe weinig Elsje
naar het gezelschap van mevrouw d’Ablong en Cécile scheen te verlangen. Zij was nu drie weken bij de oude dame gelogeerd geweest,
drie gelukkige, zonnige weken, waarin hare oude opgewektheid en hare gezondheid geheel waren teruggekeerd, maar hoe vroolijk
en spraakzaam zij overigens ook <span class="pageno"><a id="d0e3601"></a>
[217]
</span>was, over hare tante en Cécile sprak zij bijna nooit.
</p>
<p id="d0e3603">Zij werd een beetje verlegen bij grootmama’s vraag omtrent het bewuste kapje en beschroomd, erg bang dat men haar uit zou
lachen, zei ze bijna fluisterend:
</p>
<p id="d0e3605">“Ja, ik heb het wel meegenomen in den koffer, omdat ik dacht .... als ik soms eens alleen uitging .... het leek me zoo aardig
het dan eens op te zetten en me dan te verbeelden dat ... dat alles nog net was als vroeger.”
</p>
<p id="d0e3607">Er volgde een oogenblik van algemeen stilzwijgen en Liesje trok Elsje den hoed van het hoofd en zette haar voorzichtig haar
eigen breedgeranden hoed op. Elsje scheen hiervan niets te bemerken—zij was geheel in gedachten verdiept en keek stil voor
zich uit het donkere bosch in, waar de zon door de dichte bladeren heen, kleine lichtvlekjes wierp op het groene mos. Met
een grappig ernstig gebaar legde Liesje haar vingertje tegen den mond om Frits en grootmama te waarschuwen, Elsje niet opmerkzaam
te maken op wat zij gedaan had. Zij verried dit echter onmiddellijk zelf door voor Elsje te gaan staan, in de handen te klappen
en juichend uit te roepen:
</p>
<p id="d0e3609">“Daar heb ik je gefopt! Daar heb ik je gefopt! O, wat zie je er mooi uit!”
</p>
<p id="d0e3611">“Ik geloof dat ik een prachtigen hoed op heb,” zei Elsje, die haar stil had laten begaan, maar heel goed gemerkt had wat zij
deed. “Dien houd ik dan maar op vandaag, denk ik, hij is zoo heerlijk voor de zon met dien breeden rand.”
</p>
<p id="d0e3613">“En met al dat gebabbel over dien hoed wordt er maar heelemaal niets meer aan de kransen gedaan,” mopperde Frits. “Het is
wat moois! Als ik dat geweten <span class="pageno"><a id="d0e3615"></a>
[218]
</span>had, had ik me ook niet zoo uitgesloofd met het plukken van eikebladeren!”
</p>
<p id="d0e3617">“Stil maar, ik begin al weer!” lachte Elsje vroolijk. “Zal ik er dan eerst maar een voor u maken, grootmama?”
</p>
<p id="d0e3619">“Dank je kind, ik ben over die ijdelheid heen.”
</p>
<p id="d0e3621">“Nu, ik eigenlijk ook,” zei Elsje met een wijs gezicht.
</p>
<p id="d0e3623">“Lieve tijd, wat een aanstellerij!” riep Frits uit. “Alsof niet alle meisjes nuffig waren! Maar zoo kom je er niet af! Ik
wil een krans hebben voor mijn strooien hoed en een beetje gauw ook!”
</p>
<p id="d0e3625">“Plaag dat arme kind toch niet zoo, Frits,” zei grootmama.
</p>
<p id="d0e3627">“Alsof zij mij nooit plaagde!” zei Frits, op een toon van verdrukte onschuld.
</p>
<p id="d0e3629">“Ik doe nu in ieder geval heel gedwee wat je me bevolen hebt,” zei Elsje bedaard.
</p>
<p id="d0e3631">“Wil je van avond het roode kapje eens opzetten als wij uitgaan?” vroeg Liesje weer.
</p>
<p id="d0e3633">“Dat weet ik nog niet,” zei Elsje langzaam, bedenkend dat hoogst waarschijnlijk heden avond mevrouw d’Ablong en Cécile er
zouden zijn. De eerste had geschreven dat zij niet precies het uur van hare aankomst bij grootmama kon melden, omdat Cécile
en zij nog even in de stad aan wenschten te gaan onderweg. In ieder geval moest grootmama maar geen rijtuig aan het station
sturen, zij zouden er daar wel een nemen.
</p>
<p id="d0e3635">“Als Elsje het aardige, roode kapje opzet, moet je mij even roepen, hoor Liesje,” zei Frits. “Ik ben verlangend er de kennis
mee te vernieuwen. Och, och, wat keek je me <i>toen</i> dankbaar aan Elsje, toen ik je voor ’t eerst zag! De tijden zijn wel veranderd! Nu krijg ik <span class="pageno"><a id="d0e3640"></a>
[219]
</span>haast nooit eens een vriendelijk woord en het grieft me tot in mijn ziel te zien, hoe weinig het je aanstaat, dien krans voor
mij te maken.”
</p>
<p id="d0e3642">“Maar ik doe het met plezier,” zei Elsje lachend.
</p>
<p id="d0e3644">“Ik hoop dat je de zuivere waarheid spreekt,” zei Frits. “Ik houd er in ’t geheel niet van dat iemand zich voor mij opoffert.”
</p>
<p id="d0e3646">“Pruttel nu maar niet langer, de krans is klaar,” zei Elsje. “Als ’t je blieft. Doe hem maar gauw om je hoed.”
</p>
<p id="d0e3648">“Ik had gedacht dat jij dat nu eens netjes voor mij doen zoudt.”
</p>
<p id="d0e3650">“Toe Frits, help mij eens even op, wij moesten nu maar weer naar huis wandelen,” zei grootmama. “Het loopt tegen etenstijd.”
</p>
<p id="d0e3652">Frits gehoorzaamde en bleef toen stokstijf staan met zijn hoed vast op het hoofd gedrukt. Elsje sprong snel op met den krans
nog in hare handen. Daar viel Liesje’s hoed haar af.
</p>
<p id="d0e3654">“O, o, o!” riep Liesje. “Hij duikelt het heuveltje af. Kijk eens! O, wat aardig!”
</p>
<p id="d0e3656">Frits liep den vluchteling snel na, gaf Liesje en Elsje ieder hare eigene hoeden terug en bleef toen weer stokstijf staan,
erg rechtop, in dezelfde houding als daareven.
</p>
<p id="d0e3658">“Komt kinderen, nu een beetje voortgemaakt!” riep de oude dame.
</p>
<p id="d0e3660">“Nog één oogenblikje, grootmoedertje,” zei Frits. “Kom Roodkapje, probeer eens of je zoo hoog kunt reiken en leg mij den krans
eens om den hoed, terwijl ik dien op heb.”
</p>
<p id="d0e3662">“Zooveel grooter ben je niet dan ik,” meesmuilde Elsje, maar zij moest toch op hare teenen gaan staan en hare armen hoog uitrekken
om bij den hoed te <span class="pageno"><a id="d0e3664"></a>
[220]
</span>kunnen komen. Een beetje hijgend en met moeite was ze bezig het kunststuk te volbrengen, terwijl Frits lachend op haar neerzag,
toen zij plotseling ontsteld keek bij het hooren van een welbekende stem, die riep:
</p>
<p id="d0e3666">“Hier zijn ze, hier zijn ze!”
</p>
<p id="d0e3668">Snel liet Elsje hare armen zakken en trad achteruit, terwijl hare tante en Cécile naderden. Zij waren een uur geleden aan
de villa gekomen, hadden even gewacht, maar waren toen ongeduldig geworden en de wandelaars gaan zoeken.
</p>
<p id="d0e3670">“Dol gezellig dat wij u zoo makkelijk hebben gevonden,” zei Cécile, grootmama een kus gevend. “Ik heb <i>onzinnig</i> naar u verlangd, grootmoedertje.”
</p>
<p id="d0e3675">“En naar mij toch zeker ook?” vroeg Frits, met welgevallen naar zijn nichtje kijkend. Zij zag er allerliefst uit in haar zomertoiletje
van licht crème en met den witten hoed met klaprozen op het donkere haar.
</p>
<p id="d0e3677">“Neen, naar jou natuurlijk heelemaal niet,” zei ze met een coquet lachje. “Hoe maak je het? En hoe gaat het jou, Lizzie, och,
Elsje bedoel ik. Dag, Liesje, kleine snoes, hoe heb jij het?”
</p>
<p id="d0e3679">En met een bevallige beweging knielde zij bij Liesje neer op het mos en kuste haar.
</p>
<p id="d0e3681">“Ik loop met Elsje. Mag ik met Elsje?” vroeg Liesje, toen het gezelschap zich in beweging zette om naar huis te wandelen.
</p>
<p id="d0e3683">“Ja, maar ik loop ook naast Elsje,” zei Frits. “Kijk eens Cilly, heeft Roodkapje mijn hoed niet mooi versierd?”
</p>
<p id="d0e3685">“O, stond ze daarom zoo ongeneerd vlak bij je?” vroeg Cécile scherp.
</p>
<p id="d0e3687">“Zoo, heb je dat nog net gezien? Ja, ja, Roodkapje en ik zijn beste maatjes.”
<span class="pageno"><a id="d0e3689"></a>
[221]
</span></p>
<p id="d0e3690">“Kom eens hier, Elsje,” riep mevrouw d’Ablong, zich omkeerend. Zij liep met grootmama voor de anderen uit. “Ik moet je eens
goed aankijken en eens zien of je heusch heelemaal weer de oude bent geworden. Dat is een gesukkel geweest, he?”
</p>
<p id="d0e3692">“Ik blijf bij Elsje,” riep Liesje weer en Cécile en Frits liepen dus samen.
</p>
<p id="d0e3694">Cécile scheen niet bizonder tevreden over het onderhoud dat zij toen met haar neef had.
</p>
<p id="d0e3696">’s Avonds ten minste, toen Elsje alleen op haar kamer was en zich gereed maakte om naar bed te gaan, kwam zij bij haar met
een zeer ontevreden gezicht en zei:
</p>
<p id="d0e3698">“Hoor eens Elsje, ik vind het heel onplezierig, maar ik moet eens even met je spreken.”
</p>
<p id="d0e3700">“Met mij? Wat is er dan?” vroeg Elsje verbaasd en fluisterend. “Praat niet te luid, want dan maak je Liesje wakker.”
</p>
<p id="d0e3702">“Ik heb je maar een paar woorden te zeggen, maar ik hoop dat je me goed begrijpen zult. Val mij als ’t je blieft niet in de
rede en luister goed. Ik heb mij ontzettend geërgerd, toen Frits mij van middag vertelde dat je hem zooveel over je vroeger
leven hadt medegedeeld. Enfin, dat is nu eenmaal gebeurd en daar is dus niets aan te veranderen, hoewel ik volstrekt niet
begrijp, wat Frits met jouw dorp te maken heeft,—maar veel erger is het dat je je hier in huis en vooral tegenover Frits zoo
belachelijk vrij gedraagt. Frits is te goedhartig en grootmama te lief om daarvan iets te zeggen, maar ik raad je sterk aan
in ’t vervolg wat minder het hoogste woord te hebben en je familiare grappen voor je te houden. Ik heb je nu bijtijds gewaarschuwd,
voordat mama ernstig boos op je wordt <span class="pageno"><a id="d0e3704"></a>
[222]
</span>en je eens goed onder handen neemt. Nu zal zij er misschien niet meer met je over spreken, als je ten minste je best doet
dat alles anders wordt. Vergeet niet waar je staan moet en bedenk als ’t je blieft dat je toch altijd maar een gewoon dorpskind
blijft, al ben je dan ook honderdmaal mijn nichtje. Nacht Elsje.”
</p>
<p id="d0e3706">Elsje antwoordde niet, ook niet op de laatste woorden; ze bleef doodstil bij het raam naar buiten staan kijken, toen Cécile
reeds lang de kamer had verlaten. Zij zag heel bleek en hield de handen stijf tegen elkaar gedrukt, maar zij schreide niet
en bleef uiterst bedaard, hoewel het lang niet bedaard was in haar binnenste. Geruimen tijd bleef ze zoo staan, al maar in
dezelfde houding naar buiten kijkend in den plechtigen maneschijn, toen ontspanden zich hare trekken en met een zucht liet
zij het venstergordijn zakken en ontkleedde zich.
</p>
<p id="d0e3708">Zij was op ’t punt om in bed te stappen, toen haar iets inviel en zij aarzelend en langzaam naar haar koffer toeging, dien
opende, naar iets zocht en eindelijk het bekende roode kapje te voorschijn haalde. Zij hield het even in hare handen, keek
er naar met half lachende, half weemoedige oogen, sprong toen eensklaps op, strikte het kapje om haar hoofd vast en ging voor
den spiegel staan. De witte nachtpon en het roode kapje staken grappig bij elkander af en vormden nu juist geen toilet, dat
goed bij elkaar paste, maar .... Elsje zag toch in het korte oogenblik dat ze in den spiegel keek, dat het kapje haar heel
aardig stond en zoodra ze tot deze ontdekking kwam, bloosde zij van schaamte over hare ijdelheid, liep snel van den spiegel
weg, trok zich het kapje van het hoofd, bergde het heelemaal onder in <span class="pageno"><a id="d0e3710"></a>
[223]
</span>den koffer weg en besloot het nooit, nooit weer op te zetten, zoolang ze hier was. Frits zou er stellig wel niet meer om vragen,
maar in ieder geval zou ze het toch zeker niet doen. Zij <i>wilde</i> niet nuffig en coquet worden evenals Cécile en o—misschien, misschien <i>was</i> ze wel te vrij geweest en te familiaar, maar grootmama en Frits hadden er toch niets van laten blijken dat ze dat vonden
en ze was hier zoo innig gelukkig geweest. Cécile had ook altijd zooveel aanmerkingen, maar—ze moest toch oppassen en ze zou
stiller zijn en geen grappen meer maken en heel veel met Liesje alleen gaan wandelen en goed op haar manieren letten; ze zou
erg haar best doen dat tante tevreden over haar kon zijn—dat nam ze zich vast voor.
</p>
<p id="d0e3718">Na dien avond was het gedaan met Elsje’s zorgelooze uren van genot. Grootmama en Frits waren wel even vriendelijk en alles
bleef even mooi, maar zij voelde zich telkens niet op haar gemak, vond het maar het allerprettigst heele ochtenden en middagen
met Liesje alleen naar het bosch te gaan en was boos en verlegen tegelijk, als ze Cécile’s oogen waarschuwend op zich gevestigd
zag. Frits plaagde haar eerst dat ze zoo graag het heele bosch voor Liesje en zich alleen had en dat zij het overige gezelschap
telkens ontvluchtte, maar Elsje keek dan zoo verschrikt en wist zoo heelemaal niet wat ze moest antwoorden, dat hij haar met
rust liet en zich alleen verwonderd afvroeg, hoe zij opeens zoo veranderd was. In zijn bijzijn en dat van grootmama behandelde
Cécile Elsje altijd beleefd en goed, al hield zij haar op een afstand. Een groote troost was voor Elsje het gezelschap van
Liesje, hoewel het kleine meisje haar telkens in verlegenheid bracht door herhaaldelijk te vragen of <span class="pageno"><a id="d0e3720"></a>
[224]
</span>zij het roode kapje nu niet eens op wilde zetten. Mevrouw d’Ablong keek dan heel verbaasd en eindelijk moest Elsje haar klein
vriendinnetje bepaald verbieden, er meer naar te vragen; Frits bemerkte al heel gauw dat het onderwerp zijn tante niet aangenaam
was en zweeg er dus over. Grootmama kwam trouw elken avond even bij Elsje’s bed om haar nog eens goeden nacht te kussen en
deed dit in deze dagen bizonder hartelijk, maar zij vroeg haar niet, of haar iets scheelde en wat; zij begreep heel goed,
welken strijd het meisje had te strijden, maar vond het toch niet goed tusschen haar schoondochter en Elsje te komen. Mevrouw
d’Ablong was trouwens vrij tevreden over het gedrag van haar nichtje en eens zelfs kwam ze opzettelijk bij haar op haar kamer
en zei:
</p>
<p id="d0e3722">“Nu moet ik je eens een prijsje geven, kind. Ik vind wezenlijk dat je wat vooruit gaat in je manieren en vanavond vooral heb
je je zoo bescheiden en netjes gedragen, dat ik er plezier in had. Ik had niets op je houding aan te merken, toen je bij dat
tafeltje platen zat te kijken.”
</p>
<p id="d0e3724">Elsje glimlachte flauw. Zij had dien avond zoo erg lang gevonden en zoo verlangd om maar naar boven te gaan!
</p>
<p id="d0e3726">Het was eenige dagen na dit gesprek dat grootmama en mevrouw d’Ablong een lang onderhoud hadden in de veranda. Frits, Cécile,
Elsje en Liesje waren samen naar het bosch gegaan. “Ik laat je nu eens niet weer zoo rustig je gang gaan, Roodkapje,” had
Frits ’s ochtends aan het ontbijt lachend gezegd. “Je blijft hier nu nog maar zoo kort, ik wil nu nog een beetje van je gezelschap
profiteeren, daar moet je je dus maar in schikken.”
<span class="pageno"><a id="d0e3728"></a>
[225]
</span></p>
<p id="d0e3729">Cécile zorgde er echter wel voor dat Frits zich ook dezen ochtend meer met haar bemoeide dan met Elsje. De wandeling was echter
zoo mooi en Liesje babbelde zoo gezellig, dat Elsje toch erg genoot en in een heel opgewekte stemming weer thuis kwam.
</p>
<p id="d0e3731">“Ga eens even met grootmama en mij mee, Elsje,” zei mevrouw d’Ablong na de koffie. “Wij hebben je iets heel gewichtigs te
zeggen.”
</p>
<p id="d0e3733">Elsje keek verschrikt op en volgde hare tante met een kloppend hart naar het aardige, kleine boudoir, waar de oude dame reeds
rustig in haar gemakkelijken stoel voor het raam zat te wachten.
</p>
<p id="d0e3735">Zij trok Elsje naar zich toe en zei:
</p>
<p id="d0e3737">“Kom nu maar eens prettig hier bij me zitten, kind, in dat lage stoeltje. Neen, een beetje dichterbij; ik heb je graag vlak
naast me.”
</p>
<p id="d0e3739">Elsje keek haar dankbaar aan, terwijl ze gehoorzaamde. Mevrouw d’Ablong ging tegenover de oude dame zitten en begon:
</p>
<p id="d0e3741">“Grootmama vindt, Elsje, en ik vind het ook, dat het goed voor je zijn zou, eens wat meer met meisjes van je eigen leeftijd
om te gaan. Cilly is nogal wat ouder dan jij en zooveel meer ontwikkeld en buitendien is er nog heel veel dat je leeren moet
en dat je ook gemakkelijker leeren zult, als je onder meisjes bent, dan wanneer je privaatlessen krijgt. Grootmama en ik gelooven
ook dat je dan gelukkiger zult zijn en je later wat meer bij ons zult thuis voelen. Ik ben daarom van plan veranderd en besloten
je wèl naar kostschool te sturen en ook liefst zoo gauw mogelijk. Neen, kijk maar niet zoo verschrikt, je zult het er heel
prettig vinden en je gezondheid is nu weer zoo goed, dat ik je wel van mij <span class="pageno"><a id="d0e3743"></a>
[226]
</span>durf te laten gaan. De kostschool, die ik op het oog heb, is op de badplaats, waar Cilly en ik gelogeerd hebben. Ik heb er
heel veel goeds van gehoord en de directrice een paar malen gesproken. Zij weet nu alles van je vroeger leven af en zal zeker
doen wat zij kan om je leven bij haar gelukkig te doen zijn, mits .... je goed je best doet, gehoorzaam haar raad opvolgt
en er vooral op let, je even beschaafd en netjes te gedragen als de andere meisjes. De zeelucht zal zeker ook heel goed voor
je wezen en ik hoop en vertrouw dus dat deze maatregel aan het doel zal beantwoorden en je langzamerhand heelemaal zóó worden
zult, dat ik er trotsch op kan zijn dat je mijn nichtje bent.”
</p>
<p id="d0e3745">“Maar je bent nu toch ook al trotsch op Elsje, niet waar?” zei de oude dame met een vriendelijk knikje, terwijl ze hare zachte
hand op die van Elsje legde. Het meisje werd beurtelings rood en bleek.
</p>
<p id="d0e3747">“Ik hoop het nog veel meer te worden,” zei mevrouw d’Ablong zeer beslist. “Kom kind, kijk maar niet zoo verschrikt. Ik ben
overtuigd dat het nieuwe leven je wel bevallen zal. Je moet natuurlijk nog heel veel leeren, maar je bent pas vijftien jaar
en als je nu bij voorbeeld tot je achttiende op kostschool blijft....”
</p>
<p id="d0e3749">“O tante, zóó lang?” viel Elsje verschrikt in.
</p>
<p id="d0e3751">“De tijd zal om zijn, voordat je het weet, lieveling,” zei grootmama. “En dan moet je de heerlijke vacanties niet vergeten,
waarin je natuurlijk heel dikwijls bij mij komt logeeren.”
</p>
<p id="d0e3753">“Mag ... mag ik weggaan, tante?” vroeg Elsje, die vurig verlangde, alleen te zijn. Zij had een gevoel alsof ze zich niet langer
goed zou kunnen houden—op dit oogenblik scheen het haar nog iets verschrikkelijks <span class="pageno"><a id="d0e3755"></a>
[227]
</span>toe naar een kostschool te worden gestuurd, om daar, zooals zij stellig verwachtte, door de andere meisjes, die wèl al “jonge
dames” waren, uitgelachen en geplaagd te worden. Maar zij <i>zou</i> haar best doen; zij zou alles doen wat ze maar kon, om hare tante niet te veel tot last te wezen en ze zou moed houden ook!
</p>
<p id="d0e3760">En ze <i>bleef</i> moed houden en strijden tegen het overweldigende gevoel van eenzaamheid, dat haar soms dreigde te bemachtigen. Het was maar
goed dat zij al heel spoedig vertrekken moest. Het nieuwe schooljaar was reeds sedert een paar weken ingegaan en toen het
besluit van mevrouw d’Ablong eenmaal vaststond, werd er haast achter het werk gezet en ruim een week nadat Elsje gehoord had,
welk nieuw leven haar wachtte, was zij reeds met hare tante op weg naar de bewuste badplaats en reed ze, met een erg benauwd
gevoel in de keel, naar het deftige kostschoolgebouw, dat een tijdlang hare woning zou wezen. De directrice, een statige,
lange dame met doordringende, bruine oogen, ontving haar echter zoo hartelijk en sprak haar zoo vriendelijk toe, dat zij verruimd
adem haalde, toen de eerste begroeting achter den rug was en zelfs veel minder zenuwachtig was dan ze gedacht had te zullen
zijn, toen zij afscheid van hare tante genomen had en de directrice volgde naar de groote eetzaal, waar ruim twintig meisjes
aan de tafel zaten, gereed om het lunch te gaan nuttigen. Elsje kreeg een stoel naast een bleek, heel blond meisje, dat er
zeer verlegen uitzag en hare oogen op haar bord hield geslagen. De verlegenheid van hare buurvrouw maakte Elsje vrijmoediger;
zij keek bedaard om zich heen en bemerkte tot haar blijdschap dat volstrekt niet alle meisjes onberispelijk rechtop zaten
en zich zoo elegant <span class="pageno"><a id="d0e3765"></a>
[228]
</span>gedroegen als Cécile. De Engelsche onderwijzeres, die tegenover Elsje zat, moest telkens een of andere vermaning toedienen
met betrekking tot het hanteeren van mes, vork en glas en Elsje vond het een heel aangename gewaarwording dat zij haar zoo
goed kon verstaan—dàt had zij aan Miss Piper te danken en zij was er nu haast blij om dat zij zooveel mooie zomerdagen alleen
in haar gezelschap had doorgebracht. Na het lunch werd zij aan al de onderwijzeressen en aan de meisjes voorgesteld. Er waren
verscheidene nieuwe leerlingen onder en zij waren lang niet allen zoo knap en zoo begaafd, als Elsje had gevreesd. Wel was
zij natuurlijk zeer ten achter bij de meeste meisjes van haar leeftijd, vooral wat het Fransch en Duitsch betrof, waarmee
zij nog geheel van voren af aan moest beginnen, maar haar aanleg en haar wil waren zeer goed en dit kon niet van al de andere
leerlingen worden gezegd. Er waren er onder, die naar kostschool waren gestuurd omdat ze bizonder moeilijk leerden, of bizonder
lui van nature waren. Onder de uitnemende leiding der directrice en het goede onderwijs maakten echter de meesten flinke vorderingen
en wat Elsje betrof,—zij deed zoozeer haar best en begon spoedig zooveel lust te krijgen in haar werk dat ze zich in de lesuren
bepaald gelukkig voelde. Hare belangstelling en ambitie waren opgewekt en met groot genot kon zij soms over hare boeken gebogen
zitten, geheel verdiept in een geschiedenisles of in een of ander vers, dat zij later zou moeten reciteeren. Dat reciteeren
was in het eerst een ontzettend iets voor haar. De directrice had als vasten regel ingesteld dat alle meisjes een avond in
de week iets moesten voordragen. Allen kwamen dan in het salon, <span class="pageno"><a id="d0e3767"></a>
[229]
</span>dat anders alleen Zondags werd gebruikt, bijeen en na de thee namen de werkzaamheden een aanvang en moest ieder meisje haar
best doen, zóó goed haar bijdrage op te zeggen, als zij dit maar met mogelijkheid kon.
</p>
<p id="d0e3769">De “nieuwelingen” zagen in het begin altijd erg tegen dezen avond op, maar de directrice, die zelf bizonder goed reciteerde
en een zeer welluidende stem had, hielp allen zoo goed terecht en met zooveel geduld, dat hare leerlingen hoe langer hoe meer
moed begonnen te vatten en ook Elsje, toen zij eenige maanden op school geweest was, den “reciteeravond” werkelijk prettig
begon te vinden. Met de andere meisjes kon zij goed overweg. Er waren er, die haar een beetje vreemd aanzagen, toen zij met
groote vrijmoedigheid allerlei omtrent haar vroeger leven vertelde, maar zij deed dit zoo aardig en vroolijk en als het nichtje
van de deftige mevrouw d’Ablong vond men haar toch zoo geheel <i>comme il faut</i>, dat de meesten met gretige ooren naar haar grappige verhalen luisterden. Want op ernstige wijze sprak zij over haar dorpsleven
slechts met haar kamergenoot, het blonde meisje, naast wie zij den eersten dag aan tafel had gezeten. Dit meisje was het eenige
kind van een rijken bloemist, die in Gelderland woonde en van den dokter den raad had gekregen, zijn zwak dochtertje de zeelucht
te laten genieten. Verscheidene leerlingen der deftige kostschool vonden het wat beneden zich, zich veel met de dochter van
een bloemist te bemoeien, al was deze ook nog zoo rijk en het meisje zelf voelde wel dat sommige harer aristocratische schoolkameraadjes
haar “minder” rekenden en hare aangeboren schroomvalligheid werd daardoor nog grooter. Met Elsje echter was zij geheel op
haar gemak en het waren gelukkige <span class="pageno"><a id="d0e3774"></a>
[230]
</span>oogenblikken voor de beide meisjes, als zij naast elkaar mochten gaan op de lange, dagelijksche wandeling langs het prachtige
strand. De leerlingen moesten dan netjes in de rij loopen, iets wat voor de meesten een kwelling was en Elsje vooral voelde
soms een bijna onweerstaanbare neiging in zich opkomen om weg te snellen van de anderen naar een hooge duin in de verte, die
hijgend te beklimmen en in vrije eenzaamheid het mooie uitzicht te genieten op de grootsche zee, die haar ernstig maakte en
deed jubelen tegelijk. Eens zelfs trok zij, in een uitgelaten bui, haar vriendinnetje lachend mee uit de rij en liep met haar
een eind de zee in, om toen met natte laarzen en neergeslagen oogen, langzaam terug te keeren tot de zeer toornige Française, die de meisjes dien dag op de wandeling vergezelde. Elsje begreep later zelf niet hoe zij het had durven doen! Het was alsof
zij soms uiting geven <i>moest</i> aan het gevoel van vroolijken levenslust in haar hart, want over ’t geheel was zij zeer gelukkig in haar tegenwoordig leven
en er waren oogenblikken, waarin hare zonnige natuur haar bijna dwong tot juichen en zingen.
</p>
<p id="d0e3782">“Zij is een mijner beste en liefste leerlingen,” verzekerde de directrice aan mevrouw d’Ablong, toen Elsje een jaar op de
kostschool had doorgebracht, “het is alleen maar jammer, dat zij soms van die wonderlijke, luidruchtige buien heeft. Zij is
dan zoo levendig en vol grappen, dat zij al de andere meisjes aan den gang maakt en... ja eerlijk gezegd, heb ik zelf soms
moeite mijn lachen te bedwingen. Zij kan zoo aardig origineel met een of andere opmerking voor den dag komen. Zij heeft bepaald
vele gaven, lieve mevrouw, en het is treffend om te zien hoe zij onder den indruk komt van een mooi natuurtafreel, dan is
ze stil en ernstig, maar er zijn dagen dat <span class="pageno"><a id="d0e3784"></a>
[231]
</span>haar levenslust haar vergeten doet waar zij is en zij zal nog veel moeten leeren, eer zij zich volkomen gracieus en <i>ladylike</i> gedraagt. Dat drukke en opgewondene moet wat getemperd worden.”
</p>
<p id="d0e3789">“O ja zeker, zeker, levendigheid is goed, maar luidruchtigheid kan ijselijk burgerlijk zijn,” antwoordde mevrouw d’Ablong
zeer beslist.
</p>
<p id="d0e3791">Zij zou reden hebben zich nog meer te ergeren aan Elsje’s gemis aan aristocratische bedaardheid. Tot groote teleurstelling
van Elsje, ging men in de zomervacantie niet bij grootmama logeeren. Met de Paaschdagen had Elsje haar even gezien en er zich
op verheugd in Juli en Augustus eenige weken bij haar te komen, maar toen de groote vacantie aanstaande was, schreef hare
tante haar dat Cécile weer een week of zes aan zee moest doorbrengen en dat zij zelf daarom besloten had met de beide meisjes
kamers te nemen in het badhotel, waar zij den vorigen zomer met Cilly had gelogeerd. Grootmama schreef aan Elsje hoe het haar
speet, dat zij haar nu niet bij zich zou krijgen; zij moesten nu beiden maar hopen op den volgenden zomer; het jaar zou gauw
genoeg om zijn en in de Kerstvacantie kwam de oude dame stellig bij haar schoondochter logeeren. Wat zou Elsje dan al een
jonge dame zijn! Zij was nu immers al zestien jaar? Frits beweerde, dat hij haar nauwelijks meer “Roodkapje”, zou durven noemen,
als hij een paar dagen in het hotel kwam logeeren bij zijn tante.
</p>
<p id="d0e3793">Dus Frits zou ze toch wèl zien! Dat vond Elsje nogal prettig en toen de vacantie eindelijk daar was en mevrouw d’Ablong haar
het aardige slaapkamertje toonde, dat zij voor zich alleen zou hebben en haar een paar vriendelijke woorden zei, omdat zij
op school zoo goed <span class="pageno"><a id="d0e3795"></a>
[232]
</span>haar best had gedaan en toen Cécile zich verwaardigde ook vrij aardig jegens haar te wezen,—trok het denkbeeld in het hotel
zes weken door te brengen, haar meer aan.
</p>
<p id="d0e3797">Er waren verscheidene gasten en men at aan table d’hôte. Het trof toevallig dat Elsje een paar plaatsen van hare tante en
Cécile af een stoel kreeg naast een vriendelijken, ouden heer, die al heel gauw een praatje met haar begon. Elsje antwoordde
vroolijk en ongedwongen. Zij had er nogal tegenop gezien met zooveel vreemde menschen aan tafel te zitten, maar nu de maaltijd
even aan den gang was, viel het haar erg mee. Hare tante keek telkens eens tersluiks langs de tafel heen, of Elsje netjes
at en netjes zat en bemerkte tot haar voldoening dat het meisje erg “aangeleerd” was in het verloopen jaar. Alles ging goed
tot het dessert, toen de oude heer allerlei grappen met zijn buurmeisje begon te maken over een schoteltje pralines en flikjes,
waarvan hij haar zeer overvloedig had bediend. Elsje’s oogen begonnen te schitteren van pret. Zij had een kleur gekregen,
eerst van een beetje agitatie, later van het drukke praten en van het plezier en zij zag er zoo aardig en aantrekkelijk uit
in haar frissche jeugd, dat haar buurman hoe langer hoe meer welbehagen in haar kreeg. Toevallig was het juist een oogenblik
heel stil aan tafel, toen de vroolijke, oude heer iets zeide, dat Elsje in een luiden, helderen lach deed uitbarsten, die
echter plotseling verstomde, toen men haar verbaasd aanzag en hare tante met een gezicht vol strenge berisping haar kant uitkeek.
Het was gedaan met Elsje’s zorgelooze vroolijkheid. De oude heer fluisterde haar toe dat zij niet zoo verlegen moest zijn
en dat hij nog wel eens veel luider gelachen <span class="pageno"><a id="d0e3799"></a>
[233]
</span>had, maar dat troostte Elsje niet en zij was blij toen het tijd was om van tafel op te staan, ook al vreesde zij dat haar
nu van haar tante een strafpredikatie wachtte, die dan ook niet uitbleef.
</p>
<p id="d0e3801">Den volgenden dag was haar plaats veranderd en zat ze naast mevrouw d’Ablong aan een hoek der tafel. Haar vroegere buurman
knikte haar vriendelijk toe uit de verte en maakte ’s avonds een praatje met haar, maar Elsje was toen zoo bedaard en antwoordde
zoo <i>einsilbig</i>, dat hij nauwelijks wist, hoe hij het met haar had. Eenige dagen later was hij vertrokken—eigenlijk maar een rust, dacht
Elsje met een zucht, terwijl ze zich telkens afvroeg, waarom het toch deftiger was om op gemaakt zachten toon te spreken en
zijne vreugde en droefheid weinig te toonen, dan om zich precies voor te doen zooals men werkelijk was en zich voelde.
</p>
<p id="d0e3806">Toch had zij geen onaangename vacantie. Hare tante en Cécile waren vriendelijker dan vroeger en zij bemerkte wel dat zij meer
met haar op hadden en zich veel minder over haar schaamden en ergerden dan een jaar geleden. Cécile had echter een wonderlijke
manier om Elsje achteraf te houden en zichzelf op den voorgrond te brengen, als zij met andere loges in aanraking kwamen.
Heel veel kon dit Elsje nu wel niet schelen, maar het was toch een eigenaardig prettige gewaarwording voor haar, toen Frits
kwam en minstens evenveel notitie van haar nam als van Cécile. Hij bleef haar hardnekkig “Roodkapje” noemen en toen in het
dorp het bericht de ronde deed dat de koninginnen een bezoek zouden komen brengen, raadde hij Elsje sterk aan, zich op den
grooten dag als Roodkapje te verkleeden en in dit kostuum aan de jonge koningin een mandje met wafels te <span class="pageno"><a id="d0e3808"></a>
[234]
</span>overhandigen. Nu, daaraan dacht Elsje niet, maar zij had wel een gevoel, alsof ze zichzelf niet was, toen zij op den feestdag
na het ontbijt op de duin voor het hotel stond en in de kronkelende dorpsstraat beneden, tusschen de hooge linden, de vroolijke
vlaggen zag wapperen, die helder beschenen werden door de volle, rijke zon. Koningin Wilhelmina zien! Het was iets, waarvan
ze had gedroomd en waarnaar ze had gehunkerd jaren lang en toen Frits haar den vorigen avond de versieringen in het dorp had
laten kijken, was het haar plotseling zoo vreemd week geworden om het hart, dat het haar benauwde en zij angstig had uitgeroepen:
“Als zij nu opeens eens niet kwamen!”
</p>
<p id="d0e3810">Wat had Frits haar toen uitgelachen—gelukkig was Cécile er niet bij geweest! Die was veel kalmer bij het vooruitzicht; zij
had de koninginnen al zoo verbazend vaak gezien!
</p>
<p id="d0e3812">De vorstelijke rijtuigen zouden langs het hotel voorbijkomen en de gasten behoefden dus in ’t geheel geen moeite te doen.
Dat vond Elsje eigenlijk een beetje jammer en o, wat moest het nog lang duren, eer zij kwamen! Het was nu half tien en zij
konden niet vóór elf uur komen, had Frits gezegd. Hoe zou ze den tijd klein krijgen!
</p>
<p id="d0e3814">“je bent te laat, zij zijn al weer weg! Ik moest je wel de groeten doen van koningin Wilhelmina,” klonk de stem van Frits
achter haar. Elsje keerde zich lachend om.
</p>
<p id="d0e3816">“Dan hebben zij wel een <i>bizonder</i> kort bezoek aan het dorp gebracht,” zei ze. “Hoe is het mogelijk dat zij dan toch nog tijd hebben gevonden om met jou te
spreken?”
</p>
<p id="d0e3821">“Lieve tijd, hoe brutaal! Bedenk een beetje wie je voor je hebt, jonge dame! Vergeet niet dat ik heel gauw <span class="pageno"><a id="d0e3823"></a>
[235]
</span>Mr. Frits d’Ablong zal zijn en spoedig beroemd en bekend in het buitenland, zoowel als in ons eigen kleine landje.”
</p>
<p id="d0e3825">“In het buitenland?” vroeg Elsje verbaasd.
</p>
<p id="d0e3827">“Ja zeker, want zoodra ik gepromoveerd ben, ga ik een poosje naar Duitschland en als ik dan terugkom, probeer ik een plaats
als rentmeester te krijgen op een groot buiten in Gelderland. Dat is altijd grootmama’s wensch geweest en als die nu werkelijk
eenmaal vervuld wordt, ben ik natuurlijk heel wat meer waard dan nu. Ik wed dat je me dan heelemaal niet meer Frits durft
te noemen.”
</p>
<p id="d0e3829">“Misschien wel niet,” zei Elsje zacht.
</p>
<p id="d0e3831">“Maar Roodkapje, wat scheelt er nu aan?” vroeg hij lachend. “Kom, kijk mij eens recht in de oogen en zeg eens gauw dat je
me nooit anders dan Frits zult noemen.”
</p>
<p id="d0e3833">Wat had Elsje opeens? Zij begreep het zelf niet. Confuus voor Frits was zij eigenlijk nog nooit geweest, maar op dit oogenblik
kwam er eensklaps een vreemde verlegenheid over haar, waartegen zij zich te vergeefs poogde te verzetten, terwijl ze hare
oogen opsloeg, hem aanzag en zei:
</p>
<p id="d0e3835">“Ik wil heel graag altijd Frits zeggen.”
</p>
<p id="d0e3837">“Wel natuurlijk,” zei hij vroolijk. “O, daar komen tante en Cilly aan. Hierheen dames, als ’t je blieft; er is hier voor allen
plaats.” En hij ging de anderen voor naar een groote veranda, waar de vorstelijke stoet langs zou rijden en stoelen waren
neergezet.
</p>
<p id="d0e3839">“Niet waar, mevrouw, wij staan allen op en maken eenvoudig een buiging, als zij komen? U doet toch zeker ook niet mee aan
dat luide roepen der dorpsbewoners? Die kunnen hier trouwens ook moeilijk komen bij het hotel; de weg is smal. Maar u bent
het toch <span class="pageno"><a id="d0e3841"></a>
[236]
</span>met mij eens, nietwaar, dat het veel deftiger en welstandiger is om eerbiedig te buigen dan zoo oorverdoovend te juichen?”
</p>
<p id="d0e3843">Het was een der gasten uit het hotel, die deze vragen tot mevrouw d’Ablong richtte, die met Cécile, Frits en Elsje onder de
veranda had plaats genomen.
</p>
<p id="d0e3845">“O ja, zeker, zeker,” haastte zij zich te antwoorden, terwijl het overige gezelschap eerbiedig toeluisterde. “Dat spreekt
van zelf. Ik ben het volkomen met u eens.”
</p>
<p id="d0e3847">Elsje alleen had niet naar het gesprek geluisterd. Met een kloppend hart zat zij het plechtige oogenblik af te wachten. Frits
keek haar nu en dan van ter zijde aan, glimlachend over haar jonge geestdrift.
</p>
<p id="d0e3849">Eindelijk, eindelijk, daar naderden zij. Langzaam en statig kwamen de rijtuigen dichter bij. Elsje’s hart klopte nu bijna
hoorbaar en als in een droom volgde zij het voorbeeld der anderen en stond op van haar stoel. Daar was het rijtuig der koninginnen
vlak voor haar. Hare blijde oogen zagen een jeugdige, blonde verschijning, die met een innemend lachje en een bevallige buiging
het eerbiedig nijgen der hotelgasten beantwoordde, en uiting gevend aan het warme gevoel van liefde en bewondering, dat haar
bezielde, wuifde Elsje met hare beide handen en riep met bevende lippen, luid en juichend:
</p>
<p id="d0e3851">“O koningin, koningin, koningin!”
</p>
<p id="d0e3853">Er gleed een vroolijk lachje over het gelaat van haar, wie deze uitroep gold en met stralende oogen zag Elsje het rijtuig
na, toen zij de hand harer tante op haar arm voelde.
</p>
<p id="d0e3855">“Stil toch kind, stil toch, je hoort toch dat niemand anders wat roept!” klonk het verdrietig.
</p>
<p id="d0e3857">“Vreeselijk aanstellerig van je, Elsje,” fluisterde Cécile, die haar sierlijkste buiging ten beste had gegeven.
<span class="pageno"><a id="d0e3859"></a>
[237]
</span></p>
<p id="d0e3860">“Kom tante, zij was zoo erg blij!” bracht Frits verontschuldigend in het midden. “Ik zou dolgraag meegeroepen hebben met Elsje,
als ik maar gedurfd had. Koningin Wilhelmina zal je nu natuurlijk nooit vergeten, Roodkapje. Hadt je nu nog maar een mandje
wafels bij je gehad en je kapje op!”
</p>
<p id="d0e3862">Maar mevrouw d’Ablong was niets gesticht over Elsje’s uiting van geestdrift. “Zulke dingen doen deftige menschen niet, dat
behoort niet zoo,” zei ze ’s avonds tot haar, toen ze haar nog eens onder handen nam. “Ik ben anders wel tevreden over je
tegenwoordig, maar je moet heusch wat meer op Cécile letten, die weet altijd precies, hoe zij zich gedragen moet. De andere
gasten keken zoo verbaasd en vreemd op, toen jij daar opeens zoo hard aan ’t roepen gingt!”
</p>
<p id="d0e3864">Het was misschien niet goed van Elsje, maar <i>deze</i> berisping trok zij zich heel weinig aan. Zij was zóó blij dat zij de koningin gezien had en zoo opgetogen over haar, dat
er voor ’t oogenblik althans, geen plaats was in haar hart voor spijt over hetgeen ze in haar groote vreugde had gedaan. Zij
luisterde beleefd naar wat hare tante zeide, maar dacht er verder niet over na.
</p>
<p id="d0e3869">En wie beschrijft hare verrukking, toen ze op een der eerste ochtenden na de vacantie, de eetkamer op school inkwam en op
haar bord een pakje vond liggen, dat een groot kabinetportret der jonge koningin bleek te bevatten. Met groote ingenomenheid
bekeek zij het en zag toen dat achter op het karton geschreven stond:
</p>
<p id="d0e3871">”<i>Met hartelijke groeten van Frits d’Ablong. Ter herinnering aan</i> 18 <i>Augustus.</i>”
<span class="pageno"><a id="d0e3879"></a>
[238]
</span></p>
<p class="div1"><a id="d0e3880"></a></p>
<h1 class="label">Hoofdstuk XIV.</h1>
<h1>“Kindersproke.”</h1>
<p id="d0e3885">“O tante, zóó lang?” had Elsje gevraagd, toen mevrouw d’Ablong zeide dat zij haar tot haar achttiende jaar op kostschool wilde
laten blijven en nu was ten slotte de tijd om, voordat zij het zelf haast wist. Zij zou het niet geloofd hebben als iemand
het haar drie jaren geleden had voorspeld, maar toen de dag van het afscheid naderde, voelde zij zich zoo bedroefd en zag
zij er zoo tegen op het gelukkige leven, dat zij op school gehad had, vaarwel te zeggen, dat zij er werkelijk een oogenblik
ernstig over dacht, hare tante te smeeken, haar nog een jaar te laten blijven. Maar, zoo onhartelijk en ondankbaar wilde zij
toch niet zijn. “Nu verlang ik er bepaald naar dat je voor goed thuiskomt, kind,” zei mevrouw d’Ablong den laatsten keer dat
zij Elsje bezocht. “Cécile gaat zoo verbazend veel uit, nu zij eenmaal gepresenteerd is en ik ben zoo bang dat ik haar gauw
heelemaal zal verliezen...”
</p>
<p id="d0e3887">“Waarom tante?” viel Elsje haastig in. Zij wist dat de wensch van grootmama spoedig zou worden vervuld en Frits er in geslaagd
was een betrekking als rentmeester <span class="pageno"><a id="d0e3889"></a>
[239]
</span>te vinden. Het groote buiten, waar hij werkzaam zou wezen, lag op een klein uur afstands van de villa der oude dame en dezen
zomer zou Frits voor goed uit Duitschland terug komen en zijn nieuwen werkkring aanvaarden. Elsje had hem slechts een paar
malen even gezien in de laatste twee jaren; hij was dikwijls in het land geweest buiten den vacantietijd. Toen zij hem het
laatst ontmoet had, in de vorige zomervacantie, buiten bij grootmama, was het haar opgevallen dat Cécile en hij zoo vertrouwelijk
samen waren. Zij had toen weer sterk het onderscheid gevoeld tusschen Cilly en zichzelf, want, hoewel hare manieren nu, volgens
mevrouw d’Ablong, “bijna onberispelijk” waren, overviel haar toch telkens in tegenwoordigheid van Cécile en Frits, een gevoel
van linkschheid, dat haar verlegen en stil maakte. Zij had zich niets gelukkig gevoeld die dagen dat Frits buiten was en het
eigenlijk een verlichting gevonden, toen hij weer vertrekken moest. Het was niet lief van haar, dat voelde ze wel, maar zij
kon het niet heel goed verdragen dat hij en Cécile het zoo bizonder goed samen konden vinden, en toch, wat ging het haar eigenlijk
aan, zij schaamde zich er over dat het haar zoo hinderde. Wat verbeeldde zij zich wel? Frits was immers ook altijd even vriendelijk
en beleefd jegens haar; <i>meer</i> verlangde zij toch niet? Zij werd telkens boos op zichzelf, als zij zoo redeneerde, maar.... heel veel hielpen die toorn
en dat redeneeren haar niet. Zij had zich echter vast voorgenomen, het heusch heel prettig te vinden, als zij hoorde dat Frits
en Cécile samen zouden trouwen; nu hare tante echter, naar zij dacht, met dit bericht voor den dag zou komen, verlangde zij
er heelemaal niet naar, het te hooren. Zij kreeg een kleur, <span class="pageno"><a id="d0e3894"></a>
[240]
</span>toen zij op de geheimzinnige woorden van mevrouw d’Ablong inviel met haar:
</p>
<p id="d0e3896">“Waarom tante?”
</p>
<p id="d0e3898">“Wel meisje, wat komt dat er levendig uit!” lachte hare tante. “Zoo, zoo, begin je je ook al zoo verbazend voor dergelijke
dingen te interesseeren? Nu, ik heb wel hoop dat mijn aardig nichtje <i>ook</i> nog wel eens iemand zal vinden, die heel veel van haar houdt. Je ziet er veel beter uit, Elsje. Je moet maar veel rose dragen,
die blouse flatteert je bepaald. Neen, kijk mij eens even goed aan! Ik geloof heusch dat ik je bij je kin moet vasthouden;
je draait telkens je hoofd om. Ziezoo, nu moet je me wel aankijken, ondeugend kind. Ik denk wezenlijk meisje, dat je met die
blauwe oogen nog eens iemand betooveren zult. Wordt je nu al verlegen om zoo’n gewoon complimentje? Wat ben je toch een grappig,
kinderlijk schepseltje! En wou je nu zoo dolgraag eens weten, waarop ik zoo pas doelde? Krijg je nu al weer een kleur en wat
kijk je vreeselijk ernstig! Nu Elsje, ik denk.... ik denk haast wel dat Cécile gauw geëngageerd zal zijn.”
</p>
<p id="d0e3903">“O,” zei Elsje met een zucht, terwijl ze haar gezicht wegtrok en haar best deed blij te kijken.
</p>
<p id="d0e3905">“Ik denk,” vervolgde mevrouw d’Ablong met een trotsch lachje, “dat zij een allersnoeperigst bruidje zal wezen; maar zoover
zijn wij nog niet, gelukkig. Ik mag je nog niet vertellen met wien Cilly trouwen gaat, dat heb ik haar stellig beloofd en
je moet er haar ook nog maar niet over schrijven, dat heeft ze liever niet. Er zijn redenen waarom het engagement voorloopig
nog geheim moet blijven, maar je begrijpt zeker wel dat ik nu nog meer verlang om je voor goed thuis te krijgen, he?”
<span class="pageno"><a id="d0e3907"></a>
[241]
</span></p>
<p id="d0e3908">“O ja, tante.”
</p>
<p id="d0e3910">“Vooreerst zal Cécile nog wel niet trouwen, maar haar aanstaande man zal haar natuurlijk heel dikwijls van mij weghalen, dat
spreekt van zelf. Ik denk dat zij een erg knap paar zullen zijn. Maar nu mag ik er je niets meer van vertellen. Cilly heeft
me dat zoo op het hart gedrukt. Nu kindje, daar luidt de bel voor je lunch, ga maar gauw heen—tot Juli hoor! Wij zien elkaar
dan terug bij grootmama; ik zal er voor zorgen dat er nog een paar nette, nieuwe toiletjes voor je worden gemaakt. En o ja,
denk er aan dat je er niets van laat blijken, als je bij grootmama komt, dat je van Cécile’s engagement afweet. Het moet bepaald
nog strikt geheim blijven tot het najaar; pas dus goed op, hoor.”
</p>
<p id="d0e3912">“Ja zeker tante.”
</p>
<p id="d0e3914">Dit was een van de redenen, waarom Elsje er zoo tegen opzag van haar gelukkigen kostschooltijd afscheid te nemen. “Frits en
Cécile geëngageerd,” dacht ze, “wat zullen zij mij dan uitstekend goed kunnen missen! Ik vind het heerlijk, heerlijk, grootmama
weer te zien, maar alles zal nu wel heel anders wezen dan vroeger. Grootmama zal natuurlijk, evenals tante, erg opgaan in
die twee. Maar ik moet mijn best doen. Tante is zoo lief voor mij tegenwoordig en... en... misschien valt het wel mee. Ik
vind het vreemd dat Frits eerst in Augustus thuiskomt, hij zal toch wel heel erg naar Cécile verlangen. Vóór dien tijd zal
het dan toch wel heel prettig zijn bij grootmama; ik wou dat ik dan later nog wat bij Line mocht gaan logeeren.”
</p>
<p id="d0e3916">Line was de dochter van den bloemist. Elsje en zij waren nu elkaars “grootste” vriendinnen en vonden het een verschrikkelijk
denkbeeld dat de tijd spoedig aanstaande <span class="pageno"><a id="d0e3918"></a>
[242]
</span>was, waarop zij elkaar niet meer dagelijks zouden zien. Zij namen zich echter stellig voor, elkaar trouw te schrijven en Line
rekende er vast op, dat Elsje eens gauw bij haar zou komen logeeren.
</p>
<p id="d0e3920">“Dag Elsje, dag lieve, lieve Elsje!” zei ze, toen het uur van afscheid nemen werkelijk was gekomen en de twee vriendinnen
elkaar voor het laatst omhelsden. “Je schrijft me nu heusch dadelijk, he? Ik beloof je dat ik je brief heel gauw zal beantwoorden.
Ik hoop dat je het heerlijk hebben zult buiten, bij die lieve oude dame. Ik vind het verrukkelijk om naar huis te gaan, maar
o, wat wou ik dolgraag dat je nu al met me mee gingt!”
</p>
<p id="d0e3922">“Kom Line, nu moet Elsje heusch weg, haar koffer is al naar het station,” kwam de directrice tusschenbeide. “Heb je al de
andere meisjes ook al goedendag gezegd, Elsje? Het spijt iedereen dat je voor goed weggaat. Je bent mij een heel lieve leerling
geweest, kind; God zegene je!”
</p>
<p id="d0e3924">Elsje was verbaasd te zien, hoe de anders zoo statige dame de tranen in de oogen had. Nu kon zijzelf zich ook niet langer
goed houden. Tot op dit oogenblik had zij dapper tegen hare ontroering gestreden, maar thans begaf haar opeens alle zelfbeheersching
en hare handen voor het gezicht slaande, riep ze snikkend uit:
</p>
<p id="d0e3926">“Och juffrouw, ik wou hier zoo vreeselijk graag nog wat blijven; ik heb het hier zoo heerlijk gehad...”
</p>
<p id="d0e3928">“Kom lieve meid, je zult het immers bij je tante ook weer heel prettig hebben! Doe maar goed je best om een lieve tweede dochter
voor haar te zijn. Dag kind, dag kind! Laat mij maar eens gauw wat van je hooren.”
</p>
<p id="d0e3930">En het rijtuig reed met Elsje en de Fransche secondante, <span class="pageno"><a id="d0e3932"></a>
[243]
</span>die haar naar het station bracht, weg, terwijl zij nog maar al met hare hand uit het raampje wuifde, tot het laatste stipje
van het kostschoolgebouw uit het gezicht was verdwenen.
</p>
<p id="d0e3934">O, wat was het heerlijk, toen zij aan het eind harer reis aankwam, terstond toen zij uit den coupé stapte, het lieve gezicht
van grootmama voor zich te zien! “Welkom thuis, kind, welkom thuis!” zei de oude dame, Elsje naar zich toetrekkend en een
kus gevend. “Wat heb ik naar je verlangd!”
</p>
<p id="d0e3936">“En ik naar u, grootmama,” zei Elsje warm.
</p>
<p id="d0e3938">“Ja? Kom, dat is goed. Jacob staat met het rijtuig op ons te wachten. Kijk, de paardjes trappelen al van ongeduld om je thuis
te brengen. Je ziet Cilly zeker ook al, he? Zij is maar heel gemakkelijk in het rijtuig blijven zitten; tante wacht je thuis
op. Jammer dat Frits er nu nog niet is, die verlangt ook naar je. Kijk je zoo nieuwsgierig, omdat je niet weet wie die andere
jonge dame is, die naast Cilly zit? Maar je kent haar toch heel goed! Zij logeert ook een poosje bij mij. Kom, ga maar gauw
mee.”
</p>
<p id="d0e3940">“O ja, nu zie ik het; het is Loulou van Rensen,” zei Elsje, nu juist niet op verheugden toon.
</p>
<p id="d0e3942">“Dag Elsje, welkom hier,” zei Loulou vriendelijk, zoodra ze haar zag. “Vindt je het niet verbazend prettig om voor goed van
kostschool af te zijn? Wat zie je er goed uit, zeker ook van blijdschap, he?”
</p>
<p id="d0e3944">“Dat weet ik niet,” zei Elsje lachend. “Dag Cécile.”
</p>
<p id="d0e3946">“Dag Elsje, welkom hier,” was al wat Cécile zeide, maar Elsje lette er niet op en was dadelijk druk in gesprek met grootmama,
die alles weten moest van de directrice en van het afscheid en vooral van Elsje’s grootste vriendin.
<span class="pageno"><a id="d0e3948"></a>
[244]
</span></p>
<p id="d0e3949">Mevrouw d’Ablong begroette Elsje vrij hartelijk en nam haar dadelijk mee naar hare kamer om haar de nieuwe japonnetjes te
laten zien, die zij voor haar in orde had laten maken. “Dat opgestoken haar staat je bizonder goed,” zei ze, “maar je moet
er bepaald een schildpadden naald in steken. O, daar komt grootmama ook al weer aan. Die heeft wat naar je verlangd, kind;
Cilly zou haast jaloersch geworden zijn.”
</p>
<p id="d0e3951">“Ik kom Elsje een brief brengen, zeker van Miss Piper,” zei de oude dame, die de kamer binnenkwam, gevolgd door Cécile en
Louise.
</p>
<p id="d0e3953">“Cilly heeft <i>geen</i> reden om jaloersch te wezen. Is het wel, <i>madame la baronne</i>?” fluisterde Loulou lachend.
</p>
<p id="d0e3961">“Sst! Stil toch!” fluisterde Cécile terug. “En wees toch niet zoo flauw met je <i>madame la baronne</i>! Dat ben ik heelemaal niet....”
</p>
<p id="d0e3966">“Maar je zult er toch op lijken, als je later op het kasteel woont.”
</p>
<p id="d0e3968">“Och wat, kasteel! Het is heelemaal geen kasteel, het is een heel gewoon huis!”
</p>
<p id="d0e3970">“Maar....”
</p>
<p id="d0e3972">“Toe, stil nu,” zei Cécile op gebiedenden toon. “Is het een brief van Miss Piper, Elsje? En vindt ze het niet naar, dat ze
nu al een jaar van ons weg is?”
</p>
<p id="d0e3974">“Zij schrijft heel hartelijk, lees maar eens,” zei Elsje. “Ik vind het erg aardig dat zij er aan gedacht heeft dat ik vandaag
voor goed thuis kwam.”
</p>
<p id="d0e3976">“Nu moet je mij eens even al je aandacht schenken, kind,” zei grootmama, een klein doosje te voorschijn halend. “Ik had het
je al willen geven op je achttienden verjaardag, maar tante vond het aardiger, als je het nu kreegt. Kijk eens!”
<span class="pageno"><a id="d0e3978"></a>
[245]
</span></p>
<p id="d0e3979">En het doosje openend, liet zij Elsje een allerliefst geëmailleerd gouden horloge zien.
</p>
<p id="d0e3981">“Neem het er maar uit,” zei ze met een vriendelijk knikje, toen Elsje er met een verbluft gezicht naar stond te kijken.
</p>
<p id="d0e3983">Voorzichtig en een beetje verlegen gehoorzaamde ze.
</p>
<p id="d0e3985">“Lees eens, wat op den rand staat,” zei de oude dame weer. “Ik hoop dat het je bevalt.”
</p>
<p id="d0e3987">“O grootmama,” was al wat Elsje zeide, toen ze de kleine letters op den rand van het horloge ontcijferde. “Aan mijn lieve
kleindochter,” stond er en toen ze die woorden las, was het Elsje een oogenblik, alsof ze werkelijk hare eigene lieve grootmoeder
terug had gekregen. Er kwam een warm, weldadig gevoel in haar hart bij het besef, hoe de oude dame ook haar geheel als hare
eigene kleindochter wenschte te beschouwen en het horloge in het étui op de tafel leggend, liep ze naar grootmama toe, sloeg
op hare oude, kinderlijke wijze de armen om haar hals en zei:
</p>
<p id="d0e3989">“O dank u, dank u hartelijk.”
</p>
<p id="d0e3991">“Wat een roerend schouwspel!” zei Cécile zachtjes tot Louise, die met haar bij het raam stond.
</p>
<p id="d0e3993">“Och, ik vind het eigenlijk heel aardig dat ze zoo blij is,” fluisterde Louise terug. “En wat is ze er lief gaan uitzien,
Cilly. Ze heeft zoo’n mooie kleur van haar gekregen en ik heb vroeger nooit opgemerkt dat ze zulke aardige oogen had.”
</p>
<p id="d0e3995">“Lieve tijd, Lou, ze kan best hooren wat je zegt. Houd je toch stil!”
</p>
<p id="d0e3997">Maar Elsje had het niet gehoord. Zij was veel te veel vervuld van het bezit van haar horloge en druk in gesprek met grootmama
en mevrouw d’Ablong. “Hoe <span class="pageno"><a id="d0e3999"></a>
[246]
</span>maakt Liesje het toch?” vroeg ze, toen Louise later een praatje met haar maakte, “vindt ze het nog zoo prettig op school en
is ze alweer gegroeid?”
</p>
<p id="d0e4001">“O ja, ze is bepaald al weer grooter dan toen jij haar het laatst zaagt en ze vindt het erg deftig dat ze nu heusch acht jaar
is.”
</p>
<p id="d0e4003">“Ik verlang haar weer eens te zien,” zei Elsje.
</p>
<p id="d0e4005">“Ik geloof dat ze ook erg naar jou verlangt, maar ze zal je nu wel niet meer bij den naam durven noemen.”
</p>
<p id="d0e4007">“Dat zal ze wel, hoop ik,” zei Elsje lachend. “En anders zal ik het haar wel leeren.”
</p>
<p id="d0e4009">Het viel haar dien eersten dag zeer mee, dat Louise zooveel vriendelijker jegens haar was dan ze verwacht had, maar den volgenden
dag scheen deze het weer noodig te vinden, Elsje wat meer op een afstand te houden. Zij was zooveel jonger en Cécile had eigenlijk
wel gelijk, het was vervelend dat dat jonge kind nu telkens mee moest, als zij wandelen gingen. Zij konden nu lang zoo vrij
en genoegelijk niet meer praten als zij tot hiertoe hadden gedaan.
</p>
<p id="d0e4011">Heel erg geneerden zij zich trouwens niet, toen zij na het ontbijt met Elsje in het bosch liepen. Elsje deed eerst haar best
mee te praten, maar toen het gesprek langzamerhand uitsluitend over de bals liep, die Cécile en Louise den vorigen winter
hadden bijgewoond en toen de laatste Cilly voortdurend plagend <i>madame la baronne</i> noemde en allerlei geheimzinnige toespelingen maakte op iemand, die ook wel dolgraag naast Cilly zou hebben willen loopen,
begon het Elsje te vervelen en liep zij zwijgend voort, zooveel mogelijk de plechtige schoonheid van het bosch genietend.
Maar het gefluister en gegiegel naast haar hinderde haar toch en zij was <span class="pageno"><a id="d0e4016"></a>
[247]
</span>blij, toen het tijd werd om naar huis te gaan. Grootmama kwam de meisjes uit de veranda tegemoet, toen zij hen zag aankomen.
“Een telegram! Een telegram van Frits!” riep ze. “Hij komt morgen al thuis.”
</p>
<p id="d0e4018">“O, hoe vreeselijk gezellig!” riep Cécile terug, terwijl Elsje haar snel aankeek. Wat nam Cécile het bericht eigenlijk gewoon
op! Zij praatte er niet eens verder over, toen zij in huis waren, maar greep gretig naar twee brieven, die de post juist voor
haar had gebracht. Hoe vreemd! Zij moest toch wel heel blij zijn, dat hij nu al zoo gauw kwam. Het engagement werd dan zeker
dadelijk publiek, al was het nog geen najaar. Foei, wat was zijzelf weinig kalm! Wat had zij toch? Het zou heel aardig wezen,
Frits eens weer te zien, maar daarom behoefde haar hart nu toch niet zoo dwaas onstuimig te kloppen en was het volstrekt niet
noodig dat hare wangen zoo gloeiden! “Wel, kindje, wat staan je oogen helder, bevalt het luie leventje je al goed?” vroeg
grootmama, en Elsje knikte een beetje verlegen, zij voelde zich zoo vreemd en o, ze zag zoo tegen morgen op. Ze zou dan natuurlijk
heel verheugd moeten kijken, als men haar vertelde dat Cécile en Frits geëngageerd waren en ze was er in werkelijkheid niets
mee ingenomen. Ze kon het niet helpen, het was misschien heel leelijk van haar, maar ze vond het in ’t geheel geen prettig
vooruitzicht, om die twee zoo heel intiem samen te zien. “Ik ben een akelig, onuitstaanbaar, ondankbaar schepsel!” zei ze
tot zichzelf, toen ze ’s avonds alleen op haar kamer was en in een alles behalve kalme stemming. “En ik <i>moet</i> morgen blij kijken en heel vroolijk zijn, maar och, ik wou ... ik wou dat ik Frits verschrikkelijk naar vond!”
<span class="pageno"><a id="d0e4023"></a>
[248]
</span></p>
<p id="d0e4024">Met dezen onvriendelijken wensch in haar hart viel zij in slaap.
</p>
<p id="d0e4026">Ze was wonderlijk kalm, toen het uur naderde, waarop Frits thuis komen zou. Zij zag er nu niets tegenop, heelemaal niet en
dat was erg gelukkig, vond ze, maar och lieve tijd, al hare kalmte verdween als sneeuw voor de zon, toen zij Frits voor zich
zag. En hij was zelf nog wel zoo stil, ja zelfs een beetje verlegen, toen hij haar goedendag zeide. “Je bent zoo veranderd,”
zei hij, terwijl hij met iets eerbiedigs in zijne oogen keek naar de slanke, bevallige gestalte en het frissche meisjesgezicht,
waarover een eigenaardig bekoorlijke beschroomdheid lag. Elsje <i>kon</i> niet anders dan ernstig kijken op dit oogenblik. Zonder een woord te spreken, legde zij hare hand in die van Frits en keek
hem aan. Toen voelde zij zich opeens zoo onrustig en gejaagd, dat ze het een verademing vond, toen hij zich van haar afwendde,
omdat grootmama hem iets vroeg.
</p>
<p id="d0e4031">“Nu komt het, nu komt het!” dacht Elsje, toen het geheele gezelschap na de koffie bij elkaar in de veranda stond en Frits
Cécile plaagde, omdat zij hem niet met een kus welkom had geheeten. “Je hebt snood de belofte gebroken, die je me jaren geleden
gedaan hebt,” zei hij, waarop Cécile beweerde dat zij nooit beloofd had, dat zij hem altijd “zoo overdreven hartelijk” zou
begroeten, als zij hem zag. “Dat zou ook heelemaal niet <i>comme il faut</i> zijn,” fluisterde Louise haar in, waarop Frits absoluut weten wilde, wat zij gezegd had en Elsje maar al op heete kolen stond,
omdat zij ieder oogenblik verwachtte dat mevrouw d’Ablong of grootmama over het engagement van Frits en Cécile zou gaan spreken.
Dien dag gebeurde dit echter niet en <span class="pageno"><a id="d0e4036"></a>
[249]
</span>tot Elsje’s verwondering ook den volgenden niet en den daarop volgenden en toen er een week voorbij was gegaan, zonder dat
iemand ook maar een enkele toespeling op het bewuste engagement had gemaakt, kwam zij tot de overtuiging dat men het toch
niet eerder bekend wenschte te maken dan in het najaar.
</p>
<p id="d0e4038">Deze gedachte moest haar kalmer hebben gestemd, maar tot haar schrik was dit het geval niet. Het was ook zoo vreemd dat Cécile
en Frits elkaar betrekkelijk zoo weinig zochten en dat de eerste telkens lange wandelingen met Louise ging maken, zonder dat
men wist, waar de beide meisjes gebleven waren. Na den eten waren zij telkens spoorloos verdwenen en het was nu al een paar
malen gebeurd dat Elsje haar op het tennisveld achter het huis had gezocht en daar Frits aangetroffen had. Hij had dan telkens
verrast opgekeken, als hij haar zag en eenmaal waren zij heel prettig samen gewandeld naar de heide, naar de plek, waar hij
Elsje eens in liggende houding had aangetroffen. Hij was toen erg vriendelijk en zeide dat hij zoo blij was geweest, haar
weer te zien en te kunnen denken dat zij zich nu veel gelukkiger voelde, dan toen zij voor ’t eerst die plek had bezocht en
zij had toen maar even geknikt—zij <i>kon</i> niet spreken; o, als hij eens geweten had, hoe onrustig en bang het was in haar hart!
</p>
<p id="d0e4043">Zij wilde en durfde zich niet afvragen, wat dit wonderlijke gevoel veroorzaakte in haar binnenste, maar het maakte haar ongelukkig
en opgewonden tegelijk en toen zij dien avond weer op haar kamer naar buiten stond te kijken, wendde zij zich opeens woest
af van het vredige schouwspel daar buiten en riep uit: “O, ik wil het niet, ik wil het niet! Het zou schande zijn, ik <i>mag</i> niet!” <span class="pageno"><a id="d0e4048"></a>
[250]
</span>En in een diep bedroefde stemming, overstelpt door een gevoel van schaamte en weemoed, knielde zij neer en bad vurig en smeekend:
</p>
<p id="d0e4050">“Heer, neem die liefde weg uit mijn hart. O, ik smeek U, neem haar weg en help mij, help mij!”
</p>
<p id="d0e4052">Maar haar strijd werd haar niet gemakkelijk gemaakt. “Ik wou dat hij maar minder vriendelijk was,” dacht ze, telkens als Frits
een gesprek met haar aanknoopte en haar op allerlei wijzen toonde dat hij haar aardig vond en van haar hield. “Waar is Roodkapje?
Gaat Roodkapje niet mee?” hoorde zij hem steeds roepen, als er questie was van een wandeltocht of iets dergelijks. “Ik mag
je toch immers nog wel Roodkapje noemen?” had hij gevraagd. “Ik vind het zoo aardig, zoo’n naampje voor mij apart!” En zij
had toen een beetje stroef “ja” gezegd, boos op zichzelf, omdat de laatste woorden haar zoo welkom waren.
</p>
<p id="d0e4054">Als zij ten minste uiterlijk maar heel kalm had kunnen zijn, dan zou het nog niet zoo erg zijn geweest, maar het kostte haar
groote moeite, zich bedaard voor te doen, vooral als zij telkens de spottende oogen van Cécile en Louise op zich zag gevestigd,
wanneer Frits haar een beleefdheid bewees of met haar praatte. Zij vond het bepaald een verademing, toen er, na een droogte
van eenige weken, plotseling een dag kwam, waarop het zoo hevig regende dat er van uitgaan geen sprake kon zijn. Zij besloot
nu rustig den geheelen middag op hare kamer te gaan zitten schrijven, aan een langen brief aan Line. Gelukkig werd zij niet
in haar voornemen verhinderd, maar moeite kostte haar de brief wel—het was zoo vreemd om over koetjes en kalfjes te schrijven
aan hare vriendin, terwijl haar hart vol strijd <span class="pageno"><a id="d0e4056"></a>
[251]
</span>en droefheid was. “Zóó is het toch maar het beste,” zei ze, toen ze den brief met een zucht sloot. Toen kwam er een lachje
op haar gezicht. Wat was zij toch eigenlijk dwaas! Kom, zij zou er wel overheen komen; zij moest er vooral maar niet te veel
aan denken; als Frits en Cécile eenmaal getrouwd waren, kwam alles wel weer in orde. Bij die gedachte zuchtte ze echter weer,
alsof dat “in orde zijn” toch maar betrekkelijk zou wezen.
</p>
<p id="d0e4058">“Komt Cilly en Loulou, vroolijkt ons eens wat op door een beetje muziek,” zei grootmama ’s avonds onder theetijd. “Ik word heelemaal somber door dien aanhoudenden stortregen vandaag. Wil je eens wat zingen, Louise, en heeft
Cilly moed, je te accompagneeren?”
</p>
<p id="d0e4063">“O ja zeker,” riepen de beide meisjes tegelijk uit. Frits deed de piano open en even later klonken de vroolijke tonen van
een Fransch liedje door de kamer.
</p>
<p id="d0e4065">“Alleraardigst!” riep grootmama, toen het uit was. “Zingt nu nog eens een paar duetten, ik hoor jullie zoo graag samen.”
</p>
<p id="d0e4067">De meisjes waren onvermoeid en zongen met lust en volharding door, totdat de schemering inviel en Cécile beweerde dat zij
nu “heusch onmogelijk een noot meer kon lezen.”
</p>
<p id="d0e4069">“Het spijt me toch wel, dat ik Elsje in ’t geheel geen muziek heb laten leeren,” zei mevrouw d’Ablong tot grootmama. “Zij
scheen er echter weinig aanleg voor te hebben, maar nu mist ze het toch, dunkt me.”
</p>
<p id="d0e4071">“Ze moet haast wel aanleg tot zingen hebben met die welluidende stem,” zei Frits opeens.
</p>
<p id="d0e4073">Elsje werd verlegen en Louise en Cécile stootten elkaar aan.
<span class="pageno"><a id="d0e4075"></a>
[252]
</span></p>
<p id="d0e4076">“Elsje kan zoo fraai reciteeren,” zei Cécile, “misschien wil zij dat nu wel eens voor ons doen. Wij zitten nu net zoo poëtisch
in schemerdonker en daar heeft ze geen licht voor noodig.”
</p>
<p id="d0e4078">“Ik weet niet of Elsje er lust in heeft,” zei grootmama langzaam en een weinig bevreesd dat Elsje er tegenop zou zien, in
dit gezelschap iets voor te dragen.
</p>
<p id="d0e4080">“Dat denk ik wel,” zei mevrouw d’Ablong beslist, terwijl Elsje zwijgend voor zich keek, onzeker wat zij zeggen zou.
</p>
<p id="d0e4082">“Wil je, Roodkapje?” vroeg Frits dringend. “Het behoeft maar een kleinigheid te wezen.”
</p>
<p id="d0e4084">“Komaan, Elsje, ik weet dat je het heel goed doet,” zei mevrouw d’Ablong snel. “Je hebt het zoo uitmuntend geleerd op school
en het al zoo dikwijls gedaan, wees nu niet laf.”
</p>
<p id="d0e4086">“Nu begin ik nog meer te verlangen. Ik heb je nog nooit hooren reciteeren, Roodkapje,” zei Frits weer.
</p>
<p id="d0e4088">“Ik wil wel, tante,” zei Elsje zacht, “als ik maar wist wat.”
</p>
<p id="d0e4090">“Kijk, je kunt door het raam de sterren zien schijnen; het wordt beter weer, inspireert je dat niet?” vroeg Louise lachend.
</p>
<p id="d0e4092">En de flonkerende sterren schenen Elsje werkelijk op een inval te brengen.
</p>
<p id="d0e4094">“Wij hebben de laatste weken op school iets geleerd, dat ik bizonder mooi vond,” zei ze. “Zal ik dat nemen? Maar het is heel
eenvoudig. <i>Kindersproke</i> heet het; misschien kent u het, grootmama?”
</p>
<p id="d0e4099">Neen, niemand kende het. “Begin maar gauw, dan zijn wij even ver als jij,” zei Cécile.
<span class="pageno"><a id="d0e4101"></a>
[253]
</span></p>
<p id="d0e4102">En met een heldere stem, eenvoudig en zonder eenige gemaaktheid, begon Elsje te reciteeren:
</p>
<p id="d0e4104">KINDERSPROKE.
</p>
<p class="poetry"><span id="d0e4107" class="poetryline">Nacht is niet boos... Als hij komt de nacht,
</span><br><span id="d0e4109" class="poetryline"> Maakt hij den hemel open,
</span><br><span id="d0e4111" class="poetryline">En veel sterren en sterretjes komen zacht
</span><br><span id="d0e4113" class="poetryline"> Op gouden voetjes geloopen.
</span><br><span id="d0e4115" class="poetryline">Zij zijn nieuwsgierig, en naar beneê’
</span><br><span id="d0e4117" class="poetryline">Zouden ze heel graag komen;
</span><br><span id="d0e4119" class="poetryline"> Maar ze zijn bang voor de groote zee
</span><br><span id="d0e4121" class="poetryline">En voor de hooge boomen.</span></p>
<p class="poetry"><span id="d0e4124" class="poetryline">’t Is boven óók donker ... maar zij hebben licht!
</span><br><span id="d0e4126" class="poetryline"> De zon gaf ze allemaal lichtjes,
</span><br><span id="d0e4128" class="poetryline">Voordat hij naar bed ging; die houden ze dicht
</span><br><span id="d0e4130" class="poetryline"> Bij hun gouden sterregezichtjes.
</span><br><span id="d0e4132" class="poetryline">Zij kijken, en lachen, en knikken goênacht,
</span><br><span id="d0e4134" class="poetryline"> En zeggen: “je moet gauw gaan slapen.”
</span><br><span id="d0e4136" class="poetryline">Zij worden eerst naar bed gebracht,
</span><br><span id="d0e4138" class="poetryline"> Als de zon heeft uitgeslapen.</span></p>
<p class="poetry"><span id="d0e4141" class="poetryline">Ze wand’len boven den ganschen nacht
</span><br><span id="d0e4143" class="poetryline"> Op hun kleine bloote voetjes;
</span><br><span id="d0e4145" class="poetryline">Dat doet geen pijn ... de wolken zijn zacht,
</span><br><span id="d0e4147" class="poetryline"> En ze gaan ook maar zoetjes, zoetjes;
</span><br><span id="d0e4149" class="poetryline">Ze mogen nóóit leven maken; dàt zou
</span><br><span id="d0e4151" class="poetryline"> De moede menschen hind’ren...
</span><br><span id="d0e4153" class="poetryline">’k Geloof niet dat <i>ik</i> ze hooren zou;
</span><br><span id="d0e4158" class="poetryline"> Maar er zijn ook <i>zieke</i> kind’ren.</span></p>
<p class="poetry"><span id="d0e4164" class="poetryline">’k Zou heel graag eens naar boven gaan,
</span><br><span id="d0e4166" class="poetryline"> Als ’k wist hoe daar te komen...
<span class="pageno"><a id="d0e4168"></a>
[254]
</span></span><br><span id="d0e4169" class="poetryline">Vogels hebben vleugels aan,
</span><br><span id="d0e4171" class="poetryline"> Die vliegen boven de boomen.
</span><br><span id="d0e4173" class="poetryline">Bouwen ze boven ook hun nest?
</span><br><span id="d0e4175" class="poetryline"> Of zou hun dat niet bevallen?
</span><br><span id="d0e4177" class="poetryline">En loopen je altijd alleen?—Je zoudt best
</span><br><span id="d0e4179" class="poetryline"> Uit je open huis kunnen vallen.</span></p>
<p class="poetry"><span id="d0e4182" class="poetryline">Hebben je boven ook een tuin,
</span><br><span id="d0e4184" class="poetryline"> En bloemen ... en kersen ... en bijen,
</span><br><span id="d0e4186" class="poetryline">—Die brommen zoo!—en een hooge duin
</span><br><span id="d0e4188" class="poetryline"> Waar je op en af kunt rijen?
</span><br><span id="d0e4190" class="poetryline">En je moeders handen, zijn ze ook zoo zacht
</span><br><span id="d0e4192" class="poetryline"> Als ze je ’s morgens komt wasschen,
</span><br><span id="d0e4194" class="poetryline">En de zeep zoo schuimt, en een watervracht
</span><br><span id="d0e4196" class="poetryline"> Over je rug komt plassen?</span></p>
<p class="poetry"><span id="d0e4199" class="poetryline">In <i>mijn</i> bosch woont een nachtegaal.
</span><br><span id="d0e4204" class="poetryline"> Hebben je kleine muschjes,
</span><br><span id="d0e4206" class="poetryline">Die je voeren kunt?—Ben je allemaal
</span><br><span id="d0e4208" class="poetryline"> Broertjes ... broertjes en zusjes?
</span><br><span id="d0e4210" class="poetryline">Ik krijg er haast ook een: ’t bedje staat klaar,
</span><br><span id="d0e4212" class="poetryline"> Hebben jullie allemaal bedjes?
</span><br><span id="d0e4214" class="poetryline">Maar waar zijn ze dan, ik zie er geen .. waar?
</span><br><span id="d0e4216" class="poetryline"> ’k Hou ’t mijne nu altijd netjes.</span></p>
<p class="poetry"><span id="d0e4219" class="poetryline">Twee, tien, twintig ... altijd meer
</span><br><span id="d0e4221" class="poetryline"> Komen je aangeloopen...
</span><br><span id="d0e4223" class="poetryline">In mijn oogen strooien je prikkeltjes neer...
</span><br><span id="d0e4225" class="poetryline"> Ik hou ze niet meer open!
</span><br><span id="d0e4227" class="poetryline">Tien, zes, honderd... ik ben te moe
</span><br><span id="d0e4229" class="poetryline"> Om je allemaal te tellen...
</span><br><span id="d0e4231" class="poetryline">Als ik wakker word, is de hemel toe
</span><br><span id="d0e4233" class="poetryline"> En ’k heb nog zóóveel te vertellen...</span></p>
<p id="d0e4235">“Hoe allerliefst!” zei grootmama, toen Elsje zweeg. “Dank je wel, kind. Het is een verkwikking, zoo iets <span class="pageno"><a id="d0e4237"></a>
[255]
</span>te hooren. Van wien is dat beelderige dingetje?”
</p>
<p id="d0e4239">“Van Marie Boddaert,” zei Elsje.
</p>
<p id="d0e4241">“Is dat niet een freule?” riep Louise uit. “Ook van adel!” vervolgde ze fluisterend tot Cécile.
</p>
<p id="d0e4243">“Vervelend kind, houd je toch stil!” knorde Cilly.
</p>
<p id="d0e4245">“Ik vond het ook een heel aardig vers,” zei Louise, “maar ik begrijp toch niet, hoe iemand zooveel kan zien in die sterren.”
</p>
<p id="d0e4247">“O Loulou, hoe prozaïsch!” riep mevrouw d’Ablong uit. “Neen, ik vind het bizonder mooi en Elsje reciteert het ook heel goed.
Vindt u niet, grootmama?”
</p>
<p id="d0e4249">“Ja zeker,” zeide de oude dame met nadruk.
</p>
<p id="d0e4251">Frits zei in ’t geheel niets over het vers, maar bleef stil naar buiten zitten kijken, terwijl de anderen druk aan het praten
gingen. Opeens echter stond hij op en zei:
</p>
<p id="d0e4253">“Zouden we nu niet nog eens even een eind gaan loopen? Het is zoo mooi buiten nu en ik heb bepaald behoefte aan wat frissche
lucht.”
</p>
<p id="d0e4255">“Ik blijf heusch liever thuis,” zeiden grootmama en mevrouw d’Ablong tegelijk.
</p>
<p id="d0e4257">“Wij willen wel mee. Is het niet, Loulou?” zei Cécile.
</p>
<p id="d0e4259">“Dolgraag.”
</p>
<p id="d0e4261">“En jij, Elsje?” vroeg Frits.
</p>
<p id="d0e4263">“Ja, ik vind het heel prettig.”
</p>
<p id="d0e4265">“Een eind den straatweg op maar, dunkt me, he?” zei Frits, toen de meisjes en hij buiten stonden. “Daar zal het ’t droogst
zijn.”
</p>
<p id="d0e4267">“O ja,” zei Cilly. “Kom Lou, dan gaan wij maar samen vooruit; ik moet je nog even wat zeggen.”
</p>
<p id="d0e4269">“Over dien laatsten brief?” vroeg Louise nieuwsgierig, terwijl ze Cécile snel volgde. Frits en Elsje kwamen langzaam en zwijgend
achteraan.
<span class="pageno"><a id="d0e4271"></a>
[256]
</span></p>
<p id="d0e4272">“Wat een heerlijke avond nog!” zei Frits eindelijk.
</p>
<p id="d0e4274">“Ja, heerlijk.”
</p>
<p id="d0e4276">Weer zwegen beiden, toen zei Frits aarzelend en zacht:
</p>
<p id="d0e4278">“Ik vond het een genot naar je te luisteren zooeven, Roodkapje. Zou je me een genoegen willen doen?”
</p>
<p id="d0e4280">“Wat meen je?”
</p>
<p id="d0e4282">“Het is hier zoo rustig en vredig en de anderen zijn een heel eind vooruit. Niemand anders dan ik kan je hooren. Wil je het
vers nu nog eens voor mij alleen opzeggen?”
</p>
<p id="d0e4284">“O jawel,” zei Elsje dadelijk. Zij voelde zich zoo wonderlijk kalm en gelukkig op dit oogenblik—het was of de plechtige avondstilte
om haar heen haar hare rust teruggegeven had.
</p>
<p id="d0e4286">Heel langzaam voortwandelend, zeide zij het vers nog eens op. Toen ze zweeg, bleef Frits staan, keek haar ernstig aan en zei:
</p>
<p id="d0e4288">“Dank je wel. Ik vind het heel lief van je dat je dat voor mij hebt willen doen.”
</p>
<p id="d0e4290">“Zeg eens even, vergeten jullie ons heelemaal?” riep Cécile, die met Louise teruggekeerd was. “Wij gaan naar huis, hoor; het
is daar verder op den weg zóó nat.”
</p>
<p id="d0e4292">“Ja, wij gaan ook naar huis,” zei Elsje snel.
</p>
<p id="d0e4294">Cécile ging naast Frits loopen en begon druk met hem te praten, hem plagend dat hij zooveel stiller was dan andere avonden.
“Dat komt zeker door al die poëzie over de sterren,” zei ze spottend, toen ze de villa hadden bereikt en toen Louise en zij
later met Elsje naar boven waren gegaan, hoorde deze haar op het portaal lachend tot Loulou fluisteren:
</p>
<p id="d0e4296">“Het is onzinnig, maar ze heeft het gedecideerd beet, hoor!”
<span class="pageno"><a id="d0e4298"></a>
[257]
</span></p>
<p class="div1"><a id="d0e4299"></a></p>
<h1 class="label">Hoofdstuk XV.</h1>
<h1>Cécile’s Engagement.</h1>
<p id="d0e4304">Er gingen drie, vier weken op deze wijze voorbij en alles bleef bij het oude. Niemand maakte ook maar de geringste toespeling
op een engagement tusschen Frits en Cécile en Elsje’s strijd werd hoe langer hoe zwaarder. Louise zou nu spoedig vertrekken
en dan zouden die fluisterende gesprekken en dat laffe gegiegel ten minste ophouden, dacht zij met een zucht van verlichting.
Frits was telkens uren aaneen op de buitenplaats, waarvan hij met September den post van rentmeester op zich zou gaan nemen.
Er was een aardig, vroolijk huis te zijner beschikking gesteld en grootmama en hij waren druk bezig, de kamers prettig en
comfortabel in te richten en allerlei noodige veranderingen te laten aanbrengen. Cécile interesseerde zich zeer voor het huis
en gaf telkens raadgevingen ten beste omtrent het schikken der meubelen en het versieren der muren. Zij had veel smaak en
was daarvan zelf ook volkomen overtuigd. Door het geheele gezelschap werden herhaaldelijk tochten gemaakt naar het huis, waarbij
Frits er met trots de goede hoedanigheden en de mooie ligging van aanwees.
<span class="pageno"><a id="d0e4306"></a>
[258]
</span></p>
<p id="d0e4307">“Nu is mijne toekomstige woning bijna klaar,” zei hij, toen hij op een Zaterdagavond thuiskwam. “Ik hoop dat de dames mij
de eer willen aandoen er morgenmiddag nog eens met mij heen te gaan en te zien of het geheel hare hooge goedkeuring wegdraagt.”
</p>
<p id="d0e4309">Het was den volgenden dag prachtig weer en Elsje genoot ’s ochtends met haar geheele hart de mooie wandeling naar de kleine
dorpskerk, waarheen de weg voerde langs kronkelende, smalle paden tusschen het bouwland door. Zij voelde zich vredig en blijmoedig
gestemd; alles om haar heen was zoo mooi, zich badend in den glans van gouden zonlicht; het was haar, alsof de natuur in al
hare lieflijkheid haar toeriep om te genieten met een dankbaar, gelukkig hart. Zij was zoo klein soms in haar angstigen, eenzamen
strijd, dat voelde zij wel en alles was rustig in haar, vol moed en hoop, toen ze luisterde naar de ernstige preek en met
hare heldere stem de gezangen meezong. Grootmama moest telkens eens naar haar kijken, terwijl ze eenvoudig en met zekeren
heiligen ernst in de oogen deel nam aan de godsdienstoefening en Frits liep zwijgend naast haar op den terugweg, als beschroomd
om hare stemming te verbreken.
</p>
<p id="d0e4311">“Erg interessant en peinzend,” zei Cécile, die met Louise achter hen liep. “Het wordt heusch te dwaas, Lou. Dat kind gaat
zich allerlei dingen verbeelden, omdat Frits uit goedigheid met haar loopt en vriendelijk voor haar is.”
</p>
<p id="d0e4313">“Ja, het is allergekst,” zei Louise, “nu, ze zal het langzamerhand wel afleeren.”
</p>
<p id="d0e4315">“Dat zal wel dienen, ten minste, maar eigenlijk moesten wij haar dan wat helpen.”
<span class="pageno"><a id="d0e4317"></a>
[259]
</span></p>
<p id="d0e4318">“Och, laten wij haar nu maar niet plagen; ik heb toch een beetje met haar te doen.”
</p>
<p id="d0e4320">Heel noodig scheen het anders niet te zijn dien dag, dat Louise medelijden met Elsje had, want ’s middags was ze heel opgewekt
en babbelde vroolijk met Frits, die haar zoo dikwijls vroeg toen zij in en bij zijn huis rondliepen: “En hoe vindt je dit
nu, Roodkapje?” “Is de natuur hier nu niet nog veel mooier dan bij jouw dorp, Roodkapje?” “Moet je mijn kippenhok nu niet
eens gaan bewonderen, Roodkapje?” en dergelijke dingen meer, dat grootmama tusschenbeide kwam en lachend beweerde dat hij
Elsje nu eens met rust moest laten. Zij kon onmogelijk op al zijn vragen tegelijk antwoorden.
</p>
<p id="d0e4322">“Mag ik je nu nog even één vraag doen?” vroeg Frits een poos later, toen hij met Elsje voor het bewuste kippenhok heen en
weer liep. De anderen stonden al bij het hek van den tuin op haar te wachten om terug te gaan; Frits zou veel later volgen,
hij moest nog in het huis zijn.
</p>
<p id="d0e4324">“Ik moet nu heusch weg,” zei Elsje haastig en op eens niets kalm meer, zij wist zelf nauwelijks waarom.
</p>
<p id="d0e4326">“Je moogt terstond gaan,” zei Frits, zeer snel sprekend. “Ik wou alleen weten, of je dat aardige roode kapje nog hebt en of
je het dan nog eens voor mij op zoudt willen zetten.”
</p>
<p id="d0e4328">“O, dat is thuis, in de stad,” zei Elsje lachend en blozend. “Dan moet je nog een beetje geduld hebben.” En zonder af te wachten,
of Frits ook nog iets te zeggen had, liep ze weg, naar de anderen toe.
</p>
<p id="d0e4330">“Wat ben je stil, Elsje,” zei Cécile met een fijn lachje toen zij naar huis terug wandelden.
<span class="pageno"><a id="d0e4332"></a>
[260]
</span></p>
<p id="d0e4333">“Zeker erg boeiende gedachten!” zei Louise spottend. Mogen wij die niet weten, Elsje?”
</p>
<p id="d0e4335">“Ik denk dat je er niet erg nieuwsgierig naar bent,” antwoordde Elsje bedaard.
</p>
<p id="d0e4337">“Maar dat zijn we juist wel,” zei Cécile. “Je bent zoo verbazend interessant den laatsten tijd en je krijgt zoo dikwijls een
lief kleurtje! Maar daar zou ik toch niet te veel een gewoonte van maken als ik jou was; het staat je niet erg.”
</p>
<p id="d0e4339">“Dat kan mij niets schelen,” zei Elsje driftig.
</p>
<p id="d0e4341">“Dat ben ik zoo vrij niet te gelooven, meisje,” zei Cécile scherp. “Het kan je wel degelijk schelen, hoe je er uitziet. Wat
beduidt het anders dat je zoo vaak dien grooten hoed opzet, nadat Frits eenmaal heeft gezegd, dat die je niet onaardig staat?”
</p>
<p id="d0e4343">Elsje werd vuurrood en beet zich op de lippen.
</p>
<p id="d0e4345">“Ik geloof heusch,” vervolgde de onverbiddelijke Cécile, “dat je er bizonder op let, wat Frits zegt. Louise heeft het ook
opgemerkt, is het niet, Lou?”
</p>
<p id="d0e4347">“Ja natuurlijk,” zei Louise.
</p>
<p id="d0e4349">Elsje zweeg, maar de kleur op hare wangen werd donkerder en hare oogen schitterden van verontwaardiging en angst. Gelukkig
waren zij nu juist de villa genaderd en kon zij zich bij de twee oudere dames voegen.
</p>
<p id="d0e4351">“O Elsje, wat zie je er warm uit!” zei mevrouw d’Ablong. “Ga maar gauw een koelere japon aantrekken, kind. Jij verkleedt je
zeker ook nog even, he Cilly?”
</p>
<p id="d0e4353">“Ja mama. O, zijn er brieven gekomen? Kijk eens even hoe aardig! Een voor Lou, een voor Elsje en een voor mij. Hier Elsje,
zeker van je zielsvriendin!”
</p>
<p id="d0e4355">Elsje nam den brief aan, die werkelijk van Line bleek <span class="pageno"><a id="d0e4357"></a>
[261]
</span>te zijn. Zij liep er langzaam mee naar boven, voorafgegaan door Louise en Cécile, die dolle pret samen hadden. Zij stonden
nog op het portaal te lachen, toen Elsje naderde en juist wilde deze de kamer van Frits voorbijgaan, waarvan de deur op een
kier stond, toen Cécile haar opeens een duw gaf, zoodat zij midden in de kamer terecht kwam.
</p>
<p id="d0e4359">“Mal kind, je bent verliefd!” riep Cécile. “Geniet daar maar eens heerlijk een beetje, hoor. Je hebt dan zijn kamer tenminste,
al heb je hem niet.”
</p>
<p id="d0e4361">En voordat Elsje weg kon loopen, had zij de deur gesloten en den sleutel van buiten in het slot omgedraaid. Elsje hoorde Louise
nog zeggen: “Och Cilly, dat vind ik nu al te erg! Laat er haar toch weer uit! Wat zal zij beginnen, als hij straks thuis komt?”
En Cécile’s antwoord: “Wel neen, ze zit daar best!” Daarop verwijderden de beide meisjes zich.
</p>
<p id="d0e4363">Wat moest de arme Elsje nu doen? Met den brief van Line nog ongeopend in hare hand, stond ze een oogenblik strak voor zich
uit te kijken, om toen naar de deur te snellen en driftig aan den knop te rukken, die natuurlijk zijn dienst weigerde. Toen
liep ze naar het raam, keek naar buiten en kwam, met een trilling van schrik, tot de overtuiging dat het onmogelijk zou zijn
van die hoogte naar beneden in den tuin te springen. Er zat niets anders op dan zoo rustig mogelijk te wachten, tot het Cécile
zou believen den sleutel weer om te draaien en haar vrij te laten. Maar als Frits voor dien tijd thuis kwam en haar daar vond!
Dat zou verschrikkelijk wezen! Zij kon dat denkbeeld in het geheel niet verdragen, liep weer naar de deur en riep luid en
dringend: “Och Cécile, doe toch open, <span class="pageno"><a id="d0e4365"></a>
[262]
</span>laat er mij als ’t je blieft uit!” En toen ze geen antwoord kreeg: “Grootmama! Tante!”
</p>
<p id="d0e4367">Het bleef echter stil op het portaal. De twee oudere dames waren zeker beneden en Louise en Cécile bekommerden zich niet meer
om haar. Het was verschrikkelijk, verschrikkelijk! Maar niettegenstaande haar angst en gejaagdheid, begaf ook nu hare zelfbeheersching
haar niet. Zij trachtte zich tot kalmte te dwingen en bedaard af te wachten, wat er gebeuren zou. Zoodra ze iemand hoorde
op het portaal of in den tuin, zou ze roepen; tot zoolang <i>moest</i> ze geduld hebben. Om zich den tijd te korten, zou ze probeeren Line’s brief te lezen.
</p>
<p id="d0e4372">Zij scheurde het couvert open en zag dat het slechts een kort, maar dringend schrijven bevatte van Line om haar uit te noodigen,
<i>zoo gauw als zij maar kon,</i> te komen logeeren. Hare ouders verlangden erg kennis met Elsje te maken, schreef zij. Hare moeder was in het begin der volgende
week jarig en er zou dan een groote buitenpartij plaats hebben; daar moest Elsje noodzakelijk bij zijn! Zij moest maar terstond
terug schrijven, dat zij kwam en wanneer. Line had een gevoel, alsof zij haar in geen maanden gezien had!
</p>
<p id="d0e4377">Elsje las de weinige regels snel door, onderwijl scherp luisterend, of zij niet iemand hoorde aankomen, die haar uit haar
gevangenschap kon verlossen. Het bleef echter doodstil op het portaal en ook in den tuin vertoonde zich niemand. Zij stond
nog steeds op dezelfde plek bij het raam naar buiten te kijken en bleef daar staan, erg ongeduldig en zenuwachtig, zonder
er een oogenblik aan te denken, nieuwsgierig in de kamer rond te snuffelen of een kijkje te nemen in de boeken van Frits,
die door het geheele vertrek lagen verspreid. “Ik moet <span class="pageno"><a id="d0e4379"></a>
[263]
</span>bedaard blijven,” dacht ze, “zoodat ik hem heel gewoon en kalm kan zeggen, wat er gebeurd is, als hij straks komt,” maar zij
werd er juist niet kalmer op, toen zij eindelijk een bekenden mannenstap hoorde op het portaal. Aan de kamer van Frits grensde
een klein vertrekje waar hij sliep. Dit kon alleen door de zitkamer worden bereikt, maar Elsje koesterde toch een oogenblik
de vurige hoop dat hij daar dadelijk heen zou gaan en haar niet zou zien, als zij even, in half gebogene houding, achter de
schrijftafel staan bleef, terwijl hij de kamer doorging. Ze kon dan terstond wegsnellen, als hij zijn slaapkamertje binnengegaan
was. Maar...Frits zelf bracht hare plannen geheel in de war. Hij was natuurlijk zeer verwonderd, zijn kamer op slot te vinden
en draaide terstond ongeduldig den sleutel om, om toen een beetje driftig naar binnen te loopen en rond te kijken, of er ook
iets bizonders te zien was. Er kwam een zekere verlegene verbazing op zijn gezicht, toen hij Elsje gewaar werd.
</p>
<p id="d0e4381">Het arme meisje werd vuurrood, kwam bevend achter de schrijftafel te voorschijn en zei snel en geagiteerd:
</p>
<p id="d0e4383">“Cécile had mij hier opgesloten, heelemaal uit de grap natuurlijk, maar ik vond het toch heel akelig en ik was zoo bang...”
</p>
<p id="d0e4385">“Bang?” viel Frits langzaam in, terwijl hij haar ernstig in de oogen keek. “Maar voor mij ben je toch niet bang, Roodkapje?”
</p>
<p id="d0e4387">“O neen,” zei Elsje, een anderen kant uitkijkende. “Heelemaal niet natuurlijk, maar ik dacht dat je misschien boos op me zoudt
wezen.”
</p>
<p id="d0e4389">“Als je niet bang voor me bent, waarom durf je me dan niet aan te kijken?”
<span class="pageno"><a id="d0e4391"></a>
[264]
</span></p>
<p id="d0e4392">“Dat ... dat durf ik wel.”
</p>
<p id="d0e4394">“Doe het dan eens.”
</p>
<p id="d0e4396">Zij wierp het hoofd een weinig achterover, als wilde ze hare verlegenheid trotsch onderdrukken, en zag hem aan, boos op zichzelf,
omdat ze voelde, dat ze al weer een kleur kreeg.
</p>
<p id="d0e4398">“Dus je bent heelemaal niet bang voor me?” vroeg hij met een fijn lachje, dat Elsje opeens in een geheel andere stemming bracht
en een uitdrukking in hare oogen deed ontstaan, die Frits niet begreep. Het was, alsof zij plotseling erg verontwaardigd werd.
</p>
<p id="d0e4400">“Neen, volstrekt niet natuurlijk,” riep ze, terwijl ze vlug als de wind van hem wegliep, de kamer uit.
</p>
<p id="d0e4402">“Hij lacht mij uit,” fluisterde zij met trillende lippen, toen ze in hare eigene kamer was. “Ik heb zeker heel gek gedaan!
O, wat moet ik beginnen, wat moet ik beginnen!”
</p>
<p id="d0e4404">Maar terwijl ze zich verkleedde, werd ze kalmer. Ze zou hare tante dadelijk den brief van Line laten zien en haar vragen of
zij over een paar dagen naar haar toe mocht gaan. Als zij Frits maar niet meer zag, zou alles wel beter met haar worden en
als zij dan terugkwam, werd het engagement tusschen Cécile en hem zeker heel gauw publiek en zou alles van zelf gemakkelijker
worden. Zij hield de lippen stijf op elkaar gedrukt, terwijl ze hierover nadacht en dwong zich letterlijk tot kalmte, toen
ze weer naar beneden gaan moest en de anderen zien.
</p>
<p id="d0e4406">“Een vrij goedkoope aardigheid van je, Cilly,” hoorde zij Frits tot Cécile zeggen, toen zij de kamer inkwam. Hij schoof snel
een stoel voor haar naast grootmama, toen hij haar zag, maar Elsje lette er niet op en ging <span class="pageno"><a id="d0e4408"></a>
[265]
</span>terstond naar hare tante, die een weinig van de anderen af, op de canapé zat te lezen.
</p>
<p id="d0e4410">“Het spijt me voor je, kindlief, maar daar kan niets van komen,” zei mevrouw d’Ablong half fluisterend, toen ze Line’s briefje
had gelezen. “Ik heb die vriendschap toegelaten toen je nog op de kostschool waart en ik ben er ook niet tegen dat dat meisje
en jij nog brieven aan elkaar schrijven—zoo langzamerhand zal dat ook wel uitslijten. Ik begrijp wel dat het een teleurstelling
voor je is, niet naar haar toe te gaan, maar heusch, die menschen behooren niet tot onzen stand en wij kunnen niet met hen
omgaan, dat gaat niet. Je moet maar een heel beleefd briefje terugschrijven dat het je spijt, maar dat grootmama je nu liever
hier houdt.”
</p>
<p id="d0e4412">“Maar tante, grootmama heeft daar toch niets van gezegd.”
</p>
<p id="d0e4414">“Neen, maar ik weet toch dat het zoo is. Kom kind, trek er nu je hart maar af en kijk niet zoo verdrietig. Maar Elsje, je
hebt tranen in de oogen! Wat is er toch met je? Je bent den laatsten tijd bepaald anders dan vroeger. Ga hier eens even bij
mij op de canapé zitten. Is er wat, kind? Kom, zeg het mij maar.”
</p>
<p id="d0e4416">“Neen tante, er is niets, heusch niet,” zei Elsje met zooveel nadruk, dat mevrouw d’Ablong haar lachend aankeek. “Ik zou alleen
zoo dolgraag naar Line willen gaan.”
</p>
<p id="d0e4418">“Ja, maar dat kan nu niet en daar spreken we nu ook niet meer over. Maar ik geloof dat je niet heelemaal de zuivere waarheid
spreekt meisje, en dat je wel wat scheelt.”
</p>
<p id="d0e4420">Het trof gelukkig voor Elsje dat juist op dit kritieke oogenblik de gong voor het middagmaal werd geluid.
<span class="pageno"><a id="d0e4422"></a>
[266]
</span></p>
<p id="d0e4423">Zij volgde de anderen met een zucht van verlichting en deed haar best onder het eten zoo spraakzaam en vroolijk mogelijk te
zijn. Frits babbelde druk met haar mede en zij vond ten slotte dit uur lang zoo moeielijk niet, als zij gevreesd had dat het
zijn zou.
</p>
<p id="d0e4425">Maar na den eten werd zij weer moedeloozer. Louise en Cécile waren dadelijk naar boven gegaan, grootmama rustte even en mevrouw
d’Ablong en Frits liepen druk in gesprek samen in den tuin. Elsje stond alleen onder de veranda, geheel vervuld van de teleurstelling,
dat zij niet bij Line mocht gaan logeeren en ook weer angstig over de geheime blijdschap, die zij in haar hart voelde, omdat
ze hier moest blijven. Het was alles onrustig en gejaagd in haar en gehoor gevend aan een opwelling om in de plechtige eenzaamheid
van het bosch, de kalmte te zoeken, die zij noodig had, liep zij de dennenlaan op zij van het huis in en gaf zich over aan
de gewaarwording van innig, rein genot, die ze steeds voelde, als ze alleen was met de natuur.
</p>
<p id="d0e4427">“Hè, hoe heerlijk!” zuchtte ze, opkijkend naar de blauwe lucht en de verkwikkenden harsgeur inademend, terwijl er een weldadig
gevoel van vredige berusting in haar hart kwam, vermengd met het oude gevoel van schaamte over hare kleingeloovige zwakheid.
Met een ernstige uitdrukking op haar gezicht, liep ze langzaam voort tot ze opeens verschrikt stil stond bij het hooren van
de stem van Frits, die haar riep.
</p>
<p id="d0e4429">“Elsje, Elsje, Roodkapje, wacht even!” riep hij en zonder te antwoorden, keerde zij zich om en zag hoe hij hijgend en op een
drafje naar haar toekwam.
</p>
<p id="d0e4431">“Mag ik met je meewandelen?” riep hij, en verbaasd dat zij niet dadelijk “ja, graag,” zeide, vroeg hij toen <span class="pageno"><a id="d0e4433"></a>
[267]
</span>hij bij haar stond: “Nu, wil je me mee hebben of niet?”
</p>
<p id="d0e4435">Elsje wist zelf nauwelijks later, hoe zij de woorden er uit had gebracht, maar overweldigd door een vreemden angst om alleen
met hem te zijn en om, als zij later met Frits thuiskwam, de spottende blikken van Louise en Cécile op zich gevestigd te zien,
zei ze gejaagd:
</p>
<p id="d0e4437">“Ik....ik ga liever alleen, eigenlijk.”
</p>
<p id="d0e4439">Frits kreeg een kleur en beet zich op de lippen. Hij zag er boos uit, vond Elsje.
</p>
<p id="d0e4441">“Dan zal ik je natuurlijk geen oogenblik langer met mijn gezelschap lastig vallen,” zei hij koel, keerde haar den rug toe
en sloeg een zijpad in naar het bosch.
</p>
<p id="d0e4443">Al Elsje’s rust was verdwenen en toch had zij geen berouw over haar gedrag. “Laat hij dan maar boos wezen, ik kon niet anders,”
mompelde ze, terwijl ze terstond den terugweg naar huis insloeg. Zij mocht hem eens weer tegenkomen als zij verder wandelde
en dat wilde ze in geen geval!
</p>
<p id="d0e4445">Ze vond de vier andere dames al aan de theetafel zitten, toen ze de veranda inliep en met geheime vreugde merkte ze op, dat
Loulou en Cécile verbaasd keken, toen zij zagen dat ze alleen was. Grootmama vroeg ook: “He, heb je Frits niet mee gebracht?”
en Elsje antwoordde heel gewoon: “Neen grootmama,” zonder te blikken of te blozen. “Dan is hij toch zeker alleen gaan wandelen,”
zei grootmama weer en Elsje zweeg; ze wist immers, dat de oude dame het bij het rechte eind had.
</p>
<p id="d0e4447">“Wat blijft hij dan vreeselijk lang uit,” zei Cécile, “niet heel beleefd tegenover jou, Lou, het is je laatste avond.”
</p>
<p id="d0e4449">“O, <i>ik</i> mis hem niet erg,” fluisterde Louise met een veelbeteekenenden blik op Elsje.
<span class="pageno"><a id="d0e4454"></a>
[268]
</span></p>
<p id="d0e4455">“Nu begrijp ik toch heusch heelemaal niet, waar Frits blijft,” begon grootmama weer, toen het over negenen was en haar kleinzoon
nog maar steeds niet terug kwam.
</p>
<p id="d0e4457">“Misschien is hij nog even naar zijn huis gegaan,” zei mevrouw d’Ablong.
</p>
<p id="d0e4459">“Neen, dat denk ik niet, dan zou hij het mij wel gezegd hebben.”
</p>
<p id="d0e4461">Het werd half tien, tien uur en nog kwam Frits niet. “De heerlijke zomeravond zal hem zeker tot een bizonder lange wandeling
verleid hebben,” zei grootmama. “Hij houdt ook zoo dolveel van de heide bij maanlicht, evenals jij, Elsje. Hoe is het, kind?
Je bent zoo stil, dunkt me.”
</p>
<p id="d0e4463">“Ik heb wat hoofdpijn, grootmama,” zei Elsje zacht.
</p>
<p id="d0e4465">“Dan zou ik maar dadelijk naar bed gaan, Elsje,” zei mevrouw d’Ablong bezorgd. “Je hebt bijna nooit hoofdpijn; een lange nacht
zal je goed doen.”
</p>
<p id="d0e4467">“Ja, ik wil eigenlijk wel graag gaan,” antwoordde Elsje, die er erg tegenop zag Frits weer te zien, na de ontmoeting in de
dennenlaan.
</p>
<p id="d0e4469">“Blijf morgenochtend nog maar rustig wat liggen als je je niet prettig voelt, hoor,” zei grootmama, toen zij Elsje goeden
nacht wenschte.
</p>
<p id="d0e4471">“Ja, laten wij maar vast afscheid nemen,” zei Louise, “ik ga al om half negen weg—dan ben je misschien nog niet bij de hand.”
</p>
<p id="d0e4473">“Dan mag ze ook wel afscheid nemen van mama en mij,” zei Cécile, “want wij brengen je met het rijtuig naar den trein, zooals
je weet en gaan dan verder.”
</p>
<p id="d0e4475">Elsje bleef verbaasd staan en keek mevrouw d’Ablong aan. “U en Cécile gaan toch nog niet weg, tante?” vroeg ze verwonderd.
</p>
<p id="d0e4477">“Neen, wij gaan maar voor twee dagen uit logeeren,” <span class="pageno"><a id="d0e4479"></a>
[269]
</span>antwoordde mevrouw d’Ablong met een geheimzinnig lachje. “Ik mag er je niets meer van vertellen, dat wil Cilly niet hebben.
Het moet een verrassing zijn voor je en voor Frits ook natuurlijk; die zou zeker van avond niet zoo lang uitblijven, als hij
wist dat Cilly er morgen en overmorgen niet zal zijn. Nacht Elsje, ga maar gauw naar bed, hoor.”
</p>
<p id="d0e4481">Elsje begreep er niets van. <i>Wat</i> moest een verrassing zijn voor haar en voor Frits en waarom mocht Frits niet weten dat Cécile twee dagen uit logeeren ging?
Grootmama had ook al zoo geheimzinnig geglimlacht en later weer zoo heel ernstig gekeken, toen ze Elsje een kus gaf en met
nadruk zeide: “Nacht mijn lief kleindochtertje!” Zou zij toen gemeend hebben dat zij graag wilde dat Elsje wezenlijk hare
kleindochter werd? Elsje schrikte over hare eigene vermetelheid, toen deze gedachte bij haar opkwam. Hoe was het mogelijk
dat zij zoo iets <i>durfde</i> te denken! Grootmama was natuurlijk erg ingenomen met het engagement van Frits en Cécile en zijzelf <i>moest</i> probeeren er ook mede ingenomen te zijn. Als hare tante en Cécile over twee dagen weer thuis waren, zou het dan toch zeker
publiek worden—Elsje wou nu erg graag dat het maar zoover was. Hè, wat was haar hoofd moe en wat deed het pijn! Zij moest
maar gauw probeeren in slaap te komen.
</p>
<p id="d0e4492">Den volgenden ochtend werd zij heerlijk verkwikt wakker en was juist op het punt om op te staan, toen de deur harer kamer
langzaam werd geopend en hare tante, binnenkwam. Zij zag er bizonder vriendelijk uit, boog zich over Elsje heen, kuste haar
en zeide:
</p>
<p id="d0e4494">“Ik zou nog maar rustig een beetje blijven liggen, meisje, tot wij weg zijn. Frits is gisteravond laat thuis <span class="pageno"><a id="d0e4496"></a>
[270]
</span>gekomen, maar ik heb hem van ochtend toch al gesproken. Neen, kijk mij eens even goed aan. Ben je van plan vandaag weer heelemaal
in je eentje te gaan wandelen of mag Frits nu wel met je mee, ondeugend kind?”
</p>
<p id="d0e4498">Elsje kleurde tot achter de ooren. Dus Frits had alles aan hare tante verteld,—dat vond ze in ’t geheel niet aardig van hem!
</p>
<p id="d0e4500">“O, ik wil ook wel met Frits wandelen,” zei ze koel.
</p>
<p id="d0e4502">“Zoo jonge dame, wil je dat wel? Nu, dan wensch ik je een prettige wandeling, hoor!”
</p>
<p id="d0e4504">Toen, opeens ernstig wordend, knielde mevrouw d’Ablong bij het ledikant neer en zei op zachten toon:
</p>
<p id="d0e4506">“Mis je je grootmoeder nu nog zoo erg, Elsje? Of heb je toch ook bij mij een gelukkig leven gehad?”
</p>
<p id="d0e4508">“O ja tante, ja,” riep het jonge meisje uit met een dankbaren blik. “U bent zoo goed voor me en zoo lief.”
</p>
<p id="d0e4510">“Niet altijd,” zei mevrouw d’Ablong met zulk een glans van teederheid in de donkere oogen, dat Elsje er aangedaan van werd,
de armen om haar hals sloeg en zeide:
</p>
<p id="d0e4512">“Ik houd toch zooveel van u, tante.”
</p>
<p id="d0e4514">“Zóóveel?” vroeg mevrouw d’Ablong glimlachend. “Meer dan van iemand op de wereld, Elsje?”
</p>
<p id="d0e4516">Elsje antwoordde niet dadelijk. Toen zei ze heel zacht:
</p>
<p id="d0e4518">“Dat weet ik niet.”
</p>
<p id="d0e4520">“Dan hoop ik dat je het spoedig weten zult,” zei hare tante vriendelijk en met nadruk. Even later had zij de kamer verlaten.
</p>
<p id="d0e4522">Het was met een gemengde gewaarwording van teleurstelling en verlichting dat Elsje, toen zij beneden kwam, bemerkte dat niet
alleen hare tante, Cécile en Louise vertrokken waren, maar dat ook Frits reeds ontbeten had en naar het dorp gegaan was om
boodschappen te <span class="pageno"><a id="d0e4524"></a>
[271]
</span>doen. Tegen koffietijd kwam hij terug, maar terstond na het lunch ging hij naar zijn kamer, waar hij “allerlei te beredderen”
had, zooals hij beweerde. Grootmama en Elsje gingen toen samen buiten zitten handwerken, maar het was een vreemde, ongezellige
middag, vond de oude dame en wat Elsje betreft—zij was zoo stil en tevens zoo ongedurig dat grootmama haar telkens vroeg,
of de hoofdpijn nog niet over was en of zij niet eens even zou gaan liggen. Elsje was blij, toen het etenstijd was, maar bedaarder
werd zij er niet op, toen Frits haar na den eten aarzelend vroeg, of zij lust had nog eens naar de heide te wandelen, naar
het bekende plekje, dat zij zoo mooi vond. “O ja, ik wil heel graag,” zei ze snel—ze durfde nu niet te zeggen dat ze eigenlijk
liever alleen uit wilde gaan—“dan neem ik een boek mee, als je ’t goed vindt, het lijkt me zoo prettig toe, daar een beetje
te gaan zitten lezen.”
</p>
<p id="d0e4526">“Zeker, dat vind ik uitstekend,” antwoordde Frits, “ik zal ook een boek halen.”
</p>
<p id="d0e4528">Een paar minuten later wandelden zij, ieder gewapend met een boek, de bewuste dennenlaan door naar den heuvel bij de heide.
Frits had ook nog een klein pakje in zijn hand. Elsje begreep volstrekt niet, waarom hij dat meenam en wat het bevatten kon—het
was een bruin papieren pakje en zij keek er een paar malen nieuwsgierig naar, maar durfde toch niet vragen, wat er in het
papier was. Zij voelde zich weer vervelend verlegen en weinig op haar gemak. Het was onuitstaanbaar, en als Frits nu maar
wat meer gepraat had en er niet zoo ernstig had uitgezien, juist alsof hij nog wat boos op haar was, zou ze wel gauw wat minder
geagiteerd geworden zijn, geloofde ze. Nù was ze <span class="pageno"><a id="d0e4530"></a>
[272]
</span>heel blij, toen ze het heuveltje beklommen hadden en de heide zich in al hare pracht van geur en kleuren voor hunne oogen
uitstrekte.
</p>
<p id="d0e4532">“Hier ga <i>ik</i> zitten,” zei Elsje, terwijl ze zich neervlijde tegen de zachte glooiing van den rand der heide.
</p>
<p id="d0e4537">“Dus dat beteekent dat ik verder mijn heil moet zoeken?” vroeg Frits lachend. “Of is daar heusch plaats voor twee?”
</p>
<p id="d0e4539">“Natuurlijk wel.”
</p>
<p id="d0e4541">“Zit je gemakkelijk?” vroeg Frits weer, met zijn elleboog onder het hoofd, in liggende houding voor zich uitkijkend en met
zijn boek nog ongeopend naast zich op den grond. Elsje sloeg met ijver de bladzijden van het hare om.
</p>
<p id="d0e4543">“O ja, heel gemakkelijk,” zei ze, zonder op te zien, hoewel ze heel goed voelde dat Frits haar aanzag.
</p>
<p id="d0e4545">“Wat lees je op ’t oogenblik?” vroeg hij even later, zonder zijne oogen van haar gezicht af te wenden, dat beurtelings bleek
en rood werd, tot Elsje’s diepe ergernis.
</p>
<p id="d0e4547">“Nu, wat lees je? Het is zeker een erg mooi gedeelte van het boek,” begon hij weer. “Je bent er zoo in verdiept.”
</p>
<p id="d0e4549">Elsje zou niet hebben kunnen antwoorden op die vraag, al had zij ook nog zoo graag gewild. Zij <i>wist</i> niet wat zij las, heelemaal niet en zij vond dat het zoo niet langer uit te houden was en ongeduldig opspringend, riep zij
uit:
</p>
<p id="d0e4554">“Ik ga nog even een eind loopen. Het is hier zoo... zoo benauwd, vind ik.”
</p>
<p id="d0e4556">“Benauwd?” riep Frits verwonderd, terwijl hij eveneens opsprong. Maar niettegenstaande zijn verbazing over Elsje’s woorden,
scheen hij het zelf ook opeens <span class="pageno"><a id="d0e4558"></a>
[273]
</span>wat “benauwd” te krijgen. Hij zag er ten minste niets koel en kalm uit, toen hij voor Elsje ging staan en haast fluisterend
vroeg:
</p>
<p id="d0e4560">“Wil je mij je horloge nog eens laten zien?”
</p>
<p id="d0e4562">Met een zucht van verlichting dat de vraag zoo gewoon was, haalde Elsje het horloge te voorschijn. Frits hield het even in
zijn hand, toen vroeg hij dringend:
</p>
<p id="d0e4564">“Wil je me voorlezen, wat er op staat, Roodkapje?”
</p>
<p id="d0e4566">Elsje maakte het kettinkje los en hem het horloge nog eens overreikend, zei ze:
</p>
<p id="d0e4568">“Lees het zelf maar, het staat er duidelijk op.”
</p>
<p id="d0e4570">Hij keek haar even zwijgend aan, toen zei hij langzaam:
</p>
<p id="d0e4572">“Ik wou veel liever dat jij het deedt.”
</p>
<p id="d0e4574">“O, heel goed,” antwoordde ze met gemaakte luchthartigheid. “Er staat: ‘Aan mijne lieve kleindochter.’ Aardig van grootmama,
he?”
</p>
<p id="d0e4576">Frits vond het zeker bizonder aardig, maar hij liet er zich toch niet over uit. Zijne oogen stonden heel ernstig, terwijl
hij toezag, hoe Elsje haar kettinkje met bevende vingers weer vastmaakte; toen greep hij hare beide handen en vroeg:
</p>
<p id="d0e4578">“Wil je dat wezenlijk zijn, Elsje? Wil je grootmama’s kleindochter worden in werkelijkheid?”
</p>
<p id="d0e4580">“Hoe...hoe dan?” vroeg ze angstig.
</p>
<p id="d0e4582">“Begrijp je dat niet?” vroeg hij snel, maar op hetzelfde oogenblik zag hij dat zij het wèl begreep. Er kwam een glans van
geluk in hare oogen en een gloed over haar gezichtje, die hem duidelijk zeiden, wat haar antwoord zou zijn op zijn vraag en
toch herhaalde hij ongeduldig:
</p>
<p id="d0e4584">“Wil je, Elsje, wil je?”
<span class="pageno"><a id="d0e4586"></a>
[274]
</span></p>
<p id="d0e4587">“Cécile...” stamelde ze, “ik dacht dat Cécile en jij...”
</p>
<p id="d0e4589">“Dacht je dat?” vroeg hij, erg verbaasd. Toen vervolgde hij langzaam: “Maar nu weet je wel beter, he? En wil je me gelukkig
maken? Wil je mijn vrouwtje worden, Elsje? Zeg toch wat; wil je, wil je?”
</p>
<p id="d0e4591">“Ik wil wel,” zei ze, niet zacht en verlegen, niet half coquet en aarzelend, maar met een heldere stem, duidelijk en vast
en met een reine, vrome liefde in de oogen.
</p>
<p id="d0e4593">Een oogenblik later zei Frits, terwijl hij met een vroolijk gezicht het pakje te voorschijn haalde, dat Elsje’s nieuwsgierigheid
had opgewekt:
</p>
<p id="d0e4595">“Ik heb van ochtend een cadeautje voor je gekocht in het dorp. Wil je het van mij aannemen?”
</p>
<p id="d0e4597">“Als het mooi is,” zei Elsje lachend. Zij maakte het touw los, vouwde het papier open en hield toen een rood wollen kapje
in de hand, precies gelijk aan dat, waarmee Frits haar het eerst gezien had.
</p>
<p id="d0e4599">“Dank je wel,” zei ze. “Hoe aardig!”
</p>
<p id="d0e4601">“Laat ik het je nu eens even opzetten,” zei Frits, haar den hoed van het hoofd nemend. “Zoo, eerst moet al dat springerige
haar goed glad gestreken worden. Neen, laat mij maar begaan, ik kan er best mee terecht. Ziezoo, het past je uitstekend! Kijk
me nu nog eens goed aan, dan kan ik zien, of het heusch goed zit.”
</p>
<p id="d0e4603">Zij zag hem aan en kreeg een kleur voor de uitdrukking, die ze in zijne oogen las.
</p>
<p id="d0e4605">“Ja juist, zóó moet je ook kijken, als wij straks bij grootmama komen,” zei hij. “Neen, neen, je houdt het kapje op; ik zal
je hoed wel dragen en je boek ook. Ziezoo, geef mij nu een arm. Wat zal grootmama blij wezen!”
</p>
<p id="d0e4607">“Denk je dat heusch?”
<span class="pageno"><a id="d0e4609"></a>
[275]
</span></p>
<p id="d0e4610">“Denk ik dat heusch? Ja mevrouw Frits d’Ablong, dat denk ik wezenlijk. Neen, krijg nu maar niet weer een kleur! Of ja, doe
het toch maar wel: het staat je niet kwaad.”
</p>
<p id="d0e4612">Zij waren niet heel ver van huis, maar wat duurde die wandeling lang! Zij hadden zooveel te bespreken samen, zooveel, en Elsje
had van allerlei te vragen.
</p>
<p id="d0e4614">“Line mag toch zeker op onze bruiloft komen, he Frits? En weet je wat ik zoo graag zou willen? Dat we heel gauw eens samen
een bezoek maakten bij dien kruidenier, je weet wel, in dien winkel, waar ik toen ’s nachts heb geslapen, jaren geleden met
die akelige partij. Tante wou nooit dat ik er weer heenging, maar jij vindt het toch goed, he?”
</p>
<p id="d0e4616">Frits vond alles goed. Zij zouden een visite maken bij den kruidenier en het dorp gaan bezoeken, waar Elsje was geboren en
zoo lang had gewoond en Elsje zou hem de oude plekjes wijzen, waar zij als kind zooveel had gewandeld en zij zouden heel gauw
trouwen, als grootmama en tante het goed vonden en alles zou even heerlijk en prettig wezen.
</p>
<p id="d0e4618">“Grootmama, Roodkapje wil mij wel hebben,” zei Frits, toen zij eindelijk bij de oude dame stonden, die al lang naar hen had
uitgezien. Zij wist al sedert weken dat Frits Elsje tot vrouw verlangde.
</p>
<p id="d0e4620">“Mijn lief kleindochtertje,” zei ze, Elsje in de armen sluitend. Toen, met een vroolijk lachje:
</p>
<p id="d0e4622">“Wel, nu ben je heusch Roodkapje! Hoe komt dat?”
</p>
<p id="d0e4624">“Dat heeft ze aan mij te danken,” zei Frits met trots. “Kijk, daar bloost ze alweer! Zij is bepaald een beetje bang voor me,
grootmoeder. Niet kwaad, he?”
<span class="pageno"><a id="d0e4626"></a>
[276]
</span></p>
<p id="d0e4627">“Och wat, ik ben heelemaal niet bang voor je!” zei Elsje verontwaardigd.
</p>
<p id="d0e4629">“Ook nooit geweest?” plaagde Frits. “En gisteravond dan?”
</p>
<p id="d0e4631">“Ik ga terstond naar mijn kamer als je zoo onaardig bent,” zei Elsje. “Gaat u dan mee naar boven, grootmama?”
</p>
<p id="d0e4633">“Wel neen, daar denkt grootmama natuurlijk niet aan. Je bent mij nu gehoorzaamheid verschuldigd en moet doen, wat ik zeg.
Kom maar gauw hier, dan zal ik je je roode kapje afzetten. Ik geloof dat dat je zoo brutaal maakt.”
</p>
<p id="d0e4635">“Ik kan het zelf wel,” zei Elsje, het kapje losmakend en de kamer uitloopend naar boven naar haar kamer. Zij had behoefte
eens even alleen te zijn met haar geluk en er God voor te danken.
</p>
<p id="d0e4637">“Wat ben ik blij voor je, mijn jongen!” zei grootmama, toen ze met Frits alleen was gebleven.
</p>
<p id="d0e4639">Iedereen scheen blij te wezen met Elsje’s engagement, merkte zij met vreugde op. Hare tante was uitbundig in hare betuigingen
van blijdschap en zelfs Cécile beweerde dat zij het erg aardig vond dat die twee “echte buitenmenschen” het samen eens waren
geworden.
</p>
<p id="d0e4641">“Je bent zeker zoo vervuld geweest van je engagement, dat je het heelemaal niet vreemd vond dat mama en ik plotseling voor
twee dagen uitgingen,” zei ze tot Frits aan den avond van den dag, waarop mevrouw d’Ablong en zij teruggekomen waren.
</p>
<p id="d0e4643">“Grootmama zeide dat alles een verrassing wezen moest,” zei Frits, en ik heb dus heel gedwee naar niets gevraagd. Wij hebben
ons erg goed gehouden, is het niet, Roodkapje?”
<span class="pageno"><a id="d0e4645"></a>
[277]
</span></p>
<p id="d0e4646">“Ja, dat dunkt mij ook.”
</p>
<p id="d0e4648">“Jij moet nu ook maar eens gauw een keuze doen, Cilly,” zei grootmama lachend en met een veelbeteekenend knikje.
</p>
<p id="d0e4650">“Dat is niet meer noodig, grootmoedertje, dat weet u wel,” zei Cécile, trotsch het hoofd in den nek werpend. “Het is nu bijna
September en over een dag of tien wordt mijn engagement publiek.”
</p>
<p id="d0e4652">“O Cilly, hoe aardig! Maar wat heb je dat prachtig geheim gehouden! En wie is de gelukkige?” vroegen Frits en Elsje te gelijk.
</p>
<p id="d0e4654">“Mijn aanstaande man is van adel en heeft een buitenplaats even buiten Utrecht,” zei Cécile fier. “Hij heet Victor,—Jonkheer
Victor van den Berkenhorst. Je kent hem wel een beetje, Frits.”
</p>
<p id="d0e4656">“Jawel,” zei Frits peinzend. “Heb ik hem niet ontmoet op dat bal bij mevrouw van Rensen van den winter?”
</p>
<p id="d0e4658">“Ja, hij ziet er heel knap uit, lang en blond. Hij studeert nog, maar hij is heel gauw klaar. Wij hadden zoo graag ons engagement
eerder publiek gemaakt, maar zijn vader is een maand of vijf geleden gestorven en nu wilde zijn moeder liever dat wij tot
het najaar wachtten. Mama en ik zijn nu een paar dagen bij haar geweest; zij woont beelderig mooi in Utrecht.”
</p>
<p id="d0e4660">“Niet zoo prettig als wij wonen zullen, toch zeker,” fluisterde Elsje zacht tot Frits. “Ik vind het zoo heerlijk dat ik mijn
verdere leven niet in een stad zal behoeven door te brengen, en dat wij grootmama zoo dicht in de buurt zullen hebben.”
</p>
<p id="d0e4662">“Als je maar geen last van mij krijgt,” zei de oude <span class="pageno"><a id="d0e4664"></a>
[278]
</span></p>
<p id="d0e4665">dame lachend. Zij had Elsje’s laatste woorden juist gehoord.
</p>
<p id="d0e4667">“Daar zijn wij niet bang voor, is het wel Roodkapje?” vroeg Frits.
</p>
<p id="d0e4669">“Neen, in ’t geheel niet,” antwoordde Elsje ernstig. “Ik ben juist zoo heel dankbaar dat ik grootmama dan werkelijk met recht
bij dien naam zal mogen noemen.”
</p><span class="pageno"><a id="d0e4671"></a>
[279]
</span><p class="div1"><a id="d0e4673"></a></p>
<h1>A.C. Kuipers boeken voor oudere meisjes.</h1>
<p id="d0e4676"></p>
<div id="d0e4677" class="divFigure floatLeft">
<p class="legend"><img border="0" src="images/ad1.jpg" alt="Illustratie uit “Een lastige dochter”."></p>
<p class="figureHead">Illustratie uit “Een lastige dochter”.</p>
</div><p>
</p>
<p id="d0e4681"><b>Een lastige dochter.</b>
</p>
<p id="d0e4685">Geïllustreerd door Wenckebach.
</p>
<table id="d0e4687" width="100%">
<tr valign="top">
<td valign="top">Prijs </td>
<td valign="top">ingenaaid </td>
<td valign="top">ƒ 2.40;
</td>
</tr>
<tr valign="top">
<td valign="top"> </td>
<td valign="top">gebonden </td>
<td valign="top">ƒ 2.90.</td>
</tr>
</table><p>
</p>
<p id="d0e4703">“Wat mooi, heel mooi is? Dat is het in weinig bladzijden vertelde scènetje op school, als de meisjes elkaars werk moeten corrigeeren,
en er één is, ‘zoo’n raar kind’, dat ’t niet zetten kan dat ze elkaars fouten bedekken en ‘mademoiselle’ beliegen. Er zijn
meer van die trekjes in ’t boek, ook is het heele figuurtje van de jeugdige hoofdpersoon een doorloopend gelukkige creatie.”
</p>
<p id="d0e4705"><i>Dagblad v. Z-H. en ’s-Grav.</i>
</p>
<p id="d0e4709"><b>Anneke.</b>
</p>
<p id="d0e4713"></p>
<div id="d0e4714" class="divFigure floatRight">
<p class="legend"><img border="0" src="images/ad2.jpg" alt="Illustratie uit “Anneke”."></p>
<p class="figureHead">Illustratie uit “Anneke”.</p>
</div><p>
</p>
<p id="d0e4718">Geïllustreerd d. Wenckebach.
</p>
<table id="d0e4720" width="100%">
<tr valign="top">
<td valign="top">Prijs </td>
<td valign="top">ingenaaid </td>
<td valign="top">ƒ 1.50;
</td>
</tr>
<tr valign="top">
<td valign="top"> </td>
<td valign="top">gebonden </td>
<td valign="top">ƒ 1.90.</td>
</tr>
</table><p>
</p>
<p id="d0e4736">Er is zelfs volstrekt geen intrigue in ’t boek en het draagt zelfs niet het karakter van een roman. Het is een eenvoudige
vertelling van drie heldinnen, drie dappere en moedige meisjes uit één gezin, wier meisjesjaren al vroeg gelouterd worden
door den ernst des levens maar ook verhelderd door de zonnestraaltjes van het echte huiselijk geluk.
</p>
<p id="d0e4738"><i>Dagbl. v. Z.-H. en ’s-Grav.</i>
</p>
<p id="d0e4742">Vincent Loosjes—Uitgever—Haarlem.
<span class="pageno"><a id="d0e4744"></a>
[280]
</span></p>
<p class="div1"><a id="d0e4745"></a></p>
<h1>Een prachtig jongensboek</h1>
<p id="d0e4748"></p>
<div id="d0e4749" class="divFigure">
<p class="legend"><img border="0" src="images/ad3.png" alt=""></p>
</div><p>
</p>
<p id="d0e4751"><b>Twee echte jongens.</b>
</p>
<p id="d0e4755">Door Ch. Krienen,
</p>
<p id="d0e4757">Hoofd eener School te ’s-Gravenhage.
</p>
<p id="d0e4759">Geïllustreerd door
</p>
<p id="d0e4761">C. van der Sluys.
</p>
<p id="d0e4763">Prijs ingenaaid f 1.50; gebonden f 1.90.
</p>
<p id="d0e4765">Een frisch, ferm jongensboek is deze geschiedenis van “Twee echte Jongens”. Zoodra we beginnen te lezen zijn we er al “in”,
met belangstelling zijn we ineens verdiept in de aardige tooneeltjes op school, “Waarom GIJS een klap om de ooren krijgt en
Meester een gedicht op ’t bord schrijft”.—Maar het is een belangstelling die tegelijkertijd een groote bewondering afdwingt
voor de kranige wijze waarop dit stuk jongensleven geschreven is, boeiend van het begin tot het eind. Hoe voelen we mee met
MAX en ERNST, de twee vrienden! Hoe goed zien we ze voor ons! Hoe weet telkens de schrijver door een enkel woord, een enkele
uitdrukking, ons een duidelijk beeld te geven van wat er omgaat in die jongensharten!
</p>
<p id="d0e4767">Het is een boek, dat geen enkele jongen ongelezen uit de handen zal leggen!
</p>
<p id="d0e4769">Vincent Loosjes—Uitgever—Haarlem.
</p>
<pre>
End of the Project Gutenberg EBook of Elsje, by A.C. Kuiper
*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK ELSJE ***
***** This file should be named 14580-h.htm or 14580-h.zip *****
This and all associated files of various formats will be found in:
https://www.gutenberg.org/1/4/5/8/14580/
Produced by Jeroen Hellingman and the PG Distributed Proofreaders Team
Updated editions will replace the previous one--the old editions
will be renamed.
Creating the works from public domain print editions means that no
one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
(and you!) can copy and distribute it in the United States without
permission and without paying copyright royalties. Special rules,
set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project
Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you
do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose
such as creation of derivative works, reports, performances and
research. They may be modified and printed and given away--you may do
practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is
subject to the trademark license, especially commercial
redistribution.
*** START: FULL LICENSE ***
THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
distribution of electronic works, by using or distributing this work
(or any other work associated in any way with the phrase "Project
Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
Gutenberg-tm License (available with this file or online at
https://gutenberg.org/license).
Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
electronic works
1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
and accept all the terms of this license and intellectual property
(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be
used on or associated in any way with an electronic work by people who
agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
even without complying with the full terms of this agreement. See
paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
works. See paragraph 1.E below.
1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the
collection are in the public domain in the United States. If an
individual work is in the public domain in the United States and you are
located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
are removed. Of course, we hope that you will support the Project
Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
the work. You can easily comply with the terms of this agreement by
keeping this work in the same format with its attached full Project
Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in
a constant state of change. If you are outside the United States, check
the laws of your country in addition to the terms of this agreement
before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
creating derivative works based on this work or any other Project
Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning
the copyright status of any work in any country outside the United
States.
1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate
access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
copied or distributed:
This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
with this eBook or online at www.gutenberg.org
1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
and distributed to anyone in the United States without paying any fees
or charges. If you are redistributing or providing access to a work
with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
1.E.9.
1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
with the permission of the copyright holder, your use and distribution
must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked
to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
License terms from this work, or any files containing a part of this
work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
electronic work, or any part of this electronic work, without
prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
active links or immediate access to the full terms of the Project
Gutenberg-tm License.
1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
word processing or hypertext form. However, if you provide access to or
distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
License as specified in paragraph 1.E.1.
1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
that
- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
you already use to calculate your applicable taxes. The fee is
owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
has agreed to donate royalties under this paragraph to the
Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments
must be paid within 60 days following each date on which you
prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
returns. Royalty payments should be clearly marked as such and
sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
address specified in Section 4, "Information about donations to
the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
License. You must require such a user to return or
destroy all copies of the works possessed in a physical medium
and discontinue all use of and all access to other copies of
Project Gutenberg-tm works.
- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
electronic work is discovered and reported to you within 90 days
of receipt of the work.
- You comply with all other terms of this agreement for free
distribution of Project Gutenberg-tm works.
1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
electronic work or group of works on different terms than are set
forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the
Foundation as set forth in Section 3 below.
1.F.
1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
works, and the medium on which they may be stored, may contain
"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
your equipment.
1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
liability to you for damages, costs and expenses, including legal
fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
DAMAGE.
1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
written explanation to the person you received the work from. If you
received the work on a physical medium, you must return the medium with
your written explanation. The person or entity that provided you with
the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
refund. If you received the work electronically, the person or entity
providing it to you may choose to give you a second opportunity to
receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy
is also defective, you may demand a refund in writing without further
opportunities to fix the problem.
1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any
provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
with this agreement, and any volunteers associated with the production,
promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
that arise directly or indirectly from any of the following which you do
or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
electronic works in formats readable by the widest variety of computers
including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists
because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
people in all walks of life.
Volunteers and financial support to provide volunteers with the
assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive
Foundation
The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification
number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at
https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg
Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
throughout numerous locations. Its business office is located at
809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact
information can be found at the Foundation's web site and official
page at https://pglaf.org
For additional contact information:
Dr. Gregory B. Newby
Chief Executive and Director
gbnewby@pglaf.org
Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
Literary Archive Foundation
Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
spread public support and donations to carry out its mission of
increasing the number of public domain and licensed works that can be
freely distributed in machine readable form accessible by the widest
array of equipment including outdated equipment. Many small donations
($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
status with the IRS.
The Foundation is committed to complying with the laws regulating
charities and charitable donations in all 50 states of the United
States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
with these requirements. We do not solicit donations in locations
where we have not received written confirmation of compliance. To
SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
particular state visit https://pglaf.org
While we cannot and do not solicit contributions from states where we
have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
against accepting unsolicited donations from donors in such states who
approach us with offers to donate.
International donations are gratefully accepted, but we cannot make
any statements concerning tax treatment of donations received from
outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
ways including including checks, online payments and credit card
donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic
works.
Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
concept of a library of electronic works that could be freely shared
with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project
Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily
keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
https://www.gutenberg.org
This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
</pre>
</body>
</html>
|
