50 files changed, 11242 insertions, 0 deletions

diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes
new file mode 100644
index 0000000..6833f05
--- /dev/null
+++ b/.gitattributes
@@ -0,0 +1,3 @@
+* text=auto
+*.txt text
+*.md text
diff --git a/13869-0.txt b/13869-0.txt
new file mode 100644
index 0000000..bbab00c
--- /dev/null
+++ b/13869-0.txt
@@ -0,0 +1,1864 @@
+*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 13869 ***
+
+In Roemenië.
+
+Naar het Fransch van Th. Hebbelynck.
+
+
+
+I.
+
+Van Boeda-Pest naar Pétrozény.--Een stukje geschiedenis.--Het dal van
+de Jiul.--De Bojaren en de Zigeuners.--De markt van Targa Jiu.--Het
+klooster Tismana.
+
+
+"Zijn de heeren ingenieurs?"
+
+"Pardon, mevrouw."
+
+"Inspecteurs van het boschwezen?"
+
+"Ook dat niet; wij zijn gewone reizigers."
+
+"Toeristen? Hier in Roemenië, en zonder dat er eenig voordeel van te
+halen is?"
+
+"Geen ander dan de voldoening, interessante zeden en gebruiken waar
+te nemen, een mooi land te bewonderen en er aangename herinneringen
+uit mee te nemen."
+
+Zoo ongeveer werden wij op een dag ondervraagd door een deftige dame,
+vrouw van een roemeensch generaal, die op een bekoorlijk plaatsje
+midden in het bergland van Walachije en villégiature was. Uit het
+gesprek blijkt wel, dat de toeristen tot nu toe Roemenië nog onbezocht
+hebben gelaten, en dat noch de Alpenclub, noch de agentschappen van
+Cook beslag hebben gelegd op de mooie bosschen van de Karpathen en
+de schilderachtige dalen, die van daar naar de Donau loopen.
+
+Wij deden onze reis in de maand Augustus 1901. Eerst hebben wij het
+nog primitieve gedeelte van Roemenië doorreisd, dat tot in deze laatste
+jaren bijna precies gelijk gebleven is, als het twintig eeuwen geleden
+was en dat te vinden is in de bergstreken van Walachije. Vervolgens
+hebben wij een bezoek gebracht aan het moderne Roemenië, dat een
+industrieel land is, tegelijk met het nieuwe régime ontstaan en
+waarvan Boekarest de ziel is en het middelpunt.
+
+De kunst heeft in Roemenië door de eeuwen heen slechts zeer zwakke
+sporen achtergelaten. Alle oude herinneringen, die men zou verwachten
+in een door de Romeinen gekolonizeerd land, zijn vernietigd geworden
+door den stroom van barbaren, die telkens over deze provinciën werd
+uitgegoten in de volgende twaalf eeuwen en die alles heeft weggevaagd
+en meegenomen. Alleen een paar kloosters, die in de Middeleeuwen onder
+de vorsten of woiwoden gebouwd werden en waarvan dat van Curte de Arges
+het beroemdste is, trekken tegenwoordig nog de aandacht. Maar de groote
+aantrekkelijkheid voor den reiziger is gelegen in het landschap, dat
+dikwijls grootsch en altijd poëtisch is, verder in de originaliteit
+der kleederdrachten en in de zeden der bewoners.
+
+Wij vertrekken van Boeda-Pesth naar ons doel. Die stad, de heerlijke
+hoofstad van Hongarije, neemt sedert 1896 een plaats in onder de
+schoonste steden van Europa. Er werd in dat jaar door een schitterende
+tentoonstelling en door de inwijding van veel monumentale gebouwen
+o.a. het Parlementsgebouw feest gevierd ter eere van het duizendjarig
+bestaan van Hongarije. Het was tien eeuwen geleden, dat de Magyaren
+onder Arpad het land vermeesterden.
+
+Bij het verlaten van Boeda-Pesth voert de trein ons door de
+vruchtbare vlakten van Hongarije, tusschen velden van blonde maïs,
+die eindeloos ver zich uitstrekken. Reusachtige bergen van koren zijn
+om de boerenhoeven gegroepeerd, waar dorschmachines aan het werk zijn,
+en waar men groote scharen arbeiders en arbeidsters, in 't wit gekleed,
+bezig kan zien. Verderop zagen wij tallooze kudden ossen met groote,
+wijd uitstaande horens; daarna varkens met lang krullend, zijdeachtig
+haar, die er onder zulk een vacht allerkoddigst uitzagen en die men,
+in de verte gezien, voor schapen zou houden.
+
+In die hongaarsche vlakten kregen wij in de buurt van Arad voor
+de eerste maal tamme buffels onder de oogen. Terwijl de ossen
+in melancholieke stemming in de wei liepen, waren de buffels met
+welbehagen bezig, een bad te nemen in het lauwe water der rivier. Die
+dieren worden op hoogen prijs gesteld in Hongarije en Roemenië. Hun
+melk is uitstekend; ze zijn gehard tegen vermoeienis, kunnen even
+goed als ossen worden gespannen voor de karren en wagens der boeren,
+maar zijn uiterst gevoelig, zoowel voor warmte als voor koude, hebben
+in den zomer zeer veel noodig en moeten in den winter in speciaal
+voor hen bestemde stallen een onderkomen vinden. In Transsylvanië en
+in Roemenië, waar de winters streng zijn, stalt men ze dan ook onder
+de boerenhuizen in goed beschutte kelders.
+
+Dit gedeelte van Hongarije, het gebied der poeszta's, is zeer dun
+bevolkt; maar de grond is er wel vruchtbaar en wordt goed bebouwd. De
+boerenhoeven zijn niet talrijk, maar er behooren uitgestrektheden
+land bij. Men doet er aan den grooten landbouw in elken zin des woords.
+
+Maar daar zijn we bij de grenzen van de vlakte: we naderen de wouden
+van Transsylvanië. Te Piski, waar wij onze eerste indrukken krijgen
+van de woeste bergbewoners, die wij eenige dagen lang van dichtbij
+zullen kunnen waarnemen, verlaten wij den grooten weg, om in het
+echte bergland door te dringen en dat deel der zuidelijke Karpathen te
+bestijgen, dat in zijn geheele lengte slechts één enkelen natuurlijken
+doorgang biedt, namelijk de IJzeren Poort. Hoe hooger men komt, des
+te armoediger zien de boerenhuizen eruit. Het zijn allen huizen van
+leem, gedekt met wat riet of droge maïsstengels, en gegroepeerd om
+sjofele kerken, geheel van hout opgetrokken. Weldra verdwijnt ieder
+spoor van menschelijke woningen, en de weg neemt een echt grootsch
+karakter aan. Het leek wel een chaos, waar wij doorheen moesten.
+
+De eene tunnel volgde op den anderen, en tegen de hellingen der rotsen
+waren met groote koenheid wegen in de bergen uitgehouwen. Het is
+avond geworden, als wij stil houden op enkele schreden afstands van
+de roemeensche grens in een gebied, waar steenkolen gevonden worden,
+en waar zich rotsen van 2500 M. verheffen. Wij zijn te Pétrozény. De
+stad ligt op eenigen afstand van het station. Slechts twee of drie
+fiacres, die dadelijk bezet zijn, staan er ter beschikking van de
+reizigers, en als een onbekende niet de buitengewone beleefdheid had
+gehad, om zeer gracieus zijn rijtuig aan te bieden, zouden wij den
+weg te voet hebben moeten gaan.
+
+Twintig minuten, in vluggen draf door onze paarden afgelegd, en daar
+zijn we op het groote plein tegenover het voornaamste hôtel van de
+plaats, waar een vroolijk concert wordt gegeven ten genoegen van de
+élite der inwoners.
+
+Tegen twee uur in den morgen worden wij met schrik wakker door geroep
+en kreten van wanhoop. Een reuzenvlam stijgt boven het groote plein
+omhoog. Een zigeunertent, tegen het hotel aangebouwd, is aan het
+branden.
+
+Reeds wordt de achtertrap van het hôtel bedreigd, en het personeel
+stapelt, zonder er aan te denken, dat de reizigers gewekt moeten
+worden, de corridors vol met kasten, matrassen en tapijten. Met
+groote moeite banen wij ons een weg er doorheen, om het binnenplein
+te bereiken, waar wij veilig zijn voor de hitte van het vuur.
+
+De bevolking van Pétrozény is voor een groot deel roemeensch. Maar
+daar het een industriëele stad is, zijn een menigte vreemde elementen
+zich onder de oorspronkelijke bevolking komen mengen. Daarom ziet
+men er naast de frissche en sierlijke roemeensche kleederdrachten
+een menigte menschen, wier kleeding van geen bepaalde nationaliteit is.
+
+Het stadje is in 't minst niet origineel. Huizen van steen en andere,
+van leem opgetrokken, wisselen met houten huizen af, en uit elken
+gevel steken palen naar buiten, waaraan allerlei zaken heen en weer
+schommelen, hier een uithangbord, daar schapenhuiden, braadpannen,
+worsten, zelfs hemden. Het is een echte étalagewedstrijd.
+
+Pétrozény heeft een onzindelijk voorkomen. De bewoners hebben geen
+andere coquetterie dan die van hun gesteven wit linnen. Bij de mannen
+zijn broek en overhemd van verblindende witheid, en de vrouwen dragen
+onberispelijke jakjes en sluiers. Alleen de Zigeuner veroorlooft
+zich linnen van twijfelachtige tint, en ik acht het niet onmogelijk,
+dat hij zijn onderkleêren pas aflegt als zij het afleggen, dat is,
+als ze in lompen uiteenvallen. Het inwendige der woningen ontbeert
+alle gerief. Deze menschen kennen zoo weinig behoeften, dat zij
+volstrekt geen begrip hebben van de rechtmatige eischen der weinige
+vreemdelingen, die onder hen verzeild raken.
+
+Het marktplein vertoont een zeer eigenaardige soort van drukte. Men
+krijgt den indruk van op een groote boerderij te zijn. De ganzen en de
+varkens hebben er burgerschapsrechten; de laatste zijn er in allerlei
+verscheidenheden. Er zijn witte, zwarte en rossige in allerlei nuances
+en allerlei grootte, naarmate zij tot het moldavische of servische
+ras behooren, of moerasvarkens zijn, zooals men zooveel aantreft in
+de buurt van de Donau. Die belangwekkende dieren leven in vrijheid
+en zoeken eikels in de naburige eikenbosschen, waarmee de naburige
+hoogten bedekt zijn.
+
+Volgens de statistische opgaven van het Ministerie van Financiën
+bestond de bevolking van Roemenië in 1894 uit vier millioen
+inwoners. Maar de berekeningen van den heer Stoerdza, die, naar men
+zegt, nauwkeuriger zijn, komen voor dienzelfden tijd tot 6100000
+inwoners.
+
+De geschiedenis van het roemeensche volk is die van een ongelukkige
+natie, die door onderdrukking, oorlogen en lijfeigenschap alle
+initiatief heeft verloren, een volk, welks verstand en wilskracht
+afgestompt zijn onder de eeuwenlange heerschappij der Turken.
+
+Het tegenwoordige Roemenië, dat is Walachije, Moldavië en Dobroedsja,
+neemt de plaats in van het oude Dacië, dat door Trajanus op het eind
+der eerste eeuw van de christelijke jaartelling veroverd werd. Daar
+het land zeer dun bevolkt was ten gevolge van de vele oorlogen, bracht
+Trajanus er romeinsche kolonisten heen, die zich vermengden met de
+oorspronkelijke bevolking en het nog tegenwoordig bestaande ras der
+Daco-Romeinen of der Roemenen deden ontstaan. Later trekken Gothen,
+Hunnen, Bulgaren, Hongaren, Tartaren beurtelings door het oude Dacië,
+dat zij verwoesten en plunderen, en terwijl veel van die Daco-Romeinen
+over de Karpathen gaan en in Transsylvanië een schuilplaats vinden,
+stemt de andere helft van de jonge natie er na een wanhopigen strijd
+in toe, het terrein, dat zij den anderen niet weer kan afhandig maken,
+voortaan met hen te deelen.
+
+In de 13_de_ eeuw overvallen de Tartaren Hongarije en
+Transsylvanië. Vluchtend voor hun barbaarsche horden, besluiten de
+Daco-Romeinen, die in Transsylvanië een toevlucht hadden gezocht,
+tot een nieuwen uittocht. Zij trekken opnieuw de Karpathen over en
+keeren naar hun vroeger vaderland terug. Radu-Negru, dat is Rudolf de
+Zwarte, hoofd der kolonne van Togaras, vestigt zich te Kampolung en
+wordt de eerste woiwode van Walachije, terwijl een ander hoofd, Bogdan
+geheeten, zich laat uitroepen tot woiwode van Moldavië. Zoo ontstonden
+de beide onafhankelijke romaansche of roemeensche vorstendommen,
+maar de onafhankelijkheid was niet van langen duur.
+
+In 1393 wordt Walachije en in 1511 Moldavië een vazalstaat van de
+Turken. In den aanvang worden die provincies geregeerd door inlandsche
+hoofden onder de suzereiniteit van de sultans in Byzantium; maar in
+de 18_de_ eeuw zonden dezen er vreemde vorsten heen, gekozen uit de
+machtige grieksche financiers van Konstantinopel. Dat is de tijd der
+Fanarioten van 1716 tot 1822. Zij heeten naar Fanar, een wijk van het
+oude Konstantinopel, waar na de verovering door de Turken de Grieken
+bleven wonen. Bij hun troonsbestijging moesten de fanariotische
+vorsten buiten de gewone jaarlijksche schatting nog een belangrijke
+som aan de Porte opbrengen. Van toen af ging de bevolking gebukt
+onder zware lasten, en terwijl zij in naam haar vrijheid behield,
+werd zij op onmenschelijke wijze uitgezogen.
+
+In 1820 echter werd de Roemeniër het juk moede; hij ontwaakte uit zijn
+dofheid en stond op tegen den sultan, eischend met een geestkracht,
+waartoe men hem niet in staat zou hebben geacht, zijn eigen inlandsch
+bestuur terug te erlangen, hetgeen geschiedde. Die vorsten wisten het
+nationaal gevoel te doen herleven, en na den Krimoorlog verwierven zij
+voor de roemeensche provinciën een betrekkelijke onafhankelijkheid,
+gewaarborgd door de mogendheden, die het verdrag van Parijs in 1856
+hadden geteekend.
+
+De vereeniging der provinciën werd in 1861 afgekondigd, en kolonel
+Couza werd tot vorst gekozen onder den naam Alexander-Jan I. Samen
+met zijn ministers kondigde hij tegelijkertijd de secularisatie van
+de kloosters af, die een vierde deel van al het grondgebied bezaten,
+en de afschaffing der slavernij van de boeren. Maar in 1866 werd hij
+gedwongen, afstand te doen van den troon, en de Kamers riepen, nadat
+zij tevergeefs een beroep hadden gedaan op Zijne Hoogheid den graaf van
+Vlaanderen, prins Karel van Hohenzollern tot vorst van Roemenië uit.
+
+Bij zijn troonbestijging moest alles van voren af aan worden
+opgebouwd. De steden leverden een schouwspel van volslagen armoede
+op. Overal heerschten omkooping en diefstal. De vorst hield zich dan
+ook van het begin af bezig met de reorganisatie van de verschillende
+takken van staatsdienst, en in 1877, tijdens den turksch-russischen
+oorlog, was Roemenië reeds met groote schreden vooruitgegaan en kon
+een machtige steun zijn voor Rusland.
+
+Het werd maar kaaltjes beloond voor zijn edelmoedige hulp. Men
+gaf Dobroedsja met de haven Constanza; maar in ruil moest Roemenië
+dat deel van Bessarabië afstaan, dat in 1856 verkregen was, en waar
+Rusland al sinds langen tijd een begeerig oog op hield gevestigd. Het
+is waar, dat tevens de volledige onafhankelijkheid van Roemenië door
+de verschillende europeesche staten werd erkend, en in 1881 verkreeg
+vorst Karel van Hohenzollern den titel van koning van Roemenië.
+
+In dit geschiedverhaal wordt de uittocht van Fogaras door verschillende
+schrijvers tegengesproken. Zij houden vol, dat Radu-Negru slechts een
+legendarische persoonlijkheid is. Volgens hen zouden Tugomer Bassarab,
+die een dynastie in Walachije stichtte en zijn zoon Alexander Bassarab,
+die het volk van herders in een zelfbewuste, onafhankelijke natie
+herschiep, de grondleggers van den staat zijn.
+
+Wij betreden Walachije langs den nieuwen weg, die door de Karpathen
+leidt en te Targu Jiul uitkomt. Daarna, als wij ons successievelijk
+hebben opgehouden in de kloosters van Tismana, Horezu, Curtea de Arges
+en Kampolung, begeven we ons naar Boekarest, de hoofdstad van Roemenië,
+van waar we een bezoek zullen brengen aan het petroleumgebied van
+Doftana en aan de mijnen van steenzout van Slanic. Wij zullen den
+tocht besluiten met Sinaïa, de poëtische residentie van Roemenië's
+souvereinen.
+
+Tegenwoordig reist men in Roemenië nog per victoria, met twee, drie
+of vier paarden bespannen. Onder de kap is een ruime bergplaats voor
+alles, wat men kan noodig hebben onderweg, en er hangt een emmer aan,
+om den paarden te drinken te geven, want al die dingen kan men onderweg
+niet krijgen. De zak met maïs, waaruit de paarden gevoerd worden, die
+maïs in plaats van haver krijgen, bevindt zich naast den koetsier. De
+laatste neemt ook rijkelijk voorraad mee en is dan eindelijk wel zoo
+goed, uwe bagage op te laden.
+
+De paarden zijn vlug en opgewekt en bestand tegen groote
+vermoeienis. Zij leggen 80, soms zelfs 100 kilometer per dag af en 10
+kilometer per uur. De koetsiers hebben een eigen, bijzondere manier
+van hen aan te zetten, door de zweepslagen te doen vergezellen door
+woeste, zeer eigenaardige geluiden.
+
+Voor vijf-en-twintig jaar was de victoria in het land onbekend; men
+reisde enkel met de _birdj_, het nationale voertuig, dat nu nog bij
+de boeren in gebruik is. Het is een kist van houten latten zonder
+veêren op vier wielen, aan de achterzijde is de onvermijdelijke bak
+voor berging en een groote huif is er overheen gespannen, ondersteund
+door breede hoepels. Door een smalle, lage opening stapt men er binnen
+en heeft daar dan als zitplaats zijn eigen bagage of een hoop hooi.
+
+Het dal der Jiul, dat bij 't vertrek uit Pétrozény voor ons open ligt,
+werd langen tijd voor volkomen onbruikbaar gehouden, want zelfs de
+bergbewoners beschouwden het als onbegaanbaar, en om over dit deel
+der Karpathen heen te komen, gaven zij nog ondanks de hinderpalen van
+allerlei aard, de voorkeur aan het ruwe pad over den Vulkaan-pas. Maar
+door groote en vernuftige werken, voor 't meerendeel aangelegd door
+belgische ingenieurs, loopt er thans een der mooiste wegen door en
+een der veiligste uit de zuidelijke Karpathen.
+
+Men rijdt er door een nauwe spleet, met aan beide zijden hooge bergen,
+die van boven volkomen kaal zijn en die in de lagere gedeelten met
+groote, nog niet geëxploiteerde bosschen zijn bedekt, waardoor de
+bergen een prachtig maar somber aanzien krijgen. Heel in de diepte van
+de kloof stuwt de hongaarsche Jiul, gevoed met de roemeensche rivier
+van dien naam, haar onstuimig water tusschen al de hindernissen door,
+die in de rotsachtige bedding in den weg komen. Nu eens in het nauw
+gebracht tusschen rotswanden, schuimt en bruist en springt de rivier
+voort; dan weer breidt zij zich rustig uit te midden van het groen,
+dat tot het water voortloopt.
+
+Soms is de rivier zoo woedend, dat zij een stuk van den nieuwen,
+met groote kosten aangelegden weg met zich mee sleurt. Men kan in
+West-Europa zich geen denkbeeld maken van dat snelle wassen der
+rivieren, en het komt niet alleen in de lente voor, als de sneeuw op
+de bergen smelt, maar ook in het hartje van den zomer.
+
+De weg is wel niet te vergelijken bij de wonderschoone wegen in
+Zwitserland, maar hij roept de herinnering wakker aan de mooiste dalen
+van Schwarzwald en Jura en heeft nog woester, grootscher karakter.
+
+Dicht bij den uitgang van het dal staat in een omheinde ruimte het
+nederige klooster Naïch. Dat witte kloostertje, waarvan het aardige
+kerkje met de driedeelige vensters van buiten aan alle kanten met
+mooie fresco's is versierd, wordt op 't oogenblik nog door enkele
+monniken bewoond.
+
+Weldra worden de bergen lager en staan verder uiteen. De Jiul, die
+niet langer door rotsen beperkt wordt, stroomt door een bedding, die
+tienmaal te breed is voor haar wateren, en de wouden verdwijnen, om
+plaats te maken voor gewoon bouwland. Eerst nadat wij dertig kilometer
+hadden afgelegd, ontdekten wij enkele houten huisjes met puntige daken
+op zijn Turksch en bedekt met planken van berkenhout. Hoe armoedig ze
+ook mogen wezen, alle huisjes zijn van elkander afgescheiden en zijn
+door een schutting omgeven. In Roemenië zijn, evenals in de meeste
+oostersche landen, levende hagen onbekend. Men maakt afsluitingen
+van planken of palen, van doode takken of van rijswerk. Die kleine
+boerenhoeven hebben, al zien ze er ook nog zoo ellendig uit, toch een
+echte verbetering gebracht in het lot van den Roemeniër. Hij heeft
+thans een eigen huis, een stal, een maïszolder, een varkenshok, terwijl
+hij te voren eeuwen lang onder de heerschappij der Bojaren gewoond
+heeft in holen, die twee meter diep in den grond waren uitgegraven
+en onder een dak van rijswerk met aardkluiten belegd. Voor elk van
+deze woningen ligt nu een veranda, waar het gezin des zomers slaapt,
+omdat de groote hitte het huis van binnen onbewoonbaar maakt. Des
+avonds worden er matrassen en dekens neergelegd, die 's morgens weer
+worden weggenomen.
+
+Oudtijds wilde een vroom gebruik, dat ieder boer vóór de deur van zijn
+huis een schotel met water plaatste ten gebruike der voorbijgangers
+en der reizigers; tegenwoordig ziet men vóór elke hoeve een pomp,
+waarbij ieder naar welgevallen zijn dorst kan lesschen.
+
+De monumentale deur, die de omheining afsluit, is een der sieraden
+van een roemeensch huis; men vindt zoo'n deur overal, bij de
+grootste, zoowel als bij de kleinste hoeven, bij de villa's en bij
+de kloosters. Die deuren zijn op eigenaardige en soms zeer artistieke
+wijze uitgesneden.
+
+De Bojarenheerschappij werd eerst in het land gevestigd op het
+eind der 14_de_ eeuw. Radu of Rudolf XIV kwam, met den steun van
+den griekschen patriarch Niphon, op het denkbeeld een adelstand in
+het leven te roepen op het voorbeeld van den byzantijnschen adel en
+veranderde de hofambten zóó, dat ze recht gaven op adellijke titels.
+
+Dit was de aanleiding tot het ontstaan van den stand der Bojaren. Later
+kwam onder de Fanarioten een stroom van grieksche avonturiers het land
+binnen, in het gevolg der vorsten, die hen bij voorkeur tot eereambten
+riepen. Zoo ontstond er in het land zelf een vreemde aristocratie, een
+lage, verdorven, winzuchtige klasse, die de inboorlingen onderdrukte
+en ze onbeschaamd uitmergelde. Die nieuwe adel was erfelijk tot in
+het tweede geslacht.
+
+Elke Bojarentitel gaf recht op een zeker aantal boeren, die alleen aan
+hun heer belasting hadden te betalen. Zestig duizend gezinnen werden
+aldus in den dienst der Bojaren gesteld. Die ongelukkige landbouwers,
+hoewel niet precies gebonden aan den grond, hadden niet het recht,
+van heer te veranderen en mochten hun grond alleen verlaten met
+toestemming van den eigenaar.
+
+"Nog in 1856", zegt Elisé Reclus, "waren 5 à 6000 Bojaren heeren
+en meesters van het land en zijn bewoners. Maar er bestond groote
+ongelijkheid onder hen; de meesten waren slechts kleine grondbezitters,
+terwijl 70 vazallen in Walachije en 300 in Moldavië met de kloosters
+bijna al den grond onderling hadden verdeeld.
+
+In 1864 kwam er, met de secularisatie van de kloosters, ook een einde
+aan de lijfeigenschap der boeren. Elk gezin verkreeg een stuk land,
+afwisselend tusschen 3 en 6 H.A., naar gelang het één koe hield,
+twee ossen en een koe, of vier ossen en een koe. De hectare werd hun
+eigendom tegen den prijs van 60 gulden, betaalbaar aan den staat in
+vijftien jaarlijksche aflossingen.
+
+Het aantal boeren, dat op die manier land in bezit kreeg, steeg in
+'t begin tot 450000, maar in 1880, toen er een nieuwe verdeeling van
+den grond door den staat plaats had, kwamen er nog 100000 bij.
+
+Ondanks die hervorming behooren de groote bronnen van rijkdom nog aan
+den staat en de oude Bojaren. De staat exploiteert namelijk zelf de
+onuitputtelijke zoutmijnen, hij is eigenaar van de petroleumhoudende
+terreinen; voor het grootste deel zijn de bosschen, die een vijfde van
+het grondgebied bedekken, in zijn bezit. Wat de Bojaren betreft, zij
+hebben enorme eigendommen in handen, hun door de woiwoden afgestaan,
+en waarvan de uitgestrektheid van 4 tot 8000 H.A. bedraagt.
+
+Die eigendommen kunnen niet dan in hun geheel verkocht of vervreemd
+worden; de wet verbiedt hun verbrokkeling. Buitendien is door art. 7
+der grondwet bepaald, dat vreemdelingen geen vaste goederen in Roemenië
+mogen bezitten. Zij kunnen niettemin van een Roemeniër erven; maar in
+dat geval heeft de staat het recht, hen te verplichten hun bezittingen
+te verkoopen, tenzij ze zich laten naturaliseeren. Dat kan geschieden
+bij Parlementsbesluit na tien jaren verblijf in het land. Er zijn
+nog andere verzachtingen van de bepalingen, die op vreemdelingen
+betrekking hebben. Zoo kunnen ze bijvoorbeeld huizen bezitten in de
+steden, en er bestaat plan, om de verkrijging van vaste goederen
+mogelijk te maken voor buitenlandsche maatschappijen, in geval de
+meerderheid der aandeelhouders uit roemeensche burgers bestaat.
+
+De wijze, waarop die groote bezittingen worden geëxploiteerd is nog
+al eigenaardig. Op een vastgestelden dag roept de burgemeester de
+gezinnen uit zijn dorp op en verdeelt onder hen, tegen een dikwijls
+belachelijk laag loon, de gronden, die bebouwd moeten worden. Het
+loon wordt vooruit betaald, maar de geheele oogst valt toe aan den
+eigenaar. Behoef ik nog te zeggen, dat de ongelukkige boeren, die
+vroeger zoo slecht behandeld werden, dat tegenwoordig nog worden? In
+vele gevallen worden ze lomp bejegend en zelfs wel geslagen.
+
+Verscheiden oude Bojaren, vooral in Moldavië, besturen zelf de
+landbouwondernemingen op hun goederen en hebben uitgebreide corpsen
+arbeiders in het werk, terwijl zij tien maanden van het jaar er
+wonen. Maar in het hartje van den winter gaan ze reizen en gaan hun
+inkomsten te Boekarest, Weenen en Parijs verteren.
+
+Op den weg van Targu Jiul komen wij groote wagens tegen. Zeven of
+acht paar ossen, het eene paar achter het andere en bestuurd door
+in het wit gekleede boeren, trekken landbouwmachines en zware karren
+met nieuwerwetsche artikelen voor den modernen landbouw. Vroeger ging
+het dorschen in Roemenië met behulp van ossen, die het koren op den
+dorschvloer trapten. Tegenwoordig is de dorschmachine er doorgedrongen,
+en de kleine eigenaars vereenigen zich, om samen stoomdorschmachines
+te koopen.
+
+Mannen en vrouwen te paard gaan naar de stad; spiernaakte kinderen
+vluchten bij onze nadering. De dorpen worden grooter; de huizen
+zijn netter onderhouden, en op de palen van de afsluitingen staan
+allermerkwaardigste potten en vazen omgekeerd, om uit te lekken en
+te drogen. Aardewerkfabricatie is inderdaad een der belangwekkendste
+takken van de roemeensche klein-industrie. Er worden zelfs markten
+van aardewerk gehouden, en men vraagt zich af, hoe de Roemeniërs zoo'n
+oneindige verscheidenheid van gebruiksvoorwerpen kunnen aanwenden.
+
+Bij den ingang der stad waren geheele gezinnen aan den wegrand gezeten,
+in een kring op den grond gehurkt in volkomen sans gêne. Zedigheid is
+waarschijnlijk niet de hoofddeugd der roemeensche boerinnen; misschien
+ook bestaan er daar andere begrippen op dat punt dan bij ons, en het
+is waar, dat hoe meer men het Oosten nadert, des te inschikkelijker
+wordt men voor het déshabillé.
+
+Wij zijn te Targu Jiul, de eerste belangrijke plaats in Roemenië. Het
+is een stad van 3000 inwoners, waar een school in aanbouw de aandacht
+trekt, omdat zij als modelschool aangewezen wordt.
+
+Het hôtel, waar wij afstappen, ziet er zeer goed uit en, hoogst
+aangename verrassing, de eigenaar spreekt Fransch. Maar wij moeten nu
+kennis maken met de roemeensche keuken! O, die roemeensche keuken! Zure
+soepen, waar een half dozijn sardines in drijven. Is dat niet iets,
+om u op slag den gretigsten eetlust te benemen?... Geen roastbeef,
+noch biefstuk.... Runderen worden niet geslacht; zij dienen enkel als
+trekdieren. Varkens loopen op straat rond, maar ze worden evenmin
+geslacht, in den zomer ten minste niet, onder voorgeven, dat het
+vleesch maar twee of drie dagen goed blijft. Kippen krijgt men meer
+dan genoeg, maar die welke ons aan tafel werden voorgezet, zijn
+magere beestjes, zoo hard gebraden, dat ze bijna geheel uitgedroogd
+zijn. Schapenvleesch, trossen gekookte maïs en een gerecht, dat
+koukouroute heet, schijnen de meest aanbevelenswaardige onderdeelen
+van 't menu.
+
+In de hôtels eet men met muziek. Als gij een orkest van Zigeuners
+treft, hoort ge woeste, heftige, hartstochtelijke muziek; hebt ge een
+roemeensch orkest, dan blijven vuur en gloed achterwege, om plaats te
+maken voor klacht en melancholie. Het is om te schreien, zoo droevig;
+'t is in muziek omgezette smart.
+
+Midden in den nacht worden wij gewekt door een hevig onweêr, zooals
+er bij ons zelden voorkomen. Het is een opeenvolging van lange,
+witachtige bliksemstralen, uitgaande van alle punten van den horizon
+tegelijk en, in éénen door, de markt en de straten der stad met licht
+overstroomend. Tegelijkertijd storten de watervallen van den hemel
+op de aarde neer, en de straten worden tot ware rivieren. 's Morgens
+waren de straten weer droog, en de lucht was zuiver en geurig.
+
+Niettegenstaande den nachtelijken storm was van vier uur af de
+markt, die tegenover ons hôtel werd gehouden, buitengewoon druk en
+levendig. Men kan zich niets aardigers en schilderachtigers denken dan
+die markten, waar de bewoners uit de naburige dalen samenkomen. Die
+laatsten komen naar de stad in met een paar ossen bespannen karren,
+of op den rug van een muilezel, door de vrouwen bereden op dezelfde
+wijze als door de mannen. Zij hebben vaak een reeks van een vijftiental
+bijeengebonden kippen bij zich, die er erbarmelijk uitzien. Enkele
+vrouwen komen op de markt met leêge handen; maar met zeer gevuld
+jakje. Als ze ter plaatse zijn, steken ze de hand vóór in hun
+halfgeopend gewaad, dat daar trouwens altijd voor zak dient en halen
+er, 't zij een kip, 't zij een eend uit; ik heb er zelfs gezien,
+die uit die bergplaats een speenvarkentje voor den dag haalden,
+dat daarna moederlijk in de armen werd gedragen.
+
+Doch het origineelste zijn zij, die uit de stad terugkeeren met de
+meest uiteenloopende voorwerpen in haar geïmproviseerden zak. Die
+hangt dan zwaar omlaag op den boezelaar, en maakt bij elke schrede een
+rinkelend geluid van aardewerk of men hoort er den triomfkreet van een
+haan uit opstijgen, die op de markt een koopster heeft gevonden. De
+vrouwen staan of zitten er langs de trottoirs met haar koopwaar vóór
+zich. De verkoop van de producten is niet zeer winstgevend. Men betaalt
+30 centimes voor een kip, 10 centimes voor vier eieren, en 15 centimes
+voor vier liter wijn. Toch zien ze er niet uit, of ze gebrek lijden. Ze
+zijn vroolijk en vriendelijk en gaan naar de markt als naar een feest.
+
+Haar kleeding, van onberispelijke netheid, is tevens niet
+onelegant. Zij dragen een zeer wijd linnen hemd, versierd met
+borduursel van blauwe en roode wol. Vóór en achter wappert een
+boezelaar, de catrinza, van wol met breede strepen. In andere plaatsen
+hullen ze zich bij wijze van japon in een stuk geweven stof, die zeer
+stijf is en rijk versierd met motieven in kleuren. De jonge meisjes
+loopen altijd blootshoofds met een op den rug hangende vlecht. Alleen
+de getrouwde vrouwen dragen over het hoofd en de schouders een sluier
+van zeer lichte stof en in enkele steden hebben zij een mannenhoed op,
+die niet zeer gracieus staat.
+
+De kleeding van de mannen herinnert aan de oude dracht der Daciërs,
+zooals zij op de Trojanus-zuil is weergegeven. Zij bestaat uit een hemd
+van grof linnen, om het middel bevestigd met een breeden leêren gordel,
+die voor zak dient. Onder het hemd wordt de linnen broek gedragen,
+gewoonlijk sluitend van de knie tot den enkel.
+
+De Roemeniër uit het laagland, vooral de Walach, heeft zwarte oogen,
+een gebronsde tint en een zacht, sterk sprekend gezicht. Nog in onze
+dagen vertoont hij de sporen van het droevig lot, dat hij zoo lang
+heeft moeten dragen. Hij is tegelijk beschroomd, geduldig, bijgeloovig
+en fatalistisch.
+
+Al vroeg in den morgen wacht onze met drie paarden bespannen victoria
+aan de deur van het hôtel, en na ons van mondvoorraad voor den dag
+te hebben voorzien, gaan wij op weg naar Tismana.
+
+Het landschap, waar we door rijden, is zeer schilderachtig. Op dichte
+groepen hoog eiken hakhout langs den weg volgen de groote wouden,
+reuzenbosschen, waar de boomen prachtige afmetingen erlangen. De dorpen
+zijn armoedig en vuil, en het geeft een bedrukkend gevoel, te rijden
+door die vruchtbare dalen der Karpathen, en te constateeren, dat er
+alle sporen van werkzaamheid ontbreken. Maar de arme heeft in dit land
+bijna geen behoeften; hij heeft maïs in huis en uien en brood, een brok
+zout en kaas, en hieraan heeft hij genoeg. Het bosch levert hem hout
+en zijn kleêren worden thuis door de vrouwen gesponnen, geweven en
+genaaid. Elke woning heeft dan ook haar weefgetouw. Van hennep wordt
+het grove linnen gemaakt, waaruit in hoofdzaak kleederen van mannen
+zoowel als van vrouwen zijn vervaardigd. Gesponnen wol dient voor het
+maken der lakensche mantels voor de boeren en voor huishouddekens. Met
+meekrap of lakmoes gekleurd, dient die wol ook voor het weven van de
+veelkleurige boezelaars, die de vrouwen dragen en voor de versiering
+van de linnen hemden met allerlei curieuse en artistieke borduursels.
+
+Ik kan hier nog bijvoegen, dat tot op den leeftijd van zes à zeven
+jaar de meeste kinderen geheel naakt loopen, wat practisch en zuinig
+moet heeten. Des avonds alleen trekt men hun een hemdje aan tegen de
+koude van den nacht.
+
+Vlak bij Tismana ontmoeten wij talrijke groepen, los en vrij op
+den grond gelegen vóór hun deuren. Als bij instinct staan ze op,
+als ze ons zien naderen en blijven staan als teeken van eerbied,
+tot we voorbij zijn. Die groepen zijn voor 't meerendeel Zigeuners.
+
+De oorsprong van dit eigenaardige ras is lang een punt van strijd
+gebleven. Het schijnt tegenwoordig vast te staan, dat ze uit Hindostan
+afkomstig zijn. Oude charters, die te Tismana teruggevonden zijn,
+spreken al van Zigeuners, die in de 14de eeuw in slavernij naar
+Walachije werden gekracht.
+
+Werkelijk zijn de Zigeuners in Roemenië eeuwen lang in een toestand
+van smadelijke dienstbaarheid gehouden, terwijl ze overal elders reeds
+de vrijheid hadden gekregen. Zij bleven het eigendom van den staat,
+de Bojaren en de kloosters tot 1827, het jaar van hun bevrijding. Hun
+aantal is betrekkelijk gering; in heel Roemenië komen er tegenwoordig
+niet meer dan 260000 voor.
+
+Onder al de wisselvalligheden van hun treurig bestaan hebben de
+Zigeuners hun type, hun taal en hun gewoonten behouden. Het type is
+zeer bijzonder en is merkwaardig zuiver door de eeuwen heen bewaard
+gebleven. De taal, die zij spreken onder elkander, is een hindoesch
+dialect, dat veel op eenige sanscrietsche tongvallen gelijkt. Eerst
+sedert hun vrijverklaring komen gemengde huwelijken tusschen hen en
+Roemeniërs voor. Ze hebben een ovaal gelaat en prachtige, schitterende,
+zwarte oogen. Het zeer zwarte haar laten zij als een bos groeien en
+nooit maakt het kennis met een kam. De neus is recht, met een lichte
+arendswelving; de tanden behouden hun schitterende witheid in alle
+omstandigheden, zelfs bij het overmatig gebruik van tabak, waaraan
+mannen en vrouwen zich overgeven.
+
+Velen van hen zijn landbouwers en anderen beoefenen het smids- of
+het koperslagersbedrijf. Maar ze zijn vooral muzikanten, en zonder
+eenige theoretische kennis brengen ze met veel gevoel en uitnemend
+talent de liefelijkste melodieën ten gehoore.
+
+Wij gaan nu door bekoorlijke boschjes, waar aan alle kanten beekjes
+onder de struiken ritselen, zooals zij neergedaald komen van de
+naburige hoogten en den stoffigen weg met hun gemurmel begeleiden.
+
+Links van ons wordt het landschap beheerscht door het klooster van
+Tismana, zooals het daar leunt tegen den dichtbegroeiden berg en op
+een vooruitspringend gedeelte van de rotsen is aangelegd. Een waterval
+vloeit schuimend onder het klooster naar beneden en stort zich met
+één sprong in het dal, waar hij nog trillend van den val in de diepte,
+zijn loop vervolgt tusschen de donkere boschjes naast ons.
+
+De abdij van Tismana, die vroeger zoo beroemd was, bezit thans geen
+anderen rijkdom meer dan zijn prachtige ligging en heerlijke omgeving.
+
+Een vijftiental monniken leiden er nog een armoedig bestaan. Sinds
+de secularisatie van de kloosters in 1864, dat is dus sinds den tijd
+toen zij beroofd werden van hun bezittingen en kostbaarheden, bepaalt
+de regeering zich ertoe, aan elken monnik 70 centimes per dag te geven
+voor hun voeding en 50 francs per jaar voor kleeding. De rijke sieraden
+en kostbare ikons zijn hun afgenomen en worden thans tentoongesteld in
+het museum te Boekarest, waar ze hun typische belangrijkheid natuurlijk
+hebben verloren. Er heerscht dan ook groote ellende in die kloosters,
+en de cel van een der monniken, waar men ons heen brengt, om van het
+prachtig uitzicht te genieten over het dal, is een akelig verblijf
+met geen andere meubels dan een stroozak.
+
+Vroeger, in den tijd van hun grootheid, toen herbergen in Roemenië iets
+onbekends waren, boden de mannen- en de vrouwenkloosters de ruimste
+gastvrijheid aan, en vriendelijk werd ieder vreemdeling opgenomen,
+die aan hun deur klopte.
+
+Zij waren zelfs het doel geworden voor kortere of langere uitstapjes,
+en de burgerij uit de steden kwam er samen, om er den zomer te slijten.
+Er slopen allerlei misbruiken in bij dat leven van wereldsche
+ledigheid, dat daar langzaam aan binnendrong in het kloosterleven en
+dat zelfs, naar het schijnt, een der redenen was van de secularisatie
+der kloostergoederen. Tegenwoordig, nu de monniken het armoedig
+hebben en zelf alle werkzaamheden op het veld moeten verrichten,
+zijn de kloosters stil en verlaten geworden. Enkele kalme gezinnen,
+die de hitte in de vlakte willen ontloopen, komen er nog wel eens
+rust en koelte zoeken. De monniken verhuren hun kamers, maar zij
+bieden niet anders aan dan een legerstede in die ruimten. De logés
+moeten zelf in al hun andere behoeften voorzien.
+
+Men komt het klooster binnen langs een vierkant voorplein, waar
+men de gebouwen ziet, bestemd voor de vreemdelingen. Er zijn op dit
+oogenblik twee welgestelde families uit Krajowa, waarvan de dames ons
+vriendelijk als tolk dienden bij den portier, een prachtigen monnik
+met lange haren en zwarten baard.
+
+Er is een tafel neergezet in het klooster ten gebruike van
+de vreemdelingen die hun ontbijt in het klooster wenschen te
+gebruiken. Maar wij mochten ons inderdaad gelukkig achten, omdat wij
+er aan gedacht hadden proviand mede te nemen, en niet vertrouwd te
+hebben op den regel, die al zeer oud is en die de kloosters verplicht
+vreemdelingen drie dagen lang te herbergen en te voeden. De portier,
+die ons bediende, had zelfs geen brood ons aan te bieden. Alleen had
+hij ronde, harde, platte beschuiten als enorme medailles, met een
+afbeelding van het klooster op den eenen en een van den patroon der
+abdij Sint Nicodemus op den anderen kant.
+
+De monniken houden zich bezig met de eenvoudigste en meest vermoeiende
+werkzaamheden; maar zij behouden zelfs bij het nederigste werk een
+waardigheid, die eerbied afdwingt. Armoede is geen schande.
+
+Zij belijden den orthodox griekschen godsdienst. Tot 1864 was de
+kerk onderworpen aan het patriarchaat van Konstantinopel; sinds
+dien werd zij een onafhankelijke, nationale kerk. Haar hoofd is de
+metropolitaan-primaat van Roemenië, die te Boekarest resideert. De
+roemeensche geestelijkheid wordt in twee categorieën verdeeld,
+de monniken van den H. Basilius, die aan het celibaat gebonden
+zijn, en de wereldlijke priesters, die mogen huwen. Uit de eerste
+categorie alleen wordt de hooge geestelijkheid gerecruteerd. Zelfs
+onder het turksche protectoraat zijn de Roemeniërs er in geslaagd,
+het verdrag te doen eerbiedigen, waarbij het verboden was moskeeën
+op hun grondgebied te bouwen. Nooit hebben de Turken, het zij tot
+hun eer gezegd, de minste poging gedaan, om dat verbod te overtreden.
+
+
+
+
+II.
+
+Het klooster van Horezu.--Uitstapje naar Bistritza.--Romnicu en de
+pas van den Rooden Toren.--Van Curtea de Arges naar Kampolung.--Pas
+van Dimbo-viciora.
+
+
+Op 25 K.M. af stands van Targu Jiul ligt het klooster van Horezu,
+onmiddellijk bij het stadje van denzelfden naam. Daar de weg nog al
+vermoeiend is, heeft men voor ons gewoon klein rijtuigje vier paarden
+gespannen, alle vóór elkander. Wij volgen juist de tegenovergestelde
+richting van die naar Tismava; doch evenals gisteren rijden we langs de
+hooge bergen van de Karpathen en wij steken dwars over een eindeloos
+aantal dalen, die van de groote hoofdketen afdwalen, om zich in de
+roemeensche poeszta te gaan verliezen.
+
+De dalen zelf zien er niet merkwaardig uit, maar bij elke hoogte
+ontdekken wij ruime vergezichten, die den tempel van dichterlijke
+melancholie dragen. Nu eens gaan we voorbij prachtige eikenbosschen,
+die kolossale hoogten bereiken, dan langs verrukkelijke berkenbosschen
+met zilveren stammen en levend loof. Wij houden halt, soms onder
+een boschje in de diepe schaduw bij een van die groote putten, wier
+eenige arm ten hemel wijst en waar onze arme paarden met lange teugen
+zuiver en kristal-helder water drinken, en dan weer bij een bescheiden
+dorpsherberg, waar we binnengaan, om ons eens te vertreden en ook om
+van die dorpsbinnenhuizen een voorstelling te krijgen.
+
+En terwijl in de gelagkamer onze koetsier zijn fleschje tzuica drinkt,
+of pruimelikeur, die uit zeer kleine fleschjes geschonken wordt,
+in één teug te ledigen, brengt de waard ons naar de achterkamer,
+de eerezaal. Wij zien er als voornaamste meubel een divan, die als
+bed kan dienen en in den vloer is vastgeschroefd. Een mooi gestreept
+tapijt ligt erover en kussens met allerlei borduursels en roode en
+witte letters. Tegen de muren hangen chromolithografieën, afwisselend
+met groote strikken van wit linnen, op dezelfde wijze geborduurd en
+van initialen en datums voorzien. Er is in het geheele huis geen
+kast, noch in den muur, noch los in de vertrekken. Daarvoor in de
+plaats staan er langwerpige houten koffers of kisten naar turksch
+en servisch gebruik, waar men door elkaâr schoenen en vaatwerk en
+juweelen in bergt, kortom al wat men bezit.
+
+De middenzaal wordt door het gezin bewoond. Men ziet daar
+de weefstoelen, dan divans, allerlei aardewerk, heel eenvoudig
+keukengereedschap en een langwerpige tobbe, in den vorm van een boot in
+een boomstam uitgehold. Die tobbe, die men in alle huizen terugvindt,
+bewijst de meest verschillende diensten. Het is de draagbare wieg
+der kinderen, de waschtobbe van de moeders en de etensbak der beesten.
+
+In het algemeen koken de Roemeniërs bij mooi weêr in de open lucht,
+'s Avonds groepeeren zich geheele gezinnen om een vuur, waarop de
+mammaliga kookt, de nationale schotel, een dikke brij van maïsmeel
+in zout water gekookt, en tegen den nacht geeft het roode schijnsel
+van het vuur, dat al die witte gedaanten, die er zich omheen dringen,
+verlicht, aan het landschap iets sombers en dreigends.
+
+De waard zet ons, na de honneurs van zijn huis te hebben waargenomen,
+zijn besten wijn voor, die _entre nous_ niet drinkbaar is, daarna
+brengt hij ons naar de plaats bij zijn huis, waar een soort van rad is
+opgericht, een russische schommel, hier het Groote Rad van de parijsche
+tentoonstelling in zijn eenvoudigsten en meest rustieken vorm. Men
+ziet die raderen nog al eens, zoowel in Moldavië als in Walachije.
+
+De dorpen, die wij door trekken,--de weinige dorpen, zou men moeten
+zeggen, want het land is dun bevolkt,--lijken alle op elkander. Het
+zijn altijd dezelfde boerenhuizen, die men er ziet, met planken
+daken, en waar varkens van allerlei kleuren voor rondloopen met een
+driehoekigen ijzeren ring door den neus, dan ganzen en eenden en
+daartusschen naakte kinderen. Uit die hoeven stuiven vaak groote
+honden te voorschijn, die tegen het rijtuig blaffen en achter ons
+aan hollen, tot de koetsier met een flinken zweepslag hen tot orde
+en welvoegelijkheid roept.
+
+De dorpskerken, alle gelijk, zijn in nieuw-byzantijnschen stijl
+opgetrokken en trekken van verre de aandacht door hun metalen koepels
+en hun hooge, achthoekige torens met groote boogvensters. Vele zijn
+van buiten met groote fresco's versierd, die er een zeer bijzonderen
+stempel op drukken. De kerkhoven, die meestal afgezonderd liggen
+te midden van de velden, zijn vol van zware byzantijnsche kruisen,
+beschilderd en versierd met vrome figuren op gouden fond. Ook langs
+den weg staan veel kruisen, die niets met graven te maken hebben,
+kruisen, die als in veel berglanden, door vrome geloovigen zijn
+opgericht. Zoo ziet men vaak een kruis naast een bron of zelfs wel
+bij een eenvoudigen put.
+
+Op den middag houden we stil te Podovraj, een aardig plaatsje,
+middelpunt, van waar uit men verscheiden belangwekkende uitstapjes
+kan maken. Wij vinden er veel roemeensche familiën, die er hun
+zomerverblijf hebben opgeslagen.
+
+De Roemeniërs gaan op eenvoudige en goedkoope manier _en
+villégiatura_. Zij hebben eigenlijk geen ander koel zomerplaatsje
+dan Sinaïa, de koninklijke residentie, waar de élite van 't
+gezelschapsleven samenkomt; enkele badplaatsen als Slanic in Moldavië
+en Calimanesti, en een paar deftige lustoorden in de bergen, als
+Kampolung, Ocna en nog enkele. Daarom gaan families met beperkte
+middelen, die de brandende hitte der vlakte willen ontvlieden, bij
+voorkeur naar de dorpen. Daar gaan ze een accoord aan met de eene of
+andere Zigeunerfamilie, die hun haar woning voor één of twee maanden
+afstaat. Men installeert zich dan in zoo'n primitief huis en brengt er
+de vacantie door te midden der bosschen en der woeste Karpathennatuur,
+gelukkig als er een herberg in de buurt is, van waar ze hun eten
+kunnen laten komen. In dien tijd kampeeren de Zigeuners hier of daar;
+die nemen het zoo nauw niet en hebben hun nomadenbloed behouden.
+
+Te Horezu moesten wij de keus van ons logement aan den koetsier
+overlaten. Hij brengt ons in een soort van hoeve, die volkomen
+ledig is. Niemand in de herbergzaal, niemand in de kamers, waar
+wij haastig en tersluiks een blik in werpen. Maar alles ziet er zoo
+vuil, zoo afschuwelijk vuil uit, dat wij niet kunnen besluiten, er
+den nacht door te brengen en op de zoek gaan naar een meer passend
+verblijf. Na veel zoekens vinden wij een minder voorhistorische,
+zelfs bijna moderne herberg. De waard laat ons kamers zien, waar de
+bedden wel door divans zijn vervangen op roemeensche manier, maar
+waar de lakens van een witheid zijn, die een uitstekend voorteeken is.
+
+Helaas! het voorteeken heeft bedrogen. Den geheelen nacht zijn de
+springende insecten in de weer. Noch ammonia, noch eau de cologne
+helpt er iets tegen en slapeloos brengen wij den nacht door.
+
+Het stadje Horezu is bekoorlijk en druk. De huizen, minder op zichzelf
+staand dan te Targu Jiul, zien er beter uit met hun in de straat
+naar voren springende balkons. De bewoners, vooral de vrouwen, zien
+er vroolijker uit, hebben zelfs iets joligs. Des avonds dringen naar
+het eind van de hoofdstraat, waar wij logeeren, vreemde liederen tot
+ons door, gezongen door van het werk terugkeerende meisjes. Het zijn
+turksche melodieën met zeer bijzondere modulaties, en het gezang is
+werkelijk boeiend, zoo boeiend, dat wij de groepen volgen tot op het
+oogenblik, dat zij uit ons oog verdwijnen, altijd nog zingend en de
+echo's voortstuwend van hun trillers en hun hooge noten.
+
+Op twintig minuten afstands van de stad ligt het klooster van
+Horezu. Men gaat per rijtuig langs den grooten weg tot aan den
+heuvel, waarboven de indrukwekkende steenmassa's van de oude abdij
+verrijzen. Daar wordt de weg zoo steil en steenachtig, dat wij te
+voet verder moeten gaan. Halverwege de helling zien we een monnik van
+gemiddelde grootte, die met ons den lijdensberg bestijgt. Wij gaan
+schrede voor schrede achter hem aan, zooals hij ons daartoe schijnt uit
+te noodigen met den vriendelijken glimlach, zich afteekenend onder den
+fijnen knevel, en spoedig betreden wij na hem het groote binnenplein
+van het klooster, waar op dit oogenblik veel menschen bijeen zijn. Een
+leekenbroeder treedt op ons toe, en na een korte samenspraak met
+den monnik, die ons had binnengeleid, wendt hij zich tot ons en zegt
+in zeer correct Fransch: "Mevrouw, de overste noodigt u uit in het
+salon te gaan." Wij waren grootelijks verrast. Wij wisten niet, dat
+het klooster van Horezu, dat ten allen tijde een mannenklooster was
+geweest, een nonnenklooster was geworden, de kleeding en de knevel
+van de overste hadden ons geheel op een dwaalspoor gebracht. Werkelijk
+is de kleeding van de nonnen in Roemenië volkomen gelijk aan die der
+monniken. Zij dragen dezelfde zeer ruime zwarte pij met wijde mouwen
+met een zwart wollen koord om het middel gesloten. Daaraan hangt
+de rozenkrans en op het hoofd hebben ze op de kortgeknipte haren
+hetzelfde stijve, ronde mutsje, iets lager echter dan bij de mannen.
+
+Voor profane menschen, zooals wij, zou de vergissing noodlottig
+kunnen worden, te meer daar, toen wij de superieure ontmoetten, zij
+ongesluierd was. De sluier wordt alleen bij plechtige gelegenheden
+gedragen en bij het zingen in het koor.
+
+Daar zij tegenover ons de plichten der gastvrijheid wil nakomen, gaat
+zij ons vóór naar de bovenverdieping en brengt ons in een eenvoudig
+salon, op oostersche wijze gemeubeld, dus langs den geheelen wand
+voorzien van breede divans. Een jeugdig nonnetje gaat naar turkschen
+trant rond met een blaadje, waar confituren en glazen ijswater op
+staan. Na eenige minuten pratens geven wij den wensch te kennen,
+eenige photografieën te nemen, waarna de overste dadelijk allen om
+zich verzamelt en wij ze weldra in plechtgewaad vóór den hoofdingang
+der kerk bijeen vinden.
+
+De abdij van Horezu is een der indrukwekkendste en best in stand
+gebleven kloosters van Roemenië. Eertijds een mannenklooster, is het
+nu in een hospitaal veranderd onder leiding van grieksch-orthodoxe
+zusters. Men moet zich dan ook niet verbazen over den droevigen
+aanblik, dien op sommige tijden de pleinen en de toegangen van het
+klooster aanbieden. De menschelijke ellende in haar meest afzichtelijke
+vormen en van den meest weerzinwekkenden aard komt hier verlichting
+van haar lijden zoeken. De zusters ontvangen ieder van den staat
+niet meer dan 35 centimes per dag, terwijl de monniken het dubbele
+krijgen. De regeering beweert, dat vanwege den van haar gevorderden
+arbeid zij gemakkelijker in hun behoeften voorzien.
+
+Het klooster van Horezu werd gesticht in de laatste helft der 17_de_
+eeuw door Constantin Brancovan, voorlaatsten inlandschen woiwode
+van Walachije, die in het geheim er naar streefde, zijn land van
+het turksche juk te bevrijden en door de Bojaren aan den sultan werd
+overgeleverd. Hij stierf te Konstantinopel den marteldood.
+
+Uit de verte lijkt het klooster een middeleeuwsch kasteel, met zijn
+grooten toren en de overblijfselen van versterkingen. Maar pas heeft
+men het binnenplein betreden, of alles verandert van aanzien.
+
+Prachtige boomen werpen er hun schaduw over de gebouwen, welker
+bovenverdiepingen uitkomen op een rijke zuilengalerij, en naast
+de vroegere appartementen van den vorst springt een keurig klein
+paviljoentje naar voren.
+
+De kerk staat, als bij de meeste kloosters hier, midden op het
+plein. Zij is in zeer zuiveren romaanschen stijl opgetrokken, naar
+ons wordt verzekerd. Feitelijk is het de byzantijnsche, eenvoudig en
+streng van aanzien, zonder overlading met versierselen. Het portaal
+is rijk versierd met schilderwerk op gouden grond. Dit mooie kerkje
+diende met dat van Curtea de Arges als model voor het roemeensche
+paviljoen op de laatste parijsche tentoonstelling.
+
+Op den weg naar Romnicu waren verscheiden dorpen feestelijk getooid. Er
+is iets origineels in die kalme feestelijkheden, in dolce far niente
+gesleten. De vrouwen groepeeren zich aan den eenen kant van den weg,
+de mannen aan den anderen. Als de tijd voor dansen daar is, voegen
+zich de groepen te zamen, en men kan zich moeilijk iets bekoorlijkers
+voorstellen dan die aardige dorpstooneeltjes. Maar de menschen zijn
+uiterst beschroomd en verlegen, en als men van hun pleizier getuige
+wil zijn, moet men de grootste discretie in acht nemen.
+
+Wij houden stil in het dorp Tomsani; en omdat het moet, maar ook om
+de stijfheid uit onze beenen te loopen, leggen wij te voet een visite
+af in het klooster van Bistritza.
+
+Dat uitstapje, zoo hoog geprezen door onze gidsen, en waarvan het
+heette, dat er een uur mee gemoeid was, kost ons drie volle uren. Daar
+wij het midden op den dag waren, in de brandende zon, worden we er
+haast wanhopig onder.
+
+Maar er is veel schoons in het dal te bewonderen. Hooge, met
+bosschen bedekte bergen omsluiten den horizon en langs den weg staan
+boerenhoeven, waarin en waaromheen alles welvaart ademt. Op de rustieke
+binnenplaatsen zijn in de dichte schaduw vrouwen in haar bijbelsche
+kleederdracht bezig. Ze hebben volle klossen in de hand en spinnen
+de voor 't huisgezin bestemde wol.
+
+Maar de aanblik dier bekoorlijke tooneeltjes stelt mij niet schadeloos
+voor de vermoeienis, die de slecht gebaande weg mij bezorgt, een weg
+vol kuilen en zonder eenige schaduw.
+
+De abdij van Bistritza, tegenwoordig in een militaire school
+herschapen, bezorgt ons een heele ontgoocheling. Bij 't binnenkomen
+krijgt men den indruk van een imposant gebouw, doch het is stijlloos
+en, laat ons het maar zeggen, onbelangrijk. De dienstdoende officier
+is daarvan zoozeer overtuigd, dat hij zich ertoe bepaalt, ons een
+bezoek aan den waterval voor te stellen, die in een holte van de
+rots achter het klooster neerschuimt. Na de teleurstelling, zoo juist
+ondervonden, lacht ons die tocht niet toe, en wij keeren haastig op
+onze schreden terug.
+
+Wij ontmoeten een boer, die na wat heen en weer praten erin toestemt,
+ons zijn karretje te leenen en zijn paard, terwijl zijn buurman ons een
+pony zal bezorgen, om de zaak volledig te maken. De kar is een soort
+van birdj; twee planken, aan beide kanten met touwen vastgemaakt,
+zijn de banken en bij wijze van tapijt hebben we een dik bed van
+geurig hooi.
+
+Wij rijden hortend en stootend weg. Bij elken modderpoel, en er waren
+nog al zoo eenige, worden wij door elkander geslingerd, en tot tweemaal
+toe werd onze koetsier, een kereltje van een jaar of vijftien, buiten
+den wagen geworpen; maar hij klemt zich vast aan den dissel en springt
+weer vlug op zijn plaats met een lenigheid als van een eekhoorn. Wat
+ons aangaat, wij klemmen ons aan de banken vast met het vooruitzicht,
+ons als geradbraakt te zullen voelen, wanneer we onze plaats van
+bestemming hebben bereikt.
+
+Plotseling, _krak_, gaat het, _krak_! De achterbank is gebroken,
+daar liggen wij op het hooi onder in den wagen. In dien hopeloozen
+toestand vindt ons eindelijk onze koetsier van Horezu, die, ongerust
+over ons lang uitblijven, ons tegemoet gereden was, zoo ver als de
+slechte toestand van den weg het hem vergunde.
+
+Tusschen Pomsani en Romnicu is het landschap prachtig, vol dichterlijke
+woestheid. Het is een reusachtige steenwoestijn, waar wij doorheen
+moeten. De hooge keten der Karpathen blijft ons links op zij, en
+de voorbijgangers zijn al even zeldzaam als de woningen langs den
+weg. Zwervende honden loopen er rond, en enkelen zagen wij bezig bij
+het lijk van een onderweg achtergelaten paard. Er is in het landschap
+iets sombers en doodsch. Eerst als wij het dal der Olt naderen, begint
+de streek er anders uit te zien, en de groote kruisen, aan den weg
+geplant, toonen dat er dorpen in de buurt zijn en dat de woestijn
+ten einde is.
+
+Bij een dier dorpen houden wij stil vóór een boerenherberg, die er
+vrij onzindelijk uitziet. Bij den ingang liggen bloedende resten van
+de slacht, en honden, veel honden zwerven er rond, om zich op die
+walgelijke prooi te werpen.
+
+Maar in het dal der Olt wordt het landschap vroolijk en vriendelijk,
+en aan den horizon verrijzen met bosschen bedekte bergen. Boerenwagens,
+met vurige kleine paardjes bespannen en overhuifd door een grooten kap,
+komen uit de stad terug en uit de wijde vooropening kijken aardige,
+kleine, bruine gezichtjes, waar groote, zwarte, intelligente oogen
+uit lichten. Iets verder toonen zware karren met blokken steenzout,
+dat wij in de nabijheid der beroemde zoutbergwerken van Ocna zijn. Wij
+hadden ons voorgesteld, er een bezoek te brengen; maar reeds valt
+de avond, en om zes uur worden de zoutwerken gesloten. Wij zullen
+bovendien nog gelegenheid hebben, die van Slanic in Prahova te zien,
+die, naar het heet, de belangrijkste en mooiste uit Roemenië zijn.
+
+Het stadje Ocna, waarvan wij spoedig de eenige en zeer breede straat
+doorrijden, schijnt wel druk en aantrekkelijk. Mag ik het bekennen? Na
+het slechte logies van de laatste dagen voelen we ons een beetje
+treurig, dat wij hier niet bij de geneugten van Ocna kunnen blijven,
+tusschen die lachende villa's, waar elegante menschen op de balkons
+en veranda's te zien zijn. Wij hebben echter pas onzen spijt onder
+woorden gebracht, of daar zijn we alweer in het open veld tusschen
+gescheurde en vuile en gelapte tenten, waaromheen een dichte menigte
+Zigeuners krioelt. Zij zien er verbazend woest en onheilspellend uit,
+en hun optreden verschilt veel van de zachtheid en goedmoedigheid
+der Zigeuners, die wij tot nu toe in Roemenië hebben ontmoet.
+
+Na drie kwartier rijdens komen we in Romnicu. Dat is een echt
+roemeensche stad. De hôtels met hun galerijen langs de eerste étage,
+gebouwd om binnenpleinen als echte, oostersche karavanserai's;
+de theaters in de open lucht, waar drama's en vaudevilles worden
+opgevoerd; de restauraties, waar Turken met reukwerk uit het serail
+rondgaan; tot de nachtwachts toe, die met geregelde tusschenpoozen
+een scherp en snijdend gefluit doen hooren, dat in de slapende stad
+de echo's wekt juist als 't geroep der schildwachten in vestingen,
+dat alles geeft aan Romnicu een zeer bijzonder karakter.
+
+Geleund tegen het gebergte, ziet het stadje de rijke vlakte van de Olt
+vóór zich uitgespreid met reuzenvelden van tarwe en maïs. Roemenië
+brengt, naar men weet, in overvloed koren voort en voert jaarlijks
+een massa daarvan uit. Maar de boeren bebouwen het land slecht; ze
+verbranden mest en vertrouwen enkel en alleen op de vruchtbaarheid
+van den grond. Daar zij buitendien in 't geheel geen begrip hebben
+van sparen of van zuinigheid, komt er, indien de oogsten door
+overstrooming, hagel of droogte mislukken, dadelijk hongersnood in
+het land.
+
+In Servië is bij een wet van 1889 vastgesteld, dat in elke landelijke
+gemeente gemeenschappelijke voorraadsschuren moeten worden aangelegd,
+die bestemd zijn de gevolgen van schaarschte aan voedingsmiddelen
+te voorkomen, en die in geval van oorlog ook moeten dienen voor de
+behoeften van het leger.
+
+Ieder belastingplichtig Serviër moet jaarlijks 90 K.G. maïs en
+evenveel kilo's graan storten. Als een boer door het een of ander
+ongeval gebrek heeft aan levensmiddelen, ontvangt hij van den
+gemeenschappelijken voorraad wat hij voor voeding en zaaisel noodig
+heeft, op voorwaarde, dat hij het volgend jaar teruggeeft, 't geen
+hij voor zijn oogenblikkelijke behoeften in voorschot heeft gekregen.
+
+Die instelling bleek van onbetwistbaar nut in den servisch-bulgaarschen
+oorlog en bij de overstroomingen van 1897, die even noodlottig waren
+voor Servië als voor Roemenië. Bij de Roemeniërs echter vond men niets
+van dat alles, en dit gebrek aan voorzorgen plaatst hen op een lager
+standpunt. Gelukkig is thans een wetsontwerp aangeboden in den geest
+der servische wet.
+
+Graan is niet het eenige uitvoerartikel uit het district Romnicu. Deze
+geheele hoek van de Karpathen bezit mineralen in overvloed, goud,
+zilver, kwikzilver, ijzer, koper, arsenicum en lood; maar tot nu toe
+worden die schatten bijna niet geëxploiteerd.
+
+Van Romnicu uit wordt meestal het uitstapje gemaakt naar den pas van
+den Rooden Toren. Die weg is te allen tijde de groote strategische
+route naar Walachije geweest; hij gaat over de Alpen op de plaats,
+waar zij hun grootste hoogte bereiken en waar zij den indruk van de
+grootste woestheid maken. Het is de natuurlijke weg voor invallen in
+het land, en Trajanus volgde hem, toen hij de Daciërs overwon, evenals
+de Turken er gebruik van maakten bij de verovering van Hongarije.
+
+Die lange bergpas, waar wij door zullen gaan, is door alle eeuwen der
+geschiedenis heen telkens getuige geweest van heldhaftigen strijd. Maar
+van dat verleden vol bloed en vol glorie zijn nu nog maar zeer weinig
+sporen over.
+
+Vier lustige paardjes, vóór elkander aangespannen, brengen ons in
+vier-en-een-half uur bij den Rooden Toren, op 64 K.M. afstands van
+Romnicu. Bij 't verlaten der stad heeft men een zeer ruim uitzicht
+over het dal van de Olt, dat op die plek bijzonder breed is. Daarna
+nadert men snel de donkere Karpathen, en welkom is het oponthoud in
+het aardige, kleine stadje Calimanesti, bekoorlijk gelegen en met
+minerale, zwavelhoudende bronnen in de buurt en andere, die staal en
+jodium bevatten, zoodat ze jaarlijks een groot aantal badgasten lokken.
+
+De kleeding der vrouwen heeft in dit deel van het dal een eigen
+karakter. Haar _castrinza's_ zijn met veelkleurige pailletten bestikt
+en fonkelen daardoor, als de zon erop schijnt, en haar sluiers, altijd
+van zeer licht en doorschijnend weefsel, vertoonen allerlei tinten;
+men ziet ze in groen en geel, in rose en bruin.
+
+Dichtbij Cozia wordt het landschap grootsch; vulkanisch gesteente in
+zware vreemd gevormde rotsen komt tot dichtbij den weg. Wij passeeren
+het klooster van Cozia, welks kerkje op de rots ter linkerzijde troont,
+terwijl rechts zich de oude, nu gerestaureerde en in gevangenis
+herschapen kloosters verheffen. Voorbij Cozia sluiten hooge, steile
+rotsen den weg al nauwer in, terwijl de Olt ernaast voorbij bruist,
+zooals zij ons langs den geheelen pas zal blijven vergezellen.
+
+Aan den anderen oever vestigt de koetsier onze aandacht op de nog zeer
+duidelijke sporen van den grooten, romeinschen weg op een grooten,
+afzonderlijk liggenden steen, die, van den berg losgeraakt, over
+de rivier hangt. Het is de Tafel van Trajanus. De legende zegt,
+dat boven van dien steen af, waar hij zijn tent had opgeslagen,
+Trajanus toezag op het voorbijtrekken van zijn zegevierende legioenen.
+
+Arenden zweven boven onze hoofden en dalen langzaam op en tusschen
+de verbrokkelde rotsen om ons heen. Dichte boomen overschaduwen den
+eenzamen weg, en de zeer in 't nauw gebrachte Olt bruist en schuimt
+als een woedende bergstroom.
+
+De weg behoudt dat woeste en grootsche karakter over een afstand van
+17 à 18 K.M. Het is altijd de strijd tusschen den stroom, die zich
+een doortocht banen wil, en de rots, die hem den weg verspert. Vandaar
+de tallooze bochten en kronkelingen, die wij hebben te volgen in den
+loop van de rivier.
+
+Daarna treden langzamerhand de bergen weer terug, en armoedige
+dorpjes krijgen ruimte aan de kalmer geworden Olt. Daar ligt vlak
+aan de rivier een ruïne van een romeinsch fort, waar een herberg zich
+geïnstalleerd heeft. Hooger, op den top van een heuvel vindt men de
+overblijfselen van het kasteel Landskron, van waar het gezicht op het
+dal buitengewoon prachtig is. Veel kudden ossen, buffels en schapen
+vinden er uitstekende weiden. Wij komen nu bij de Fogarasbergen, den
+Surul en den Negoï met scherpe toppen, waarvan de uitgetande vormen
+somber afsteken tegen een donkeren onweêrshemel. Bij een vernauwing
+van het dal doen zich, gekleefd aan de rots en over den weg hangend,
+de ruïnen voor van den Rooden Toren, die zijn naam aan den bergpas
+heeft gegeven. Volgens de legende was dat fort eenmaal zoo rood van
+het bloed der Turken, dat de witte muren onder de roode kleur als
+verdwenen, en ter herinnering aan dien bloedigen dag heeft men de
+muren helder rood geverfd.
+
+Romnicu is 34 K.M. verwijderd van Curtea de Arges, dat herinnert aan
+Radu Negru, den eersten woiwode van Walachije, die in 1244 er zijn hof,
+_curtea_, aan de rivier de Argis vestigen kwam. Hij is echter niet,
+zooals de overlevering wil, de stichter van het klooster, dat niet
+hooger dan tot 1512 opklimt. De kerk, gebouwd door Radu Negru, is
+de "Biserica Domneasca," vorstelijke kerk, in het midden der stad
+gelegen. Zij dreigt in puin te vallen, en daar ze noodzakelijke
+reparaties moet ondergaan, wordt zij aan alle zijden gestut.
+
+Maar de parel van Curtea is de prachtige, witte kerk, die schittert
+onder haar vergulde koepels en, een kwartier van de stad verwijderd,
+op een alleenstaanden heuvel ligt, de kerk namelijk van het klooster
+en waarvan beweerd is, dat zij alleen de reis naar Roemenië waard was.
+
+De schepper van dit architectonisch kunstwerk, waarin de byzantijnsche
+kunst iets moois geleverd heeft, met herinneringen aan arabische en
+perzische bouwwerken, is vorst Neagu Voda Bessaraba, die in 1513 in
+Walachije regeerde. In zijn jeugd werd hij als gijzelaar mee naar
+Konstantinopel genomen. De sultan vatte genegenheid voor hem op
+en liet hem in de bouwkunde onderrichten door een man van talent,
+Manoli de Niaesia, met wien hij o.a. een der groote moskeeën van
+Konstantinopel bouwde. In zijn land teruggekeerd, ontwierp hij de
+kerk van het klooster. Hij gebruikte er een zeer fijnen zandsteen
+voor uit de in de buurt zijnde groeven van Albesci.
+
+Behalve haar kerken heeft Curtea de Arges weinig aantrekkelijks voor
+den vreemdeling. Monniken met lange haren en lange baarden ziet men
+overal loopen. Hun kleeding is onberispelijk en vormt een sterke
+tegenstelling met het armoedig aanzien van de monniken der andere
+kloosters. Zij treden echter zeer eenvoudig op, spreken graag met
+het volk, dat groote achting voor hen schijnt te koesteren en hen
+met den diepsten eerbied behandelt.
+
+In de eenige straat van de stad wordt op het oogenblik een groote
+vischmarkt gehouden. Er waren hoopen kolossale karpers onder zware
+blokken ijs, karpers, die de Donau bij het hooge water van de laatste
+dagen in haar zijtakken heeft opgestuwd en die toen spoedig in de
+netten van de visschers zijn geraakt. Die visschen, waarvan het
+gemiddeld gewicht tien à twintig kilo bedraagt, worden in groote
+mooten verkocht. Men betaalt 30 centimes per kilo.
+
+Wij moeten nog een tocht maken, voor we te Boekarest komen, namelijk
+naar Kampolung. Gewoonlijk gaan de reizigers daarheen per spoor over
+Pitesci en Golesci; maar wij geven de voorkeur aan den rijweg, die
+afwisselend en eigenaardig moet zijn.
+
+Om half acht 's morgens zijn we voor de expeditie gereed. Nauwelijks
+zijn we een uur onderweg, of wij ondervinden een reeks van
+teleurstellingen. De rivieren, door de laatste regens verbazend
+gezwollen, zijn niet over te trekken, omdat een paar bruggen zijn
+weggeslagen, en wij moeten een lastigen omweg maken en toch nog per
+rijtuig door de bedding van een stroom gaan, waar het water zoo hevig
+bruist, dat wij kans loopen meegesleurd te worden. Rondom ons is niets
+dan een zeer armoedige streek, de hoeven en hutten en kapelletjes
+zijn in den treurigsten staat van verval, en men vraagt zich af, of
+de een of andere ramp dit stukje aarde geteisterd heeft, waar niets
+overeind staat en alles aan vernieling schijnt prijs gegeven. Buiten
+een paar visschers, die naar de rivier zijn afgedaald en groote netten
+vasthouden, zien wij geen enkelen bewoner. Eerst bij Domnesci begint
+er weer leven in de omgeving te komen.
+
+Dat is intusschen slechts een arm dorpje, doch bij gelegenheid van
+den Zondag zijn allen er op hun mooist uitgedost. Zoodra wij onze
+photografietoestellen voor den dag halen, gaan ze op de vriendelijkste
+manier om ons heen staan. Wij hebben slechts een wenk te geven,
+en de brave menschen plaatsen zich in een groepje, blij voor ons te
+mogen poseeren. Er zijn zelfs enkele jongelui, voor wie het objectief
+zooveel aantrekkelijks heeft, dat ze ons op den voet volgen, zoodat
+wij genoodzaakt zijn listen te gebruiken, ten einde hen niet op al
+onze cliché's terug te vinden. De dorpskerk, sierlijk overschaduwd
+door een groep groote boomen, staat op een plein, waartoe een poort
+van eigenaardigen stijl toegang geeft. Ofschoon die poort bij een
+ellendig dorpje, verloren in de bergen, behoort, is zij versierd met
+bekoorlijke engelen-figuurtjes en beelden van heiligen met opschriften
+en bloemslingers, werkelijk van kunstzin getuigend. Ze zijn afkomstig
+van rondtrekkende kunstenaars, die, door dezelfde figuren herhaaldelijk
+te maken, er groote geoefendheid in kregen.
+
+De pope van het dorp stak den weg over en kwam juist bij zijn huis
+met een brood onder den arm. Hij zag er zeer armoedig uit in zijn
+verkleurd geestelijk gewaad en met zijn hooge, bruine muts, zoodat wij
+instinctief onze camera op hem richtten. Maar 't was of een beschroomde
+eerbied ons weerhield tegenover die waardige en fiere armoê, die zich
+voor onze blikken scheen te willen verbergen. Die dorpsgeestelijken
+zijn brave, waardige menschen, niet geleerd, meestal bemind bij hun
+medeburgers, wier droevig lot zij deelen, maar op wie zij gewoonlijk
+weinig invloed hebben.
+
+Als men de hellingen van het dal van Domnesci bestijgt, bespeurt
+men bijna op den top van een berg de schitterende koepels van een
+dorpskerk. Dat is de kerk van Slanic, een net en sierlijk dorpje,
+dat sterk afsteekt tegen de armoedige en weinig bevolkte streek, die
+wij pas zijn doorgereden. Dit heele dorpje is een beeld van welvaart
+en opgewektheid. Groote boerderijen bestaan uit veel gebouwen met
+flinke binnenpleinen, waar alles goed is onderhouden. Mooie jonge
+meisjes loopen af en aan, in huishoudelijke drukte, te midden van
+kippen, eenden en kalkoenen, op 't oogenblik de eenige aanwezige
+dieren. Gedurende den geheelen zomer is het groote vee afwezig;
+het graast in vrijheid op de bergen, 's Avonds wordt het binnen
+omheiningen opgeborgen zonder eenige beschutting tegen het weder.
+
+Zoodra wij Slanic achter ons hebben gelaten, begint weer de
+eenzaamheid. Herders met hun kudden en troepjes arbeiders, die onder
+boomen liggen te rusten van den zwaren veldarbeid, zijn de eenige
+levende wezens, die wij onderweg ontmoeten op het laatste traject,
+dat ons nog van Kampolung scheidt. De weg loopt door een reeks van
+poëtische dalen op de Karpathenhellingen, en in de verte zien wij
+de koeien grazen in de schaduw van forsche berken. Links altijd de
+wazige en blauwe keten der Transsylvanische Alpen. Maar nergens huizen
+of hutten, en rondom doodelijke stilte. Eindelijk, tegen vier uur in
+den namiddag, rijden wij Kampolung binnen.
+
+Dat is een aardige plaats, al belangrijk ten tijde van Radu Negru,
+den stichter van het vorstendom Walachije. Er bestaan nog slechts
+enkele sporen van het oude vorstelijk paleis, maar het groote
+klooster, dat hij aan den ingang van de stad liet bouwen, bestaat
+nog, al heeft het groote veranderingen ondergaan. Een 40 M. hooge
+en 6 M. breede romaansche toren geeft toegang tot het binnenplein
+van het klooster. Die imposante toren, welks stijl den invloed van
+de Longobarden in de herinnering roept, heeft veel karakter. Het is
+dan ook een der oudste en beroemdste monumenten in Roemenië. De stad
+is zoo zindelijk, ligt zoo mooi, en de lucht is er zoo opmerkelijk
+zuiver, dat jaar op jaar veel burgers uit de groote steden er den
+zomer komen slijten.
+
+Van de hoogten rondom het plaatsje heeft men een prachtig bergpanorama
+voor oogen. Wij zijn hier zeer dicht bij de Karpathen, en de dalen,
+die daarvan uitgaan, zijn evenveel aanleidingen voor afwisselende
+uitstapjes. Het stadje, hoewel niet groot, heeft toch zijn
+Zigeunerwijk, een heele straat, niet ver van het klooster. Wat dat
+een zonderlinge straat is, vooral tegen den avond, als alle woningen
+wijd openstaan en de roode schijnsels van hun smidsvuren naar buiten
+werpen, waar schoone vrouwen in lompen, maar met prachtige zwarte
+oogen in het bleeke gelaat en engelachtige halfnaakte babies voor
+heen en weer loopen. Groote, magere mannen met gebronsd gelaat slaan
+in de helle verlichting van de vuren het ijzer; anderen bewegen
+de blaasbalgen. Dit is de werktijd van die paria's, want hun zware
+arbeid is niet doenlijk tijdens de hitte van den dag, en eerst tegen
+het vallen van den avond wordt het levendig in die wijk.
+
+Het uitstapje naar den pas van Dimbo-viciora is de verplichte
+aanvulling van elk verblijf te Kampolung. Die kloof is een der
+beroemdste en meest bezochte van dit deel der Karpathen.
+
+Van Kampolung af is het een aanhoudende reeks van prachtige uitzichten,
+vreemde horizons, waar de bergketenen achter elkander schuiven tot in
+de verste verte. In het dorp Rocaru rijden wij over de Dimbovitza,
+die wij naast ons zullen houden op den weg tot aan de grot van
+Dimbo-viciora. De witte rots, die opstijgt uit de bedding en geheel
+met groen begroeid is, vormt een aardige omlijsting van dit mooie
+riviertje met kristalhelder water.
+
+Dan naderen wij snel den hoogen, verweerden muur, die ons al eenigen
+tijd het uitzicht beneemt en waarin wij den ingang moeten zoeken van
+de beroemde kloof. Pas zijn wij er binnen getreden, of een wondermooi
+schouwspel treft ons oog. Torens en spitsen en ruïnen van schoone,
+lichtrose tint staan om ons heen in de engte der spleet en boven ons
+hoofd hangen slingers van groen langs de steile wanden.
+
+Bij den uitgang der kloof wordt het landschap rustiger; wij zien er
+weiden en enkele houten hutten. Bij een dier laatste houden wij stil,
+en een jonge knaap geleidt ons naar de grot van Dimbo-viciora, weer
+door een doolhof van rotsen. De opening van de grot ligt in een woeste
+omgeving, maar de geestdriftige beschrijvingen, die men ervan leest,
+zijn overdreven en wij vinden haar nauwelijks een bezoek waard. Een
+paar bergbewoners met dunne kaarsen bieden aan, mee te gaan; men
+verwacht iets fantastisch en ziet niets dan een hol van 15 à 20
+M. diepte, met enkele stalactieten en geelwitte stalagmieten.
+
+Na dit uitstapje, waarvan enkele gedeelten aan de Bastei
+in Saksisch Zwitserland herinneren, bezoeken wij een klein
+bescheiden nonnenklooster, de abdij van Namaesci, dat door deze
+bijzonderheid gekenmerkt wordt dat de kerk geheel is uitgehouwen
+uit een monolieth. Alleen de toren en een klein voorportaal zijn
+metselwerk. Al het inwendige is in de rots uitgehouwen, waar men
+overheen kan loopen en waar men een prachtig panorama vóór zich
+ziet. Wij zeggen Kampolung vaarwel. Een zijlijn van den spoorweg voert
+ons naar Golesci, waar wij de groote lijn naar Boekarest terugvinden.
+
+
+
+
+III.
+
+Boekarest, aanzien van de stad.--De zoutmijnen van Slanic.--De
+petroleumbronnen van Doftana.--Sinaïa, wandeling in het bosch.--Busteni
+in het kroondomein.
+
+
+De entrée in Boekarest is voor den vreemdeling een teleurstelling. Van
+het station zich begevend naar het midden der stad, gaat men door
+straten, die tot de primitiefste dorpen konden behooren, straten,
+waar instortende huizen en schunnige winkels aan gelegen zijn en waar
+de trottoirs onder hoopen vruchten en groenten verborgen zijn. Maar
+spoedig wordt die indruk weggevaagd. Op die onfrissche voorsteden
+volgen prachtige straten, waaraan weelderige gebouwen staan, niet
+onderdoend voor die der grootste europeesche steden.
+
+De Roemeniërs zijn zeer trotsch op hun hoofdstad en roemen graag
+het comfort, dat men er geniet. Zij vergelijken met een zekeren
+nationalen trots hun bewonderenswaardig geplaveide straten en hun
+openbare pleinen met de afschuwelijke straten van Belgrado, waar men
+na een kwartiertje rijdens in al zijn leden pijn gevoelt. Ze noemen
+Boekarest dan ook graag het Parijs van het Oosten. Reeds in 1864 zei
+de heer de Blowitz, toen hij terugkeerde van een oostersche reis:
+"Ik geloof niet, dat er in de wereld een tweede stad bestaat, die
+even trouw als Boekarest het land, waarvan zij de hoofdstad is,
+weerspiegelt.... Boekarest levert thans een levend en merkwaardig
+beeld van Roemenië. De stad wikkelt zich los uit den chaos van
+gisteren en haakt naar den luister van morgen. De lompen nemen de
+kleur van het purper aan; de eerzucht wordt grooter en grooter;
+dit is de nieuwgeboren hoofdstad van een nieuwgeboren koninkrijk."
+
+Met niet minder recht zei Carmen Sylva, de koningin van Roemenië,
+in 1892: "Het oostersche en schilderachtige Boekarest, het Boekarest
+met kleine, in het groen verscholen huisjes, waar men zei "het huis
+van den heer Zus of van mevrouw Zoo", terwijl men de menschen bij
+hun voornamen noemde, dat Boekarest verdwijnt, om plaats te maken
+voor een stad als alle andere. Het heeft nog alleen een oostersch
+karakter voor hen, die pas uit het Westen komen. Zij, die uit Azië
+naderen, gaan met een zucht van voldoening de Donau over en zeggen:
+"Gelukkig, nu zijn we in Europa!"
+
+Ons schijnt Boekarest nog heden den hoogmoed en de eerzucht te bezitten
+van den pas onlangs vrijverklaarde, die door gloednieuwe weelde zijn
+pas overwonnen staat van dienstbaarheid wil doen vergeten. Vandaar die
+treffende tegenstellingen, die men telkens in de stad ontmoet, hier
+lage huizen, echte zwerverskrotten, waar halfnaakte menschen uit te
+voorschijn komen; daar prachtige paleizen als het Spaarbankgebouw en 't
+Postkantoor, rijk versierde café's, waar de voorname roemeensche wereld
+samenkomt. Aan den eenen kant winkels van oud roest als in de Leipziger
+straat, waar de kooplui hun schatten zoo maar op straat uitspreiden,
+en aan den anderen weelderige magazijnen van den modernsten smaak,
+die met de mooiste winkels van Parijs kunnen wedijveren.
+
+De verschillende klassen van de maatschappij vertoonen dezelfde
+tegenstellingen. Hier de lagere volksklasse, die zich nog niet heeft
+kunnen vrijmaken van de vreesachtige, beschroomde manieren uit den tijd
+der eindelooze slavernij; daar de klasse der rijken, die, plotseling
+op den trap der moderne beschaving gekomen, de zeden en de letterkunde
+uit het buitenland tracht na te doen en daardoor alle eigen karakter
+mist. Zoodra men de binnenstad betreedt, krijgt men dien indruk van
+plagiaat van Parijs. Het ideaal is hier Parijs, dat gecopiëerd is in
+zijn bouwwerken, zijn winkels, de manieren zijner bewoners. Maar al
+zijn dan de mooiste openbare gebouwen in parijschen stijl gebouwd,
+de particuliere huizen zijn niet altijd in den zuiversten stijl
+opgetrokken. De enkele fortuinen zijn niet bijzonder groot, en toch
+wil ieder graag met iets monumentaals voor den dag komen. Vandaar die
+oude gebouwen, geheel met een nieuwe pleisterlaag bedekt, die bij de
+eerste vorstige winterdagen loslaat en voortdurend herstelling behoeft.
+
+Door zijn ligging midden in een groote, aan alle zijden open vlakte
+heeft Boekarest alle ongemakken te verduren van een klimaat als het
+siberische. De winter is er zoo lang en zoo streng, dat men er drie
+maanden alleen per slede het verkeer onderhoudt. In den zomer stijgt
+de thermometer soms tot 40° C. en de uitersten van temperatuur kunnen
+soms wel 70 graden verschillen. Mooie boomen zijn er dan ook zeldzaam;
+die uit het Noorden verdragen de brandende hitte van den zomer niet,
+en die uit het Zuiden en Oosten bezwijken door de strenge koude van
+den winter.
+
+De huurrijtuigen, die zeer talrijk zijn en licht en gemakkelijk rijden,
+worden door twee vlugge, russische of moldavische paardjes getrokken;
+de koetsiers dragen lange fluweelen jassen met gekleurde gordels om
+het middel en een platte pet op het hoofd.
+
+Boekarest heeft slechts 250.000 inwoners, en toch is de oppervlakte
+der stad gelijk aan die van Weenen, 30 K.M_2_. Als men dan ook van
+de eene of andere hoogte in de buurt op de stad neerziet, treft het
+groote aantal tuinen en ledige terreinen, dat zich tusschen de huizen
+en de straten bevindt. Gebouwen en openbare pleinen nemen slechts
+een vierde van de ruimte in. Aan den buitenkant der stad liggen
+armoedige voorsteden; de eigenlijke stad ligt het dichtst bij de
+Dimbovitza. Op den linkeroever heeft men de ministeries, de paleizen
+en de handelswijk; op den rechteroever de kerken en de inrichtingen
+van weldadigheid.
+
+Wij beginnen ons bezoek aan de stad met een van haar oudste kerken, de
+Metropool, in neo-byzantijnschen stijl en dagteekenend van 1656. Zij
+ligt op een heuvel op den rechteroever en men heeft er een prachtig
+uitzicht over een deel der stad. De gebouwen van het oude klooster
+staan er nog omheen; ze zijn echter gewijzigd en verbouwd, die van
+links zijn nu de residentie van den metropolitaan, die van rechts
+het gebouw der volksvertegenwoordiging.
+
+Aan den voet van den heuvel op den voorgrond van het panorama, dat
+zich vóór ons ontrolt, ligt te midden van bloeiende tuinen de kerk van
+Domna Balasa, de mooiste en weelderigste der kerken van Boekarest. Die
+kerk, welke na de kerk van Curtea de Arges voor de merkwaardigste
+uit Roemenië doorgaat, is een meesterstuk van neo-byzantijnschen stijl.
+
+Domna Balasa is omringd door hospitalen, evenals de kerk gesticht door
+de dochter van Constantijn Brancovan, den voorlaatsten inlandschen
+woiwode van Walachije.
+
+Het aantal hospitalen is zeer groot in Boekarest, en ten allen tijde
+hebben rijke particulieren hun fortuin bij hun dood bestemd voor
+het onderhoud van die liefdadigheidsinrichtingen, die de glorie van
+Roemenië zijn. Hun noodzakelijkheid is vooral een uitvloeisel van
+de aanraking, waarin Roemenië komt met de havens uit het Oosten,
+van waar zooveel epidemische ziekten worden ingevoerd.
+
+Dichtbij Domna Balasa staat de kerk van Spiritoe Noe, belangrijk om
+haar groote afmetingen. Dat gebouw, dat van 1858 dagteekent, heeft
+een oude basiliek vervangen, waar de Fanarvorsten zich lieten kronen
+bij hun terugkeer uit Konstantinopel.
+
+Buiten die weinige kerkelijke gebouwen biedt de rechteroever van de
+Dimbovitza niet veel belangrijks aan; om een goede voorstelling van
+het moderne Boekarest te krijgen, moet men zich naar den hoofdader
+der stad begeven, de Calea Victoriei, die dien naam kreeg na de
+russisch-roemeensche zegepraal over Turkije in 1877-78.
+
+Hier concentreert zich alle leven, en in deze eindelooze
+straat ziet men achtereenvolgens het paleis van den koning, het
+bisschoppelijk paleis, het Athenaeum, den schouwburg, de ministeries,
+de gezantschapsgebouwen. De mooiste winkels liggen aan de Calea, en
+vóór de voornaamste hôtels zitten aan tafeltjes langs de trottoirs
+de heeren en dames, die ijs en likeuren van de beste qualiteit en de
+grootste verscheidenheid genieten. Heel aan het einde van de Calea
+Victoriei begint de beroemde straatweg naar Kisselef.
+
+Die weg, om zoo te zeggen het Bois de Boulogne van Boekarest, is de
+meest gewilde promenade, en de mondaine wereld is bijna verplicht,
+er zich te vertoonen. Elken dag in den winter, als de sneeuw dik ligt
+op den grond, en in de lente, die met snellen overgang op den strengen
+winter volgt, is er in de breede lanen van twee à vier uren lengte,
+een ongehoorde weelde te zien van sleden en rijtuigen. In den zomer
+zijn de wegen geheel verlaten, en de rechte, eenzame lanen zonder
+schaduw, waar de zon brandt door de magere, krachtelooze boomen brengt
+den reiziger niet in verrukking.
+
+Bij 't begin van den weg staat het paleis van den oud-minister
+Stoerdza, hoofd der liberale partij. Dit kolossale paleis, hoewel
+wat overladen versierd, is toch een zeer indrukwekkend gebouw. Het
+staat tegenover den boulevard Coltei, nog onlangs aangelegd, en men
+ziet er een reeks van nieuwe hôtels, alle wit en van origineelen
+bouwtrant. De meeste zijn het eigendom van rijke particulieren; maar
+net als de weg is ook die boulevard verlaten, en de bezitters van
+die vriendelijke paleizen zijn verspreid over de in Roemenië meest
+gezochte lustverblijven.
+
+Maar al die nieuwe wijken, hoe verlokkend zij er ook mogen uitzien,
+hebben niets, wat aan een eigen verleden herinnert, en men moet het wel
+betreuren, dat de Roemeniërs in hun eerzuchtig streven om Boekarest
+op één hoogte te brengen met de groote, westersche steden, een ware
+woede van afbreken aan den dag hebben gelegd, zoodat bijna ieder spoor
+van vroegere tijden verdwenen is. Wat de oorlogen hebben gespaard,
+vernielen de menschen steeds nog in hun zucht om hun hoofdstad op
+te tooien.
+
+Toch is er een juweel van een klein kerkje over, dat trots zijn
+vervallen voorkomen nog voor den griekschen eeredienst gebruikt
+wordt; dat is de Straviopolis. Dat gebouw, tweehonderd jaar oud, is
+opgetrokken in een byzantijnschen bastaardstijl, met een merkwaardigen
+arabischen voorhof, waarin men drielobbige boogvensters ziet, die
+aan den moorschen stijl ontleend zijn. Motieven, ontleend aan den
+arabischen stijl, komen trouwens zeer veelvuldig in Roemenië voor en
+vormen een der karakteristieke trekken van de roemeensche bouwkunst.
+
+Laat ons het tochtje door de stad besluiten met een bezoek aan
+de Universiteit, die, buiten de lokalen voor de faculteit der
+theologie, der medicijnen enz. een groote zaal bevat, bestemd voor
+de vergaderingen van den roemeenschen Senaat, en dan verschillende
+musea. In het Oudheidkundig Museum vinden wij de prachtige oude
+fresco's uit de kloosters, kostbare handschriften en geborduurde
+tapijten. De parel van dit museum is de schat van Petrossa, anders
+gezegd die der Gothen. Die kostbare verzameling bestaat uit tien
+stukken van massief goud uit de elfde eeuw onzer jaartelling. Zij
+werd in 1837 ontdekt door werklieden, die haar voor lagen prijs aan
+voorbijtrekkende Zigeuners verkochten. Die laatsten onderzochten den
+aard van het metaal door met de bijl verscheiden van de voorwerpen
+stuk te slaan, o.a. een prachtigen schotel met reliëffiguren, nu nog in
+'t museum aanwezig. Onder de stukken, die aan de vernieling ontkwamen,
+moet genoemd een diadeem, versierd met groote granaten, een beker, met
+edelgesteenten opgelegd, een massieve ring en een groote lampetkan. De
+ontdekking van den schat was een belangrijke archaeologische vondst.
+
+Men kan Boekarest niet verlaten, zonder Cotroceni te bezoeken, het
+eerste paleis van den koning van Roemenië, nu nog residentie van den
+erfprins Ferdinand van Hohenzollern. Het paleis, omringd door tuinen,
+ligt een eindje buiten de stad op een boschrijken heuvel.
+
+Het is een oud klooster, in 1679 gesticht door een lid van het
+grieksche geslacht Cantacuzenos, en ofschoon het huis verbouwd en zeer
+verfraaid is, heeft het zijn kloosterachtig aanzien behouden; het
+ziet er nog koud en streng en somber uit. Men treedt er binnen door
+een groote gewelfde poort, die naar een eerste plein leidt, waar de
+cellen en kloostervertrekken in bediendenkamers zijn veranderd. Midden
+op een tweede plein staat de kerk, waarachter het paleis als verborgen
+is met zijn majolica-versiering van bloemslingers en figuren.
+
+Het inwendige, dat wij tot in détails mochten bezien, is zeer rijk
+en smaakvol ingericht met alle moderne weelde en comfort. De groote
+hal vertoont de jachttrofeeën van den vorst, beren, wilde zwijnen,
+arenden, korhoenders. In de studeerkamer ziet men veel zeekaarten,
+doorsneden en plannen van schepen, aanwijzingen van den smaak en
+de bij voorkeur gevolgde studie van den erfgenaam der kroon. Op de
+eerste verdieping zijn de huiselijke vertrekken, boudoirs en salons,
+leerkamers der jeugdige prinsen, hun speelkamer met allerlei kostbaar
+speelgoed. Dat alles is aardig en vriendelijk en vormt een groote
+tegenstelling met het strenge aanzien van den gevel.
+
+Tusschen Boekarest en Sinaïa ligt Slanic, waar men een der
+belangrijkste zoutmijnen van Roemenië vindt. Een zijlijn van den
+spoorweg, op de hoofdlijn geënt, voert er ons rechtstreeks heen.
+
+De lagen steenzout strekken zich in onafgebroken lagen, maar op
+verschillende hoogten uit langs de geheele moldavische en walachijsche
+hellingen der Karpathen. Zoo ziet men te Rimnik Sarat in Moldavië
+een berg van zout in de zon schitteren; in andere streken liggen de
+zoutlagen op den grond; maar in de meeste gevallen moet men tot tien,
+twintig, zelfs dertig meter diep graven. Sommige lagen zijn niet
+dikker dan twee à drie meter; doch de meeste zijn veel dikker.
+
+Het roemeensche zout vormt een der groote rijkdommen van het land,
+en het zou eeuwen lang in de behoeften van heel Europa kunnen
+voorzien. Over het algemeen is het zeer wit en doorschijnend,
+maar de qualiteit is niet overal dezelfde, en men vindt in de beste
+zoutgroeven aders met zwartblauwe strepen erin. Die strepen wijzen op
+de aanwezigheid van leem, en het zout uit die groeven is niet voor de
+consumptie bestemd; het wordt alleen voor den landbouw gebruikt. Soms
+ook treft men in enkele lagen petroleumhoudende gedeelten aan, die
+een karakteristieken geur bijzetten aan het zout, een geur, dien men
+zelfs terugvindt in het brood, waar dat zout in gebakken is.
+
+Sedert 1862 heeft de staat de exploitatie van het steenzout aan
+zich getrokken; het is een monopolie geworden. Daar de productie
+in de laatste tijden te overvloedig was, heeft men het werk in de
+mijnen van Doftana laten rusten. Zij brachten jaarlijks 25000 ton
+op, maar het zout was blauwer en minder goed dan van Slanic. Dus
+zijn op 't oogenblik alleen in exploitatie de groeven van Slanic,
+van Targul. Ocna en van Ocna-Mare.
+
+De tegenwoordige diepte van de Slanicmijn is 100 M. Bij het dalen van
+den bak, waarin men wordt neergelaten, ziet men op 20 à 30 M. diepte
+een eerste galerij, en weldra komt men beneden in de groote zaal, die
+uitgehouwen is tot een prachtig gewelf van 60 M. hoogte. Men meent
+in een marmeren kathedraal te zijn, waarvan de wanden schitteren in
+den bleeken schijn van groote electrische lampen. De muren gelijken
+verwonderlijk veel op ongepolijst marmer, en als om de illusie
+volkomen te maken, heeft men langs de enorme zijden der zalen gedeelten
+uitgespaard en laten vooruitspringen als zware vierkante zuilen.
+
+Driehonderd arbeiders, alle in het wit gekleed, werken in die ruime
+zaal; enkele hebben alleen een broek aan, want de arbeid is zeer
+inspannend. Het zout wordt uitgegraven naar beneden uit den bodem,
+die daardoor steeds lager komt te liggen. Van den wand af tot het
+smalle paadje in het midden voor de passage van de wagentjes worden
+met het houweel evenwijdige groeven gemaakt op 60 cM. afstands van
+elkander, die 20 cM. breed en 50 cM. diep zijn. Daarna maakt men
+door middel van zware hefboomen, door twee of drie mannen bewogen,
+groote blokken los, die daarna in stukken van 25 à 50 K.G. worden
+verdeeld. In de zaal, die wij bezoeken, wordt het werk verricht door
+vrije mannen; maar in de afzonderlijke galerijen zijn dwangarbeiders
+bezig. Vóór 1848 mochten die ongelukkigen, als ze eenmaal in de mijn
+waren neergelaten, niet meer naar het daglicht terug, en zeer weinigen
+van hen hielden die barbaarsche behandeling meer dan drie of vier
+jaar uit. Tegenwoordig is hun leven dragelijk geworden, en dagelijks,
+in den winter na acht en in den zomer na twaalf uren werkens, keeren
+zij naar de gevangenis terug. Buitendien ontvangen ze een belooning
+van 60 à 80 _bani_ per dag.
+
+Het zout van Slanic heet het mooiste van Roemenië, en alleen deze
+groeven leveren dagelijks 300,000 KG. zout. Het wordt in tweeërlei
+vorm verkocht, òf in groote, vormlooze blokken òf gestampt en in
+zakken verpakt. Na Servië zijn Bulgarije en Rusland de voornaamste
+afzetgebieden.
+
+Nauwelijks hebben wij Slanic achter ons gelaten, of we komen in het
+petroleumgebied. Aan alle stations staan tankwagens, die een akeligen
+stank verspreiden. Wij zijn in het district Prahova, dat den eersten
+rang inneemt onder de petroleumdistricten van het rijk.
+
+Van Campina, waar wij stilhouden, gaan we per rijtuig naar Doftana,
+om de putten te bezoeken en de raffinaderijen. Als wij dicht bij het
+dorp komen, verkondigen zware buizen, die langs den weg liggen en een
+vettig, slijkig vocht uitzweeten, de nabijheid van het industriëele
+middelpunt aan. Wij moeten uitstappen bij de Doftana, die zoo laag is,
+dat er een massa rotsachtige eilandjes worden gevormd, waar het water
+snel tusschen doorstroomt. Een houten brug leidt over den stroom. Om
+die te bereiken, moeten wij vijf minuten lang loopen op den smallen
+rand van den muur, die langs de rivier loopt en het water in den tijd
+van hoogen waterstand tegenhoudt.
+
+Maar ons rijtuig, dat natuurlijk dien acrobatenweg niet kan volgen,
+moet in de rivier rijden, er de doorwaadbare plaatsen zoeken en langs
+allerlei kronkelwegen den tegenoverliggenden oever bereiken. Hier
+zijn wij in het gebied der exploitatie. Rechts en links en aan alle
+kanten om ons heen wijzen hooge houten boortorens de putten aan,
+die in werking zijn. De grond is geheel doortrokken met petroleum;
+de lucht is verzadigd van den damp, en de boomen in de buurt zijn
+alle bladerloos. Evenals in den Kaukasus en in Amerika geschiedt
+het boren der putten door middel van den derrick. Men ziet slechts
+zelden in Roemenië bronnen, die onder den druk der ontwikkelde gassen
+de vloeistof hoog boven den grond doen opspuiten. Gewoonlijk heeft
+men hier te doen met onderaardsche verzamelbekkens of met leem-
+of leilagen, die de aardolie vasthouden bij wijze van een spons. In
+het laatste geval boort men op verscheiden plaatsen en de petroleum
+verzamelt zich door uitzweeting onder in een put, gegraven door
+een zuigpomp.
+
+Maar onverschillig of men met een onderaardsch bekken heeft te doen,
+of dat de petroleum door filtratie samenvloeit in een kunstmatigen
+put, de wijze van aan het daglicht brengen is dezelfde. Men laat in de
+boorgaten, die vooraf van buizen voorzien zijn als bij de artesische
+putten in gebruik zijn, een cylinder van 4 à 5 M. lengte bij 15 à
+20 cM. middellijn, voorzien van een klepje aan het ondereind. Die
+cylinder hangt aan een langen ketting, die om een as op den top van een
+boortoren is gewonden, neergelaten wordt en bevestigd aan een paal met
+tegenwicht. Met behulp daarvan kan één werkman het toestel bedienen;
+hij laat den cylinder in den put neer en brengt hem vervolgens weer
+naar boven. Dan opent een tweede werkman het klepje, en de olie stort
+zich in houten goten, die haar naar groote, ondiepe verzamelbekkens
+voeren.
+
+De petroleum is bij 't verlaten van den put een dikke vloeistof, die
+troebel en olieachtig is en bruin-rood van kleur met groenachtigen
+weerschijn.
+
+Uit de réservoirs, waarin men de olie brengt als ze uit den grond
+komt, wordt ze door pijpen geleid naar de raffinaderijen in het
+dal. De natuurlijke helling van den grond zou niet voldoende zijn om
+de vloeistof, waarin zich allerlei vreemde stoffen bevinden, geregeld
+af te voeren; ze moet worden voortgestuwd door middel van speciale
+pompen, die soms verbazend krachtig werken.
+
+In de raffinaderijen wordt de petroleum blootgesteld aan zeer hooge
+temperaturen, tot wel 270° C. Daarna heeft de destillatie plaats,
+waardoor naphta, gazoline enz. worden afgescheiden.
+
+De diepte der boorgaten verschilt aanmerkelijk, want de petroleum
+is door het gansche gebied der Karpathen verdeeld op zeer ongelijke
+diepten. Tot in het midden der 19de eeuw boorde men meestal niet
+dieper dan 30 M. om de aardolie te verkrijgen, die eigenlijk niet
+anders dan als smeerolie werd gebezigd. Tegenwoordig boort men putten,
+welker diepte tusschen 130 en 400 M. afwisselt, en de productie,
+die al in 1900 tot 247000 ton was gestegen, is later nog sterk
+vermeerderd, vooral door de uitbreiding aan de exploitatie gegeven
+door de Steana Romana, de belangrijkste roemeensche maatschappij
+van petroleumexploitatie.
+
+Maar de vorderingen zijn toch nog niet evenredig aan de belangrijkheid
+der petroleumbronnen; en de organisatiefouten in de exploiteerende
+maatschappijen, het uitblijven van behoorlijke dividenden houden de
+vreemde kapitalen op een afstand, terwijl ze toch zoo noodig zouden
+zijn voor Roemenië's industriëelen vooruitgang.
+
+De rit van Campina naar Sinaïa is een der mooiste, die zich laten
+denken. Een opeenvolging van prachtige landschappen gaat aan ons oog
+voorbij onder het gaan door het dal der Prahova. De rivier bespoelt
+roodachtige rotsen, beneden bedekt met magere weiden; hooger hangen
+bosschen van zilvergrijze wilgen in grillige schikking langs de
+bergen. De boerderijen zijn grooter, beter gebouwd, goed onderhouden,
+en de menschen zien er niet zoo slaafsch en vreesachtig uit als
+geslagen honden, zooals wij zooveel andere boeren hebben waargenomen.
+
+Een belangrijke cementfabriek heeft een heel dorp van witte woningen
+om zich heen gegroepeerd, alle met roode daken. Zoo komt er welvaart
+in het dal, maar daarmee verdwijnt wel tevens de poëzie, als de mooie
+wegen vuil zullen geworden zijn en alles aangeslagen zal wezen door
+fabrieksrook.
+
+Onder in het dal stroomt de Prahova, wier tallooze bochten en
+kronkelingen ten slotte doorloopen tot in de verre vlakten. Het water
+der rivier, verdeeld over een menigte dunne adertjes, schittert in de
+zon, en naast het stroompje liggen de beide glinsterende stalen lijnen
+van den spoorweg. Door woeste bergkloven en langs duistere afgronden
+komen wij in het woud, dat halverwege op den berg is gelegen en waar
+de weg doorheen leidt.
+
+Daar, in het hart van het bosch, ligt aan den voet van een enorme
+rots van 2500 M. Sinaïa.
+
+Sinaïa is een lustoord van nog jongen datum, dat zijn bloei te
+danken heeft aan het verblijf van den koning en de koningin van
+Roemenië, die een der sombere dalen van de Prahova uitkozen
+als zomerresidentie. Rondom hen schaarde zich al spoedig de
+aristocratie van het koninkrijk, ministers, afgevaardigden, gezanten,
+hofdignitarissen en hooge officieren. Tegenwoordig brengt al wat in
+Boekarest iets beteekent, den zomer te Sinaïa door.
+
+Wij komen er langs een breede, heerlijke laan van prachtige villa's;
+dan volgt een groote, magnifieke tuin vol bloemen en groote gazons,
+watervalletjes en velden voor allerlei spelen. De hôtels van Sinaïa
+liggen in dien tuin. Er zijn er niet genoeg, want ze zijn altijd
+overvol; het kost ons moeite logies te vinden.
+
+In het hôtel Sinaïa biedt men ons een paar zolderkamertjes aan, en bij
+onze aarzeling om ze te aanvaarden, wijst men ons een paar kamers in
+een bijgebouw, waar een gezant zijn intrek heeft genomen. Hier nemen
+wij genoegen meê.
+
+Het hôtel is goed, maar van een oostersche zindelijkheid, die voor
+ons niet het rechte is. Men heeft in de vertrekken geen bedden, maar
+divans, die 's nachts in legersteden worden veranderd en over dag de
+gewone diensten bewijzen.
+
+In het restaurant echter meent men te Parijs te zijn. Ieder spreekt
+Fransch; het menu is geheel fransch, ook in de bereiding; alleen
+het kleintje koffie na den eten is turksch; dat herinnert den gast,
+dat hij zich aan de poort van het Oosten bevindt.
+
+De roemeensche wijnen zijn over 't algemeen zacht en fijn. De
+witte wijnen van Dragashani en Cotnar zijn dadelijk bij ons in de
+gunst. Wij kunnen de roode wijnen minder prijzen, hoewel ze hier
+veel lof inoogsten en men tracht, ze in waarde gelijk te stellen
+met Bordeauxwijn. Ofschoon de Roemeniërs lofwaardige pogingen in het
+werk hebben gesteld voor het welzijn van hun wijngaarden, ofschoon
+ze zelfs uit Frankrijk veel wijnbouwers hebben laten overkomen, om
+de roode wijnen te bereiden, toch zal de roemeensche wijn nooit met
+den franschen kunnen wedijveren.
+
+Te Sinaïa is het leven weelderig en duur; trouwens de rijke Roemeniër
+geeft graag geld uit, hij houdt van mooie kleeding en van pleizier;
+hij is een beschaafd man in elken zin des woords.
+
+De wereld in dit hôtel is een officiëele wereld. Het is het hôtel der
+gezanten en ministers. Er zijn hier roemeensche families, die op zeer
+grooten voet leven en geheel in de mondaine wereld op hun plaats zijn.
+
+De groote namen, die men hoort, doen mij denken aan een eigenaardige
+bijzonderheid van den roemeenschen burgerlijken stand. Niet dat men
+de echtheid van hun hooge afkomst behoeft in twijfel te trekken;
+maar tot in den laatsten tijd bestond nog niet de erfelijkheid der
+familienamen. Gewoonlijk noemde men zich maar doodeenvoudig Jan,
+Filipszoon of Philepsco, zooals men in Servië Pavitsj zegt voor den
+zoon van Paul. Ieder kan naar believen bij zijn voornaam den naam
+van zijn buurman voegen, of zelfs dien van een vorst of een beroemd
+generaal en dien tot zijn eigen maken, ook voor zijn erfgenamen die
+hem wilden behouden. Zoodat die groote namen, die ons aan beroemde
+personen doen denken, niet het idee moeten wekken, dat we ons in de
+tegenwoordigheid bevinden van afstammelingen dier grootheden, doch
+alleen van afstammelingen hunner bewonderaars, die den beroemden naam
+hebben aangenomen.
+
+Een verschrikkelijke storm met diluviaanschen regen heeft den geheelen
+nacht onze vensters geschud, en 's morgens bij het opstaan zien wij
+de treurig slikkerige wegen gehuld in een niets goeds voorspellenden
+mist. Wat te doen in Sinaïa, als het regent? Er is geen kurzaal,
+noch casino, en in de hôtels, die te klein zijn voor het aantal
+reizigers, dat zich er ophoopt, vindt men slechts een klein lees-
+en biljartzaaltje. Ondanks den fijnen, aanhoudenden regen besluiten
+wij een exploratietocht te doen.
+
+Bij het stijgen in de boschjes achter het hôtel komen we al spoedig aan
+het klooster. In 1695 gesticht door Michaël Cantacuzenos, bestaat het
+als alle kloosters van eenige beteekenis uit twee pleinen, waar rond
+omheen de woningen der monniken en de bijgebouwen van het klooster
+zich groepeeren. Midden op ieder van de beide pleinen staat een
+klein byzantijnsch kerkje. Een werd op dat oogenblik gerestaureerd,
+en dank zij der vrijgevigheid van den koning kan de restauratie zeer
+goed geschieden.
+
+Lang diende het klooster in troebele tijden als schuilplaats voor de
+bewoners van het laagland, die in de bergen een toevlucht zochten,
+terwijl het tevens gastvrijheid bood aan reizigers.
+
+Toen koning Karel en koningin Elizabeth, aangetrokken door de machtige
+bekoring en de vreemde poëzie van het woud te Sinaïa, voor de eerste
+maal er een deel van den zomer kwamen doorbrengen, namen zij hun
+intrek in een der bijgebouwen van het klooster.
+
+Eerst na eenige jaarlijksche bezoeken besloten zij in een liefelijk
+dal achter het klooster een paleisje te bouwen, dat door den kunstzin
+en den goeden smaak der koningin een der juweeltjes van Roemenië
+werd. Weldra werd het voorbeeld gevolgd, en midden in het bosch
+verrezen aan alle kanten sierlijke villa's en optrekjes. De regeering
+bouwde een paar hôtels voor reizigers, en het begin van Sinaïa was er.
+
+Het koninklijk paleis, kasteel Pelesch, heet naar den berg waarop
+het ligt. Uit de verte gezien, treedt het naar voren uit een dicht
+dennebosch, dat de rooskleurige rotsen van het Bucegi-gebergte
+kroont. Het prachtige gebouw van steen en hout, waar gothische
+en byzantijnsche elementen in vereenigd zijn, is een harmonieus
+geheel, met sierlijke torentjes, mooie balcons en terrassen, een
+dichterdroom van de kunstenares Carmen Sylva. Inderdaad, wie Sinaïa
+noemt, roept dadelijk zich het beeld van de vorstin voor oogen, van
+haar, die dit lustoord in het leven riep. De koningin van Roemenië is,
+zooals ieder weet, een dier superieure vrouwen, die van kunst, poëzie
+en melancholie leven. Zij is graag in het woud, kent er alle paden,
+en om er naar hartelust te kunnen droomen, heeft zij zich een hoog
+verblijf laten inrichten, een huisje, hangend in de boomen hoog op den
+top van een der bergen, die Sinaïa omgeven. Het Nestje der Koningin,
+zoo noemt men hier die plek. Van daar overziet zij den gansenen omtrek.
+
+Eenige jaren geleden zag men haar dikwijls met de dames van haar
+gevolg gekleed in de nationale kleederdracht, die zoo goed past bij
+haar hooge, majestueuse gestalte. Maar de poging, om het bekoorlijke
+costuum weer in eere te brengen onder de deftige dames, heeft niet
+het succes gehad, die de sierlijke witte, met byzantijnsch borduursel
+getooide dracht verdiende.
+
+De roemeensche dames, minder dichterlijk van aanleg dan haar
+souvereine, worden bekoord door de parijsche modes, en men ziet heel
+zelden de nationale kleeding meer te Sinaïa. Eigenlijk treft men die
+alleen aan als historische merkwaardigheid en wel vooral op de markt,
+die des Zondagsmorgens gehouden wordt in de groote laan. Boerinnen
+spreiden er op het gras langs den weg en op de hekken der tuinen
+de mooie borduursels uit, doorschijnende sluiers, halsdoekjes en
+lijfjes met rijke patronen en andere fraaie toiletartikelen. Sinaïa is
+eigenlijk een wonderlijke badplaats! Men zou er dépendances verwachten
+van alle groote huizen te Boekarest en winkels, waar de elegante
+dames al haar luimen konden bevredigen, maar er is niets van dat alles.
+
+Wij hebben het dorp Sinaïa bekeken. Het bestaat enkel uit een
+kronkelende, sterk hellende straat. Een gewone kruidenierswinkel is
+er, met een paar winkeltjes van visch en groenten. Te Sinaïa boven
+vindt ge een kapper, een photograaf en een paar banketbakkers; maar
+artikelen van dagelijksch gebruik kan men er niet krijgen.
+
+Wat de bijzondere aantrekkelijkheid van de plaats uitmaakt, zijn
+de verrukkelijke wandelingen, die men in 't oneindige variëeren
+kan in de dalen en op de hellingen der bergen. Bij het verlaten
+van den grooten weg is men dadelijk op goed onderhouden voetpaden,
+die tot in het diepste van het woud voeren, en hier begrijpt men de
+koninklijke gril van Carmen Sylva; men kan zich niets woesters en
+dichterlijkers en idealers denken. Dit is het maagdelijke woud in
+den besten zin. Boomen van zes meters in omtrek en vijftig meter
+hoog staan er in grooten getale. Meest zijn het dennen en beuken,
+die met hun groen de bergen tot groote hoogte bedekken.
+
+De grond is geheel bedekt met heide en mos. Hier en daar blijven
+omgevallen stammen op den bodem liggen, zooals de storm ze velde. De
+koning, tot wiens domeingoederen het bosch behoort, wil niet, dat
+iemand eraan raakt.
+
+Elk voetpad leidt naar een mooi uitzicht. Het toeval voert ons naar de
+Promenade der H. Anna aan de grenzen van het woud. Boven ons hoofd op
+een kalen top van rood gesteente, die wel ontoegankelijk lijkt, staat
+een sierlijk paviljoentje, dat ons schijnt uit te tarten. Maar 't is
+al laat, en het weêr is onzeker. Wij durven ons niet verder wagen.
+
+Op regendagen is het stil en somber te Sinaïa; maar als de zon
+schijnt, hoort men overal muziek in de tuinen, militaire muziek en
+Zigeunerliederen, die de echo's wekken van de donkere bergen.
+
+Het kroondomein heeft overal een goeden invloed op de
+boerenbevolking. Door de vele scholen, die het bestuur der domeinen
+opricht, ook vak- en landbouwscholen, worden de boeren op de hoogte
+gebracht van een rationeele manier om den grond te bebouwen en gebruik
+te maken van machines en andere verbeteringen. Zij krijgen onderricht
+in de behandeling van het vee en van allerlei aanplantingen. Alle
+pogingen worden door de kroon in het werk gesteld voor de verheffing
+van den boerenstand.
+
+In den loop zijner regeering heeft de koning veel wegen laten
+aanleggen, en hij heeft daarbij dikwijls een beroep gedaan op
+buitenlandsche ingenieurs, ook voor den aanleg van spoorwegen. Niets
+wordt verwaarloosd, wat den boer vooruit kan brengen en hem in staat
+stelt zijn woning gezonder en zijn leven rijker te maken. Maar de
+slavernij heeft diepe sporen nagelaten, en al zijn sommige streken,
+vooral die tusschen Predeal en Boekarest, krachtig ontwikkeld, aan de
+bergachtige randen van Roemenië is de bevolking nog niet veel verder
+gekomen, dan zij was onder de turksche heerschappij.
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of In Roemenië, by Th. Hebbelynck
+
+*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 13869 ***
diff --git a/13869-8.txt b/13869-8.txt
new file mode 100644
index 0000000..4f16839
--- /dev/null
+++ b/13869-8.txt
@@ -0,0 +1,2251 @@
+The Project Gutenberg EBook of In Roemenië, by Th. Hebbelynck
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: In Roemenië
+
+Author: Th. Hebbelynck
+
+Release Date: October 26, 2004 [EBook #13869]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK IN ROEMENIË ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the PG Distributed Proofreaders Team
+
+
+
+
+
+
+
+In Roemenië.
+
+Naar het Fransch van Th. Hebbelynck.
+
+
+
+I.
+
+Van Boeda-Pest naar Pétrozény.--Een stukje geschiedenis.--Het dal van
+de Jiul.--De Bojaren en de Zigeuners.--De markt van Targa Jiu.--Het
+klooster Tismana.
+
+
+"Zijn de heeren ingenieurs?"
+
+"Pardon, mevrouw."
+
+"Inspecteurs van het boschwezen?"
+
+"Ook dat niet; wij zijn gewone reizigers."
+
+"Toeristen? Hier in Roemenië, en zonder dat er eenig voordeel van te
+halen is?"
+
+"Geen ander dan de voldoening, interessante zeden en gebruiken waar
+te nemen, een mooi land te bewonderen en er aangename herinneringen
+uit mee te nemen."
+
+Zoo ongeveer werden wij op een dag ondervraagd door een deftige dame,
+vrouw van een roemeensch generaal, die op een bekoorlijk plaatsje
+midden in het bergland van Walachije en villégiature was. Uit het
+gesprek blijkt wel, dat de toeristen tot nu toe Roemenië nog onbezocht
+hebben gelaten, en dat noch de Alpenclub, noch de agentschappen van
+Cook beslag hebben gelegd op de mooie bosschen van de Karpathen en
+de schilderachtige dalen, die van daar naar de Donau loopen.
+
+Wij deden onze reis in de maand Augustus 1901. Eerst hebben wij het
+nog primitieve gedeelte van Roemenië doorreisd, dat tot in deze laatste
+jaren bijna precies gelijk gebleven is, als het twintig eeuwen geleden
+was en dat te vinden is in de bergstreken van Walachije. Vervolgens
+hebben wij een bezoek gebracht aan het moderne Roemenië, dat een
+industrieel land is, tegelijk met het nieuwe régime ontstaan en
+waarvan Boekarest de ziel is en het middelpunt.
+
+De kunst heeft in Roemenië door de eeuwen heen slechts zeer zwakke
+sporen achtergelaten. Alle oude herinneringen, die men zou verwachten
+in een door de Romeinen gekolonizeerd land, zijn vernietigd geworden
+door den stroom van barbaren, die telkens over deze provinciën werd
+uitgegoten in de volgende twaalf eeuwen en die alles heeft weggevaagd
+en meegenomen. Alleen een paar kloosters, die in de Middeleeuwen onder
+de vorsten of woiwoden gebouwd werden en waarvan dat van Curte de Arges
+het beroemdste is, trekken tegenwoordig nog de aandacht. Maar de groote
+aantrekkelijkheid voor den reiziger is gelegen in het landschap, dat
+dikwijls grootsch en altijd poëtisch is, verder in de originaliteit
+der kleederdrachten en in de zeden der bewoners.
+
+Wij vertrekken van Boeda-Pesth naar ons doel. Die stad, de heerlijke
+hoofstad van Hongarije, neemt sedert 1896 een plaats in onder de
+schoonste steden van Europa. Er werd in dat jaar door een schitterende
+tentoonstelling en door de inwijding van veel monumentale gebouwen
+o.a. het Parlementsgebouw feest gevierd ter eere van het duizendjarig
+bestaan van Hongarije. Het was tien eeuwen geleden, dat de Magyaren
+onder Arpad het land vermeesterden.
+
+Bij het verlaten van Boeda-Pesth voert de trein ons door de
+vruchtbare vlakten van Hongarije, tusschen velden van blonde maïs,
+die eindeloos ver zich uitstrekken. Reusachtige bergen van koren zijn
+om de boerenhoeven gegroepeerd, waar dorschmachines aan het werk zijn,
+en waar men groote scharen arbeiders en arbeidsters, in 't wit gekleed,
+bezig kan zien. Verderop zagen wij tallooze kudden ossen met groote,
+wijd uitstaande horens; daarna varkens met lang krullend, zijdeachtig
+haar, die er onder zulk een vacht allerkoddigst uitzagen en die men,
+in de verte gezien, voor schapen zou houden.
+
+In die hongaarsche vlakten kregen wij in de buurt van Arad voor
+de eerste maal tamme buffels onder de oogen. Terwijl de ossen
+in melancholieke stemming in de wei liepen, waren de buffels met
+welbehagen bezig, een bad te nemen in het lauwe water der rivier. Die
+dieren worden op hoogen prijs gesteld in Hongarije en Roemenië. Hun
+melk is uitstekend; ze zijn gehard tegen vermoeienis, kunnen even
+goed als ossen worden gespannen voor de karren en wagens der boeren,
+maar zijn uiterst gevoelig, zoowel voor warmte als voor koude, hebben
+in den zomer zeer veel noodig en moeten in den winter in speciaal
+voor hen bestemde stallen een onderkomen vinden. In Transsylvanië en
+in Roemenië, waar de winters streng zijn, stalt men ze dan ook onder
+de boerenhuizen in goed beschutte kelders.
+
+Dit gedeelte van Hongarije, het gebied der poeszta's, is zeer dun
+bevolkt; maar de grond is er wel vruchtbaar en wordt goed bebouwd. De
+boerenhoeven zijn niet talrijk, maar er behooren uitgestrektheden
+land bij. Men doet er aan den grooten landbouw in elken zin des woords.
+
+Maar daar zijn we bij de grenzen van de vlakte: we naderen de wouden
+van Transsylvanië. Te Piski, waar wij onze eerste indrukken krijgen
+van de woeste bergbewoners, die wij eenige dagen lang van dichtbij
+zullen kunnen waarnemen, verlaten wij den grooten weg, om in het
+echte bergland door te dringen en dat deel der zuidelijke Karpathen te
+bestijgen, dat in zijn geheele lengte slechts één enkelen natuurlijken
+doorgang biedt, namelijk de IJzeren Poort. Hoe hooger men komt, des
+te armoediger zien de boerenhuizen eruit. Het zijn allen huizen van
+leem, gedekt met wat riet of droge maïsstengels, en gegroepeerd om
+sjofele kerken, geheel van hout opgetrokken. Weldra verdwijnt ieder
+spoor van menschelijke woningen, en de weg neemt een echt grootsch
+karakter aan. Het leek wel een chaos, waar wij doorheen moesten.
+
+De eene tunnel volgde op den anderen, en tegen de hellingen der rotsen
+waren met groote koenheid wegen in de bergen uitgehouwen. Het is
+avond geworden, als wij stil houden op enkele schreden afstands van
+de roemeensche grens in een gebied, waar steenkolen gevonden worden,
+en waar zich rotsen van 2500 M. verheffen. Wij zijn te Pétrozény. De
+stad ligt op eenigen afstand van het station. Slechts twee of drie
+fiacres, die dadelijk bezet zijn, staan er ter beschikking van de
+reizigers, en als een onbekende niet de buitengewone beleefdheid had
+gehad, om zeer gracieus zijn rijtuig aan te bieden, zouden wij den
+weg te voet hebben moeten gaan.
+
+Twintig minuten, in vluggen draf door onze paarden afgelegd, en daar
+zijn we op het groote plein tegenover het voornaamste hôtel van de
+plaats, waar een vroolijk concert wordt gegeven ten genoegen van de
+élite der inwoners.
+
+Tegen twee uur in den morgen worden wij met schrik wakker door geroep
+en kreten van wanhoop. Een reuzenvlam stijgt boven het groote plein
+omhoog. Een zigeunertent, tegen het hotel aangebouwd, is aan het
+branden.
+
+Reeds wordt de achtertrap van het hôtel bedreigd, en het personeel
+stapelt, zonder er aan te denken, dat de reizigers gewekt moeten
+worden, de corridors vol met kasten, matrassen en tapijten. Met
+groote moeite banen wij ons een weg er doorheen, om het binnenplein
+te bereiken, waar wij veilig zijn voor de hitte van het vuur.
+
+De bevolking van Pétrozény is voor een groot deel roemeensch. Maar
+daar het een industriëele stad is, zijn een menigte vreemde elementen
+zich onder de oorspronkelijke bevolking komen mengen. Daarom ziet
+men er naast de frissche en sierlijke roemeensche kleederdrachten
+een menigte menschen, wier kleeding van geen bepaalde nationaliteit is.
+
+Het stadje is in 't minst niet origineel. Huizen van steen en andere,
+van leem opgetrokken, wisselen met houten huizen af, en uit elken
+gevel steken palen naar buiten, waaraan allerlei zaken heen en weer
+schommelen, hier een uithangbord, daar schapenhuiden, braadpannen,
+worsten, zelfs hemden. Het is een echte étalagewedstrijd.
+
+Pétrozény heeft een onzindelijk voorkomen. De bewoners hebben geen
+andere coquetterie dan die van hun gesteven wit linnen. Bij de mannen
+zijn broek en overhemd van verblindende witheid, en de vrouwen dragen
+onberispelijke jakjes en sluiers. Alleen de Zigeuner veroorlooft
+zich linnen van twijfelachtige tint, en ik acht het niet onmogelijk,
+dat hij zijn onderkleêren pas aflegt als zij het afleggen, dat is,
+als ze in lompen uiteenvallen. Het inwendige der woningen ontbeert
+alle gerief. Deze menschen kennen zoo weinig behoeften, dat zij
+volstrekt geen begrip hebben van de rechtmatige eischen der weinige
+vreemdelingen, die onder hen verzeild raken.
+
+Het marktplein vertoont een zeer eigenaardige soort van drukte. Men
+krijgt den indruk van op een groote boerderij te zijn. De ganzen en de
+varkens hebben er burgerschapsrechten; de laatste zijn er in allerlei
+verscheidenheden. Er zijn witte, zwarte en rossige in allerlei nuances
+en allerlei grootte, naarmate zij tot het moldavische of servische
+ras behooren, of moerasvarkens zijn, zooals men zooveel aantreft in
+de buurt van de Donau. Die belangwekkende dieren leven in vrijheid
+en zoeken eikels in de naburige eikenbosschen, waarmee de naburige
+hoogten bedekt zijn.
+
+Volgens de statistische opgaven van het Ministerie van Financiën
+bestond de bevolking van Roemenië in 1894 uit vier millioen
+inwoners. Maar de berekeningen van den heer Stoerdza, die, naar men
+zegt, nauwkeuriger zijn, komen voor dienzelfden tijd tot 6100000
+inwoners.
+
+De geschiedenis van het roemeensche volk is die van een ongelukkige
+natie, die door onderdrukking, oorlogen en lijfeigenschap alle
+initiatief heeft verloren, een volk, welks verstand en wilskracht
+afgestompt zijn onder de eeuwenlange heerschappij der Turken.
+
+Het tegenwoordige Roemenië, dat is Walachije, Moldavië en Dobroedsja,
+neemt de plaats in van het oude Dacië, dat door Trajanus op het eind
+der eerste eeuw van de christelijke jaartelling veroverd werd. Daar
+het land zeer dun bevolkt was ten gevolge van de vele oorlogen, bracht
+Trajanus er romeinsche kolonisten heen, die zich vermengden met de
+oorspronkelijke bevolking en het nog tegenwoordig bestaande ras der
+Daco-Romeinen of der Roemenen deden ontstaan. Later trekken Gothen,
+Hunnen, Bulgaren, Hongaren, Tartaren beurtelings door het oude Dacië,
+dat zij verwoesten en plunderen, en terwijl veel van die Daco-Romeinen
+over de Karpathen gaan en in Transsylvanië een schuilplaats vinden,
+stemt de andere helft van de jonge natie er na een wanhopigen strijd
+in toe, het terrein, dat zij den anderen niet weer kan afhandig maken,
+voortaan met hen te deelen.
+
+In de 13_de_ eeuw overvallen de Tartaren Hongarije en
+Transsylvanië. Vluchtend voor hun barbaarsche horden, besluiten de
+Daco-Romeinen, die in Transsylvanië een toevlucht hadden gezocht,
+tot een nieuwen uittocht. Zij trekken opnieuw de Karpathen over en
+keeren naar hun vroeger vaderland terug. Radu-Negru, dat is Rudolf de
+Zwarte, hoofd der kolonne van Togaras, vestigt zich te Kampolung en
+wordt de eerste woiwode van Walachije, terwijl een ander hoofd, Bogdan
+geheeten, zich laat uitroepen tot woiwode van Moldavië. Zoo ontstonden
+de beide onafhankelijke romaansche of roemeensche vorstendommen,
+maar de onafhankelijkheid was niet van langen duur.
+
+In 1393 wordt Walachije en in 1511 Moldavië een vazalstaat van de
+Turken. In den aanvang worden die provincies geregeerd door inlandsche
+hoofden onder de suzereiniteit van de sultans in Byzantium; maar in
+de 18_de_ eeuw zonden dezen er vreemde vorsten heen, gekozen uit de
+machtige grieksche financiers van Konstantinopel. Dat is de tijd der
+Fanarioten van 1716 tot 1822. Zij heeten naar Fanar, een wijk van het
+oude Konstantinopel, waar na de verovering door de Turken de Grieken
+bleven wonen. Bij hun troonsbestijging moesten de fanariotische
+vorsten buiten de gewone jaarlijksche schatting nog een belangrijke
+som aan de Porte opbrengen. Van toen af ging de bevolking gebukt
+onder zware lasten, en terwijl zij in naam haar vrijheid behield,
+werd zij op onmenschelijke wijze uitgezogen.
+
+In 1820 echter werd de Roemeniër het juk moede; hij ontwaakte uit zijn
+dofheid en stond op tegen den sultan, eischend met een geestkracht,
+waartoe men hem niet in staat zou hebben geacht, zijn eigen inlandsch
+bestuur terug te erlangen, hetgeen geschiedde. Die vorsten wisten het
+nationaal gevoel te doen herleven, en na den Krimoorlog verwierven zij
+voor de roemeensche provinciën een betrekkelijke onafhankelijkheid,
+gewaarborgd door de mogendheden, die het verdrag van Parijs in 1856
+hadden geteekend.
+
+De vereeniging der provinciën werd in 1861 afgekondigd, en kolonel
+Couza werd tot vorst gekozen onder den naam Alexander-Jan I. Samen
+met zijn ministers kondigde hij tegelijkertijd de secularisatie van
+de kloosters af, die een vierde deel van al het grondgebied bezaten,
+en de afschaffing der slavernij van de boeren. Maar in 1866 werd hij
+gedwongen, afstand te doen van den troon, en de Kamers riepen, nadat
+zij tevergeefs een beroep hadden gedaan op Zijne Hoogheid den graaf van
+Vlaanderen, prins Karel van Hohenzollern tot vorst van Roemenië uit.
+
+Bij zijn troonbestijging moest alles van voren af aan worden
+opgebouwd. De steden leverden een schouwspel van volslagen armoede
+op. Overal heerschten omkooping en diefstal. De vorst hield zich dan
+ook van het begin af bezig met de reorganisatie van de verschillende
+takken van staatsdienst, en in 1877, tijdens den turksch-russischen
+oorlog, was Roemenië reeds met groote schreden vooruitgegaan en kon
+een machtige steun zijn voor Rusland.
+
+Het werd maar kaaltjes beloond voor zijn edelmoedige hulp. Men
+gaf Dobroedsja met de haven Constanza; maar in ruil moest Roemenië
+dat deel van Bessarabië afstaan, dat in 1856 verkregen was, en waar
+Rusland al sinds langen tijd een begeerig oog op hield gevestigd. Het
+is waar, dat tevens de volledige onafhankelijkheid van Roemenië door
+de verschillende europeesche staten werd erkend, en in 1881 verkreeg
+vorst Karel van Hohenzollern den titel van koning van Roemenië.
+
+In dit geschiedverhaal wordt de uittocht van Fogaras door verschillende
+schrijvers tegengesproken. Zij houden vol, dat Radu-Negru slechts een
+legendarische persoonlijkheid is. Volgens hen zouden Tugomer Bassarab,
+die een dynastie in Walachije stichtte en zijn zoon Alexander Bassarab,
+die het volk van herders in een zelfbewuste, onafhankelijke natie
+herschiep, de grondleggers van den staat zijn.
+
+Wij betreden Walachije langs den nieuwen weg, die door de Karpathen
+leidt en te Targu Jiul uitkomt. Daarna, als wij ons successievelijk
+hebben opgehouden in de kloosters van Tismana, Horezu, Curtea de Arges
+en Kampolung, begeven we ons naar Boekarest, de hoofdstad van Roemenië,
+van waar we een bezoek zullen brengen aan het petroleumgebied van
+Doftana en aan de mijnen van steenzout van Slanic. Wij zullen den
+tocht besluiten met Sinaïa, de poëtische residentie van Roemenië's
+souvereinen.
+
+Tegenwoordig reist men in Roemenië nog per victoria, met twee, drie
+of vier paarden bespannen. Onder de kap is een ruime bergplaats voor
+alles, wat men kan noodig hebben onderweg, en er hangt een emmer aan,
+om den paarden te drinken te geven, want al die dingen kan men onderweg
+niet krijgen. De zak met maïs, waaruit de paarden gevoerd worden, die
+maïs in plaats van haver krijgen, bevindt zich naast den koetsier. De
+laatste neemt ook rijkelijk voorraad mee en is dan eindelijk wel zoo
+goed, uwe bagage op te laden.
+
+De paarden zijn vlug en opgewekt en bestand tegen groote
+vermoeienis. Zij leggen 80, soms zelfs 100 kilometer per dag af en 10
+kilometer per uur. De koetsiers hebben een eigen, bijzondere manier
+van hen aan te zetten, door de zweepslagen te doen vergezellen door
+woeste, zeer eigenaardige geluiden.
+
+Voor vijf-en-twintig jaar was de victoria in het land onbekend; men
+reisde enkel met de _birdj_, het nationale voertuig, dat nu nog bij
+de boeren in gebruik is. Het is een kist van houten latten zonder
+veêren op vier wielen, aan de achterzijde is de onvermijdelijke bak
+voor berging en een groote huif is er overheen gespannen, ondersteund
+door breede hoepels. Door een smalle, lage opening stapt men er binnen
+en heeft daar dan als zitplaats zijn eigen bagage of een hoop hooi.
+
+Het dal der Jiul, dat bij 't vertrek uit Pétrozény voor ons open ligt,
+werd langen tijd voor volkomen onbruikbaar gehouden, want zelfs de
+bergbewoners beschouwden het als onbegaanbaar, en om over dit deel
+der Karpathen heen te komen, gaven zij nog ondanks de hinderpalen van
+allerlei aard, de voorkeur aan het ruwe pad over den Vulkaan-pas. Maar
+door groote en vernuftige werken, voor 't meerendeel aangelegd door
+belgische ingenieurs, loopt er thans een der mooiste wegen door en
+een der veiligste uit de zuidelijke Karpathen.
+
+Men rijdt er door een nauwe spleet, met aan beide zijden hooge bergen,
+die van boven volkomen kaal zijn en die in de lagere gedeelten met
+groote, nog niet geëxploiteerde bosschen zijn bedekt, waardoor de
+bergen een prachtig maar somber aanzien krijgen. Heel in de diepte van
+de kloof stuwt de hongaarsche Jiul, gevoed met de roemeensche rivier
+van dien naam, haar onstuimig water tusschen al de hindernissen door,
+die in de rotsachtige bedding in den weg komen. Nu eens in het nauw
+gebracht tusschen rotswanden, schuimt en bruist en springt de rivier
+voort; dan weer breidt zij zich rustig uit te midden van het groen,
+dat tot het water voortloopt.
+
+Soms is de rivier zoo woedend, dat zij een stuk van den nieuwen,
+met groote kosten aangelegden weg met zich mee sleurt. Men kan in
+West-Europa zich geen denkbeeld maken van dat snelle wassen der
+rivieren, en het komt niet alleen in de lente voor, als de sneeuw op
+de bergen smelt, maar ook in het hartje van den zomer.
+
+De weg is wel niet te vergelijken bij de wonderschoone wegen in
+Zwitserland, maar hij roept de herinnering wakker aan de mooiste dalen
+van Schwarzwald en Jura en heeft nog woester, grootscher karakter.
+
+Dicht bij den uitgang van het dal staat in een omheinde ruimte het
+nederige klooster Naïch. Dat witte kloostertje, waarvan het aardige
+kerkje met de driedeelige vensters van buiten aan alle kanten met
+mooie fresco's is versierd, wordt op 't oogenblik nog door enkele
+monniken bewoond.
+
+Weldra worden de bergen lager en staan verder uiteen. De Jiul, die
+niet langer door rotsen beperkt wordt, stroomt door een bedding, die
+tienmaal te breed is voor haar wateren, en de wouden verdwijnen, om
+plaats te maken voor gewoon bouwland. Eerst nadat wij dertig kilometer
+hadden afgelegd, ontdekten wij enkele houten huisjes met puntige daken
+op zijn Turksch en bedekt met planken van berkenhout. Hoe armoedig ze
+ook mogen wezen, alle huisjes zijn van elkander afgescheiden en zijn
+door een schutting omgeven. In Roemenië zijn, evenals in de meeste
+oostersche landen, levende hagen onbekend. Men maakt afsluitingen
+van planken of palen, van doode takken of van rijswerk. Die kleine
+boerenhoeven hebben, al zien ze er ook nog zoo ellendig uit, toch een
+echte verbetering gebracht in het lot van den Roemeniër. Hij heeft
+thans een eigen huis, een stal, een maïszolder, een varkenshok, terwijl
+hij te voren eeuwen lang onder de heerschappij der Bojaren gewoond
+heeft in holen, die twee meter diep in den grond waren uitgegraven
+en onder een dak van rijswerk met aardkluiten belegd. Voor elk van
+deze woningen ligt nu een veranda, waar het gezin des zomers slaapt,
+omdat de groote hitte het huis van binnen onbewoonbaar maakt. Des
+avonds worden er matrassen en dekens neergelegd, die 's morgens weer
+worden weggenomen.
+
+Oudtijds wilde een vroom gebruik, dat ieder boer vóór de deur van zijn
+huis een schotel met water plaatste ten gebruike der voorbijgangers
+en der reizigers; tegenwoordig ziet men vóór elke hoeve een pomp,
+waarbij ieder naar welgevallen zijn dorst kan lesschen.
+
+De monumentale deur, die de omheining afsluit, is een der sieraden
+van een roemeensch huis; men vindt zoo'n deur overal, bij de
+grootste, zoowel als bij de kleinste hoeven, bij de villa's en bij
+de kloosters. Die deuren zijn op eigenaardige en soms zeer artistieke
+wijze uitgesneden.
+
+De Bojarenheerschappij werd eerst in het land gevestigd op het
+eind der 14_de_ eeuw. Radu of Rudolf XIV kwam, met den steun van
+den griekschen patriarch Niphon, op het denkbeeld een adelstand in
+het leven te roepen op het voorbeeld van den byzantijnschen adel en
+veranderde de hofambten zóó, dat ze recht gaven op adellijke titels.
+
+Dit was de aanleiding tot het ontstaan van den stand der Bojaren. Later
+kwam onder de Fanarioten een stroom van grieksche avonturiers het land
+binnen, in het gevolg der vorsten, die hen bij voorkeur tot eereambten
+riepen. Zoo ontstond er in het land zelf een vreemde aristocratie, een
+lage, verdorven, winzuchtige klasse, die de inboorlingen onderdrukte
+en ze onbeschaamd uitmergelde. Die nieuwe adel was erfelijk tot in
+het tweede geslacht.
+
+Elke Bojarentitel gaf recht op een zeker aantal boeren, die alleen aan
+hun heer belasting hadden te betalen. Zestig duizend gezinnen werden
+aldus in den dienst der Bojaren gesteld. Die ongelukkige landbouwers,
+hoewel niet precies gebonden aan den grond, hadden niet het recht,
+van heer te veranderen en mochten hun grond alleen verlaten met
+toestemming van den eigenaar.
+
+"Nog in 1856", zegt Elisé Reclus, "waren 5 à 6000 Bojaren heeren
+en meesters van het land en zijn bewoners. Maar er bestond groote
+ongelijkheid onder hen; de meesten waren slechts kleine grondbezitters,
+terwijl 70 vazallen in Walachije en 300 in Moldavië met de kloosters
+bijna al den grond onderling hadden verdeeld.
+
+In 1864 kwam er, met de secularisatie van de kloosters, ook een einde
+aan de lijfeigenschap der boeren. Elk gezin verkreeg een stuk land,
+afwisselend tusschen 3 en 6 H.A., naar gelang het één koe hield,
+twee ossen en een koe, of vier ossen en een koe. De hectare werd hun
+eigendom tegen den prijs van 60 gulden, betaalbaar aan den staat in
+vijftien jaarlijksche aflossingen.
+
+Het aantal boeren, dat op die manier land in bezit kreeg, steeg in
+'t begin tot 450000, maar in 1880, toen er een nieuwe verdeeling van
+den grond door den staat plaats had, kwamen er nog 100000 bij.
+
+Ondanks die hervorming behooren de groote bronnen van rijkdom nog aan
+den staat en de oude Bojaren. De staat exploiteert namelijk zelf de
+onuitputtelijke zoutmijnen, hij is eigenaar van de petroleumhoudende
+terreinen; voor het grootste deel zijn de bosschen, die een vijfde van
+het grondgebied bedekken, in zijn bezit. Wat de Bojaren betreft, zij
+hebben enorme eigendommen in handen, hun door de woiwoden afgestaan,
+en waarvan de uitgestrektheid van 4 tot 8000 H.A. bedraagt.
+
+Die eigendommen kunnen niet dan in hun geheel verkocht of vervreemd
+worden; de wet verbiedt hun verbrokkeling. Buitendien is door art. 7
+der grondwet bepaald, dat vreemdelingen geen vaste goederen in Roemenië
+mogen bezitten. Zij kunnen niettemin van een Roemeniër erven; maar in
+dat geval heeft de staat het recht, hen te verplichten hun bezittingen
+te verkoopen, tenzij ze zich laten naturaliseeren. Dat kan geschieden
+bij Parlementsbesluit na tien jaren verblijf in het land. Er zijn
+nog andere verzachtingen van de bepalingen, die op vreemdelingen
+betrekking hebben. Zoo kunnen ze bijvoorbeeld huizen bezitten in de
+steden, en er bestaat plan, om de verkrijging van vaste goederen
+mogelijk te maken voor buitenlandsche maatschappijen, in geval de
+meerderheid der aandeelhouders uit roemeensche burgers bestaat.
+
+De wijze, waarop die groote bezittingen worden geëxploiteerd is nog
+al eigenaardig. Op een vastgestelden dag roept de burgemeester de
+gezinnen uit zijn dorp op en verdeelt onder hen, tegen een dikwijls
+belachelijk laag loon, de gronden, die bebouwd moeten worden. Het
+loon wordt vooruit betaald, maar de geheele oogst valt toe aan den
+eigenaar. Behoef ik nog te zeggen, dat de ongelukkige boeren, die
+vroeger zoo slecht behandeld werden, dat tegenwoordig nog worden? In
+vele gevallen worden ze lomp bejegend en zelfs wel geslagen.
+
+Verscheiden oude Bojaren, vooral in Moldavië, besturen zelf de
+landbouwondernemingen op hun goederen en hebben uitgebreide corpsen
+arbeiders in het werk, terwijl zij tien maanden van het jaar er
+wonen. Maar in het hartje van den winter gaan ze reizen en gaan hun
+inkomsten te Boekarest, Weenen en Parijs verteren.
+
+Op den weg van Targu Jiul komen wij groote wagens tegen. Zeven of
+acht paar ossen, het eene paar achter het andere en bestuurd door
+in het wit gekleede boeren, trekken landbouwmachines en zware karren
+met nieuwerwetsche artikelen voor den modernen landbouw. Vroeger ging
+het dorschen in Roemenië met behulp van ossen, die het koren op den
+dorschvloer trapten. Tegenwoordig is de dorschmachine er doorgedrongen,
+en de kleine eigenaars vereenigen zich, om samen stoomdorschmachines
+te koopen.
+
+Mannen en vrouwen te paard gaan naar de stad; spiernaakte kinderen
+vluchten bij onze nadering. De dorpen worden grooter; de huizen
+zijn netter onderhouden, en op de palen van de afsluitingen staan
+allermerkwaardigste potten en vazen omgekeerd, om uit te lekken en
+te drogen. Aardewerkfabricatie is inderdaad een der belangwekkendste
+takken van de roemeensche klein-industrie. Er worden zelfs markten
+van aardewerk gehouden, en men vraagt zich af, hoe de Roemeniërs zoo'n
+oneindige verscheidenheid van gebruiksvoorwerpen kunnen aanwenden.
+
+Bij den ingang der stad waren geheele gezinnen aan den wegrand gezeten,
+in een kring op den grond gehurkt in volkomen sans gêne. Zedigheid is
+waarschijnlijk niet de hoofddeugd der roemeensche boerinnen; misschien
+ook bestaan er daar andere begrippen op dat punt dan bij ons, en het
+is waar, dat hoe meer men het Oosten nadert, des te inschikkelijker
+wordt men voor het déshabillé.
+
+Wij zijn te Targu Jiul, de eerste belangrijke plaats in Roemenië. Het
+is een stad van 3000 inwoners, waar een school in aanbouw de aandacht
+trekt, omdat zij als modelschool aangewezen wordt.
+
+Het hôtel, waar wij afstappen, ziet er zeer goed uit en, hoogst
+aangename verrassing, de eigenaar spreekt Fransch. Maar wij moeten nu
+kennis maken met de roemeensche keuken! O, die roemeensche keuken! Zure
+soepen, waar een half dozijn sardines in drijven. Is dat niet iets,
+om u op slag den gretigsten eetlust te benemen?... Geen roastbeef,
+noch biefstuk.... Runderen worden niet geslacht; zij dienen enkel als
+trekdieren. Varkens loopen op straat rond, maar ze worden evenmin
+geslacht, in den zomer ten minste niet, onder voorgeven, dat het
+vleesch maar twee of drie dagen goed blijft. Kippen krijgt men meer
+dan genoeg, maar die welke ons aan tafel werden voorgezet, zijn
+magere beestjes, zoo hard gebraden, dat ze bijna geheel uitgedroogd
+zijn. Schapenvleesch, trossen gekookte maïs en een gerecht, dat
+koukouroute heet, schijnen de meest aanbevelenswaardige onderdeelen
+van 't menu.
+
+In de hôtels eet men met muziek. Als gij een orkest van Zigeuners
+treft, hoort ge woeste, heftige, hartstochtelijke muziek; hebt ge een
+roemeensch orkest, dan blijven vuur en gloed achterwege, om plaats te
+maken voor klacht en melancholie. Het is om te schreien, zoo droevig;
+'t is in muziek omgezette smart.
+
+Midden in den nacht worden wij gewekt door een hevig onweêr, zooals
+er bij ons zelden voorkomen. Het is een opeenvolging van lange,
+witachtige bliksemstralen, uitgaande van alle punten van den horizon
+tegelijk en, in éénen door, de markt en de straten der stad met licht
+overstroomend. Tegelijkertijd storten de watervallen van den hemel
+op de aarde neer, en de straten worden tot ware rivieren. 's Morgens
+waren de straten weer droog, en de lucht was zuiver en geurig.
+
+Niettegenstaande den nachtelijken storm was van vier uur af de
+markt, die tegenover ons hôtel werd gehouden, buitengewoon druk en
+levendig. Men kan zich niets aardigers en schilderachtigers denken dan
+die markten, waar de bewoners uit de naburige dalen samenkomen. Die
+laatsten komen naar de stad in met een paar ossen bespannen karren,
+of op den rug van een muilezel, door de vrouwen bereden op dezelfde
+wijze als door de mannen. Zij hebben vaak een reeks van een vijftiental
+bijeengebonden kippen bij zich, die er erbarmelijk uitzien. Enkele
+vrouwen komen op de markt met leêge handen; maar met zeer gevuld
+jakje. Als ze ter plaatse zijn, steken ze de hand vóór in hun
+halfgeopend gewaad, dat daar trouwens altijd voor zak dient en halen
+er, 't zij een kip, 't zij een eend uit; ik heb er zelfs gezien,
+die uit die bergplaats een speenvarkentje voor den dag haalden,
+dat daarna moederlijk in de armen werd gedragen.
+
+Doch het origineelste zijn zij, die uit de stad terugkeeren met de
+meest uiteenloopende voorwerpen in haar geïmproviseerden zak. Die
+hangt dan zwaar omlaag op den boezelaar, en maakt bij elke schrede een
+rinkelend geluid van aardewerk of men hoort er den triomfkreet van een
+haan uit opstijgen, die op de markt een koopster heeft gevonden. De
+vrouwen staan of zitten er langs de trottoirs met haar koopwaar vóór
+zich. De verkoop van de producten is niet zeer winstgevend. Men betaalt
+30 centimes voor een kip, 10 centimes voor vier eieren, en 15 centimes
+voor vier liter wijn. Toch zien ze er niet uit, of ze gebrek lijden. Ze
+zijn vroolijk en vriendelijk en gaan naar de markt als naar een feest.
+
+Haar kleeding, van onberispelijke netheid, is tevens niet
+onelegant. Zij dragen een zeer wijd linnen hemd, versierd met
+borduursel van blauwe en roode wol. Vóór en achter wappert een
+boezelaar, de catrinza, van wol met breede strepen. In andere plaatsen
+hullen ze zich bij wijze van japon in een stuk geweven stof, die zeer
+stijf is en rijk versierd met motieven in kleuren. De jonge meisjes
+loopen altijd blootshoofds met een op den rug hangende vlecht. Alleen
+de getrouwde vrouwen dragen over het hoofd en de schouders een sluier
+van zeer lichte stof en in enkele steden hebben zij een mannenhoed op,
+die niet zeer gracieus staat.
+
+De kleeding van de mannen herinnert aan de oude dracht der Daciërs,
+zooals zij op de Trojanus-zuil is weergegeven. Zij bestaat uit een hemd
+van grof linnen, om het middel bevestigd met een breeden leêren gordel,
+die voor zak dient. Onder het hemd wordt de linnen broek gedragen,
+gewoonlijk sluitend van de knie tot den enkel.
+
+De Roemeniër uit het laagland, vooral de Walach, heeft zwarte oogen,
+een gebronsde tint en een zacht, sterk sprekend gezicht. Nog in onze
+dagen vertoont hij de sporen van het droevig lot, dat hij zoo lang
+heeft moeten dragen. Hij is tegelijk beschroomd, geduldig, bijgeloovig
+en fatalistisch.
+
+Al vroeg in den morgen wacht onze met drie paarden bespannen victoria
+aan de deur van het hôtel, en na ons van mondvoorraad voor den dag
+te hebben voorzien, gaan wij op weg naar Tismana.
+
+Het landschap, waar we door rijden, is zeer schilderachtig. Op dichte
+groepen hoog eiken hakhout langs den weg volgen de groote wouden,
+reuzenbosschen, waar de boomen prachtige afmetingen erlangen. De dorpen
+zijn armoedig en vuil, en het geeft een bedrukkend gevoel, te rijden
+door die vruchtbare dalen der Karpathen, en te constateeren, dat er
+alle sporen van werkzaamheid ontbreken. Maar de arme heeft in dit land
+bijna geen behoeften; hij heeft maïs in huis en uien en brood, een brok
+zout en kaas, en hieraan heeft hij genoeg. Het bosch levert hem hout
+en zijn kleêren worden thuis door de vrouwen gesponnen, geweven en
+genaaid. Elke woning heeft dan ook haar weefgetouw. Van hennep wordt
+het grove linnen gemaakt, waaruit in hoofdzaak kleederen van mannen
+zoowel als van vrouwen zijn vervaardigd. Gesponnen wol dient voor het
+maken der lakensche mantels voor de boeren en voor huishouddekens. Met
+meekrap of lakmoes gekleurd, dient die wol ook voor het weven van de
+veelkleurige boezelaars, die de vrouwen dragen en voor de versiering
+van de linnen hemden met allerlei curieuse en artistieke borduursels.
+
+Ik kan hier nog bijvoegen, dat tot op den leeftijd van zes à zeven
+jaar de meeste kinderen geheel naakt loopen, wat practisch en zuinig
+moet heeten. Des avonds alleen trekt men hun een hemdje aan tegen de
+koude van den nacht.
+
+Vlak bij Tismana ontmoeten wij talrijke groepen, los en vrij op
+den grond gelegen vóór hun deuren. Als bij instinct staan ze op,
+als ze ons zien naderen en blijven staan als teeken van eerbied,
+tot we voorbij zijn. Die groepen zijn voor 't meerendeel Zigeuners.
+
+De oorsprong van dit eigenaardige ras is lang een punt van strijd
+gebleven. Het schijnt tegenwoordig vast te staan, dat ze uit Hindostan
+afkomstig zijn. Oude charters, die te Tismana teruggevonden zijn,
+spreken al van Zigeuners, die in de 14de eeuw in slavernij naar
+Walachije werden gekracht.
+
+Werkelijk zijn de Zigeuners in Roemenië eeuwen lang in een toestand
+van smadelijke dienstbaarheid gehouden, terwijl ze overal elders reeds
+de vrijheid hadden gekregen. Zij bleven het eigendom van den staat,
+de Bojaren en de kloosters tot 1827, het jaar van hun bevrijding. Hun
+aantal is betrekkelijk gering; in heel Roemenië komen er tegenwoordig
+niet meer dan 260000 voor.
+
+Onder al de wisselvalligheden van hun treurig bestaan hebben de
+Zigeuners hun type, hun taal en hun gewoonten behouden. Het type is
+zeer bijzonder en is merkwaardig zuiver door de eeuwen heen bewaard
+gebleven. De taal, die zij spreken onder elkander, is een hindoesch
+dialect, dat veel op eenige sanscrietsche tongvallen gelijkt. Eerst
+sedert hun vrijverklaring komen gemengde huwelijken tusschen hen en
+Roemeniërs voor. Ze hebben een ovaal gelaat en prachtige, schitterende,
+zwarte oogen. Het zeer zwarte haar laten zij als een bos groeien en
+nooit maakt het kennis met een kam. De neus is recht, met een lichte
+arendswelving; de tanden behouden hun schitterende witheid in alle
+omstandigheden, zelfs bij het overmatig gebruik van tabak, waaraan
+mannen en vrouwen zich overgeven.
+
+Velen van hen zijn landbouwers en anderen beoefenen het smids- of
+het koperslagersbedrijf. Maar ze zijn vooral muzikanten, en zonder
+eenige theoretische kennis brengen ze met veel gevoel en uitnemend
+talent de liefelijkste melodieën ten gehoore.
+
+Wij gaan nu door bekoorlijke boschjes, waar aan alle kanten beekjes
+onder de struiken ritselen, zooals zij neergedaald komen van de
+naburige hoogten en den stoffigen weg met hun gemurmel begeleiden.
+
+Links van ons wordt het landschap beheerscht door het klooster van
+Tismana, zooals het daar leunt tegen den dichtbegroeiden berg en op
+een vooruitspringend gedeelte van de rotsen is aangelegd. Een waterval
+vloeit schuimend onder het klooster naar beneden en stort zich met
+één sprong in het dal, waar hij nog trillend van den val in de diepte,
+zijn loop vervolgt tusschen de donkere boschjes naast ons.
+
+De abdij van Tismana, die vroeger zoo beroemd was, bezit thans geen
+anderen rijkdom meer dan zijn prachtige ligging en heerlijke omgeving.
+
+Een vijftiental monniken leiden er nog een armoedig bestaan. Sinds
+de secularisatie van de kloosters in 1864, dat is dus sinds den tijd
+toen zij beroofd werden van hun bezittingen en kostbaarheden, bepaalt
+de regeering zich ertoe, aan elken monnik 70 centimes per dag te geven
+voor hun voeding en 50 francs per jaar voor kleeding. De rijke sieraden
+en kostbare ikons zijn hun afgenomen en worden thans tentoongesteld in
+het museum te Boekarest, waar ze hun typische belangrijkheid natuurlijk
+hebben verloren. Er heerscht dan ook groote ellende in die kloosters,
+en de cel van een der monniken, waar men ons heen brengt, om van het
+prachtig uitzicht te genieten over het dal, is een akelig verblijf
+met geen andere meubels dan een stroozak.
+
+Vroeger, in den tijd van hun grootheid, toen herbergen in Roemenië iets
+onbekends waren, boden de mannen- en de vrouwenkloosters de ruimste
+gastvrijheid aan, en vriendelijk werd ieder vreemdeling opgenomen,
+die aan hun deur klopte.
+
+Zij waren zelfs het doel geworden voor kortere of langere uitstapjes,
+en de burgerij uit de steden kwam er samen, om er den zomer te slijten.
+Er slopen allerlei misbruiken in bij dat leven van wereldsche
+ledigheid, dat daar langzaam aan binnendrong in het kloosterleven en
+dat zelfs, naar het schijnt, een der redenen was van de secularisatie
+der kloostergoederen. Tegenwoordig, nu de monniken het armoedig
+hebben en zelf alle werkzaamheden op het veld moeten verrichten,
+zijn de kloosters stil en verlaten geworden. Enkele kalme gezinnen,
+die de hitte in de vlakte willen ontloopen, komen er nog wel eens
+rust en koelte zoeken. De monniken verhuren hun kamers, maar zij
+bieden niet anders aan dan een legerstede in die ruimten. De logés
+moeten zelf in al hun andere behoeften voorzien.
+
+Men komt het klooster binnen langs een vierkant voorplein, waar
+men de gebouwen ziet, bestemd voor de vreemdelingen. Er zijn op dit
+oogenblik twee welgestelde families uit Krajowa, waarvan de dames ons
+vriendelijk als tolk dienden bij den portier, een prachtigen monnik
+met lange haren en zwarten baard.
+
+Er is een tafel neergezet in het klooster ten gebruike van
+de vreemdelingen die hun ontbijt in het klooster wenschen te
+gebruiken. Maar wij mochten ons inderdaad gelukkig achten, omdat wij
+er aan gedacht hadden proviand mede te nemen, en niet vertrouwd te
+hebben op den regel, die al zeer oud is en die de kloosters verplicht
+vreemdelingen drie dagen lang te herbergen en te voeden. De portier,
+die ons bediende, had zelfs geen brood ons aan te bieden. Alleen had
+hij ronde, harde, platte beschuiten als enorme medailles, met een
+afbeelding van het klooster op den eenen en een van den patroon der
+abdij Sint Nicodemus op den anderen kant.
+
+De monniken houden zich bezig met de eenvoudigste en meest vermoeiende
+werkzaamheden; maar zij behouden zelfs bij het nederigste werk een
+waardigheid, die eerbied afdwingt. Armoede is geen schande.
+
+Zij belijden den orthodox griekschen godsdienst. Tot 1864 was de
+kerk onderworpen aan het patriarchaat van Konstantinopel; sinds
+dien werd zij een onafhankelijke, nationale kerk. Haar hoofd is de
+metropolitaan-primaat van Roemenië, die te Boekarest resideert. De
+roemeensche geestelijkheid wordt in twee categorieën verdeeld,
+de monniken van den H. Basilius, die aan het celibaat gebonden
+zijn, en de wereldlijke priesters, die mogen huwen. Uit de eerste
+categorie alleen wordt de hooge geestelijkheid gerecruteerd. Zelfs
+onder het turksche protectoraat zijn de Roemeniërs er in geslaagd,
+het verdrag te doen eerbiedigen, waarbij het verboden was moskeeën
+op hun grondgebied te bouwen. Nooit hebben de Turken, het zij tot
+hun eer gezegd, de minste poging gedaan, om dat verbod te overtreden.
+
+
+
+
+II.
+
+Het klooster van Horezu.--Uitstapje naar Bistritza.--Romnicu en de
+pas van den Rooden Toren.--Van Curtea de Arges naar Kampolung.--Pas
+van Dimbo-viciora.
+
+
+Op 25 K.M. af stands van Targu Jiul ligt het klooster van Horezu,
+onmiddellijk bij het stadje van denzelfden naam. Daar de weg nog al
+vermoeiend is, heeft men voor ons gewoon klein rijtuigje vier paarden
+gespannen, alle vóór elkander. Wij volgen juist de tegenovergestelde
+richting van die naar Tismava; doch evenals gisteren rijden we langs de
+hooge bergen van de Karpathen en wij steken dwars over een eindeloos
+aantal dalen, die van de groote hoofdketen afdwalen, om zich in de
+roemeensche poeszta te gaan verliezen.
+
+De dalen zelf zien er niet merkwaardig uit, maar bij elke hoogte
+ontdekken wij ruime vergezichten, die den tempel van dichterlijke
+melancholie dragen. Nu eens gaan we voorbij prachtige eikenbosschen,
+die kolossale hoogten bereiken, dan langs verrukkelijke berkenbosschen
+met zilveren stammen en levend loof. Wij houden halt, soms onder
+een boschje in de diepe schaduw bij een van die groote putten, wier
+eenige arm ten hemel wijst en waar onze arme paarden met lange teugen
+zuiver en kristal-helder water drinken, en dan weer bij een bescheiden
+dorpsherberg, waar we binnengaan, om ons eens te vertreden en ook om
+van die dorpsbinnenhuizen een voorstelling te krijgen.
+
+En terwijl in de gelagkamer onze koetsier zijn fleschje tzuica drinkt,
+of pruimelikeur, die uit zeer kleine fleschjes geschonken wordt,
+in één teug te ledigen, brengt de waard ons naar de achterkamer,
+de eerezaal. Wij zien er als voornaamste meubel een divan, die als
+bed kan dienen en in den vloer is vastgeschroefd. Een mooi gestreept
+tapijt ligt erover en kussens met allerlei borduursels en roode en
+witte letters. Tegen de muren hangen chromolithografieën, afwisselend
+met groote strikken van wit linnen, op dezelfde wijze geborduurd en
+van initialen en datums voorzien. Er is in het geheele huis geen
+kast, noch in den muur, noch los in de vertrekken. Daarvoor in de
+plaats staan er langwerpige houten koffers of kisten naar turksch
+en servisch gebruik, waar men door elkaâr schoenen en vaatwerk en
+juweelen in bergt, kortom al wat men bezit.
+
+De middenzaal wordt door het gezin bewoond. Men ziet daar
+de weefstoelen, dan divans, allerlei aardewerk, heel eenvoudig
+keukengereedschap en een langwerpige tobbe, in den vorm van een boot in
+een boomstam uitgehold. Die tobbe, die men in alle huizen terugvindt,
+bewijst de meest verschillende diensten. Het is de draagbare wieg
+der kinderen, de waschtobbe van de moeders en de etensbak der beesten.
+
+In het algemeen koken de Roemeniërs bij mooi weêr in de open lucht,
+'s Avonds groepeeren zich geheele gezinnen om een vuur, waarop de
+mammaliga kookt, de nationale schotel, een dikke brij van maïsmeel
+in zout water gekookt, en tegen den nacht geeft het roode schijnsel
+van het vuur, dat al die witte gedaanten, die er zich omheen dringen,
+verlicht, aan het landschap iets sombers en dreigends.
+
+De waard zet ons, na de honneurs van zijn huis te hebben waargenomen,
+zijn besten wijn voor, die _entre nous_ niet drinkbaar is, daarna
+brengt hij ons naar de plaats bij zijn huis, waar een soort van rad is
+opgericht, een russische schommel, hier het Groote Rad van de parijsche
+tentoonstelling in zijn eenvoudigsten en meest rustieken vorm. Men
+ziet die raderen nog al eens, zoowel in Moldavië als in Walachije.
+
+De dorpen, die wij door trekken,--de weinige dorpen, zou men moeten
+zeggen, want het land is dun bevolkt,--lijken alle op elkander. Het
+zijn altijd dezelfde boerenhuizen, die men er ziet, met planken
+daken, en waar varkens van allerlei kleuren voor rondloopen met een
+driehoekigen ijzeren ring door den neus, dan ganzen en eenden en
+daartusschen naakte kinderen. Uit die hoeven stuiven vaak groote
+honden te voorschijn, die tegen het rijtuig blaffen en achter ons
+aan hollen, tot de koetsier met een flinken zweepslag hen tot orde
+en welvoegelijkheid roept.
+
+De dorpskerken, alle gelijk, zijn in nieuw-byzantijnschen stijl
+opgetrokken en trekken van verre de aandacht door hun metalen koepels
+en hun hooge, achthoekige torens met groote boogvensters. Vele zijn
+van buiten met groote fresco's versierd, die er een zeer bijzonderen
+stempel op drukken. De kerkhoven, die meestal afgezonderd liggen
+te midden van de velden, zijn vol van zware byzantijnsche kruisen,
+beschilderd en versierd met vrome figuren op gouden fond. Ook langs
+den weg staan veel kruisen, die niets met graven te maken hebben,
+kruisen, die als in veel berglanden, door vrome geloovigen zijn
+opgericht. Zoo ziet men vaak een kruis naast een bron of zelfs wel
+bij een eenvoudigen put.
+
+Op den middag houden we stil te Podovraj, een aardig plaatsje,
+middelpunt, van waar uit men verscheiden belangwekkende uitstapjes
+kan maken. Wij vinden er veel roemeensche familiën, die er hun
+zomerverblijf hebben opgeslagen.
+
+De Roemeniërs gaan op eenvoudige en goedkoope manier _en
+villégiatura_. Zij hebben eigenlijk geen ander koel zomerplaatsje
+dan Sinaïa, de koninklijke residentie, waar de élite van 't
+gezelschapsleven samenkomt; enkele badplaatsen als Slanic in Moldavië
+en Calimanesti, en een paar deftige lustoorden in de bergen, als
+Kampolung, Ocna en nog enkele. Daarom gaan families met beperkte
+middelen, die de brandende hitte der vlakte willen ontvlieden, bij
+voorkeur naar de dorpen. Daar gaan ze een accoord aan met de eene of
+andere Zigeunerfamilie, die hun haar woning voor één of twee maanden
+afstaat. Men installeert zich dan in zoo'n primitief huis en brengt er
+de vacantie door te midden der bosschen en der woeste Karpathennatuur,
+gelukkig als er een herberg in de buurt is, van waar ze hun eten
+kunnen laten komen. In dien tijd kampeeren de Zigeuners hier of daar;
+die nemen het zoo nauw niet en hebben hun nomadenbloed behouden.
+
+Te Horezu moesten wij de keus van ons logement aan den koetsier
+overlaten. Hij brengt ons in een soort van hoeve, die volkomen
+ledig is. Niemand in de herbergzaal, niemand in de kamers, waar
+wij haastig en tersluiks een blik in werpen. Maar alles ziet er zoo
+vuil, zoo afschuwelijk vuil uit, dat wij niet kunnen besluiten, er
+den nacht door te brengen en op de zoek gaan naar een meer passend
+verblijf. Na veel zoekens vinden wij een minder voorhistorische,
+zelfs bijna moderne herberg. De waard laat ons kamers zien, waar de
+bedden wel door divans zijn vervangen op roemeensche manier, maar
+waar de lakens van een witheid zijn, die een uitstekend voorteeken is.
+
+Helaas! het voorteeken heeft bedrogen. Den geheelen nacht zijn de
+springende insecten in de weer. Noch ammonia, noch eau de cologne
+helpt er iets tegen en slapeloos brengen wij den nacht door.
+
+Het stadje Horezu is bekoorlijk en druk. De huizen, minder op zichzelf
+staand dan te Targu Jiul, zien er beter uit met hun in de straat
+naar voren springende balkons. De bewoners, vooral de vrouwen, zien
+er vroolijker uit, hebben zelfs iets joligs. Des avonds dringen naar
+het eind van de hoofdstraat, waar wij logeeren, vreemde liederen tot
+ons door, gezongen door van het werk terugkeerende meisjes. Het zijn
+turksche melodieën met zeer bijzondere modulaties, en het gezang is
+werkelijk boeiend, zoo boeiend, dat wij de groepen volgen tot op het
+oogenblik, dat zij uit ons oog verdwijnen, altijd nog zingend en de
+echo's voortstuwend van hun trillers en hun hooge noten.
+
+Op twintig minuten afstands van de stad ligt het klooster van
+Horezu. Men gaat per rijtuig langs den grooten weg tot aan den
+heuvel, waarboven de indrukwekkende steenmassa's van de oude abdij
+verrijzen. Daar wordt de weg zoo steil en steenachtig, dat wij te
+voet verder moeten gaan. Halverwege de helling zien we een monnik van
+gemiddelde grootte, die met ons den lijdensberg bestijgt. Wij gaan
+schrede voor schrede achter hem aan, zooals hij ons daartoe schijnt uit
+te noodigen met den vriendelijken glimlach, zich afteekenend onder den
+fijnen knevel, en spoedig betreden wij na hem het groote binnenplein
+van het klooster, waar op dit oogenblik veel menschen bijeen zijn. Een
+leekenbroeder treedt op ons toe, en na een korte samenspraak met
+den monnik, die ons had binnengeleid, wendt hij zich tot ons en zegt
+in zeer correct Fransch: "Mevrouw, de overste noodigt u uit in het
+salon te gaan." Wij waren grootelijks verrast. Wij wisten niet, dat
+het klooster van Horezu, dat ten allen tijde een mannenklooster was
+geweest, een nonnenklooster was geworden, de kleeding en de knevel
+van de overste hadden ons geheel op een dwaalspoor gebracht. Werkelijk
+is de kleeding van de nonnen in Roemenië volkomen gelijk aan die der
+monniken. Zij dragen dezelfde zeer ruime zwarte pij met wijde mouwen
+met een zwart wollen koord om het middel gesloten. Daaraan hangt
+de rozenkrans en op het hoofd hebben ze op de kortgeknipte haren
+hetzelfde stijve, ronde mutsje, iets lager echter dan bij de mannen.
+
+Voor profane menschen, zooals wij, zou de vergissing noodlottig
+kunnen worden, te meer daar, toen wij de superieure ontmoetten, zij
+ongesluierd was. De sluier wordt alleen bij plechtige gelegenheden
+gedragen en bij het zingen in het koor.
+
+Daar zij tegenover ons de plichten der gastvrijheid wil nakomen, gaat
+zij ons vóór naar de bovenverdieping en brengt ons in een eenvoudig
+salon, op oostersche wijze gemeubeld, dus langs den geheelen wand
+voorzien van breede divans. Een jeugdig nonnetje gaat naar turkschen
+trant rond met een blaadje, waar confituren en glazen ijswater op
+staan. Na eenige minuten pratens geven wij den wensch te kennen,
+eenige photografieën te nemen, waarna de overste dadelijk allen om
+zich verzamelt en wij ze weldra in plechtgewaad vóór den hoofdingang
+der kerk bijeen vinden.
+
+De abdij van Horezu is een der indrukwekkendste en best in stand
+gebleven kloosters van Roemenië. Eertijds een mannenklooster, is het
+nu in een hospitaal veranderd onder leiding van grieksch-orthodoxe
+zusters. Men moet zich dan ook niet verbazen over den droevigen
+aanblik, dien op sommige tijden de pleinen en de toegangen van het
+klooster aanbieden. De menschelijke ellende in haar meest afzichtelijke
+vormen en van den meest weerzinwekkenden aard komt hier verlichting
+van haar lijden zoeken. De zusters ontvangen ieder van den staat
+niet meer dan 35 centimes per dag, terwijl de monniken het dubbele
+krijgen. De regeering beweert, dat vanwege den van haar gevorderden
+arbeid zij gemakkelijker in hun behoeften voorzien.
+
+Het klooster van Horezu werd gesticht in de laatste helft der 17_de_
+eeuw door Constantin Brancovan, voorlaatsten inlandschen woiwode
+van Walachije, die in het geheim er naar streefde, zijn land van
+het turksche juk te bevrijden en door de Bojaren aan den sultan werd
+overgeleverd. Hij stierf te Konstantinopel den marteldood.
+
+Uit de verte lijkt het klooster een middeleeuwsch kasteel, met zijn
+grooten toren en de overblijfselen van versterkingen. Maar pas heeft
+men het binnenplein betreden, of alles verandert van aanzien.
+
+Prachtige boomen werpen er hun schaduw over de gebouwen, welker
+bovenverdiepingen uitkomen op een rijke zuilengalerij, en naast
+de vroegere appartementen van den vorst springt een keurig klein
+paviljoentje naar voren.
+
+De kerk staat, als bij de meeste kloosters hier, midden op het
+plein. Zij is in zeer zuiveren romaanschen stijl opgetrokken, naar
+ons wordt verzekerd. Feitelijk is het de byzantijnsche, eenvoudig en
+streng van aanzien, zonder overlading met versierselen. Het portaal
+is rijk versierd met schilderwerk op gouden grond. Dit mooie kerkje
+diende met dat van Curtea de Arges als model voor het roemeensche
+paviljoen op de laatste parijsche tentoonstelling.
+
+Op den weg naar Romnicu waren verscheiden dorpen feestelijk getooid. Er
+is iets origineels in die kalme feestelijkheden, in dolce far niente
+gesleten. De vrouwen groepeeren zich aan den eenen kant van den weg,
+de mannen aan den anderen. Als de tijd voor dansen daar is, voegen
+zich de groepen te zamen, en men kan zich moeilijk iets bekoorlijkers
+voorstellen dan die aardige dorpstooneeltjes. Maar de menschen zijn
+uiterst beschroomd en verlegen, en als men van hun pleizier getuige
+wil zijn, moet men de grootste discretie in acht nemen.
+
+Wij houden stil in het dorp Tomsani; en omdat het moet, maar ook om
+de stijfheid uit onze beenen te loopen, leggen wij te voet een visite
+af in het klooster van Bistritza.
+
+Dat uitstapje, zoo hoog geprezen door onze gidsen, en waarvan het
+heette, dat er een uur mee gemoeid was, kost ons drie volle uren. Daar
+wij het midden op den dag waren, in de brandende zon, worden we er
+haast wanhopig onder.
+
+Maar er is veel schoons in het dal te bewonderen. Hooge, met
+bosschen bedekte bergen omsluiten den horizon en langs den weg staan
+boerenhoeven, waarin en waaromheen alles welvaart ademt. Op de rustieke
+binnenplaatsen zijn in de dichte schaduw vrouwen in haar bijbelsche
+kleederdracht bezig. Ze hebben volle klossen in de hand en spinnen
+de voor 't huisgezin bestemde wol.
+
+Maar de aanblik dier bekoorlijke tooneeltjes stelt mij niet schadeloos
+voor de vermoeienis, die de slecht gebaande weg mij bezorgt, een weg
+vol kuilen en zonder eenige schaduw.
+
+De abdij van Bistritza, tegenwoordig in een militaire school
+herschapen, bezorgt ons een heele ontgoocheling. Bij 't binnenkomen
+krijgt men den indruk van een imposant gebouw, doch het is stijlloos
+en, laat ons het maar zeggen, onbelangrijk. De dienstdoende officier
+is daarvan zoozeer overtuigd, dat hij zich ertoe bepaalt, ons een
+bezoek aan den waterval voor te stellen, die in een holte van de
+rots achter het klooster neerschuimt. Na de teleurstelling, zoo juist
+ondervonden, lacht ons die tocht niet toe, en wij keeren haastig op
+onze schreden terug.
+
+Wij ontmoeten een boer, die na wat heen en weer praten erin toestemt,
+ons zijn karretje te leenen en zijn paard, terwijl zijn buurman ons een
+pony zal bezorgen, om de zaak volledig te maken. De kar is een soort
+van birdj; twee planken, aan beide kanten met touwen vastgemaakt,
+zijn de banken en bij wijze van tapijt hebben we een dik bed van
+geurig hooi.
+
+Wij rijden hortend en stootend weg. Bij elken modderpoel, en er waren
+nog al zoo eenige, worden wij door elkander geslingerd, en tot tweemaal
+toe werd onze koetsier, een kereltje van een jaar of vijftien, buiten
+den wagen geworpen; maar hij klemt zich vast aan den dissel en springt
+weer vlug op zijn plaats met een lenigheid als van een eekhoorn. Wat
+ons aangaat, wij klemmen ons aan de banken vast met het vooruitzicht,
+ons als geradbraakt te zullen voelen, wanneer we onze plaats van
+bestemming hebben bereikt.
+
+Plotseling, _krak_, gaat het, _krak_! De achterbank is gebroken,
+daar liggen wij op het hooi onder in den wagen. In dien hopeloozen
+toestand vindt ons eindelijk onze koetsier van Horezu, die, ongerust
+over ons lang uitblijven, ons tegemoet gereden was, zoo ver als de
+slechte toestand van den weg het hem vergunde.
+
+Tusschen Pomsani en Romnicu is het landschap prachtig, vol dichterlijke
+woestheid. Het is een reusachtige steenwoestijn, waar wij doorheen
+moeten. De hooge keten der Karpathen blijft ons links op zij, en
+de voorbijgangers zijn al even zeldzaam als de woningen langs den
+weg. Zwervende honden loopen er rond, en enkelen zagen wij bezig bij
+het lijk van een onderweg achtergelaten paard. Er is in het landschap
+iets sombers en doodsch. Eerst als wij het dal der Olt naderen, begint
+de streek er anders uit te zien, en de groote kruisen, aan den weg
+geplant, toonen dat er dorpen in de buurt zijn en dat de woestijn
+ten einde is.
+
+Bij een dier dorpen houden wij stil vóór een boerenherberg, die er
+vrij onzindelijk uitziet. Bij den ingang liggen bloedende resten van
+de slacht, en honden, veel honden zwerven er rond, om zich op die
+walgelijke prooi te werpen.
+
+Maar in het dal der Olt wordt het landschap vroolijk en vriendelijk,
+en aan den horizon verrijzen met bosschen bedekte bergen. Boerenwagens,
+met vurige kleine paardjes bespannen en overhuifd door een grooten kap,
+komen uit de stad terug en uit de wijde vooropening kijken aardige,
+kleine, bruine gezichtjes, waar groote, zwarte, intelligente oogen
+uit lichten. Iets verder toonen zware karren met blokken steenzout,
+dat wij in de nabijheid der beroemde zoutbergwerken van Ocna zijn. Wij
+hadden ons voorgesteld, er een bezoek te brengen; maar reeds valt
+de avond, en om zes uur worden de zoutwerken gesloten. Wij zullen
+bovendien nog gelegenheid hebben, die van Slanic in Prahova te zien,
+die, naar het heet, de belangrijkste en mooiste uit Roemenië zijn.
+
+Het stadje Ocna, waarvan wij spoedig de eenige en zeer breede straat
+doorrijden, schijnt wel druk en aantrekkelijk. Mag ik het bekennen? Na
+het slechte logies van de laatste dagen voelen we ons een beetje
+treurig, dat wij hier niet bij de geneugten van Ocna kunnen blijven,
+tusschen die lachende villa's, waar elegante menschen op de balkons
+en veranda's te zien zijn. Wij hebben echter pas onzen spijt onder
+woorden gebracht, of daar zijn we alweer in het open veld tusschen
+gescheurde en vuile en gelapte tenten, waaromheen een dichte menigte
+Zigeuners krioelt. Zij zien er verbazend woest en onheilspellend uit,
+en hun optreden verschilt veel van de zachtheid en goedmoedigheid
+der Zigeuners, die wij tot nu toe in Roemenië hebben ontmoet.
+
+Na drie kwartier rijdens komen we in Romnicu. Dat is een echt
+roemeensche stad. De hôtels met hun galerijen langs de eerste étage,
+gebouwd om binnenpleinen als echte, oostersche karavanserai's;
+de theaters in de open lucht, waar drama's en vaudevilles worden
+opgevoerd; de restauraties, waar Turken met reukwerk uit het serail
+rondgaan; tot de nachtwachts toe, die met geregelde tusschenpoozen
+een scherp en snijdend gefluit doen hooren, dat in de slapende stad
+de echo's wekt juist als 't geroep der schildwachten in vestingen,
+dat alles geeft aan Romnicu een zeer bijzonder karakter.
+
+Geleund tegen het gebergte, ziet het stadje de rijke vlakte van de Olt
+vóór zich uitgespreid met reuzenvelden van tarwe en maïs. Roemenië
+brengt, naar men weet, in overvloed koren voort en voert jaarlijks
+een massa daarvan uit. Maar de boeren bebouwen het land slecht; ze
+verbranden mest en vertrouwen enkel en alleen op de vruchtbaarheid
+van den grond. Daar zij buitendien in 't geheel geen begrip hebben
+van sparen of van zuinigheid, komt er, indien de oogsten door
+overstrooming, hagel of droogte mislukken, dadelijk hongersnood in
+het land.
+
+In Servië is bij een wet van 1889 vastgesteld, dat in elke landelijke
+gemeente gemeenschappelijke voorraadsschuren moeten worden aangelegd,
+die bestemd zijn de gevolgen van schaarschte aan voedingsmiddelen
+te voorkomen, en die in geval van oorlog ook moeten dienen voor de
+behoeften van het leger.
+
+Ieder belastingplichtig Serviër moet jaarlijks 90 K.G. maïs en
+evenveel kilo's graan storten. Als een boer door het een of ander
+ongeval gebrek heeft aan levensmiddelen, ontvangt hij van den
+gemeenschappelijken voorraad wat hij voor voeding en zaaisel noodig
+heeft, op voorwaarde, dat hij het volgend jaar teruggeeft, 't geen
+hij voor zijn oogenblikkelijke behoeften in voorschot heeft gekregen.
+
+Die instelling bleek van onbetwistbaar nut in den servisch-bulgaarschen
+oorlog en bij de overstroomingen van 1897, die even noodlottig waren
+voor Servië als voor Roemenië. Bij de Roemeniërs echter vond men niets
+van dat alles, en dit gebrek aan voorzorgen plaatst hen op een lager
+standpunt. Gelukkig is thans een wetsontwerp aangeboden in den geest
+der servische wet.
+
+Graan is niet het eenige uitvoerartikel uit het district Romnicu. Deze
+geheele hoek van de Karpathen bezit mineralen in overvloed, goud,
+zilver, kwikzilver, ijzer, koper, arsenicum en lood; maar tot nu toe
+worden die schatten bijna niet geëxploiteerd.
+
+Van Romnicu uit wordt meestal het uitstapje gemaakt naar den pas van
+den Rooden Toren. Die weg is te allen tijde de groote strategische
+route naar Walachije geweest; hij gaat over de Alpen op de plaats,
+waar zij hun grootste hoogte bereiken en waar zij den indruk van de
+grootste woestheid maken. Het is de natuurlijke weg voor invallen in
+het land, en Trajanus volgde hem, toen hij de Daciërs overwon, evenals
+de Turken er gebruik van maakten bij de verovering van Hongarije.
+
+Die lange bergpas, waar wij door zullen gaan, is door alle eeuwen der
+geschiedenis heen telkens getuige geweest van heldhaftigen strijd. Maar
+van dat verleden vol bloed en vol glorie zijn nu nog maar zeer weinig
+sporen over.
+
+Vier lustige paardjes, vóór elkander aangespannen, brengen ons in
+vier-en-een-half uur bij den Rooden Toren, op 64 K.M. afstands van
+Romnicu. Bij 't verlaten der stad heeft men een zeer ruim uitzicht
+over het dal van de Olt, dat op die plek bijzonder breed is. Daarna
+nadert men snel de donkere Karpathen, en welkom is het oponthoud in
+het aardige, kleine stadje Calimanesti, bekoorlijk gelegen en met
+minerale, zwavelhoudende bronnen in de buurt en andere, die staal en
+jodium bevatten, zoodat ze jaarlijks een groot aantal badgasten lokken.
+
+De kleeding der vrouwen heeft in dit deel van het dal een eigen
+karakter. Haar _castrinza's_ zijn met veelkleurige pailletten bestikt
+en fonkelen daardoor, als de zon erop schijnt, en haar sluiers, altijd
+van zeer licht en doorschijnend weefsel, vertoonen allerlei tinten;
+men ziet ze in groen en geel, in rose en bruin.
+
+Dichtbij Cozia wordt het landschap grootsch; vulkanisch gesteente in
+zware vreemd gevormde rotsen komt tot dichtbij den weg. Wij passeeren
+het klooster van Cozia, welks kerkje op de rots ter linkerzijde troont,
+terwijl rechts zich de oude, nu gerestaureerde en in gevangenis
+herschapen kloosters verheffen. Voorbij Cozia sluiten hooge, steile
+rotsen den weg al nauwer in, terwijl de Olt ernaast voorbij bruist,
+zooals zij ons langs den geheelen pas zal blijven vergezellen.
+
+Aan den anderen oever vestigt de koetsier onze aandacht op de nog zeer
+duidelijke sporen van den grooten, romeinschen weg op een grooten,
+afzonderlijk liggenden steen, die, van den berg losgeraakt, over
+de rivier hangt. Het is de Tafel van Trajanus. De legende zegt,
+dat boven van dien steen af, waar hij zijn tent had opgeslagen,
+Trajanus toezag op het voorbijtrekken van zijn zegevierende legioenen.
+
+Arenden zweven boven onze hoofden en dalen langzaam op en tusschen
+de verbrokkelde rotsen om ons heen. Dichte boomen overschaduwen den
+eenzamen weg, en de zeer in 't nauw gebrachte Olt bruist en schuimt
+als een woedende bergstroom.
+
+De weg behoudt dat woeste en grootsche karakter over een afstand van
+17 à 18 K.M. Het is altijd de strijd tusschen den stroom, die zich
+een doortocht banen wil, en de rots, die hem den weg verspert. Vandaar
+de tallooze bochten en kronkelingen, die wij hebben te volgen in den
+loop van de rivier.
+
+Daarna treden langzamerhand de bergen weer terug, en armoedige
+dorpjes krijgen ruimte aan de kalmer geworden Olt. Daar ligt vlak
+aan de rivier een ruïne van een romeinsch fort, waar een herberg zich
+geïnstalleerd heeft. Hooger, op den top van een heuvel vindt men de
+overblijfselen van het kasteel Landskron, van waar het gezicht op het
+dal buitengewoon prachtig is. Veel kudden ossen, buffels en schapen
+vinden er uitstekende weiden. Wij komen nu bij de Fogarasbergen, den
+Surul en den Negoï met scherpe toppen, waarvan de uitgetande vormen
+somber afsteken tegen een donkeren onweêrshemel. Bij een vernauwing
+van het dal doen zich, gekleefd aan de rots en over den weg hangend,
+de ruïnen voor van den Rooden Toren, die zijn naam aan den bergpas
+heeft gegeven. Volgens de legende was dat fort eenmaal zoo rood van
+het bloed der Turken, dat de witte muren onder de roode kleur als
+verdwenen, en ter herinnering aan dien bloedigen dag heeft men de
+muren helder rood geverfd.
+
+Romnicu is 34 K.M. verwijderd van Curtea de Arges, dat herinnert aan
+Radu Negru, den eersten woiwode van Walachije, die in 1244 er zijn hof,
+_curtea_, aan de rivier de Argis vestigen kwam. Hij is echter niet,
+zooals de overlevering wil, de stichter van het klooster, dat niet
+hooger dan tot 1512 opklimt. De kerk, gebouwd door Radu Negru, is
+de "Biserica Domneasca," vorstelijke kerk, in het midden der stad
+gelegen. Zij dreigt in puin te vallen, en daar ze noodzakelijke
+reparaties moet ondergaan, wordt zij aan alle zijden gestut.
+
+Maar de parel van Curtea is de prachtige, witte kerk, die schittert
+onder haar vergulde koepels en, een kwartier van de stad verwijderd,
+op een alleenstaanden heuvel ligt, de kerk namelijk van het klooster
+en waarvan beweerd is, dat zij alleen de reis naar Roemenië waard was.
+
+De schepper van dit architectonisch kunstwerk, waarin de byzantijnsche
+kunst iets moois geleverd heeft, met herinneringen aan arabische en
+perzische bouwwerken, is vorst Neagu Voda Bessaraba, die in 1513 in
+Walachije regeerde. In zijn jeugd werd hij als gijzelaar mee naar
+Konstantinopel genomen. De sultan vatte genegenheid voor hem op
+en liet hem in de bouwkunde onderrichten door een man van talent,
+Manoli de Niaesia, met wien hij o.a. een der groote moskeeën van
+Konstantinopel bouwde. In zijn land teruggekeerd, ontwierp hij de
+kerk van het klooster. Hij gebruikte er een zeer fijnen zandsteen
+voor uit de in de buurt zijnde groeven van Albesci.
+
+Behalve haar kerken heeft Curtea de Arges weinig aantrekkelijks voor
+den vreemdeling. Monniken met lange haren en lange baarden ziet men
+overal loopen. Hun kleeding is onberispelijk en vormt een sterke
+tegenstelling met het armoedig aanzien van de monniken der andere
+kloosters. Zij treden echter zeer eenvoudig op, spreken graag met
+het volk, dat groote achting voor hen schijnt te koesteren en hen
+met den diepsten eerbied behandelt.
+
+In de eenige straat van de stad wordt op het oogenblik een groote
+vischmarkt gehouden. Er waren hoopen kolossale karpers onder zware
+blokken ijs, karpers, die de Donau bij het hooge water van de laatste
+dagen in haar zijtakken heeft opgestuwd en die toen spoedig in de
+netten van de visschers zijn geraakt. Die visschen, waarvan het
+gemiddeld gewicht tien à twintig kilo bedraagt, worden in groote
+mooten verkocht. Men betaalt 30 centimes per kilo.
+
+Wij moeten nog een tocht maken, voor we te Boekarest komen, namelijk
+naar Kampolung. Gewoonlijk gaan de reizigers daarheen per spoor over
+Pitesci en Golesci; maar wij geven de voorkeur aan den rijweg, die
+afwisselend en eigenaardig moet zijn.
+
+Om half acht 's morgens zijn we voor de expeditie gereed. Nauwelijks
+zijn we een uur onderweg, of wij ondervinden een reeks van
+teleurstellingen. De rivieren, door de laatste regens verbazend
+gezwollen, zijn niet over te trekken, omdat een paar bruggen zijn
+weggeslagen, en wij moeten een lastigen omweg maken en toch nog per
+rijtuig door de bedding van een stroom gaan, waar het water zoo hevig
+bruist, dat wij kans loopen meegesleurd te worden. Rondom ons is niets
+dan een zeer armoedige streek, de hoeven en hutten en kapelletjes
+zijn in den treurigsten staat van verval, en men vraagt zich af, of
+de een of andere ramp dit stukje aarde geteisterd heeft, waar niets
+overeind staat en alles aan vernieling schijnt prijs gegeven. Buiten
+een paar visschers, die naar de rivier zijn afgedaald en groote netten
+vasthouden, zien wij geen enkelen bewoner. Eerst bij Domnesci begint
+er weer leven in de omgeving te komen.
+
+Dat is intusschen slechts een arm dorpje, doch bij gelegenheid van
+den Zondag zijn allen er op hun mooist uitgedost. Zoodra wij onze
+photografietoestellen voor den dag halen, gaan ze op de vriendelijkste
+manier om ons heen staan. Wij hebben slechts een wenk te geven,
+en de brave menschen plaatsen zich in een groepje, blij voor ons te
+mogen poseeren. Er zijn zelfs enkele jongelui, voor wie het objectief
+zooveel aantrekkelijks heeft, dat ze ons op den voet volgen, zoodat
+wij genoodzaakt zijn listen te gebruiken, ten einde hen niet op al
+onze cliché's terug te vinden. De dorpskerk, sierlijk overschaduwd
+door een groep groote boomen, staat op een plein, waartoe een poort
+van eigenaardigen stijl toegang geeft. Ofschoon die poort bij een
+ellendig dorpje, verloren in de bergen, behoort, is zij versierd met
+bekoorlijke engelen-figuurtjes en beelden van heiligen met opschriften
+en bloemslingers, werkelijk van kunstzin getuigend. Ze zijn afkomstig
+van rondtrekkende kunstenaars, die, door dezelfde figuren herhaaldelijk
+te maken, er groote geoefendheid in kregen.
+
+De pope van het dorp stak den weg over en kwam juist bij zijn huis
+met een brood onder den arm. Hij zag er zeer armoedig uit in zijn
+verkleurd geestelijk gewaad en met zijn hooge, bruine muts, zoodat wij
+instinctief onze camera op hem richtten. Maar 't was of een beschroomde
+eerbied ons weerhield tegenover die waardige en fiere armoê, die zich
+voor onze blikken scheen te willen verbergen. Die dorpsgeestelijken
+zijn brave, waardige menschen, niet geleerd, meestal bemind bij hun
+medeburgers, wier droevig lot zij deelen, maar op wie zij gewoonlijk
+weinig invloed hebben.
+
+Als men de hellingen van het dal van Domnesci bestijgt, bespeurt
+men bijna op den top van een berg de schitterende koepels van een
+dorpskerk. Dat is de kerk van Slanic, een net en sierlijk dorpje,
+dat sterk afsteekt tegen de armoedige en weinig bevolkte streek, die
+wij pas zijn doorgereden. Dit heele dorpje is een beeld van welvaart
+en opgewektheid. Groote boerderijen bestaan uit veel gebouwen met
+flinke binnenpleinen, waar alles goed is onderhouden. Mooie jonge
+meisjes loopen af en aan, in huishoudelijke drukte, te midden van
+kippen, eenden en kalkoenen, op 't oogenblik de eenige aanwezige
+dieren. Gedurende den geheelen zomer is het groote vee afwezig;
+het graast in vrijheid op de bergen, 's Avonds wordt het binnen
+omheiningen opgeborgen zonder eenige beschutting tegen het weder.
+
+Zoodra wij Slanic achter ons hebben gelaten, begint weer de
+eenzaamheid. Herders met hun kudden en troepjes arbeiders, die onder
+boomen liggen te rusten van den zwaren veldarbeid, zijn de eenige
+levende wezens, die wij onderweg ontmoeten op het laatste traject,
+dat ons nog van Kampolung scheidt. De weg loopt door een reeks van
+poëtische dalen op de Karpathenhellingen, en in de verte zien wij
+de koeien grazen in de schaduw van forsche berken. Links altijd de
+wazige en blauwe keten der Transsylvanische Alpen. Maar nergens huizen
+of hutten, en rondom doodelijke stilte. Eindelijk, tegen vier uur in
+den namiddag, rijden wij Kampolung binnen.
+
+Dat is een aardige plaats, al belangrijk ten tijde van Radu Negru,
+den stichter van het vorstendom Walachije. Er bestaan nog slechts
+enkele sporen van het oude vorstelijk paleis, maar het groote
+klooster, dat hij aan den ingang van de stad liet bouwen, bestaat
+nog, al heeft het groote veranderingen ondergaan. Een 40 M. hooge
+en 6 M. breede romaansche toren geeft toegang tot het binnenplein
+van het klooster. Die imposante toren, welks stijl den invloed van
+de Longobarden in de herinnering roept, heeft veel karakter. Het is
+dan ook een der oudste en beroemdste monumenten in Roemenië. De stad
+is zoo zindelijk, ligt zoo mooi, en de lucht is er zoo opmerkelijk
+zuiver, dat jaar op jaar veel burgers uit de groote steden er den
+zomer komen slijten.
+
+Van de hoogten rondom het plaatsje heeft men een prachtig bergpanorama
+voor oogen. Wij zijn hier zeer dicht bij de Karpathen, en de dalen,
+die daarvan uitgaan, zijn evenveel aanleidingen voor afwisselende
+uitstapjes. Het stadje, hoewel niet groot, heeft toch zijn
+Zigeunerwijk, een heele straat, niet ver van het klooster. Wat dat
+een zonderlinge straat is, vooral tegen den avond, als alle woningen
+wijd openstaan en de roode schijnsels van hun smidsvuren naar buiten
+werpen, waar schoone vrouwen in lompen, maar met prachtige zwarte
+oogen in het bleeke gelaat en engelachtige halfnaakte babies voor
+heen en weer loopen. Groote, magere mannen met gebronsd gelaat slaan
+in de helle verlichting van de vuren het ijzer; anderen bewegen
+de blaasbalgen. Dit is de werktijd van die paria's, want hun zware
+arbeid is niet doenlijk tijdens de hitte van den dag, en eerst tegen
+het vallen van den avond wordt het levendig in die wijk.
+
+Het uitstapje naar den pas van Dimbo-viciora is de verplichte
+aanvulling van elk verblijf te Kampolung. Die kloof is een der
+beroemdste en meest bezochte van dit deel der Karpathen.
+
+Van Kampolung af is het een aanhoudende reeks van prachtige uitzichten,
+vreemde horizons, waar de bergketenen achter elkander schuiven tot in
+de verste verte. In het dorp Rocaru rijden wij over de Dimbovitza,
+die wij naast ons zullen houden op den weg tot aan de grot van
+Dimbo-viciora. De witte rots, die opstijgt uit de bedding en geheel
+met groen begroeid is, vormt een aardige omlijsting van dit mooie
+riviertje met kristalhelder water.
+
+Dan naderen wij snel den hoogen, verweerden muur, die ons al eenigen
+tijd het uitzicht beneemt en waarin wij den ingang moeten zoeken van
+de beroemde kloof. Pas zijn wij er binnen getreden, of een wondermooi
+schouwspel treft ons oog. Torens en spitsen en ruïnen van schoone,
+lichtrose tint staan om ons heen in de engte der spleet en boven ons
+hoofd hangen slingers van groen langs de steile wanden.
+
+Bij den uitgang der kloof wordt het landschap rustiger; wij zien er
+weiden en enkele houten hutten. Bij een dier laatste houden wij stil,
+en een jonge knaap geleidt ons naar de grot van Dimbo-viciora, weer
+door een doolhof van rotsen. De opening van de grot ligt in een woeste
+omgeving, maar de geestdriftige beschrijvingen, die men ervan leest,
+zijn overdreven en wij vinden haar nauwelijks een bezoek waard. Een
+paar bergbewoners met dunne kaarsen bieden aan, mee te gaan; men
+verwacht iets fantastisch en ziet niets dan een hol van 15 à 20
+M. diepte, met enkele stalactieten en geelwitte stalagmieten.
+
+Na dit uitstapje, waarvan enkele gedeelten aan de Bastei
+in Saksisch Zwitserland herinneren, bezoeken wij een klein
+bescheiden nonnenklooster, de abdij van Namaesci, dat door deze
+bijzonderheid gekenmerkt wordt dat de kerk geheel is uitgehouwen
+uit een monolieth. Alleen de toren en een klein voorportaal zijn
+metselwerk. Al het inwendige is in de rots uitgehouwen, waar men
+overheen kan loopen en waar men een prachtig panorama vóór zich
+ziet. Wij zeggen Kampolung vaarwel. Een zijlijn van den spoorweg voert
+ons naar Golesci, waar wij de groote lijn naar Boekarest terugvinden.
+
+
+
+
+III.
+
+Boekarest, aanzien van de stad.--De zoutmijnen van Slanic.--De
+petroleumbronnen van Doftana.--Sinaïa, wandeling in het bosch.--Busteni
+in het kroondomein.
+
+
+De entrée in Boekarest is voor den vreemdeling een teleurstelling. Van
+het station zich begevend naar het midden der stad, gaat men door
+straten, die tot de primitiefste dorpen konden behooren, straten,
+waar instortende huizen en schunnige winkels aan gelegen zijn en waar
+de trottoirs onder hoopen vruchten en groenten verborgen zijn. Maar
+spoedig wordt die indruk weggevaagd. Op die onfrissche voorsteden
+volgen prachtige straten, waaraan weelderige gebouwen staan, niet
+onderdoend voor die der grootste europeesche steden.
+
+De Roemeniërs zijn zeer trotsch op hun hoofdstad en roemen graag
+het comfort, dat men er geniet. Zij vergelijken met een zekeren
+nationalen trots hun bewonderenswaardig geplaveide straten en hun
+openbare pleinen met de afschuwelijke straten van Belgrado, waar men
+na een kwartiertje rijdens in al zijn leden pijn gevoelt. Ze noemen
+Boekarest dan ook graag het Parijs van het Oosten. Reeds in 1864 zei
+de heer de Blowitz, toen hij terugkeerde van een oostersche reis:
+"Ik geloof niet, dat er in de wereld een tweede stad bestaat, die
+even trouw als Boekarest het land, waarvan zij de hoofdstad is,
+weerspiegelt.... Boekarest levert thans een levend en merkwaardig
+beeld van Roemenië. De stad wikkelt zich los uit den chaos van
+gisteren en haakt naar den luister van morgen. De lompen nemen de
+kleur van het purper aan; de eerzucht wordt grooter en grooter;
+dit is de nieuwgeboren hoofdstad van een nieuwgeboren koninkrijk."
+
+Met niet minder recht zei Carmen Sylva, de koningin van Roemenië,
+in 1892: "Het oostersche en schilderachtige Boekarest, het Boekarest
+met kleine, in het groen verscholen huisjes, waar men zei "het huis
+van den heer Zus of van mevrouw Zoo", terwijl men de menschen bij
+hun voornamen noemde, dat Boekarest verdwijnt, om plaats te maken
+voor een stad als alle andere. Het heeft nog alleen een oostersch
+karakter voor hen, die pas uit het Westen komen. Zij, die uit Azië
+naderen, gaan met een zucht van voldoening de Donau over en zeggen:
+"Gelukkig, nu zijn we in Europa!"
+
+Ons schijnt Boekarest nog heden den hoogmoed en de eerzucht te bezitten
+van den pas onlangs vrijverklaarde, die door gloednieuwe weelde zijn
+pas overwonnen staat van dienstbaarheid wil doen vergeten. Vandaar die
+treffende tegenstellingen, die men telkens in de stad ontmoet, hier
+lage huizen, echte zwerverskrotten, waar halfnaakte menschen uit te
+voorschijn komen; daar prachtige paleizen als het Spaarbankgebouw en 't
+Postkantoor, rijk versierde café's, waar de voorname roemeensche wereld
+samenkomt. Aan den eenen kant winkels van oud roest als in de Leipziger
+straat, waar de kooplui hun schatten zoo maar op straat uitspreiden,
+en aan den anderen weelderige magazijnen van den modernsten smaak,
+die met de mooiste winkels van Parijs kunnen wedijveren.
+
+De verschillende klassen van de maatschappij vertoonen dezelfde
+tegenstellingen. Hier de lagere volksklasse, die zich nog niet heeft
+kunnen vrijmaken van de vreesachtige, beschroomde manieren uit den tijd
+der eindelooze slavernij; daar de klasse der rijken, die, plotseling
+op den trap der moderne beschaving gekomen, de zeden en de letterkunde
+uit het buitenland tracht na te doen en daardoor alle eigen karakter
+mist. Zoodra men de binnenstad betreedt, krijgt men dien indruk van
+plagiaat van Parijs. Het ideaal is hier Parijs, dat gecopiëerd is in
+zijn bouwwerken, zijn winkels, de manieren zijner bewoners. Maar al
+zijn dan de mooiste openbare gebouwen in parijschen stijl gebouwd,
+de particuliere huizen zijn niet altijd in den zuiversten stijl
+opgetrokken. De enkele fortuinen zijn niet bijzonder groot, en toch
+wil ieder graag met iets monumentaals voor den dag komen. Vandaar die
+oude gebouwen, geheel met een nieuwe pleisterlaag bedekt, die bij de
+eerste vorstige winterdagen loslaat en voortdurend herstelling behoeft.
+
+Door zijn ligging midden in een groote, aan alle zijden open vlakte
+heeft Boekarest alle ongemakken te verduren van een klimaat als het
+siberische. De winter is er zoo lang en zoo streng, dat men er drie
+maanden alleen per slede het verkeer onderhoudt. In den zomer stijgt
+de thermometer soms tot 40° C. en de uitersten van temperatuur kunnen
+soms wel 70 graden verschillen. Mooie boomen zijn er dan ook zeldzaam;
+die uit het Noorden verdragen de brandende hitte van den zomer niet,
+en die uit het Zuiden en Oosten bezwijken door de strenge koude van
+den winter.
+
+De huurrijtuigen, die zeer talrijk zijn en licht en gemakkelijk rijden,
+worden door twee vlugge, russische of moldavische paardjes getrokken;
+de koetsiers dragen lange fluweelen jassen met gekleurde gordels om
+het middel en een platte pet op het hoofd.
+
+Boekarest heeft slechts 250.000 inwoners, en toch is de oppervlakte
+der stad gelijk aan die van Weenen, 30 K.M_2_. Als men dan ook van
+de eene of andere hoogte in de buurt op de stad neerziet, treft het
+groote aantal tuinen en ledige terreinen, dat zich tusschen de huizen
+en de straten bevindt. Gebouwen en openbare pleinen nemen slechts
+een vierde van de ruimte in. Aan den buitenkant der stad liggen
+armoedige voorsteden; de eigenlijke stad ligt het dichtst bij de
+Dimbovitza. Op den linkeroever heeft men de ministeries, de paleizen
+en de handelswijk; op den rechteroever de kerken en de inrichtingen
+van weldadigheid.
+
+Wij beginnen ons bezoek aan de stad met een van haar oudste kerken, de
+Metropool, in neo-byzantijnschen stijl en dagteekenend van 1656. Zij
+ligt op een heuvel op den rechteroever en men heeft er een prachtig
+uitzicht over een deel der stad. De gebouwen van het oude klooster
+staan er nog omheen; ze zijn echter gewijzigd en verbouwd, die van
+links zijn nu de residentie van den metropolitaan, die van rechts
+het gebouw der volksvertegenwoordiging.
+
+Aan den voet van den heuvel op den voorgrond van het panorama, dat
+zich vóór ons ontrolt, ligt te midden van bloeiende tuinen de kerk van
+Domna Balasa, de mooiste en weelderigste der kerken van Boekarest. Die
+kerk, welke na de kerk van Curtea de Arges voor de merkwaardigste
+uit Roemenië doorgaat, is een meesterstuk van neo-byzantijnschen stijl.
+
+Domna Balasa is omringd door hospitalen, evenals de kerk gesticht door
+de dochter van Constantijn Brancovan, den voorlaatsten inlandschen
+woiwode van Walachije.
+
+Het aantal hospitalen is zeer groot in Boekarest, en ten allen tijde
+hebben rijke particulieren hun fortuin bij hun dood bestemd voor
+het onderhoud van die liefdadigheidsinrichtingen, die de glorie van
+Roemenië zijn. Hun noodzakelijkheid is vooral een uitvloeisel van
+de aanraking, waarin Roemenië komt met de havens uit het Oosten,
+van waar zooveel epidemische ziekten worden ingevoerd.
+
+Dichtbij Domna Balasa staat de kerk van Spiritoe Noe, belangrijk om
+haar groote afmetingen. Dat gebouw, dat van 1858 dagteekent, heeft
+een oude basiliek vervangen, waar de Fanarvorsten zich lieten kronen
+bij hun terugkeer uit Konstantinopel.
+
+Buiten die weinige kerkelijke gebouwen biedt de rechteroever van de
+Dimbovitza niet veel belangrijks aan; om een goede voorstelling van
+het moderne Boekarest te krijgen, moet men zich naar den hoofdader
+der stad begeven, de Calea Victoriei, die dien naam kreeg na de
+russisch-roemeensche zegepraal over Turkije in 1877-78.
+
+Hier concentreert zich alle leven, en in deze eindelooze
+straat ziet men achtereenvolgens het paleis van den koning, het
+bisschoppelijk paleis, het Athenaeum, den schouwburg, de ministeries,
+de gezantschapsgebouwen. De mooiste winkels liggen aan de Calea, en
+vóór de voornaamste hôtels zitten aan tafeltjes langs de trottoirs
+de heeren en dames, die ijs en likeuren van de beste qualiteit en de
+grootste verscheidenheid genieten. Heel aan het einde van de Calea
+Victoriei begint de beroemde straatweg naar Kisselef.
+
+Die weg, om zoo te zeggen het Bois de Boulogne van Boekarest, is de
+meest gewilde promenade, en de mondaine wereld is bijna verplicht,
+er zich te vertoonen. Elken dag in den winter, als de sneeuw dik ligt
+op den grond, en in de lente, die met snellen overgang op den strengen
+winter volgt, is er in de breede lanen van twee à vier uren lengte,
+een ongehoorde weelde te zien van sleden en rijtuigen. In den zomer
+zijn de wegen geheel verlaten, en de rechte, eenzame lanen zonder
+schaduw, waar de zon brandt door de magere, krachtelooze boomen brengt
+den reiziger niet in verrukking.
+
+Bij 't begin van den weg staat het paleis van den oud-minister
+Stoerdza, hoofd der liberale partij. Dit kolossale paleis, hoewel
+wat overladen versierd, is toch een zeer indrukwekkend gebouw. Het
+staat tegenover den boulevard Coltei, nog onlangs aangelegd, en men
+ziet er een reeks van nieuwe hôtels, alle wit en van origineelen
+bouwtrant. De meeste zijn het eigendom van rijke particulieren; maar
+net als de weg is ook die boulevard verlaten, en de bezitters van
+die vriendelijke paleizen zijn verspreid over de in Roemenië meest
+gezochte lustverblijven.
+
+Maar al die nieuwe wijken, hoe verlokkend zij er ook mogen uitzien,
+hebben niets, wat aan een eigen verleden herinnert, en men moet het wel
+betreuren, dat de Roemeniërs in hun eerzuchtig streven om Boekarest
+op één hoogte te brengen met de groote, westersche steden, een ware
+woede van afbreken aan den dag hebben gelegd, zoodat bijna ieder spoor
+van vroegere tijden verdwenen is. Wat de oorlogen hebben gespaard,
+vernielen de menschen steeds nog in hun zucht om hun hoofdstad op
+te tooien.
+
+Toch is er een juweel van een klein kerkje over, dat trots zijn
+vervallen voorkomen nog voor den griekschen eeredienst gebruikt
+wordt; dat is de Straviopolis. Dat gebouw, tweehonderd jaar oud, is
+opgetrokken in een byzantijnschen bastaardstijl, met een merkwaardigen
+arabischen voorhof, waarin men drielobbige boogvensters ziet, die
+aan den moorschen stijl ontleend zijn. Motieven, ontleend aan den
+arabischen stijl, komen trouwens zeer veelvuldig in Roemenië voor en
+vormen een der karakteristieke trekken van de roemeensche bouwkunst.
+
+Laat ons het tochtje door de stad besluiten met een bezoek aan
+de Universiteit, die, buiten de lokalen voor de faculteit der
+theologie, der medicijnen enz. een groote zaal bevat, bestemd voor
+de vergaderingen van den roemeenschen Senaat, en dan verschillende
+musea. In het Oudheidkundig Museum vinden wij de prachtige oude
+fresco's uit de kloosters, kostbare handschriften en geborduurde
+tapijten. De parel van dit museum is de schat van Petrossa, anders
+gezegd die der Gothen. Die kostbare verzameling bestaat uit tien
+stukken van massief goud uit de elfde eeuw onzer jaartelling. Zij
+werd in 1837 ontdekt door werklieden, die haar voor lagen prijs aan
+voorbijtrekkende Zigeuners verkochten. Die laatsten onderzochten den
+aard van het metaal door met de bijl verscheiden van de voorwerpen
+stuk te slaan, o.a. een prachtigen schotel met reliëffiguren, nu nog in
+'t museum aanwezig. Onder de stukken, die aan de vernieling ontkwamen,
+moet genoemd een diadeem, versierd met groote granaten, een beker, met
+edelgesteenten opgelegd, een massieve ring en een groote lampetkan. De
+ontdekking van den schat was een belangrijke archaeologische vondst.
+
+Men kan Boekarest niet verlaten, zonder Cotroceni te bezoeken, het
+eerste paleis van den koning van Roemenië, nu nog residentie van den
+erfprins Ferdinand van Hohenzollern. Het paleis, omringd door tuinen,
+ligt een eindje buiten de stad op een boschrijken heuvel.
+
+Het is een oud klooster, in 1679 gesticht door een lid van het
+grieksche geslacht Cantacuzenos, en ofschoon het huis verbouwd en zeer
+verfraaid is, heeft het zijn kloosterachtig aanzien behouden; het
+ziet er nog koud en streng en somber uit. Men treedt er binnen door
+een groote gewelfde poort, die naar een eerste plein leidt, waar de
+cellen en kloostervertrekken in bediendenkamers zijn veranderd. Midden
+op een tweede plein staat de kerk, waarachter het paleis als verborgen
+is met zijn majolica-versiering van bloemslingers en figuren.
+
+Het inwendige, dat wij tot in détails mochten bezien, is zeer rijk
+en smaakvol ingericht met alle moderne weelde en comfort. De groote
+hal vertoont de jachttrofeeën van den vorst, beren, wilde zwijnen,
+arenden, korhoenders. In de studeerkamer ziet men veel zeekaarten,
+doorsneden en plannen van schepen, aanwijzingen van den smaak en
+de bij voorkeur gevolgde studie van den erfgenaam der kroon. Op de
+eerste verdieping zijn de huiselijke vertrekken, boudoirs en salons,
+leerkamers der jeugdige prinsen, hun speelkamer met allerlei kostbaar
+speelgoed. Dat alles is aardig en vriendelijk en vormt een groote
+tegenstelling met het strenge aanzien van den gevel.
+
+Tusschen Boekarest en Sinaïa ligt Slanic, waar men een der
+belangrijkste zoutmijnen van Roemenië vindt. Een zijlijn van den
+spoorweg, op de hoofdlijn geënt, voert er ons rechtstreeks heen.
+
+De lagen steenzout strekken zich in onafgebroken lagen, maar op
+verschillende hoogten uit langs de geheele moldavische en walachijsche
+hellingen der Karpathen. Zoo ziet men te Rimnik Sarat in Moldavië
+een berg van zout in de zon schitteren; in andere streken liggen de
+zoutlagen op den grond; maar in de meeste gevallen moet men tot tien,
+twintig, zelfs dertig meter diep graven. Sommige lagen zijn niet
+dikker dan twee à drie meter; doch de meeste zijn veel dikker.
+
+Het roemeensche zout vormt een der groote rijkdommen van het land,
+en het zou eeuwen lang in de behoeften van heel Europa kunnen
+voorzien. Over het algemeen is het zeer wit en doorschijnend,
+maar de qualiteit is niet overal dezelfde, en men vindt in de beste
+zoutgroeven aders met zwartblauwe strepen erin. Die strepen wijzen op
+de aanwezigheid van leem, en het zout uit die groeven is niet voor de
+consumptie bestemd; het wordt alleen voor den landbouw gebruikt. Soms
+ook treft men in enkele lagen petroleumhoudende gedeelten aan, die
+een karakteristieken geur bijzetten aan het zout, een geur, dien men
+zelfs terugvindt in het brood, waar dat zout in gebakken is.
+
+Sedert 1862 heeft de staat de exploitatie van het steenzout aan
+zich getrokken; het is een monopolie geworden. Daar de productie
+in de laatste tijden te overvloedig was, heeft men het werk in de
+mijnen van Doftana laten rusten. Zij brachten jaarlijks 25000 ton
+op, maar het zout was blauwer en minder goed dan van Slanic. Dus
+zijn op 't oogenblik alleen in exploitatie de groeven van Slanic,
+van Targul. Ocna en van Ocna-Mare.
+
+De tegenwoordige diepte van de Slanicmijn is 100 M. Bij het dalen van
+den bak, waarin men wordt neergelaten, ziet men op 20 à 30 M. diepte
+een eerste galerij, en weldra komt men beneden in de groote zaal, die
+uitgehouwen is tot een prachtig gewelf van 60 M. hoogte. Men meent
+in een marmeren kathedraal te zijn, waarvan de wanden schitteren in
+den bleeken schijn van groote electrische lampen. De muren gelijken
+verwonderlijk veel op ongepolijst marmer, en als om de illusie
+volkomen te maken, heeft men langs de enorme zijden der zalen gedeelten
+uitgespaard en laten vooruitspringen als zware vierkante zuilen.
+
+Driehonderd arbeiders, alle in het wit gekleed, werken in die ruime
+zaal; enkele hebben alleen een broek aan, want de arbeid is zeer
+inspannend. Het zout wordt uitgegraven naar beneden uit den bodem,
+die daardoor steeds lager komt te liggen. Van den wand af tot het
+smalle paadje in het midden voor de passage van de wagentjes worden
+met het houweel evenwijdige groeven gemaakt op 60 cM. afstands van
+elkander, die 20 cM. breed en 50 cM. diep zijn. Daarna maakt men
+door middel van zware hefboomen, door twee of drie mannen bewogen,
+groote blokken los, die daarna in stukken van 25 à 50 K.G. worden
+verdeeld. In de zaal, die wij bezoeken, wordt het werk verricht door
+vrije mannen; maar in de afzonderlijke galerijen zijn dwangarbeiders
+bezig. Vóór 1848 mochten die ongelukkigen, als ze eenmaal in de mijn
+waren neergelaten, niet meer naar het daglicht terug, en zeer weinigen
+van hen hielden die barbaarsche behandeling meer dan drie of vier
+jaar uit. Tegenwoordig is hun leven dragelijk geworden, en dagelijks,
+in den winter na acht en in den zomer na twaalf uren werkens, keeren
+zij naar de gevangenis terug. Buitendien ontvangen ze een belooning
+van 60 à 80 _bani_ per dag.
+
+Het zout van Slanic heet het mooiste van Roemenië, en alleen deze
+groeven leveren dagelijks 300,000 KG. zout. Het wordt in tweeërlei
+vorm verkocht, òf in groote, vormlooze blokken òf gestampt en in
+zakken verpakt. Na Servië zijn Bulgarije en Rusland de voornaamste
+afzetgebieden.
+
+Nauwelijks hebben wij Slanic achter ons gelaten, of we komen in het
+petroleumgebied. Aan alle stations staan tankwagens, die een akeligen
+stank verspreiden. Wij zijn in het district Prahova, dat den eersten
+rang inneemt onder de petroleumdistricten van het rijk.
+
+Van Campina, waar wij stilhouden, gaan we per rijtuig naar Doftana,
+om de putten te bezoeken en de raffinaderijen. Als wij dicht bij het
+dorp komen, verkondigen zware buizen, die langs den weg liggen en een
+vettig, slijkig vocht uitzweeten, de nabijheid van het industriëele
+middelpunt aan. Wij moeten uitstappen bij de Doftana, die zoo laag is,
+dat er een massa rotsachtige eilandjes worden gevormd, waar het water
+snel tusschen doorstroomt. Een houten brug leidt over den stroom. Om
+die te bereiken, moeten wij vijf minuten lang loopen op den smallen
+rand van den muur, die langs de rivier loopt en het water in den tijd
+van hoogen waterstand tegenhoudt.
+
+Maar ons rijtuig, dat natuurlijk dien acrobatenweg niet kan volgen,
+moet in de rivier rijden, er de doorwaadbare plaatsen zoeken en langs
+allerlei kronkelwegen den tegenoverliggenden oever bereiken. Hier
+zijn wij in het gebied der exploitatie. Rechts en links en aan alle
+kanten om ons heen wijzen hooge houten boortorens de putten aan,
+die in werking zijn. De grond is geheel doortrokken met petroleum;
+de lucht is verzadigd van den damp, en de boomen in de buurt zijn
+alle bladerloos. Evenals in den Kaukasus en in Amerika geschiedt
+het boren der putten door middel van den derrick. Men ziet slechts
+zelden in Roemenië bronnen, die onder den druk der ontwikkelde gassen
+de vloeistof hoog boven den grond doen opspuiten. Gewoonlijk heeft
+men hier te doen met onderaardsche verzamelbekkens of met leem-
+of leilagen, die de aardolie vasthouden bij wijze van een spons. In
+het laatste geval boort men op verscheiden plaatsen en de petroleum
+verzamelt zich door uitzweeting onder in een put, gegraven door
+een zuigpomp.
+
+Maar onverschillig of men met een onderaardsch bekken heeft te doen,
+of dat de petroleum door filtratie samenvloeit in een kunstmatigen
+put, de wijze van aan het daglicht brengen is dezelfde. Men laat in de
+boorgaten, die vooraf van buizen voorzien zijn als bij de artesische
+putten in gebruik zijn, een cylinder van 4 à 5 M. lengte bij 15 à
+20 cM. middellijn, voorzien van een klepje aan het ondereind. Die
+cylinder hangt aan een langen ketting, die om een as op den top van een
+boortoren is gewonden, neergelaten wordt en bevestigd aan een paal met
+tegenwicht. Met behulp daarvan kan één werkman het toestel bedienen;
+hij laat den cylinder in den put neer en brengt hem vervolgens weer
+naar boven. Dan opent een tweede werkman het klepje, en de olie stort
+zich in houten goten, die haar naar groote, ondiepe verzamelbekkens
+voeren.
+
+De petroleum is bij 't verlaten van den put een dikke vloeistof, die
+troebel en olieachtig is en bruin-rood van kleur met groenachtigen
+weerschijn.
+
+Uit de réservoirs, waarin men de olie brengt als ze uit den grond
+komt, wordt ze door pijpen geleid naar de raffinaderijen in het
+dal. De natuurlijke helling van den grond zou niet voldoende zijn om
+de vloeistof, waarin zich allerlei vreemde stoffen bevinden, geregeld
+af te voeren; ze moet worden voortgestuwd door middel van speciale
+pompen, die soms verbazend krachtig werken.
+
+In de raffinaderijen wordt de petroleum blootgesteld aan zeer hooge
+temperaturen, tot wel 270° C. Daarna heeft de destillatie plaats,
+waardoor naphta, gazoline enz. worden afgescheiden.
+
+De diepte der boorgaten verschilt aanmerkelijk, want de petroleum
+is door het gansche gebied der Karpathen verdeeld op zeer ongelijke
+diepten. Tot in het midden der 19de eeuw boorde men meestal niet
+dieper dan 30 M. om de aardolie te verkrijgen, die eigenlijk niet
+anders dan als smeerolie werd gebezigd. Tegenwoordig boort men putten,
+welker diepte tusschen 130 en 400 M. afwisselt, en de productie,
+die al in 1900 tot 247000 ton was gestegen, is later nog sterk
+vermeerderd, vooral door de uitbreiding aan de exploitatie gegeven
+door de Steana Romana, de belangrijkste roemeensche maatschappij
+van petroleumexploitatie.
+
+Maar de vorderingen zijn toch nog niet evenredig aan de belangrijkheid
+der petroleumbronnen; en de organisatiefouten in de exploiteerende
+maatschappijen, het uitblijven van behoorlijke dividenden houden de
+vreemde kapitalen op een afstand, terwijl ze toch zoo noodig zouden
+zijn voor Roemenië's industriëelen vooruitgang.
+
+De rit van Campina naar Sinaïa is een der mooiste, die zich laten
+denken. Een opeenvolging van prachtige landschappen gaat aan ons oog
+voorbij onder het gaan door het dal der Prahova. De rivier bespoelt
+roodachtige rotsen, beneden bedekt met magere weiden; hooger hangen
+bosschen van zilvergrijze wilgen in grillige schikking langs de
+bergen. De boerderijen zijn grooter, beter gebouwd, goed onderhouden,
+en de menschen zien er niet zoo slaafsch en vreesachtig uit als
+geslagen honden, zooals wij zooveel andere boeren hebben waargenomen.
+
+Een belangrijke cementfabriek heeft een heel dorp van witte woningen
+om zich heen gegroepeerd, alle met roode daken. Zoo komt er welvaart
+in het dal, maar daarmee verdwijnt wel tevens de poëzie, als de mooie
+wegen vuil zullen geworden zijn en alles aangeslagen zal wezen door
+fabrieksrook.
+
+Onder in het dal stroomt de Prahova, wier tallooze bochten en
+kronkelingen ten slotte doorloopen tot in de verre vlakten. Het water
+der rivier, verdeeld over een menigte dunne adertjes, schittert in de
+zon, en naast het stroompje liggen de beide glinsterende stalen lijnen
+van den spoorweg. Door woeste bergkloven en langs duistere afgronden
+komen wij in het woud, dat halverwege op den berg is gelegen en waar
+de weg doorheen leidt.
+
+Daar, in het hart van het bosch, ligt aan den voet van een enorme
+rots van 2500 M. Sinaïa.
+
+Sinaïa is een lustoord van nog jongen datum, dat zijn bloei te
+danken heeft aan het verblijf van den koning en de koningin van
+Roemenië, die een der sombere dalen van de Prahova uitkozen
+als zomerresidentie. Rondom hen schaarde zich al spoedig de
+aristocratie van het koninkrijk, ministers, afgevaardigden, gezanten,
+hofdignitarissen en hooge officieren. Tegenwoordig brengt al wat in
+Boekarest iets beteekent, den zomer te Sinaïa door.
+
+Wij komen er langs een breede, heerlijke laan van prachtige villa's;
+dan volgt een groote, magnifieke tuin vol bloemen en groote gazons,
+watervalletjes en velden voor allerlei spelen. De hôtels van Sinaïa
+liggen in dien tuin. Er zijn er niet genoeg, want ze zijn altijd
+overvol; het kost ons moeite logies te vinden.
+
+In het hôtel Sinaïa biedt men ons een paar zolderkamertjes aan, en bij
+onze aarzeling om ze te aanvaarden, wijst men ons een paar kamers in
+een bijgebouw, waar een gezant zijn intrek heeft genomen. Hier nemen
+wij genoegen meê.
+
+Het hôtel is goed, maar van een oostersche zindelijkheid, die voor
+ons niet het rechte is. Men heeft in de vertrekken geen bedden, maar
+divans, die 's nachts in legersteden worden veranderd en over dag de
+gewone diensten bewijzen.
+
+In het restaurant echter meent men te Parijs te zijn. Ieder spreekt
+Fransch; het menu is geheel fransch, ook in de bereiding; alleen
+het kleintje koffie na den eten is turksch; dat herinnert den gast,
+dat hij zich aan de poort van het Oosten bevindt.
+
+De roemeensche wijnen zijn over 't algemeen zacht en fijn. De
+witte wijnen van Dragashani en Cotnar zijn dadelijk bij ons in de
+gunst. Wij kunnen de roode wijnen minder prijzen, hoewel ze hier
+veel lof inoogsten en men tracht, ze in waarde gelijk te stellen
+met Bordeauxwijn. Ofschoon de Roemeniërs lofwaardige pogingen in het
+werk hebben gesteld voor het welzijn van hun wijngaarden, ofschoon
+ze zelfs uit Frankrijk veel wijnbouwers hebben laten overkomen, om
+de roode wijnen te bereiden, toch zal de roemeensche wijn nooit met
+den franschen kunnen wedijveren.
+
+Te Sinaïa is het leven weelderig en duur; trouwens de rijke Roemeniër
+geeft graag geld uit, hij houdt van mooie kleeding en van pleizier;
+hij is een beschaafd man in elken zin des woords.
+
+De wereld in dit hôtel is een officiëele wereld. Het is het hôtel der
+gezanten en ministers. Er zijn hier roemeensche families, die op zeer
+grooten voet leven en geheel in de mondaine wereld op hun plaats zijn.
+
+De groote namen, die men hoort, doen mij denken aan een eigenaardige
+bijzonderheid van den roemeenschen burgerlijken stand. Niet dat men
+de echtheid van hun hooge afkomst behoeft in twijfel te trekken;
+maar tot in den laatsten tijd bestond nog niet de erfelijkheid der
+familienamen. Gewoonlijk noemde men zich maar doodeenvoudig Jan,
+Filipszoon of Philepsco, zooals men in Servië Pavitsj zegt voor den
+zoon van Paul. Ieder kan naar believen bij zijn voornaam den naam
+van zijn buurman voegen, of zelfs dien van een vorst of een beroemd
+generaal en dien tot zijn eigen maken, ook voor zijn erfgenamen die
+hem wilden behouden. Zoodat die groote namen, die ons aan beroemde
+personen doen denken, niet het idee moeten wekken, dat we ons in de
+tegenwoordigheid bevinden van afstammelingen dier grootheden, doch
+alleen van afstammelingen hunner bewonderaars, die den beroemden naam
+hebben aangenomen.
+
+Een verschrikkelijke storm met diluviaanschen regen heeft den geheelen
+nacht onze vensters geschud, en 's morgens bij het opstaan zien wij
+de treurig slikkerige wegen gehuld in een niets goeds voorspellenden
+mist. Wat te doen in Sinaïa, als het regent? Er is geen kurzaal,
+noch casino, en in de hôtels, die te klein zijn voor het aantal
+reizigers, dat zich er ophoopt, vindt men slechts een klein lees-
+en biljartzaaltje. Ondanks den fijnen, aanhoudenden regen besluiten
+wij een exploratietocht te doen.
+
+Bij het stijgen in de boschjes achter het hôtel komen we al spoedig aan
+het klooster. In 1695 gesticht door Michaël Cantacuzenos, bestaat het
+als alle kloosters van eenige beteekenis uit twee pleinen, waar rond
+omheen de woningen der monniken en de bijgebouwen van het klooster
+zich groepeeren. Midden op ieder van de beide pleinen staat een
+klein byzantijnsch kerkje. Een werd op dat oogenblik gerestaureerd,
+en dank zij der vrijgevigheid van den koning kan de restauratie zeer
+goed geschieden.
+
+Lang diende het klooster in troebele tijden als schuilplaats voor de
+bewoners van het laagland, die in de bergen een toevlucht zochten,
+terwijl het tevens gastvrijheid bood aan reizigers.
+
+Toen koning Karel en koningin Elizabeth, aangetrokken door de machtige
+bekoring en de vreemde poëzie van het woud te Sinaïa, voor de eerste
+maal er een deel van den zomer kwamen doorbrengen, namen zij hun
+intrek in een der bijgebouwen van het klooster.
+
+Eerst na eenige jaarlijksche bezoeken besloten zij in een liefelijk
+dal achter het klooster een paleisje te bouwen, dat door den kunstzin
+en den goeden smaak der koningin een der juweeltjes van Roemenië
+werd. Weldra werd het voorbeeld gevolgd, en midden in het bosch
+verrezen aan alle kanten sierlijke villa's en optrekjes. De regeering
+bouwde een paar hôtels voor reizigers, en het begin van Sinaïa was er.
+
+Het koninklijk paleis, kasteel Pelesch, heet naar den berg waarop
+het ligt. Uit de verte gezien, treedt het naar voren uit een dicht
+dennebosch, dat de rooskleurige rotsen van het Bucegi-gebergte
+kroont. Het prachtige gebouw van steen en hout, waar gothische
+en byzantijnsche elementen in vereenigd zijn, is een harmonieus
+geheel, met sierlijke torentjes, mooie balcons en terrassen, een
+dichterdroom van de kunstenares Carmen Sylva. Inderdaad, wie Sinaïa
+noemt, roept dadelijk zich het beeld van de vorstin voor oogen, van
+haar, die dit lustoord in het leven riep. De koningin van Roemenië is,
+zooals ieder weet, een dier superieure vrouwen, die van kunst, poëzie
+en melancholie leven. Zij is graag in het woud, kent er alle paden,
+en om er naar hartelust te kunnen droomen, heeft zij zich een hoog
+verblijf laten inrichten, een huisje, hangend in de boomen hoog op den
+top van een der bergen, die Sinaïa omgeven. Het Nestje der Koningin,
+zoo noemt men hier die plek. Van daar overziet zij den gansenen omtrek.
+
+Eenige jaren geleden zag men haar dikwijls met de dames van haar
+gevolg gekleed in de nationale kleederdracht, die zoo goed past bij
+haar hooge, majestueuse gestalte. Maar de poging, om het bekoorlijke
+costuum weer in eere te brengen onder de deftige dames, heeft niet
+het succes gehad, die de sierlijke witte, met byzantijnsch borduursel
+getooide dracht verdiende.
+
+De roemeensche dames, minder dichterlijk van aanleg dan haar
+souvereine, worden bekoord door de parijsche modes, en men ziet heel
+zelden de nationale kleeding meer te Sinaïa. Eigenlijk treft men die
+alleen aan als historische merkwaardigheid en wel vooral op de markt,
+die des Zondagsmorgens gehouden wordt in de groote laan. Boerinnen
+spreiden er op het gras langs den weg en op de hekken der tuinen
+de mooie borduursels uit, doorschijnende sluiers, halsdoekjes en
+lijfjes met rijke patronen en andere fraaie toiletartikelen. Sinaïa is
+eigenlijk een wonderlijke badplaats! Men zou er dépendances verwachten
+van alle groote huizen te Boekarest en winkels, waar de elegante
+dames al haar luimen konden bevredigen, maar er is niets van dat alles.
+
+Wij hebben het dorp Sinaïa bekeken. Het bestaat enkel uit een
+kronkelende, sterk hellende straat. Een gewone kruidenierswinkel is
+er, met een paar winkeltjes van visch en groenten. Te Sinaïa boven
+vindt ge een kapper, een photograaf en een paar banketbakkers; maar
+artikelen van dagelijksch gebruik kan men er niet krijgen.
+
+Wat de bijzondere aantrekkelijkheid van de plaats uitmaakt, zijn
+de verrukkelijke wandelingen, die men in 't oneindige variëeren
+kan in de dalen en op de hellingen der bergen. Bij het verlaten
+van den grooten weg is men dadelijk op goed onderhouden voetpaden,
+die tot in het diepste van het woud voeren, en hier begrijpt men de
+koninklijke gril van Carmen Sylva; men kan zich niets woesters en
+dichterlijkers en idealers denken. Dit is het maagdelijke woud in
+den besten zin. Boomen van zes meters in omtrek en vijftig meter
+hoog staan er in grooten getale. Meest zijn het dennen en beuken,
+die met hun groen de bergen tot groote hoogte bedekken.
+
+De grond is geheel bedekt met heide en mos. Hier en daar blijven
+omgevallen stammen op den bodem liggen, zooals de storm ze velde. De
+koning, tot wiens domeingoederen het bosch behoort, wil niet, dat
+iemand eraan raakt.
+
+Elk voetpad leidt naar een mooi uitzicht. Het toeval voert ons naar de
+Promenade der H. Anna aan de grenzen van het woud. Boven ons hoofd op
+een kalen top van rood gesteente, die wel ontoegankelijk lijkt, staat
+een sierlijk paviljoentje, dat ons schijnt uit te tarten. Maar 't is
+al laat, en het weêr is onzeker. Wij durven ons niet verder wagen.
+
+Op regendagen is het stil en somber te Sinaïa; maar als de zon
+schijnt, hoort men overal muziek in de tuinen, militaire muziek en
+Zigeunerliederen, die de echo's wekken van de donkere bergen.
+
+Het kroondomein heeft overal een goeden invloed op de
+boerenbevolking. Door de vele scholen, die het bestuur der domeinen
+opricht, ook vak- en landbouwscholen, worden de boeren op de hoogte
+gebracht van een rationeele manier om den grond te bebouwen en gebruik
+te maken van machines en andere verbeteringen. Zij krijgen onderricht
+in de behandeling van het vee en van allerlei aanplantingen. Alle
+pogingen worden door de kroon in het werk gesteld voor de verheffing
+van den boerenstand.
+
+In den loop zijner regeering heeft de koning veel wegen laten
+aanleggen, en hij heeft daarbij dikwijls een beroep gedaan op
+buitenlandsche ingenieurs, ook voor den aanleg van spoorwegen. Niets
+wordt verwaarloosd, wat den boer vooruit kan brengen en hem in staat
+stelt zijn woning gezonder en zijn leven rijker te maken. Maar de
+slavernij heeft diepe sporen nagelaten, en al zijn sommige streken,
+vooral die tusschen Predeal en Boekarest, krachtig ontwikkeld, aan de
+bergachtige randen van Roemenië is de bevolking nog niet veel verder
+gekomen, dan zij was onder de turksche heerschappij.
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of In Roemenië, by Th. Hebbelynck
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK IN ROEMENIË ***
+
+***** This file should be named 13869-8.txt or 13869-8.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        https://www.gutenberg.org/1/3/8/6/13869/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the PG Distributed Proofreaders Team
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations.  To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
+*** END: FULL LICENSE ***
+
diff --git a/13869-8.zip b/13869-8.zip
new file mode 100644
index 0000000..52f31c2
--- /dev/null
+++ b/13869-8.zip
diff --git a/13869-h.zip b/13869-h.zip
new file mode 100644
index 0000000..3dcc98f
--- /dev/null
+++ b/13869-h.zip
diff --git a/13869-h/13869-h.htm b/13869-h/13869-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..d84d23a
--- /dev/null
+++ b/13869-h/13869-h.htm
@@ -0,0 +1,1922 @@
+<!DOCTYPE html
+PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">
+
+<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source, using XSLT. If you find any mistakes, please edit the XML source. -->
+<html lang="nl-1900">
+<head>
+<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8">
+
+<title>In Roemeni&euml;</title>
+<link href="style/arctic.css" rel="stylesheet" type="text/css" title="Artic Blue">
+<link href="style/amazonia.css" rel="alternate stylesheet" type="text/css" title="Amazonia Green">
+<link href="style/borneo.css" rel="alternate stylesheet" type="text/css" title="Borneo Brown">
+<link href="style/gutenberg.css" rel="stylesheet" type="text/css">
+<link href="style/print.css" rel="stylesheet" type="text/css" media="print">
+<link rel="schema.DC" href="http://purl.org/DC/elements/1.0/">
+<meta name="author" content="Th. Hebbelynck">
+<meta name="DC.Creator" content="Th. Hebbelynck">
+<meta name="DC.Title" content="In Roemeni&euml;">
+<meta name="DC.Date" content="## October 2004">
+<meta name="DC.Language" content="nl-1900">
+</head>
+<body>
+
+
+<pre>
+
+The Project Gutenberg EBook of In Roemeni&euml;, by Th. Hebbelynck
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: In Roemeni&euml;
+
+Author: Th. Hebbelynck
+
+Release Date: October 26, 2004 [EBook #13869]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK IN ROEMENI&Euml; ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the PG Distributed Proofreaders Team
+
+
+
+
+
+</pre>
+
+<span class="pageno"><a id="d0e61"></a>Bladzijde 121</span><a id="d0e62"></a><h1>In Roemeni&euml;.</h1>
+<p align="left" class="byline"><i>Naar het Fransch van <span class="smallcaps">Th. Hebbelynck</span>.</i></p>
+<p id="d0e70"></p>
+<div id="d0e71" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-121.jpg" alt="Het stadje P&eacute;troz&eacute;ny."></p>
+<p class="figureHead">Het stadje P&eacute;troz&eacute;ny.</p>
+</div><p>
+
+</p><a id="d0e75"></a><h2>I.</h2>
+<div class="blockquote">
+<p id="d0e79">Van Boeda-Pest naar P&eacute;troz&eacute;ny.&#8212;Een stukje geschiedenis.&#8212;Het dal van de Jiul.&#8212;De Bojaren en de Zigeuners.&#8212;De markt van Targa
+Jiu.&#8212;Het klooster Tismana.
+</p>
+</div>
+<p id="d0e81">&#8220;Zijn de heeren ingenieurs?&#8221;
+
+</p>
+<p id="d0e83">&#8220;Pardon, mevrouw.&#8221;
+
+</p>
+<p id="d0e85">&#8220;Inspecteurs van het boschwezen?&#8221;
+
+</p>
+<p id="d0e87">&#8220;Ook dat niet; wij zijn gewone reizigers.&#8221;
+
+</p>
+<p id="d0e89">&#8220;Toeristen? Hier in Roemeni&euml;, en zonder dat er eenig voordeel van te halen is?&#8221;
+
+</p>
+<p id="d0e91">&#8220;Geen ander dan de voldoening, interessante zeden en gebruiken waar te nemen, een mooi land te bewonderen en er aangename
+herinneringen uit mee te nemen.&#8221;
+
+</p>
+<p id="d0e93">Zoo ongeveer werden wij op een dag ondervraagd door een deftige dame, vrouw van een roemeensch generaal, die op een bekoorlijk
+plaatsje midden in het bergland van Walachije en vill&eacute;giature was. Uit het gesprek blijkt wel, dat de toeristen tot nu toe Roemeni&euml; nog onbezocht hebben gelaten, en dat noch de Alpenclub,
+noch de agentschappen van Cook beslag hebben gelegd op de mooie bosschen van de Karpathen en de schilderachtige dalen, die
+van daar naar de Donau loopen.
+
+</p>
+<p id="d0e98">Wij deden onze reis in de maand Augustus 1901. Eerst hebben wij het nog primitieve gedeelte van Roemeni&euml; doorreisd, dat tot
+in deze laatste jaren bijna precies gelijk gebleven is, als het twintig eeuwen geleden was en dat te vinden is in de bergstreken
+van Walachije. Vervolgens hebben wij een bezoek gebracht aan het moderne Roemeni&euml;, dat een industrieel land is, tegelijk met
+het nieuwe r&eacute;gime ontstaan en waarvan Boekarest de ziel is en het middelpunt.
+
+</p>
+<p id="d0e100">De kunst heeft in Roemeni&euml; door de eeuwen heen slechts zeer zwakke sporen achtergelaten. Alle oude herinneringen, die men
+zou verwachten in een door de Romeinen gekolonizeerd land, zijn vernietigd geworden door den stroom van barbaren, die telkens
+over deze provinci&euml;n werd uitgegoten in de volgende twaalf eeuwen en die alles heeft weggevaagd en meegenomen. Alleen een
+paar kloosters, die in de Middeleeuwen onder de vorsten of woiwoden gebouwd werden en waarvan dat van Curte de Arges het beroemdste
+is, trekken tegenwoordig nog de aandacht. Maar de groote aantrekkelijkheid voor den <span class="pageno"><a id="d0e102"></a>Bladzijde 122</span>reiziger is gelegen in het landschap, dat dikwijls grootsch en altijd po&euml;tisch is, verder in de originaliteit der kleederdrachten
+en in de zeden der bewoners.
+
+</p>
+<p id="d0e104">Wij vertrekken van Boeda-Pesth naar ons doel. Die stad, de heerlijke hoofstad van Hongarije, neemt sedert 1896 een plaats
+in onder de schoonste steden van Europa. Er werd in dat jaar door een schitterende tentoonstelling en door de inwijding van
+veel monumentale gebouwen o.a. het Parlementsgebouw feest gevierd ter eere van het duizendjarig bestaan van Hongarije. Het
+was tien eeuwen geleden, dat de Magyaren onder Arpad het land vermeesterden.
+
+</p>
+<p id="d0e106">Bij het verlaten van Boeda-Pesth voert de trein ons door de vruchtbare vlakten van Hongarije, tusschen velden van blonde ma&iuml;s,
+die eindeloos ver zich uitstrekken. Reusachtige bergen van koren zijn om de boerenhoeven gegroepeerd, waar dorschmachines
+aan het werk zijn, en waar men groote scharen arbeiders en arbeidsters, in 't wit gekleed, bezig kan zien. Verderop zagen
+wij tallooze kudden ossen met groote, wijd uitstaande horens; daarna varkens met lang krullend, zijdeachtig haar, die er onder
+zulk een vacht allerkoddigst uitzagen en die men, in de verte gezien, voor schapen zou houden.
+
+</p>
+<p id="d0e108">In die hongaarsche vlakten kregen wij in de buurt van Arad voor de eerste maal tamme buffels onder de oogen. Terwijl de ossen
+in melancholieke stemming in de wei liepen, waren de buffels met welbehagen bezig, een bad te nemen in het lauwe water der
+rivier. Die dieren worden op hoogen prijs gesteld in Hongarije en Roemeni&euml;. Hun melk is uitstekend; ze zijn gehard tegen vermoeienis,
+kunnen even goed als ossen worden gespannen voor de karren en wagens der boeren, maar zijn uiterst gevoelig, zoowel voor warmte
+als voor koude, hebben in den zomer zeer veel noodig en moeten in den winter in speciaal voor hen bestemde stallen een onderkomen
+vinden. In Transsylvani&euml; en in Roemeni&euml;, waar de winters streng zijn, stalt men ze dan ook onder de boerenhuizen in goed beschutte
+kelders.
+
+</p>
+<p id="d0e110">Dit gedeelte van Hongarije, het gebied der poeszta's, is zeer dun bevolkt; maar de grond is er wel vruchtbaar en wordt goed
+bebouwd. De boerenhoeven zijn niet talrijk, maar er behooren uitgestrektheden land bij. Men doet er aan den grooten landbouw
+in elken zin des woords.
+
+</p>
+<p id="d0e112">Maar daar zijn we bij de grenzen van de vlakte: we naderen de wouden van Transsylvani&euml;. Te Piski, waar wij onze eerste indrukken
+krijgen van de woeste bergbewoners, die wij eenige dagen lang van dichtbij zullen kunnen waarnemen, verlaten wij den grooten
+weg, om in het echte bergland door te dringen en dat deel der zuidelijke Karpathen te bestijgen, dat in zijn geheele lengte
+slechts &eacute;&eacute;n enkelen natuurlijken doorgang biedt, namelijk de IJzeren Poort. Hoe hooger men komt, des te armoediger zien de
+boerenhuizen eruit. Het zijn allen huizen van leem, gedekt met wat riet of droge ma&iuml;sstengels, en gegroepeerd om sjofele kerken,
+geheel van hout opgetrokken. Weldra verdwijnt ieder spoor van menschelijke woningen, en de weg neemt een echt grootsch karakter
+aan. Het leek wel een chaos, waar wij doorheen moesten.
+
+</p>
+<p id="d0e114">De eene tunnel volgde op den anderen, en tegen de hellingen der rotsen waren met groote koenheid wegen in de bergen uitgehouwen.
+Het is avond geworden, als wij stil houden op enkele schreden afstands van de roemeensche grens in een gebied, waar steenkolen
+gevonden worden, en waar zich rotsen van 2500 M. verheffen. Wij zijn te P&eacute;troz&eacute;ny. De stad ligt op eenigen afstand van het
+station. Slechts twee of drie fiacres, die dadelijk bezet zijn, staan er ter beschikking van de reizigers, en als een onbekende
+niet de buitengewone beleefdheid had gehad, om zeer gracieus zijn rijtuig aan te bieden, zouden wij den weg te voet hebben
+moeten gaan.
+
+</p>
+<p id="d0e116">Twintig minuten, in vluggen draf door onze paarden afgelegd, en daar zijn we op het groote plein tegenover het voornaamste
+h&ocirc;tel van de plaats, waar een vroolijk concert wordt gegeven ten genoegen van de &eacute;lite der inwoners.
+
+</p>
+<p id="d0e118">Tegen twee uur in den morgen worden wij met schrik wakker door geroep en kreten van wanhoop. Een reuzenvlam stijgt boven het
+groote plein omhoog. Een zigeunertent, tegen het hotel aangebouwd, is aan het branden.
+
+</p>
+<p id="d0e120">Reeds wordt de achtertrap van het h&ocirc;tel bedreigd, en het personeel stapelt, zonder er aan te denken, dat de reizigers gewekt
+moeten worden, de corridors vol met kasten, matrassen en tapijten. Met groote moeite banen wij ons een weg er doorheen, om
+het binnenplein te bereiken, waar wij veilig zijn voor de hitte van het vuur.
+
+</p>
+<p id="d0e122">De bevolking van P&eacute;troz&eacute;ny is voor een groot deel roemeensch. Maar daar het een industri&euml;ele stad is, zijn een menigte vreemde
+elementen zich onder de oorspronkelijke bevolking komen mengen. Daarom ziet men er naast de frissche en sierlijke roemeensche
+kleederdrachten een menigte menschen, wier kleeding van geen bepaalde nationaliteit is.
+
+</p>
+<p id="d0e124">Het stadje is in 't minst niet origineel. Huizen van steen en andere, van leem opgetrokken, wisselen met houten huizen af,
+en uit elken gevel steken palen naar buiten, waaraan allerlei zaken heen en weer schommelen, hier een uithangbord, daar schapenhuiden,
+braadpannen, worsten, zelfs hemden. Het is een echte &eacute;talagewedstrijd.
+
+</p>
+<p id="d0e126">P&eacute;troz&eacute;ny heeft een onzindelijk voorkomen. De bewoners hebben geen andere coquetterie dan die van hun gesteven wit linnen.
+Bij de mannen zijn broek en overhemd van verblindende witheid, en de vrouwen dragen onberispelijke jakjes en sluiers. Alleen
+de Zigeuner veroorlooft zich linnen van twijfelachtige tint, en ik acht het niet onmogelijk, dat hij zijn onderkle&ecirc;ren pas
+aflegt als zij het afleggen, dat is, als ze in lompen uiteenvallen. Het inwendige der woningen ontbeert alle gerief. Deze
+menschen kennen zoo weinig behoeften, dat zij volstrekt geen begrip hebben van de rechtmatige eischen der weinige vreemdelingen,
+die onder hen verzeild raken.
+
+</p>
+<p id="d0e128">Het marktplein vertoont een zeer eigenaardige soort van drukte. Men krijgt den indruk van op een groote boerderij te zijn.
+De ganzen en de varkens hebben er burgerschapsrechten; de laatste zijn er in <span class="pageno"><a id="d0e130"></a>Bladzijde 123</span>allerlei verscheidenheden. Er zijn witte, zwarte en rossige in allerlei nuances en allerlei grootte, naarmate zij tot het
+moldavische of servische ras behooren, of moerasvarkens zijn, zooals men zooveel aantreft in de buurt van de Donau. Die belangwekkende
+dieren leven in vrijheid en zoeken eikels in de naburige eikenbosschen, waarmee de naburige hoogten bedekt zijn.
+
+</p>
+<p id="d0e132">Volgens de statistische opgaven van het Ministerie van Financi&euml;n bestond de bevolking van Roemeni&euml; in 1894 uit vier millioen
+inwoners. Maar de berekeningen van den heer Stoerdza, die, naar men zegt, nauwkeuriger zijn, komen voor dienzelfden tijd tot
+6100000 inwoners.
+
+</p>
+<p id="d0e134">De geschiedenis van het roemeensche volk is die van een ongelukkige natie, die door onderdrukking, oorlogen en lijfeigenschap
+alle initiatief heeft verloren, een volk, welks verstand en wilskracht afgestompt zijn onder de eeuwenlange heerschappij der
+Turken.
+
+</p>
+<p id="d0e136">Het tegenwoordige Roemeni&euml;, dat is Walachije, Moldavi&euml; en Dobroedsja, neemt de plaats in van het oude Daci&euml;, dat door Trajanus
+op het eind der eerste eeuw van de christelijke jaartelling veroverd werd. Daar het land zeer dun bevolkt was ten gevolge
+van de vele oorlogen, bracht Trajanus er romeinsche kolonisten heen, die zich vermengden met de oorspronkelijke bevolking
+en het nog tegenwoordig bestaande ras der Daco-Romeinen of der Roemenen deden ontstaan. Later trekken Gothen, Hunnen, Bulgaren,
+Hongaren, Tartaren beurtelings door het oude Daci&euml;, dat zij verwoesten en plunderen, en terwijl veel van die Daco-Romeinen
+over de Karpathen gaan en in Transsylvani&euml; een schuilplaats vinden, stemt de andere helft van de jonge natie er na een wanhopigen
+strijd in toe, het terrein, dat zij den anderen niet weer kan afhandig maken, voortaan met hen te deelen.
+
+</p>
+<p id="d0e138">In de 13<sup>de</sup> eeuw overvallen de Tartaren Hongarije en Transsylvani&euml;. Vluchtend voor hun barbaarsche horden, besluiten de Daco-Romeinen,
+die in Transsylvani&euml; een toevlucht hadden gezocht, tot een nieuwen uittocht. Zij trekken opnieuw de Karpathen over en keeren
+naar hun vroeger vaderland terug. Radu-Negru, dat is Rudolf de Zwarte, hoofd der kolonne van Togaras, vestigt zich te Kampolung
+en wordt de eerste woiwode van Walachije, terwijl een ander hoofd, Bogdan geheeten, zich laat uitroepen tot woiwode van Moldavi&euml;.
+Zoo ontstonden de beide onafhankelijke romaansche of roemeensche vorstendommen, maar de onafhankelijkheid was niet van langen
+duur.
+
+</p>
+<p id="d0e143">In 1393 wordt Walachije en in 1511 Moldavi&euml; een vazalstaat van de Turken. In den aanvang worden die provincies geregeerd door
+inlandsche hoofden onder de suzereiniteit van de sultans in Byzantium; maar in de 18<sup>de</sup> eeuw zonden dezen er vreemde vorsten heen, gekozen uit de machtige grieksche financiers van Konstantinopel. Dat is de tijd
+der Fanarioten van 1716 tot 1822. Zij heeten naar Fanar, een wijk van het oude Konstantinopel, waar na de verovering door
+de Turken de Grieken bleven wonen. Bij hun troonsbestijging moesten de fanariotische vorsten buiten de gewone jaarlijksche
+schatting nog een belangrijke som aan de Porte opbrengen. Van toen af ging de bevolking gebukt onder zware lasten, en terwijl
+zij in naam haar vrijheid behield, werd zij op onmenschelijke wijze uitgezogen.
+
+</p>
+<p id="d0e148">In 1820 echter werd de Roemeni&euml;r het juk moede; hij ontwaakte uit zijn dofheid en stond op tegen den sultan, eischend met
+een geestkracht, waartoe men hem niet in staat zou hebben geacht, zijn eigen inlandsch bestuur terug te erlangen, hetgeen
+geschiedde. Die vorsten wisten het nationaal gevoel te doen herleven, en na den Krimoorlog verwierven zij voor de roemeensche
+provinci&euml;n een betrekkelijke onafhankelijkheid, gewaarborgd door de mogendheden, die het verdrag van Parijs in 1856 hadden
+geteekend.
+
+</p>
+<p id="d0e150">De vereeniging der provinci&euml;n werd in 1861 afgekondigd, en kolonel Couza werd tot vorst gekozen onder den naam Alexander-Jan
+I. Samen met zijn ministers kondigde hij tegelijkertijd de secularisatie van de kloosters af, die een vierde deel van al het
+grondgebied bezaten, en de afschaffing der slavernij van de boeren. Maar in 1866 werd hij gedwongen, afstand te doen van den
+troon, en de Kamers riepen, nadat zij tevergeefs een beroep hadden gedaan op Zijne Hoogheid den graaf van Vlaanderen, prins
+Karel van Hohenzollern tot vorst van Roemeni&euml; uit.
+
+</p>
+<p id="d0e152">Bij zijn troonbestijging moest alles van voren af aan worden opgebouwd. De steden leverden een schouwspel van volslagen armoede
+op. Overal heerschten omkooping en diefstal. De vorst hield zich dan ook van het begin af bezig met de reorganisatie van de
+verschillende takken van staatsdienst, en in 1877, tijdens den turksch-russischen oorlog, was Roemeni&euml; reeds met groote schreden
+vooruitgegaan en kon een machtige steun zijn voor Rusland.
+
+</p>
+<p id="d0e154">Het werd maar kaaltjes beloond voor zijn edelmoedige hulp. Men gaf Dobroedsja met de haven Constanza; maar in ruil moest Roemeni&euml;
+dat deel van Bessarabi&euml; afstaan, dat in 1856 verkregen was, en waar Rusland al sinds langen tijd een begeerig oog op hield
+gevestigd. Het is waar, dat tevens de volledige onafhankelijkheid van Roemeni&euml; door de verschillende europeesche staten werd
+erkend, en in 1881 verkreeg vorst Karel van Hohenzollern den titel van koning van Roemeni&euml;.
+
+</p>
+<p id="d0e156">In dit geschiedverhaal wordt de uittocht van Fogaras door verschillende schrijvers tegengesproken. Zij houden vol, dat Radu-Negru
+slechts een legendarische persoonlijkheid is. Volgens hen zouden Tugomer Bassarab, die een dynastie in Walachije stichtte
+en zijn zoon Alexander Bassarab, die het volk van herders in een zelfbewuste, onafhankelijke natie herschiep, de grondleggers
+van den staat zijn.
+
+</p>
+<p id="d0e158">Wij betreden Walachije langs den nieuwen weg, die door de Karpathen leidt en te Targu Jiul uitkomt. Daarna, als wij ons successievelijk
+hebben opgehouden in de kloosters van Tismana, Horezu, Curtea de Arges en Kampolung, begeven we ons naar Boekarest, de hoofdstad
+van Roemeni&euml;, van waar we een bezoek zullen brengen aan het petroleumgebied van Doftana en aan de mijnen van steenzout van
+Slanic. Wij zullen den tocht besluiten met <span class="pageno"><a id="d0e160"></a>Bladzijde 124</span>Sina&iuml;a, de po&euml;tische residentie van Roemeni&euml;'s souvereinen.
+
+</p>
+<p id="d0e162">Tegenwoordig reist men in Roemeni&euml; nog per victoria, met twee, drie of vier paarden bespannen. Onder de kap is een ruime bergplaats
+voor alles, wat men kan noodig hebben onderweg, en er hangt een emmer aan, om den paarden te drinken te geven, want al die
+dingen kan men onderweg niet krijgen. De zak met ma&iuml;s, waaruit de paarden gevoerd worden, die ma&iuml;s in plaats van haver krijgen,
+bevindt zich naast den koetsier. De laatste neemt ook rijkelijk voorraad mee en is dan eindelijk wel zoo goed, uwe bagage
+op te laden.
+
+</p>
+<p id="d0e164"></p>
+<table align="left" style="margin:10px; margin-left:0px">
+<tr>
+<td>
+<div id="d0e165" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-124-1.jpg" alt="Roemeensch bergbewoner."></p>
+<p class="figureHead">Roemeensch bergbewoner.</p>
+</div>
+</td>
+</tr>
+</table><p>
+
+</p>
+<p id="d0e169">De paarden zijn vlug en opgewekt en bestand tegen groote vermoeienis. Zij leggen 80, soms zelfs 100 kilometer per dag af en
+10 kilometer per uur. De koetsiers hebben een eigen, bijzondere manier van hen aan te zetten, door de zweepslagen te doen
+vergezellen door woeste, zeer eigenaardige geluiden.
+
+</p>
+<p id="d0e171">Voor vijf-en-twintig jaar was de victoria in het land onbekend; men reisde enkel met de <i>birdj</i>, het nationale voertuig, dat nu nog bij de boeren in gebruik is. Het is een kist van houten latten zonder ve&ecirc;ren op vier
+wielen, aan de achterzijde is de onvermijdelijke bak voor berging en een groote huif is er overheen gespannen, ondersteund
+door breede hoepels. Door een smalle, lage opening stapt men er binnen en heeft daar dan als zitplaats zijn eigen bagage of
+een hoop hooi.
+
+</p>
+<p id="d0e176">Het dal der Jiul, dat bij 't vertrek uit P&eacute;troz&eacute;ny voor ons open ligt, werd langen tijd voor volkomen onbruikbaar gehouden,
+want zelfs de bergbewoners beschouwden het als onbegaanbaar, en om over dit deel der Karpathen heen te komen, gaven zij nog
+ondanks de hinderpalen van allerlei aard, de voorkeur aan het ruwe pad over den Vulkaan-pas. Maar door groote en vernuftige
+werken, voor 't meerendeel aangelegd door belgische ingenieurs, loopt er thans een der mooiste wegen door en een der veiligste
+uit de zuidelijke Karpathen.
+
+</p>
+<p id="d0e178"></p>
+<table align="right" style="margin:10px; margin-right:0px">
+<tr>
+<td>
+<div id="d0e179" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-124-2.jpg" alt="Roemeensche gala-kleeding."></p>
+<p class="figureHead">Roemeensche gala-kleeding.</p>
+</div>
+</td>
+</tr>
+</table><p>
+
+</p>
+<p id="d0e183">Men rijdt er door een nauwe spleet, met aan beide zijden hooge bergen, die van boven volkomen kaal zijn en die in de lagere
+gedeelten met groote, nog niet ge&euml;xploiteerde bosschen zijn bedekt, waardoor de bergen een prachtig maar somber aanzien krijgen.
+Heel in de diepte van de kloof stuwt de hongaarsche Jiul, gevoed met de roemeensche rivier van dien naam, haar onstuimig water
+tusschen al de hindernissen door, die in de rotsachtige bedding in den weg komen. Nu eens in het nauw gebracht tusschen rotswanden,
+schuimt en bruist en springt de rivier voort; dan weer breidt zij zich rustig uit te midden van het groen, dat tot het water
+voortloopt.
+<span class="pageno"><a id="d0e185"></a>Bladzijde 125</span></p>
+<p id="d0e186">Soms is de rivier zoo woedend, dat zij een stuk van den nieuwen, met groote kosten aangelegden weg met zich mee sleurt. Men
+kan in West-Europa zich geen denkbeeld maken van dat snelle wassen der rivieren, en het komt niet alleen in de lente voor,
+als de sneeuw op de bergen smelt, maar ook in het hartje van den zomer.
+
+</p>
+<p id="d0e188">De weg is wel niet te vergelijken bij de wonderschoone wegen in Zwitserland, maar hij roept de herinnering wakker aan de mooiste
+dalen van Schwarzwald en Jura en heeft nog woester, grootscher karakter.
+
+</p>
+<p id="d0e190"></p>
+<div id="d0e191" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-125.jpg" alt="Verkoopsters op de markt van Targu-Jiul."></p>
+<p class="figureHead">Verkoopsters op de markt van Targu-Jiul.</p>
+</div><p>
+
+</p>
+<p id="d0e195">Dicht bij den uitgang van het dal staat in een omheinde ruimte het nederige klooster Na&iuml;ch. Dat witte kloostertje, waarvan
+het aardige kerkje met de driedeelige vensters van buiten aan alle kanten met mooie fresco's is versierd, wordt op 't oogenblik
+nog door enkele monniken bewoond.
+
+</p>
+<p id="d0e197">Weldra worden de bergen lager en staan verder uiteen. De Jiul, die niet langer door rotsen beperkt wordt, stroomt door een
+bedding, die tienmaal te breed is voor haar wateren, en de wouden verdwijnen, om plaats te maken voor gewoon bouwland. Eerst
+nadat wij dertig kilometer hadden afgelegd, ontdekten wij enkele houten huisjes met puntige daken op zijn Turksch en bedekt
+met planken van berkenhout. Hoe armoedig ze ook mogen wezen, alle huisjes zijn van elkander afgescheiden en zijn door een
+schutting omgeven. In Roemeni&euml; zijn, evenals in de meeste oostersche landen, levende hagen onbekend. Men maakt afsluitingen
+van planken of palen, van doode takken of van rijswerk. Die kleine boerenhoeven hebben, al zien ze er ook nog zoo ellendig
+uit, toch een echte verbetering gebracht in het lot van den Roemeni&euml;r. Hij heeft thans een eigen huis, een stal, een ma&iuml;szolder,
+een varkenshok, terwijl hij te voren eeuwen lang onder de heerschappij der Bojaren gewoond heeft in holen, die twee meter
+diep in den grond waren uitgegraven en onder een dak van rijswerk met aardkluiten belegd. Voor elk van deze woningen ligt
+nu een veranda, waar het gezin des zomers slaapt, omdat de groote hitte het huis van binnen onbewoonbaar maakt. Des avonds
+worden er matrassen en dekens neergelegd, die 's morgens weer worden weggenomen.
+
+</p>
+<p id="d0e199">Oudtijds wilde een vroom gebruik, dat ieder boer v&oacute;&oacute;r de deur van zijn huis een schotel met water plaatste ten gebruike der
+voorbijgangers en der reizigers; tegenwoordig ziet men v&oacute;&oacute;r elke hoeve een pomp, waarbij ieder naar welgevallen zijn dorst
+kan lesschen.
+
+</p>
+<p id="d0e201">De monumentale deur, die de omheining afsluit, is een der sieraden van een roemeensch huis; men vindt zoo'n deur overal, bij
+de grootste, zoowel als <span class="pageno"><a id="d0e203"></a>Bladzijde 126</span>bij de kleinste hoeven, bij de villa's en bij de kloosters. Die deuren zijn op eigenaardige en soms zeer artistieke wijze
+uitgesneden.
+
+</p>
+<p id="d0e205">De Bojarenheerschappij werd eerst in het land gevestigd op het eind der 14<sup>de</sup> eeuw. Radu of Rudolf&nbsp;XIV kwam, met den steun van den griekschen patriarch Niphon, op het denkbeeld een adelstand in het leven
+te roepen op het voorbeeld van den byzantijnschen adel en veranderde de hofambten z&oacute;&oacute;, dat ze recht gaven op adellijke titels.
+
+</p>
+<p id="d0e210">Dit was de aanleiding tot het ontstaan van den stand der Bojaren. Later kwam onder de Fanarioten een stroom van grieksche
+avonturiers het land binnen, in het gevolg der vorsten, die hen bij voorkeur tot eereambten riepen. Zoo ontstond er in het
+land zelf een vreemde aristocratie, een lage, verdorven, winzuchtige klasse, die de inboorlingen onderdrukte en ze onbeschaamd
+uitmergelde. Die nieuwe adel was erfelijk tot in het tweede geslacht.
+
+</p>
+<p id="d0e212">Elke Bojarentitel gaf recht op een zeker aantal boeren, die alleen aan hun heer belasting hadden te betalen. Zestig duizend
+gezinnen werden aldus in den dienst der Bojaren gesteld. Die ongelukkige landbouwers, hoewel niet precies gebonden aan den
+grond, hadden niet het recht, van heer te veranderen en mochten hun grond alleen verlaten met toestemming van den eigenaar.
+
+</p>
+<p id="d0e214">&#8220;Nog in 1856&#8221;, zegt Elis&eacute; Reclus, &#8220;waren 5 &agrave; 6000 Bojaren heeren en meesters van het land en zijn bewoners. Maar er bestond
+groote ongelijkheid onder hen; de meesten waren slechts kleine grondbezitters, terwijl 70 vazallen in Walachije en 300 in
+Moldavi&euml; met de kloosters bijna al den grond onderling hadden verdeeld.
+
+</p>
+<p id="d0e216">In 1864 kwam er, met de secularisatie van de kloosters, ook een einde aan de lijfeigenschap der boeren. Elk gezin verkreeg
+een stuk land, afwisselend tusschen 3 en 6 H.A., naar gelang het &eacute;&eacute;n koe hield, twee ossen en een koe, of vier ossen en een
+koe. De hectare werd hun eigendom tegen den prijs van 60 gulden, betaalbaar aan den staat in vijftien jaarlijksche aflossingen.
+
+</p>
+<p id="d0e218">Het aantal boeren, dat op die manier land in bezit kreeg, steeg in 't begin tot 450000, maar in 1880, toen er een nieuwe verdeeling
+van den grond door den staat plaats had, kwamen er nog 100000 bij.
+
+</p>
+<p id="d0e220">Ondanks die hervorming behooren de groote bronnen van rijkdom nog aan den staat en de oude Bojaren. De staat exploiteert namelijk
+zelf de onuitputtelijke zoutmijnen, hij is eigenaar van de petroleumhoudende terreinen; voor het grootste deel zijn de bosschen,
+die een vijfde van het grondgebied bedekken, in zijn bezit. Wat de Bojaren betreft, zij hebben enorme eigendommen in handen,
+hun door de woiwoden afgestaan, en waarvan de uitgestrektheid van 4 tot 8000 H.A. bedraagt.
+
+</p>
+<p id="d0e222">Die eigendommen kunnen niet dan in hun geheel verkocht of vervreemd worden; de wet verbiedt hun verbrokkeling. Buitendien
+is door art. 7 der grondwet bepaald, dat vreemdelingen geen vaste goederen in Roemeni&euml; mogen bezitten. Zij kunnen niettemin
+van een Roemeni&euml;r erven; maar in dat geval heeft de staat het recht, hen te verplichten hun bezittingen te verkoopen, tenzij
+ze zich laten naturaliseeren. Dat kan geschieden bij Parlementsbesluit na tien jaren verblijf in het land. Er zijn nog andere
+verzachtingen van de bepalingen, die op vreemdelingen betrekking hebben. Zoo kunnen ze bijvoorbeeld huizen bezitten in de
+steden, en er bestaat plan, om de verkrijging van vaste goederen mogelijk te maken voor buitenlandsche maatschappijen, in
+geval de meerderheid der aandeelhouders uit roemeensche burgers bestaat.
+
+</p>
+<p id="d0e224">De wijze, waarop die groote bezittingen worden ge&euml;xploiteerd is nog al eigenaardig. Op een vastgestelden dag roept de burgemeester
+de gezinnen uit zijn dorp op en verdeelt onder hen, tegen een dikwijls belachelijk laag loon, de gronden, die bebouwd moeten
+worden. Het loon wordt vooruit betaald, maar de geheele oogst valt toe aan den eigenaar. Behoef ik nog te zeggen, dat de ongelukkige
+boeren, die vroeger zoo slecht behandeld werden, dat tegenwoordig nog worden? In vele gevallen worden ze lomp bejegend en
+zelfs wel geslagen.
+
+</p>
+<p id="d0e226">Verscheiden oude Bojaren, vooral in Moldavi&euml;, besturen zelf de landbouwondernemingen op hun goederen en hebben uitgebreide
+corpsen arbeiders in het werk, terwijl zij tien maanden van het jaar er wonen. Maar in het hartje van den winter gaan ze reizen
+en gaan hun inkomsten te Boekarest, Weenen en Parijs verteren.
+
+</p>
+<p id="d0e228">Op den weg van Targu Jiul komen wij groote wagens tegen. Zeven of acht paar ossen, het eene paar achter het andere en bestuurd
+door in het wit gekleede boeren, trekken landbouwmachines en zware karren met nieuwerwetsche artikelen voor den modernen landbouw.
+Vroeger ging het dorschen in Roemeni&euml; met behulp van ossen, die het koren op den dorschvloer trapten. Tegenwoordig is de dorschmachine er doorgedrongen, en de kleine eigenaars vereenigen
+zich, om samen stoomdorschmachines te koopen.
+
+</p>
+<p id="d0e233">Mannen en vrouwen te paard gaan naar de stad; spiernaakte kinderen vluchten bij onze nadering. De dorpen worden grooter; de
+huizen zijn netter onderhouden, en op de palen van de afsluitingen staan allermerkwaardigste potten en vazen omgekeerd, om
+uit te lekken en te drogen. Aardewerkfabricatie is inderdaad een der belangwekkendste takken van de roemeensche klein-industrie.
+Er worden zelfs markten van aardewerk gehouden, en men vraagt zich af, hoe de Roemeni&euml;rs zoo'n oneindige verscheidenheid van
+gebruiksvoorwerpen kunnen aanwenden.
+
+</p>
+<p id="d0e235">Bij den ingang der stad waren geheele gezinnen aan den wegrand gezeten, in een kring op den grond gehurkt in volkomen sans
+g&ecirc;ne. Zedigheid is waarschijnlijk niet de hoofddeugd der roemeensche boerinnen; misschien ook bestaan er daar andere begrippen
+op dat punt dan bij ons, en het is waar, dat hoe meer men het Oosten nadert, des te inschikkelijker wordt men voor het d&eacute;shabill&eacute;.
+
+</p>
+<p id="d0e237">Wij zijn te Targu Jiul, de eerste belangrijke plaats in Roemeni&euml;. Het is een stad van 3000 inwoners, waar een school in aanbouw
+de aandacht trekt, omdat zij als modelschool aangewezen wordt.
+
+</p>
+<p id="d0e239">Het h&ocirc;tel, waar wij afstappen, ziet er zeer goed uit en, hoogst aangename verrassing, de eigenaar <span class="pageno"><a id="d0e241"></a>Bladzijde 127</span>spreekt Fransch. Maar wij moeten nu kennis maken met de roemeensche keuken! O, die roemeensche keuken! Zure soepen, waar een
+half dozijn sardines in drijven. Is dat niet iets, om u op slag den gretigsten eetlust te benemen?... Geen roastbeef, noch
+biefstuk.... Runderen worden niet geslacht; zij dienen enkel als trekdieren. Varkens loopen op straat rond, maar ze worden
+evenmin geslacht, in den zomer ten minste niet, onder voorgeven, dat het vleesch maar twee of drie dagen goed blijft. Kippen
+krijgt men meer dan genoeg, maar die welke ons aan tafel werden voorgezet, zijn magere beestjes, zoo hard gebraden, dat ze
+bijna geheel uitgedroogd zijn. Schapenvleesch, trossen gekookte ma&iuml;s en een gerecht, dat koukouroute heet, schijnen de meest
+aanbevelenswaardige onderdeelen van 't menu.
+
+</p>
+<p id="d0e243">In de h&ocirc;tels eet men met muziek. Als gij een orkest van Zigeuners treft, hoort ge woeste, heftige, hartstochtelijke muziek;
+hebt ge een roemeensch orkest, dan blijven vuur en gloed achterwege, om plaats te maken voor klacht en melancholie. Het is
+om te schreien, zoo droevig; 't is in muziek omgezette smart.
+
+</p>
+<p id="d0e245">Midden in den nacht worden wij gewekt door een hevig onwe&ecirc;r, zooals er bij ons zelden voorkomen. Het is een opeenvolging van
+lange, witachtige bliksemstralen, uitgaande van alle punten van den horizon tegelijk en, in &eacute;&eacute;nen door, de markt en de straten
+der stad met licht overstroomend. Tegelijkertijd storten de watervallen van den hemel op de aarde neer, en de straten worden
+tot ware rivieren. 's Morgens waren de straten weer droog, en de lucht was zuiver en geurig.
+
+</p>
+<p id="d0e247">Niettegenstaande den nachtelijken storm was van vier uur af de markt, die tegenover ons h&ocirc;tel werd gehouden, buitengewoon
+druk en levendig. Men kan zich niets aardigers en schilderachtigers denken dan die markten, waar de bewoners uit de naburige
+dalen samenkomen. Die laatsten komen naar de stad in met een paar ossen bespannen karren, of op den rug van een muilezel,
+door de vrouwen bereden op dezelfde wijze als door de mannen. Zij hebben vaak een reeks van een vijftiental bijeengebonden
+kippen bij zich, die er erbarmelijk uitzien. Enkele vrouwen komen op de markt met le&ecirc;ge handen; maar met zeer gevuld jakje.
+Als ze ter plaatse zijn, steken ze de hand v&oacute;&oacute;r in hun halfgeopend gewaad, dat daar trouwens altijd voor zak dient en halen
+er, 't zij een kip, 't zij een eend uit; ik heb er zelfs gezien, die uit die bergplaats een speenvarkentje voor den dag haalden,
+dat daarna moederlijk in de armen werd gedragen.
+
+</p>
+<p id="d0e249">Doch het origineelste zijn zij, die uit de stad terugkeeren met de meest uiteenloopende voorwerpen in haar ge&iuml;mproviseerden
+zak. Die hangt dan zwaar omlaag op den boezelaar, en maakt bij elke schrede een rinkelend geluid van aardewerk of men hoort
+er den triomfkreet van een haan uit opstijgen, die op de markt een koopster heeft gevonden. De vrouwen staan of zitten er
+langs de trottoirs met haar koopwaar v&oacute;&oacute;r zich. De verkoop van de producten is niet zeer winstgevend. Men betaalt 30 centimes
+voor een kip, 10 centimes voor vier eieren, en 15 centimes voor vier liter wijn. Toch zien ze er niet uit, of ze gebrek lijden.
+Ze zijn vroolijk en vriendelijk en gaan naar de markt als naar een feest.
+
+</p>
+<p id="d0e251">Haar kleeding, van onberispelijke netheid, is tevens niet onelegant. Zij dragen een zeer wijd linnen hemd, versierd met borduursel
+van blauwe en roode wol. V&oacute;&oacute;r en achter wappert een boezelaar, de catrinza, van wol met breede strepen. In andere plaatsen
+hullen ze zich bij wijze van japon in een stuk geweven stof, die zeer stijf is en rijk versierd met motieven in kleuren. De
+jonge meisjes loopen altijd blootshoofds met een op den rug hangende vlecht. Alleen de getrouwde vrouwen dragen over het hoofd
+en de schouders een sluier van zeer lichte stof en in enkele steden hebben zij een mannenhoed op, die niet zeer gracieus staat.
+
+</p>
+<p id="d0e253">De kleeding van de mannen herinnert aan de oude dracht der Daci&euml;rs, zooals zij op de Trojanus-zuil is weergegeven. Zij bestaat
+uit een hemd van grof linnen, om het middel bevestigd met een breeden le&ecirc;ren gordel, die voor zak dient. Onder het hemd wordt
+de linnen broek gedragen, gewoonlijk sluitend van de knie tot den enkel.
+
+</p>
+<p id="d0e255">De Roemeni&euml;r uit het laagland, vooral de Walach, heeft zwarte oogen, een gebronsde tint en een zacht, sterk sprekend gezicht.
+Nog in onze dagen vertoont hij de sporen van het droevig lot, dat hij zoo lang heeft moeten dragen. Hij is tegelijk beschroomd,
+geduldig, bijgeloovig en fatalistisch.
+
+</p>
+<p id="d0e257">Al vroeg in den morgen wacht onze met drie paarden bespannen victoria aan de deur van het h&ocirc;tel, en na ons van mondvoorraad
+voor den dag te hebben voorzien, gaan wij op weg naar Tismana.
+
+</p>
+<p id="d0e259">Het landschap, waar we door rijden, is zeer schilderachtig. Op dichte groepen hoog eiken hakhout langs den weg volgen de groote
+wouden, reuzenbosschen, waar de boomen prachtige afmetingen erlangen. De dorpen zijn armoedig en vuil, en het geeft een bedrukkend
+gevoel, te rijden door die vruchtbare dalen der Karpathen, en te constateeren, dat er alle sporen van werkzaamheid ontbreken.
+Maar de arme heeft in dit land bijna geen behoeften; hij heeft ma&iuml;s in huis en uien en brood, een brok zout en kaas, en hieraan
+heeft hij genoeg. Het bosch levert hem hout en zijn kle&ecirc;ren worden thuis door de vrouwen gesponnen, geweven en genaaid. Elke
+woning heeft dan ook haar weefgetouw. Van hennep wordt het grove linnen gemaakt, waaruit in hoofdzaak kleederen van mannen
+zoowel als van vrouwen zijn vervaardigd. Gesponnen wol dient voor het maken der lakensche mantels voor de boeren en voor huishouddekens.
+Met meekrap of lakmoes gekleurd, dient die wol ook voor het weven van de veelkleurige boezelaars, die de vrouwen dragen en
+voor de versiering van de linnen hemden met allerlei curieuse en artistieke borduursels.
+
+</p>
+<p id="d0e261">Ik kan hier nog bijvoegen, dat tot op den leeftijd van zes &agrave; zeven jaar de meeste kinderen geheel naakt loopen, wat practisch
+en zuinig moet heeten. Des avonds alleen trekt men hun een hemdje aan tegen de koude van den nacht.
+
+</p>
+<p id="d0e263">Vlak bij Tismana ontmoeten wij talrijke groepen, los en vrij op den grond gelegen v&oacute;&oacute;r hun deuren. Als bij instinct staan
+ze op, als ze ons zien naderen <span class="pageno"><a id="d0e265"></a>Bladzijde 128</span>en blijven staan als teeken van eerbied, tot we voorbij zijn. Die groepen zijn voor 't meerendeel Zigeuners.
+
+</p>
+<p id="d0e267">De oorsprong van dit eigenaardige ras is lang een punt van strijd gebleven. Het schijnt tegenwoordig vast te staan, dat ze
+uit Hindostan afkomstig zijn. Oude charters, die te Tismana teruggevonden zijn, spreken al van Zigeuners, die in de 14de eeuw
+in slavernij naar Walachije werden gekracht.
+
+</p>
+<p id="d0e269">Werkelijk zijn de Zigeuners in Roemeni&euml; eeuwen lang in een toestand van smadelijke dienstbaarheid gehouden, terwijl ze overal
+elders reeds de vrijheid hadden gekregen. Zij bleven het eigendom van den staat, de Bojaren en de kloosters tot 1827, het
+jaar van hun bevrijding. Hun aantal is betrekkelijk gering; in heel Roemeni&euml; komen er tegenwoordig niet meer dan 260000 voor.
+
+</p>
+<div id="d0e271" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-128.jpg" alt="De kleeding der vrouwen in het dal der Olt."></p>
+<p class="figureHead">De kleeding der vrouwen in het dal der Olt.</p>
+</div><p>
+
+</p>
+<p id="d0e275">Onder al de wisselvalligheden van hun treurig bestaan hebben de Zigeuners hun type, hun taal en hun gewoonten behouden. Het
+type is zeer bijzonder en is merkwaardig zuiver door de eeuwen heen bewaard gebleven. De taal, die zij spreken onder elkander,
+is een hindoesch dialect, dat veel op eenige sanscrietsche tongvallen gelijkt. Eerst sedert hun vrijverklaring komen gemengde
+huwelijken tusschen hen en Roemeni&euml;rs voor. Ze hebben een ovaal gelaat en prachtige, schitterende, zwarte oogen. Het zeer
+zwarte haar laten zij als een bos groeien en nooit maakt het kennis met een kam. De neus is recht, met een lichte arendswelving;
+de tanden behouden hun schitterende witheid in alle omstandigheden, zelfs bij het overmatig gebruik van tabak, waaraan mannen
+en vrouwen zich overgeven.
+
+</p>
+<p id="d0e277">Velen van hen zijn landbouwers en anderen beoefenen het smids- of het koperslagersbedrijf. Maar ze zijn vooral muzikanten,
+en zonder eenige theoretische kennis brengen ze met veel gevoel en uitnemend talent de liefelijkste melodie&euml;n ten gehoore.
+
+</p>
+<p id="d0e279">Wij gaan nu door bekoorlijke boschjes, waar aan alle kanten beekjes onder de struiken ritselen, zooals zij neergedaald komen
+van de naburige hoogten en den stoffigen weg met hun gemurmel begeleiden.
+
+</p>
+<p id="d0e281">Links van ons wordt het landschap beheerscht door het klooster van Tismana, zooals het daar leunt tegen den dichtbegroeiden
+berg en op een vooruitspringend gedeelte van de rotsen is aangelegd. Een waterval vloeit schuimend onder het klooster naar
+beneden en stort zich met &eacute;&eacute;n sprong in het dal, waar hij nog trillend van den val in de diepte, zijn loop vervolgt tusschen
+de donkere boschjes naast ons.
+
+</p>
+<p id="d0e283">De abdij van Tismana, die vroeger zoo beroemd was, bezit thans geen anderen rijkdom meer dan zijn prachtige ligging en heerlijke
+omgeving.
+
+</p>
+<p id="d0e285">Een vijftiental monniken leiden er nog een armoedig bestaan. Sinds de secularisatie van de kloosters in 1864, dat is dus sinds
+den tijd toen zij beroofd werden van hun bezittingen en kostbaarheden, bepaalt de regeering zich ertoe, aan elken monnik 70
+centimes per dag te geven voor hun voeding en 50 francs per jaar voor kleeding. De rijke sieraden en kostbare ikons zijn hun
+afgenomen en worden thans tentoongesteld in het museum te Boekarest, waar ze hun typische belangrijkheid natuurlijk hebben
+verloren. Er heerscht dan ook groote ellende in die kloosters, en de cel van een der monniken, waar men ons heen brengt, om
+van het prachtig uitzicht te genieten over het dal, is een akelig verblijf met geen andere meubels dan een stroozak.
+<span class="pageno"><a id="d0e287"></a>Bladzijde 129</span></p>
+<p id="d0e288"></p>
+<div id="d0e289" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-129-1.jpg" alt="Het stadje Horezu."></p>
+<p class="figureHead">Het stadje Horezu.</p>
+</div><p>
+
+</p>
+<p id="d0e293">Vroeger, in den tijd van hun grootheid, toen herbergen in Roemeni&euml; iets onbekends waren, boden de mannen- en de vrouwenkloosters
+de ruimste gastvrijheid aan, en vriendelijk werd ieder vreemdeling opgenomen, die aan hun deur klopte.
+
+</p>
+<p id="d0e295"></p>
+<table align="left" style="margin:10px; margin-left:0px">
+<tr>
+<td>
+<div id="d0e296" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-129-2.jpg" alt="In het dorp Slanic."></p>
+<p class="figureHead">In het dorp Slanic.</p>
+</div>
+</td>
+</tr>
+</table><p>
+
+</p>
+<p id="d0e300">Zij waren zelfs het doel geworden voor kortere of langere uitstapjes, en de burgerij uit de steden kwam er samen, om er den
+zomer te slijten.  Er slopen allerlei misbruiken in bij dat leven van wereldsche ledigheid, dat daar langzaam aan binnendrong
+in het kloosterleven en dat zelfs, naar het schijnt, een der redenen was van de secularisatie der kloostergoederen. Tegenwoordig,
+nu de monniken het armoedig hebben en zelf alle werkzaamheden op het veld moeten verrichten, zijn de kloosters stil en verlaten
+geworden. Enkele kalme gezinnen, die de hitte in de vlakte willen ontloopen, komen er nog wel eens rust en koelte zoeken.
+De monniken verhuren hun kamers, maar zij bieden niet anders aan dan een legerstede in die ruimten. De log&eacute;s moeten zelf in
+al hun andere behoeften voorzien.
+
+</p>
+<p id="d0e302">Men komt het klooster binnen langs een vierkant voorplein, waar men de gebouwen ziet, bestemd voor de vreemdelingen. Er zijn
+op dit oogenblik twee welgestelde families uit Krajowa, waarvan de dames ons vriendelijk als tolk dienden bij den portier,
+een prachtigen monnik met lange haren en zwarten baard.
+
+</p>
+<p id="d0e304">Er is een tafel neergezet in het klooster ten gebruike van de vreemdelingen die hun ontbijt in het klooster wenschen te gebruiken.
+Maar wij mochten ons inderdaad gelukkig achten, omdat wij er aan gedacht hadden proviand mede te nemen, en niet vertrouwd
+te hebben op den regel, die al zeer oud is en die de kloosters verplicht vreemdelingen drie dagen lang te herbergen en te
+voeden. De portier, die ons bediende, had zelfs geen brood ons aan te bieden. Alleen had hij ronde, harde, platte beschuiten
+als enorme medailles, met een afbeelding van het klooster op den eenen en een van den patroon der abdij Sint Nicodemus op
+den anderen kant.
+<span class="pageno"><a id="d0e306"></a>Bladzijde 130</span></p>
+<p id="d0e307">De monniken houden zich bezig met de eenvoudigste en meest vermoeiende werkzaamheden; maar zij behouden zelfs bij het nederigste
+werk een waardigheid, die eerbied afdwingt. Armoede is geen schande.
+
+</p>
+<p id="d0e309">Zij belijden den orthodox griekschen godsdienst. Tot 1864 was de kerk onderworpen aan het patriarchaat van Konstantinopel;
+sinds dien werd zij een onafhankelijke, nationale kerk. Haar hoofd is de metropolitaan-primaat van Roemeni&euml;, die te Boekarest
+resideert. De roemeensche geestelijkheid wordt in twee categorie&euml;n verdeeld, de monniken van den H. Basilius, die aan het
+celibaat gebonden zijn, en de wereldlijke priesters, die mogen huwen. Uit de eerste categorie alleen wordt de hooge geestelijkheid
+gerecruteerd. Zelfs onder het turksche protectoraat zijn de Roemeni&euml;rs er in geslaagd, het verdrag te doen eerbiedigen, waarbij
+het verboden was moskee&euml;n op hun grondgebied te bouwen. Nooit hebben de Turken, het zij tot hun eer gezegd, de minste poging
+gedaan, om dat verbod te overtreden.
+
+
+
+</p><a id="d0e311"></a><h2>II.</h2>
+<div class="blockquote">
+<p id="d0e315">Het klooster van Horezu.&#8212;Uitstapje naar Bistritza.&#8212;Romnicu en de pas van den Rooden Toren.&#8212;Van Curtea de Arges naar Kampolung.&#8212;Pas
+van Dimbo-viciora.
+</p>
+</div>
+<p id="d0e317">Op 25 K.M. af stands van Targu Jiul ligt het klooster van Horezu, onmiddellijk bij het stadje van denzelfden naam. Daar de
+weg nog al vermoeiend is, heeft men voor ons gewoon klein rijtuigje vier paarden gespannen, alle v&oacute;&oacute;r elkander. Wij volgen
+juist de tegenovergestelde richting van die naar Tismava; doch evenals gisteren rijden we langs de hooge bergen van de Karpathen
+en wij steken dwars over een eindeloos aantal dalen, die van de groote hoofdketen afdwalen, om zich in de roemeensche poeszta
+te gaan verliezen.
+
+</p>
+<p id="d0e319">De dalen zelf zien er niet merkwaardig uit, maar bij elke hoogte ontdekken wij ruime vergezichten, die den tempel van dichterlijke
+melancholie dragen. Nu eens gaan we voorbij prachtige eikenbosschen, die kolossale hoogten bereiken, dan langs verrukkelijke
+berkenbosschen met zilveren stammen en levend loof. Wij houden halt, soms onder een boschje in de diepe schaduw bij een van
+die groote putten, wier eenige arm ten hemel wijst en waar onze arme paarden met lange teugen zuiver en kristal-helder water
+drinken, en dan weer bij een bescheiden dorpsherberg, waar we binnengaan, om ons eens te vertreden en ook om van die dorpsbinnenhuizen
+een voorstelling te krijgen.
+
+</p>
+<p id="d0e321">En terwijl in de gelagkamer onze koetsier zijn fleschje tzuica drinkt, of pruimelikeur, die uit zeer kleine fleschjes geschonken
+wordt, in &eacute;&eacute;n teug te ledigen, brengt de waard ons naar de achterkamer, de eerezaal. Wij zien er als voornaamste meubel een
+divan, die als bed kan dienen en in den vloer is vastgeschroefd. Een mooi gestreept tapijt ligt erover en kussens met allerlei
+borduursels en roode en witte letters. Tegen de muren hangen chromolithografie&euml;n, afwisselend met groote strikken van wit
+linnen, op dezelfde wijze geborduurd en van initialen en datums voorzien. Er is in het geheele huis geen kast, noch in den
+muur, noch los in de vertrekken. Daarvoor in de plaats staan er langwerpige houten koffers of kisten naar turksch en servisch
+gebruik, waar men door elka&acirc;r schoenen en vaatwerk en juweelen in bergt, kortom al wat men bezit.
+
+</p>
+<p id="d0e323">De middenzaal wordt door het gezin bewoond. Men ziet daar de weefstoelen, dan divans, allerlei aardewerk, heel eenvoudig keukengereedschap
+en een langwerpige tobbe, in den vorm van een boot in een boomstam uitgehold. Die tobbe, die men in alle huizen terugvindt,
+bewijst de meest verschillende diensten. Het is de draagbare wieg der kinderen, de waschtobbe van de moeders en de etensbak
+der beesten.
+
+</p>
+<p id="d0e325">In het algemeen koken de Roemeni&euml;rs bij mooi we&ecirc;r in de open lucht, 's Avonds groepeeren zich geheele gezinnen om een vuur,
+waarop de mammaliga kookt, de nationale schotel, een dikke brij van ma&iuml;smeel in zout water gekookt, en tegen den nacht geeft
+het roode schijnsel van het vuur, dat al die witte gedaanten, die er zich omheen dringen, verlicht, aan het landschap iets
+sombers en dreigends.
+
+</p>
+<p id="d0e327">De waard zet ons, na de honneurs van zijn huis te hebben waargenomen, zijn besten wijn voor, die <i>entre nous</i> niet drinkbaar is, daarna brengt hij ons naar de plaats bij zijn huis, waar een soort van rad is opgericht, een russische
+schommel, hier het Groote Rad van de parijsche tentoonstelling in zijn eenvoudigsten en meest rustieken vorm. Men ziet die
+raderen nog al eens, zoowel in Moldavi&euml; als in Walachije.
+
+</p>
+<p id="d0e332">De dorpen, die wij door trekken,&#8212;de weinige dorpen, zou men moeten zeggen, want het land is dun bevolkt,&#8212;lijken alle op elkander.
+Het zijn altijd dezelfde boerenhuizen, die men er ziet, met planken daken, en waar varkens van allerlei kleuren voor rondloopen
+met een driehoekigen ijzeren ring door den neus, dan ganzen en eenden en daartusschen naakte kinderen. Uit die hoeven stuiven
+vaak groote honden te voorschijn, die tegen het rijtuig blaffen en achter ons aan hollen, tot de koetsier met een flinken
+zweepslag hen tot orde en welvoegelijkheid roept.
+
+</p>
+<p id="d0e334">De dorpskerken, alle gelijk, zijn in nieuw-byzantijnschen stijl opgetrokken en trekken van verre de aandacht door hun metalen
+koepels en hun hooge, achthoekige torens met groote boogvensters. Vele zijn van buiten met groote fresco's versierd, die er
+een zeer bijzonderen stempel op drukken. De kerkhoven, die meestal afgezonderd liggen te midden van de velden, zijn vol van
+zware byzantijnsche kruisen, beschilderd en versierd met vrome figuren op gouden fond. Ook langs den weg staan veel kruisen,
+die niets met graven te maken hebben, kruisen, die als in veel berglanden, door vrome geloovigen zijn opgericht. Zoo ziet
+men vaak een kruis naast een bron of zelfs wel bij een eenvoudigen put.
+
+</p>
+<p id="d0e336">Op den middag houden we stil te Podovraj, een aardig plaatsje, middelpunt, van waar uit men verscheiden belangwekkende uitstapjes
+kan maken. Wij vinden er veel roemeensche famili&euml;n, die er hun zomerverblijf hebben opgeslagen.
+<span class="pageno"><a id="d0e338"></a>Bladzijde 131</span></p>
+<p id="d0e339">De Roemeni&euml;rs gaan op eenvoudige en goedkoope manier <i>en vill&eacute;giatura</i>. Zij hebben eigenlijk geen ander koel zomerplaatsje dan Sina&iuml;a, de koninklijke residentie, waar de &eacute;lite van 't gezelschapsleven
+samenkomt; enkele badplaatsen als Slanic in Moldavi&euml; en Calimanesti, en een paar deftige lustoorden in de bergen, als Kampolung,
+Ocna en nog enkele. Daarom gaan families met beperkte middelen, die de brandende hitte der vlakte willen ontvlieden, bij voorkeur
+naar de dorpen. Daar gaan ze een accoord aan met de eene of andere Zigeunerfamilie, die hun haar woning voor &eacute;&eacute;n of twee maanden
+afstaat. Men installeert zich dan in zoo'n primitief huis en brengt er de vacantie door te midden der bosschen en der woeste
+Karpathennatuur, gelukkig als er een herberg in de buurt is, van waar ze hun eten kunnen laten komen. In dien tijd kampeeren
+de Zigeuners hier of daar; die nemen het zoo nauw niet en hebben hun nomadenbloed behouden.
+
+</p>
+<p id="d0e344">Te Horezu moesten wij de keus van ons logement aan den koetsier overlaten. Hij brengt ons in een soort van hoeve, die volkomen
+ledig is. Niemand in de herbergzaal, niemand in de kamers, waar wij haastig en tersluiks een blik in werpen. Maar alles ziet
+er zoo vuil, zoo afschuwelijk vuil uit, dat wij niet kunnen besluiten, er den nacht door te brengen en op de zoek gaan naar
+een meer passend verblijf. Na veel zoekens vinden wij een minder voorhistorische, zelfs bijna moderne herberg. De waard laat
+ons kamers zien, waar de bedden wel door divans zijn vervangen op roemeensche manier, maar waar de lakens van een witheid
+zijn, die een uitstekend voorteeken is.
+
+</p>
+<p id="d0e346">Helaas! het voorteeken heeft bedrogen. Den geheelen nacht zijn de springende insecten in de weer. Noch ammonia, noch eau de
+cologne helpt er iets tegen en slapeloos brengen wij den nacht door.
+
+</p>
+<p id="d0e348">Het stadje Horezu is bekoorlijk en druk. De huizen, minder op zichzelf staand dan te Targu Jiul, zien er beter uit met hun
+in de straat naar voren springende balkons. De bewoners, vooral de vrouwen, zien er vroolijker uit, hebben zelfs iets joligs.
+Des avonds dringen naar het eind van de hoofdstraat, waar wij logeeren, vreemde liederen tot ons door, gezongen door van het
+werk terugkeerende meisjes. Het zijn turksche melodie&euml;n met zeer bijzondere modulaties, en het gezang is werkelijk boeiend,
+zoo boeiend, dat wij de groepen volgen tot op het oogenblik, dat zij uit ons oog verdwijnen, altijd nog zingend en de echo's
+voortstuwend van hun trillers en hun hooge noten.
+
+</p>
+<p id="d0e350">Op twintig minuten afstands van de stad ligt het klooster van Horezu. Men gaat per rijtuig langs den grooten weg tot aan den
+heuvel, waarboven de indrukwekkende steenmassa's van de oude abdij verrijzen. Daar wordt de weg zoo steil en steenachtig,
+dat wij te voet verder moeten gaan. Halverwege de helling zien we een monnik van gemiddelde grootte, die met ons den lijdensberg
+bestijgt. Wij gaan schrede voor schrede achter hem aan, zooals hij ons daartoe schijnt uit te noodigen met den vriendelijken
+glimlach, zich afteekenend onder den fijnen knevel, en spoedig betreden wij na hem het groote binnenplein van het klooster,
+waar op dit oogenblik veel menschen bijeen zijn. Een leekenbroeder treedt op ons toe, en na een korte samenspraak met den
+monnik, die ons had binnengeleid, wendt hij zich tot ons en zegt in zeer correct Fransch: &#8220;Mevrouw, de overste noodigt u uit
+in het salon te gaan.&#8221; Wij waren grootelijks verrast. Wij wisten niet, dat het klooster van Horezu, dat ten allen tijde een
+mannenklooster was geweest, een nonnenklooster was geworden, de kleeding en de knevel van de overste hadden ons geheel op
+een dwaalspoor gebracht. Werkelijk is de kleeding van de nonnen in Roemeni&euml; volkomen gelijk aan die der monniken. Zij dragen
+dezelfde zeer ruime zwarte pij met wijde mouwen met een zwart wollen koord om het middel gesloten. Daaraan hangt de rozenkrans
+en op het hoofd hebben ze op de kortgeknipte haren hetzelfde stijve, ronde mutsje, iets lager echter dan bij de mannen.
+
+</p>
+<p id="d0e352">Voor profane menschen, zooals wij, zou de vergissing noodlottig kunnen worden, te meer daar, toen wij de superieure ontmoetten,
+zij ongesluierd was. De sluier wordt alleen bij plechtige gelegenheden gedragen en bij het zingen in het koor.
+
+</p>
+<p id="d0e354">Daar zij tegenover ons de plichten der gastvrijheid wil nakomen, gaat zij ons v&oacute;&oacute;r naar de bovenverdieping en brengt ons in
+een eenvoudig salon, op oostersche wijze gemeubeld, dus langs den geheelen wand voorzien van breede divans. Een jeugdig nonnetje
+gaat naar turkschen trant rond met een blaadje, waar confituren en glazen ijswater op staan. Na eenige minuten pratens geven
+wij den wensch te kennen, eenige photografie&euml;n te nemen, waarna de overste dadelijk allen om zich verzamelt en wij ze weldra
+in plechtgewaad v&oacute;&oacute;r den hoofdingang der kerk bijeen vinden.
+
+</p>
+<p id="d0e356">De abdij van Horezu is een der indrukwekkendste en best in stand gebleven kloosters van Roemeni&euml;. Eertijds een mannenklooster,
+is het nu in een hospitaal veranderd onder leiding van grieksch-orthodoxe zusters. Men moet zich dan ook niet verbazen over
+den droevigen aanblik, dien op sommige tijden de pleinen en de toegangen van het klooster aanbieden. De menschelijke ellende
+in haar meest afzichtelijke vormen en van den meest weerzinwekkenden aard komt hier verlichting van haar lijden zoeken. De
+zusters ontvangen ieder van den staat niet meer dan 35 centimes per dag, terwijl de monniken het dubbele krijgen. De regeering
+beweert, dat vanwege den van haar gevorderden arbeid zij gemakkelijker in hun behoeften voorzien.
+
+</p>
+<p id="d0e358">Het klooster van Horezu werd gesticht in de laatste helft der 17<sup>de</sup> eeuw door Constantin Brancovan, voorlaatsten inlandschen woiwode van Walachije, die in het geheim er naar streefde, zijn
+land van het turksche juk te bevrijden en door de Bojaren aan den sultan werd overgeleverd. Hij stierf te Konstantinopel den
+marteldood.
+
+</p>
+<p id="d0e363">Uit de verte lijkt het klooster een middeleeuwsch kasteel, met zijn grooten toren en de overblijfselen van versterkingen.
+Maar pas heeft men het binnenplein betreden, of alles verandert van aanzien.
+
+</p>
+<p id="d0e365">Prachtige boomen werpen er hun schaduw over de gebouwen, welker bovenverdiepingen uitkomen op een rijke zuilengalerij, en
+naast de vroegere appartementen <span class="pageno"><a id="d0e367"></a>Bladzijde 132</span>van den vorst springt een keurig klein paviljoentje naar voren.
+
+</p>
+<p id="d0e369">De kerk staat, als bij de meeste kloosters hier, midden op het plein. Zij is in zeer zuiveren romaanschen stijl opgetrokken,
+naar ons wordt verzekerd. Feitelijk is het de byzantijnsche, eenvoudig en streng van aanzien, zonder overlading met versierselen.
+Het portaal is rijk versierd met schilderwerk op gouden grond. Dit mooie kerkje diende met dat van Curtea de Arges als model
+voor het roemeensche paviljoen op de laatste parijsche tentoonstelling.
+
+</p>
+<p id="d0e371">Op den weg naar Romnicu waren verscheiden dorpen feestelijk getooid. Er is iets origineels in die kalme feestelijkheden, in
+dolce far niente gesleten. De vrouwen groepeeren zich aan den eenen kant van den weg, de mannen aan den anderen. Als de tijd
+voor dansen daar is, voegen zich de groepen te zamen, en men kan zich moeilijk iets bekoorlijkers voorstellen dan die aardige
+dorpstooneeltjes. Maar de menschen zijn uiterst beschroomd en verlegen, en als men van hun pleizier getuige wil zijn, moet
+men de grootste discretie in acht nemen.
+
+</p>
+<p id="d0e373"></p>
+<div id="d0e374" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-132.jpg" alt="Roemeensche uit den Roode-Torenpas."></p>
+<p class="figureHead">Roemeensche uit den Roode-Torenpas.</p>
+</div><p>
+
+</p>
+<p id="d0e378">Wij houden stil in het dorp Tomsani; en omdat het moet, maar ook om de stijfheid uit onze beenen te loopen, leggen wij te
+voet een visite af in het klooster van Bistritza.
+
+</p>
+<p id="d0e380">Dat uitstapje, zoo hoog geprezen door onze gidsen, en waarvan het heette, dat er een uur mee gemoeid was, kost ons drie volle
+uren. Daar wij het midden op den dag waren, in de brandende zon, worden we er haast wanhopig onder.
+
+</p>
+<p id="d0e382">Maar er is veel schoons in het dal te bewonderen. Hooge, met bosschen bedekte bergen omsluiten den horizon en langs den weg
+staan boerenhoeven, waarin en waaromheen alles welvaart ademt. Op de rustieke binnenplaatsen zijn in de dichte schaduw vrouwen
+in haar bijbelsche kleederdracht bezig. Ze hebben volle klossen in de hand en spinnen de voor 't huisgezin bestemde wol.
+
+</p>
+<p id="d0e384">Maar de aanblik dier bekoorlijke tooneeltjes stelt mij niet schadeloos voor de vermoeienis, die de slecht gebaande weg mij
+bezorgt, een weg vol kuilen en zonder eenige schaduw.
+
+</p>
+<p id="d0e386">De abdij van Bistritza, tegenwoordig in een militaire school herschapen, bezorgt ons een heele ontgoocheling. Bij 't binnenkomen
+krijgt men den indruk van een imposant gebouw, doch het is stijlloos en, laat ons het maar zeggen, onbelangrijk. De dienstdoende
+officier is daarvan zoozeer overtuigd, dat hij zich ertoe bepaalt, ons een bezoek aan den waterval voor te stellen, die in
+een holte van de rots achter het klooster neerschuimt. Na de teleurstelling, zoo juist ondervonden, lacht ons die tocht niet
+toe, en wij keeren haastig op onze schreden terug.
+
+</p>
+<p id="d0e388">Wij ontmoeten een boer, die na wat heen en weer praten erin toestemt, ons zijn karretje te leenen en zijn paard, terwijl zijn
+buurman ons een pony zal bezorgen, om de zaak volledig te maken. De kar is een soort van birdj; twee planken, aan beide kanten
+met touwen vastgemaakt, zijn de banken en bij wijze van tapijt hebben we een dik bed van geurig hooi.
+
+</p>
+<p id="d0e390">Wij rijden hortend en stootend weg. Bij elken modderpoel, en er waren nog al zoo eenige, worden wij door elkander geslingerd,
+en tot tweemaal toe werd onze koetsier, een kereltje van een jaar of vijftien, buiten den wagen geworpen; maar hij klemt zich
+vast aan den dissel en springt weer vlug op zijn plaats met een lenigheid als van een eekhoorn. Wat ons aangaat, wij klemmen
+ons aan de banken vast met het vooruitzicht, ons als geradbraakt te zullen voelen, wanneer we onze plaats van bestemming hebben
+bereikt.
+
+</p>
+<p id="d0e392">Plotseling, <i>krak</i>, gaat het, <i>krak</i>! De achterbank is gebroken, daar liggen wij op het hooi onder in den wagen. In dien hopeloozen toestand vindt ons eindelijk
+onze koetsier van Horezu, die, ongerust over ons lang uitblijven, ons tegemoet gereden was, zoo ver als de slechte toestand
+van den weg het hem vergunde.
+
+</p>
+<p id="d0e400">Tusschen Pomsani en Romnicu is het landschap prachtig, vol dichterlijke woestheid. Het is een reusachtige steenwoestijn, waar
+wij doorheen moeten. De hooge keten der Karpathen blijft ons links op zij, en de voorbijgangers zijn al even zeldzaam als
+de woningen langs den weg. Zwervende honden loopen er rond, en enkelen zagen wij bezig bij het lijk van een onderweg achtergelaten
+paard. Er is in het landschap iets <span class="pageno"><a id="d0e402"></a>Bladzijde 133</span>sombers en doodsch. Eerst als wij het dal der Olt naderen, begint de streek er anders uit te zien, en de groote kruisen, aan
+den weg geplant, toonen dat er dorpen in de buurt zijn en dat de woestijn ten einde is.
+
+</p>
+<p id="d0e404">Bij een dier dorpen houden wij stil v&oacute;&oacute;r een boerenherberg, die er vrij onzindelijk uitziet. Bij den ingang liggen bloedende
+resten van de slacht, en honden, veel honden zwerven er rond, om zich op die walgelijke prooi te werpen.
+
+</p>
+<p id="d0e406">Maar in het dal der Olt wordt het landschap vroolijk en vriendelijk, en aan den horizon verrijzen met bosschen bedekte bergen.
+Boerenwagens, met vurige kleine paardjes bespannen en overhuifd door een grooten kap, komen uit de stad terug en uit de wijde
+vooropening kijken aardige, kleine, bruine gezichtjes, waar groote, zwarte, intelligente oogen uit lichten. Iets verder toonen
+zware karren met blokken steenzout, dat wij in de nabijheid der beroemde zoutbergwerken van Ocna zijn. Wij hadden ons voorgesteld,
+er een bezoek te brengen; maar reeds valt de avond, en om zes uur worden de zoutwerken gesloten. Wij zullen bovendien nog
+gelegenheid hebben, die van Slanic in Prahova te zien, die, naar het heet, de belangrijkste en mooiste uit Roemeni&euml; zijn.
+
+</p>
+<p id="d0e408"></p>
+<div id="d0e409" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-133.jpg" alt="Boerenhoeve uit de buurt van het klooster Bistritza."></p>
+<p class="figureHead">Boerenhoeve uit de buurt van het klooster Bistritza.</p>
+</div><p>
+
+</p>
+<p id="d0e413">Het stadje Ocna, waarvan wij spoedig de eenige en zeer breede straat doorrijden, schijnt wel druk en aantrekkelijk. Mag ik
+het bekennen? Na het slechte logies van de laatste dagen voelen we ons een beetje treurig, dat wij hier niet bij de geneugten
+van Ocna kunnen blijven, tusschen die lachende villa's, waar elegante menschen op de balkons en veranda's te zien zijn. Wij
+hebben echter pas onzen spijt onder woorden gebracht, of daar zijn we alweer in het open veld tusschen gescheurde en vuile
+en gelapte tenten, waaromheen een dichte menigte Zigeuners krioelt. Zij zien er verbazend woest en onheilspellend uit, en
+hun optreden verschilt veel van de zachtheid en goedmoedigheid der Zigeuners, die wij tot nu toe in Roemeni&euml; hebben ontmoet.
+
+</p>
+<p id="d0e415">Na drie kwartier rijdens komen we in Romnicu. Dat is een echt roemeensche stad. De h&ocirc;tels met hun galerijen langs de eerste
+&eacute;tage, gebouwd om binnenpleinen als echte, oostersche karavanserai's; de theaters in de open lucht, waar drama's en vaudevilles
+worden opgevoerd; de restauraties, waar Turken met reukwerk uit het serail rondgaan; tot de nachtwachts toe, die met geregelde
+tusschenpoozen een scherp en snijdend gefluit doen hooren, dat in de slapende stad de echo's wekt juist als 't geroep der
+schildwachten in vestingen, dat alles geeft aan Romnicu een zeer bijzonder karakter.
+
+</p>
+<p id="d0e417">Geleund tegen het gebergte, ziet het stadje de rijke vlakte van de Olt v&oacute;&oacute;r zich uitgespreid met reuzenvelden van tarwe en
+ma&iuml;s. Roemeni&euml; brengt, naar men weet, in overvloed koren voort en voert jaarlijks een massa daarvan uit. Maar de boeren bebouwen
+het land slecht; ze verbranden mest en vertrouwen enkel en alleen op de vruchtbaarheid van den grond. Daar zij buitendien
+in 't geheel geen begrip hebben <span class="pageno"><a id="d0e419"></a>Bladzijde 134</span>van sparen of van zuinigheid, komt er, indien de oogsten door overstrooming, hagel of droogte mislukken, dadelijk hongersnood
+in het land.
+
+</p>
+<p id="d0e421">In Servi&euml; is bij een wet van 1889 vastgesteld, dat in elke landelijke gemeente gemeenschappelijke voorraadsschuren moeten
+worden aangelegd, die bestemd zijn de gevolgen van schaarschte aan voedingsmiddelen te voorkomen, en die in geval van oorlog
+ook moeten dienen voor de behoeften van het leger.
+
+</p>
+<p id="d0e423">Ieder belastingplichtig Servi&euml;r moet jaarlijks 90 K.G. ma&iuml;s en evenveel kilo's graan storten. Als een boer door het een of
+ander ongeval gebrek heeft aan levensmiddelen, ontvangt hij van den gemeenschappelijken voorraad wat hij voor voeding en zaaisel
+noodig heeft, op voorwaarde, dat hij het volgend jaar teruggeeft, 't geen hij voor zijn oogenblikkelijke behoeften in voorschot
+heeft gekregen.
+
+</p>
+<p id="d0e425">Die instelling bleek van onbetwistbaar nut in den servisch-bulgaarschen oorlog en bij de overstroomingen van 1897, die even
+noodlottig waren voor Servi&euml; als voor Roemeni&euml;. Bij de Roemeni&euml;rs echter vond men niets van dat alles, en dit gebrek aan voorzorgen
+plaatst hen op een lager standpunt. Gelukkig is thans een wetsontwerp aangeboden in den geest der servische wet.
+
+</p>
+<p id="d0e427">Graan is niet het eenige uitvoerartikel uit het district Romnicu. Deze geheele hoek van de Karpathen bezit mineralen in overvloed,
+goud, zilver, kwikzilver, ijzer, koper, arsenicum en lood; maar tot nu toe worden die schatten bijna niet ge&euml;xploiteerd.
+
+</p>
+<p id="d0e429">Van Romnicu uit wordt meestal het uitstapje gemaakt naar den pas van den Rooden Toren. Die weg is te allen tijde de groote
+strategische route naar Walachije geweest; hij gaat over de Alpen op de plaats, waar zij hun grootste hoogte bereiken en waar
+zij den indruk van de grootste woestheid maken. Het is de natuurlijke weg voor invallen in het land, en Trajanus volgde hem,
+toen hij de Daci&euml;rs overwon, evenals de Turken er gebruik van maakten bij de verovering van Hongarije.
+
+</p>
+<p id="d0e431">Die lange bergpas, waar wij door zullen gaan, is door alle eeuwen der geschiedenis heen telkens getuige geweest van heldhaftigen
+strijd. Maar van dat verleden vol bloed en vol glorie zijn nu nog maar zeer weinig sporen over.
+
+</p>
+<p id="d0e433">Vier lustige paardjes, v&oacute;&oacute;r elkander aangespannen, brengen ons in vier-en-een-half uur bij den Rooden Toren, op 64 K.M. afstands
+van Romnicu. Bij 't verlaten der stad heeft men een zeer ruim uitzicht over het dal van de Olt, dat op die plek bijzonder
+breed is. Daarna nadert men snel de donkere Karpathen, en welkom is het oponthoud in het aardige, kleine stadje Calimanesti,
+bekoorlijk gelegen en met minerale, zwavelhoudende bronnen in de buurt en andere, die staal en jodium bevatten, zoodat ze
+jaarlijks een groot aantal badgasten lokken.
+
+</p>
+<p id="d0e435">De kleeding der vrouwen heeft in dit deel van het dal een eigen karakter. Haar <i>castrinza's</i> zijn met veelkleurige pailletten bestikt en fonkelen daardoor, als de zon erop schijnt, en haar sluiers, altijd van zeer
+licht en doorschijnend weefsel, vertoonen allerlei tinten; men ziet ze in groen en geel, in rose en bruin.
+
+</p>
+<p id="d0e440">Dichtbij Cozia wordt het landschap grootsch; vulkanisch gesteente in zware vreemd gevormde rotsen komt tot dichtbij den weg.
+Wij passeeren het klooster van Cozia, welks kerkje op de rots ter linkerzijde troont, terwijl rechts zich de oude, nu gerestaureerde
+en in gevangenis herschapen kloosters verheffen. Voorbij Cozia sluiten hooge, steile rotsen den weg al nauwer in, terwijl
+de Olt ernaast voorbij bruist, zooals zij ons langs den geheelen pas zal blijven vergezellen.
+
+</p>
+<p id="d0e442">Aan den anderen oever vestigt de koetsier onze aandacht op de nog zeer duidelijke sporen van den grooten, romeinschen weg
+op een grooten, afzonderlijk liggenden steen, die, van den berg losgeraakt, over de rivier hangt. Het is de Tafel van Trajanus.
+De legende zegt, dat boven van dien steen af, waar hij zijn tent had opgeslagen, Trajanus toezag op het voorbijtrekken van
+zijn zegevierende legioenen.
+
+</p>
+<p id="d0e444">Arenden zweven boven onze hoofden en dalen langzaam op en tusschen de verbrokkelde rotsen om ons heen. Dichte boomen overschaduwen
+den eenzamen weg, en de zeer in 't nauw gebrachte Olt bruist en schuimt als een woedende bergstroom.
+
+</p>
+<p id="d0e446">De weg behoudt dat woeste en grootsche karakter over een afstand van 17 &agrave; 18 K.M. Het is altijd de strijd tusschen den stroom,
+die zich een doortocht banen wil, en de rots, die hem den weg verspert. Vandaar de tallooze bochten en kronkelingen, die wij
+hebben te volgen in den loop van de rivier.
+
+</p>
+<p id="d0e448">Daarna treden langzamerhand de bergen weer terug, en armoedige dorpjes krijgen ruimte aan de kalmer geworden Olt. Daar ligt
+vlak aan de rivier een ru&iuml;ne van een romeinsch fort, waar een herberg zich ge&iuml;nstalleerd heeft. Hooger, op den top van een
+heuvel vindt men de overblijfselen van het kasteel Landskron, van waar het gezicht op het dal buitengewoon prachtig is. Veel
+kudden ossen, buffels en schapen vinden er uitstekende weiden. Wij komen nu bij de Fogarasbergen, den Surul en den Nego&iuml; met
+scherpe toppen, waarvan de uitgetande vormen somber afsteken tegen een donkeren onwe&ecirc;rshemel. Bij een vernauwing van het dal
+doen zich, gekleefd aan de rots en over den weg hangend, de ru&iuml;nen voor van den Rooden Toren, die zijn naam aan den bergpas
+heeft gegeven. Volgens de legende was dat fort eenmaal zoo rood van het bloed der Turken, dat de witte muren onder de roode
+kleur als verdwenen, en ter herinnering aan dien bloedigen dag heeft men de muren helder rood geverfd.
+
+</p>
+<p id="d0e450">Romnicu is 34 K.M. verwijderd van Curtea de Arges, dat herinnert aan Radu Negru, den eersten woiwode van Walachije, die in
+1244 er zijn hof, <i>curtea</i>, aan de rivier de Argis vestigen kwam. Hij is echter niet, zooals de overlevering wil, de stichter van het klooster, dat
+niet hooger dan tot 1512 opklimt. De kerk, gebouwd door Radu Negru, is de &#8220;Biserica Domneasca,&#8221; vorstelijke kerk, in het midden
+der stad gelegen. Zij dreigt in puin te vallen, en daar ze noodzakelijke reparaties moet ondergaan, wordt zij aan alle zijden
+gestut.
+
+</p>
+<p id="d0e455">Maar de parel van Curtea is de prachtige, witte kerk, die schittert onder haar vergulde koepels en, een kwartier van de stad
+verwijderd, op een alleenstaanden heuvel ligt, de kerk namelijk van het klooster en waarvan beweerd is, dat zij alleen de
+reis naar Roemeni&euml; waard was.
+<span class="pageno"><a id="d0e457"></a>Bladzijde 135</span></p>
+<p id="d0e458">De schepper van dit architectonisch kunstwerk, waarin de byzantijnsche kunst iets moois geleverd heeft, met herinneringen
+aan arabische en perzische bouwwerken, is vorst Neagu Voda Bessaraba, die in 1513 in Walachije regeerde. In zijn jeugd werd
+hij als gijzelaar mee naar Konstantinopel genomen. De sultan vatte genegenheid voor hem op en liet hem in de bouwkunde onderrichten
+door een man van talent, Manoli de Niaesia, met wien hij o.a. een der groote moskee&euml;n van Konstantinopel bouwde. In zijn land
+teruggekeerd, ontwierp hij de kerk van het klooster. Hij gebruikte er een zeer fijnen zandsteen voor uit de in de buurt zijnde
+groeven van Albesci.
+
+</p>
+<p id="d0e460">Behalve haar kerken heeft Curtea de Arges weinig aantrekkelijks voor den vreemdeling. Monniken met lange haren en lange baarden
+ziet men overal loopen. Hun kleeding is onberispelijk en vormt een sterke tegenstelling met het armoedig aanzien van de monniken
+der andere kloosters. Zij treden echter zeer eenvoudig op, spreken graag met het volk, dat groote achting voor hen schijnt
+te koesteren en hen met den diepsten eerbied behandelt.
+
+</p>
+<p id="d0e462">In de eenige straat van de stad wordt op het oogenblik een groote vischmarkt gehouden. Er waren hoopen kolossale karpers onder
+zware blokken ijs, karpers, die de Donau bij het hooge water van de laatste dagen in haar zijtakken heeft opgestuwd en die
+toen spoedig in de netten van de visschers zijn geraakt. Die visschen, waarvan het gemiddeld gewicht tien &agrave; twintig kilo bedraagt,
+worden in groote mooten verkocht. Men betaalt 30 centimes per kilo.
+
+</p>
+<p id="d0e464">Wij moeten nog een tocht maken, voor we te Boekarest komen, namelijk naar Kampolung. Gewoonlijk gaan de reizigers daarheen
+per spoor over Pitesci en Golesci; maar wij geven de voorkeur aan den rijweg, die afwisselend en eigenaardig moet zijn.
+
+</p>
+<p id="d0e466">Om half acht 's morgens zijn we voor de expeditie gereed. Nauwelijks zijn we een uur onderweg, of wij ondervinden een reeks
+van teleurstellingen. De rivieren, door de laatste regens verbazend gezwollen, zijn niet over te trekken, omdat een paar bruggen
+zijn weggeslagen, en wij moeten een lastigen omweg maken en toch nog per rijtuig door de bedding van een stroom gaan, waar
+het water zoo hevig bruist, dat wij kans loopen meegesleurd te worden. Rondom ons is niets dan een zeer armoedige streek,
+de hoeven en hutten en kapelletjes zijn in den treurigsten staat van verval, en men vraagt zich af, of de een of andere ramp
+dit stukje aarde geteisterd heeft, waar niets overeind staat en alles aan vernieling schijnt prijs gegeven. Buiten een paar
+visschers, die naar de rivier zijn afgedaald en groote netten vasthouden, zien wij geen enkelen bewoner. Eerst bij Domnesci
+begint er weer leven in de omgeving te komen.
+
+</p>
+<p id="d0e468">Dat is intusschen slechts een arm dorpje, doch bij gelegenheid van den Zondag zijn allen er op hun mooist uitgedost. Zoodra
+wij onze photografietoestellen voor den dag halen, gaan ze op de vriendelijkste manier om ons heen staan. Wij hebben slechts
+een wenk te geven, en de brave menschen plaatsen zich in een groepje, blij voor ons te mogen poseeren. Er zijn zelfs enkele
+jongelui, voor wie het objectief zooveel aantrekkelijks heeft, dat ze ons op den voet volgen, zoodat wij genoodzaakt zijn
+listen te gebruiken, ten einde hen niet op al onze clich&eacute;'s terug te vinden. De dorpskerk, sierlijk overschaduwd door een
+groep groote boomen, staat op een plein, waartoe een poort van eigenaardigen stijl toegang geeft. Ofschoon die poort bij een
+ellendig dorpje, verloren in de bergen, behoort, is zij versierd met bekoorlijke engelen-figuurtjes en beelden van heiligen
+met opschriften en bloemslingers, werkelijk van kunstzin getuigend. Ze zijn afkomstig van rondtrekkende kunstenaars, die,
+door dezelfde figuren herhaaldelijk te maken, er groote geoefendheid in kregen.
+
+</p>
+<p id="d0e470">De pope van het dorp stak den weg over en kwam juist bij zijn huis met een brood onder den arm. Hij zag er zeer armoedig uit
+in zijn verkleurd geestelijk gewaad en met zijn hooge, bruine muts, zoodat wij instinctief onze camera op hem richtten. Maar
+'t was of een beschroomde eerbied ons weerhield tegenover die waardige en fiere armo&ecirc;, die zich voor onze blikken scheen te
+willen verbergen. Die dorpsgeestelijken zijn brave, waardige menschen, niet geleerd, meestal bemind bij hun medeburgers, wier
+droevig lot zij deelen, maar op wie zij gewoonlijk weinig invloed hebben.
+
+</p>
+<p id="d0e472">Als men de hellingen van het dal van Domnesci bestijgt, bespeurt men bijna op den top van een berg de schitterende koepels
+van een dorpskerk. Dat is de kerk van Slanic, een net en sierlijk dorpje, dat sterk afsteekt tegen de armoedige en weinig
+bevolkte streek, die wij pas zijn doorgereden. Dit heele dorpje is een beeld van welvaart en opgewektheid. Groote boerderijen
+bestaan uit veel gebouwen met flinke binnenpleinen, waar alles goed is onderhouden. Mooie jonge meisjes loopen af en aan,
+in huishoudelijke drukte, te midden van kippen, eenden en kalkoenen, op 't oogenblik de eenige aanwezige dieren. Gedurende
+den geheelen zomer is het groote vee afwezig; het graast in vrijheid op de bergen, 's Avonds wordt het binnen omheiningen
+opgeborgen zonder eenige beschutting tegen het weder.
+
+</p>
+<p id="d0e474">Zoodra wij Slanic achter ons hebben gelaten, begint weer de eenzaamheid. Herders met hun kudden en troepjes arbeiders, die
+onder boomen liggen te rusten van den zwaren veldarbeid, zijn de eenige levende wezens, die wij onderweg ontmoeten op het
+laatste traject, dat ons nog van Kampolung scheidt. De weg loopt door een reeks van po&euml;tische dalen op de Karpathenhellingen,
+en in de verte zien wij de koeien grazen in de schaduw van forsche berken. Links altijd de wazige en blauwe keten der Transsylvanische
+Alpen. Maar nergens huizen of hutten, en rondom doodelijke stilte. Eindelijk, tegen vier uur in den namiddag, rijden wij Kampolung
+binnen.
+
+</p>
+<p id="d0e476">Dat is een aardige plaats, al belangrijk ten tijde van Radu Negru, den stichter van het vorstendom Walachije. Er bestaan nog
+slechts enkele sporen van het oude vorstelijk paleis, maar het groote klooster, dat hij aan den ingang van de stad liet bouwen,
+bestaat nog, al heeft het groote veranderingen ondergaan. Een 40 M. hooge en 6 M. breede romaansche toren geeft toegang tot
+het binnenplein van het klooster. Die imposante toren, welks stijl den invloed van de Longobarden in de herinnering roept,
+heeft <span class="pageno"><a id="d0e478"></a>Bladzijde 136</span>veel karakter. Het is dan ook een der oudste en beroemdste monumenten in Roemeni&euml;. De stad is zoo zindelijk, ligt zoo mooi,
+en de lucht is er zoo opmerkelijk zuiver, dat jaar op jaar veel burgers uit de groote steden er den zomer komen slijten.
+
+</p>
+<p id="d0e480">Van de hoogten rondom het plaatsje heeft men een prachtig bergpanorama voor oogen. Wij zijn hier zeer dicht bij de Karpathen,
+en de dalen, die daarvan uitgaan, zijn evenveel aanleidingen voor afwisselende uitstapjes. Het stadje, hoewel niet groot,
+heeft toch zijn Zigeunerwijk, een heele straat, niet ver van het klooster. Wat dat een zonderlinge straat is, vooral tegen
+den avond, als alle woningen wijd openstaan en de roode schijnsels van hun smidsvuren naar buiten werpen, waar schoone vrouwen
+in lompen, maar met prachtige zwarte oogen in het bleeke gelaat en engelachtige halfnaakte babies voor heen en weer loopen.
+Groote, magere mannen met gebronsd gelaat slaan in de helle verlichting van de vuren het ijzer; anderen bewegen de blaasbalgen.
+Dit is de werktijd van die paria's, want hun zware arbeid is niet doenlijk tijdens de hitte van den dag, en eerst tegen het
+vallen van den avond wordt het levendig in die wijk.
+
+</p>
+<p id="d0e482">Het uitstapje naar den pas van Dimbo-viciora is de verplichte aanvulling van elk verblijf te Kampolung. Die kloof is een der
+beroemdste en meest bezochte van dit deel der Karpathen.
+
+</p>
+<p id="d0e484"></p>
+<div id="d0e485" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-136.jpg" alt="Het koninklijk paleis, kasteel Pelesch, te Sina&iuml;a."></p>
+<p class="figureHead">Het koninklijk paleis, kasteel Pelesch, te Sina&iuml;a.</p>
+</div><p>
+
+</p>
+<p id="d0e489">Van Kampolung af is het een aanhoudende reeks van prachtige uitzichten, vreemde horizons, waar de bergketenen achter elkander
+schuiven tot in de verste verte. In het dorp Rocaru rijden wij over de Dimbovitza, die wij naast ons zullen houden op den
+weg tot aan de grot van Dimbo-viciora. De witte rots, die opstijgt uit de bedding en geheel met groen begroeid is, vormt een
+aardige omlijsting van dit mooie riviertje met kristalhelder water.
+
+</p>
+<p id="d0e491">Dan naderen wij snel den hoogen, verweerden muur, die ons al eenigen tijd het uitzicht beneemt en waarin wij den ingang moeten
+zoeken van de beroemde kloof. Pas zijn wij er binnen getreden, of een wondermooi schouwspel treft ons oog. Torens en spitsen
+en ru&iuml;nen van schoone, lichtrose tint staan om ons heen in de engte der spleet en boven ons hoofd hangen slingers van groen
+langs de steile wanden.
+
+</p>
+<p id="d0e493">Bij den uitgang der kloof wordt het landschap rustiger; wij zien er weiden en enkele houten hutten. Bij een dier laatste houden
+wij stil, en een jonge knaap geleidt ons naar de grot van Dimbo-viciora, weer door een doolhof van rotsen. De opening van
+de grot ligt in een woeste omgeving, maar de geestdriftige beschrijvingen, die men ervan leest, zijn overdreven en wij vinden
+haar nauwelijks een bezoek waard. Een paar bergbewoners met dunne kaarsen bieden aan, mee te gaan; men verwacht iets fantastisch
+en ziet niets dan een hol van 15 &agrave; 20 M. diepte, met enkele stalactieten en geelwitte stalagmieten.
+
+</p>
+<p id="d0e495">Na dit uitstapje, waarvan enkele gedeelten aan de Bastei in Saksisch Zwitserland herinneren, bezoeken wij een klein bescheiden
+nonnenklooster, de abdij van Namaesci, dat door deze bijzonderheid gekenmerkt wordt dat de kerk geheel is uitgehouwen uit
+een monolieth. Alleen de toren en een klein voorportaal zijn metselwerk. Al het inwendige is in de rots uitgehouwen, waar
+men overheen kan loopen en waar men een prachtig panorama v&oacute;&oacute;r zich ziet. Wij zeggen Kampolung vaarwel. Een zijlijn van den
+spoorweg voert ons naar Golesci, waar wij de groote lijn naar Boekarest terugvinden.
+
+<span class="pageno"><a id="d0e497"></a>Bladzijde 137</span></p>
+<p id="d0e498"></p>
+<div id="d0e499" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-137.jpg" alt="Het inwendige van een zoutmijn te Slanic."></p>
+<p class="figureHead">Het inwendige van een zoutmijn te Slanic.</p>
+</div><p>
+
+
+</p><a id="d0e503"></a><h2>III.</h2>
+<div class="blockquote">
+<p id="d0e507">Boekarest, aanzien van de stad.&#8212;De zoutmijnen van Slanic.&#8212;De petroleumbronnen van Doftana.&#8212;Sina&iuml;a, wandeling in het bosch.&#8212;Busteni
+in het kroondomein.
+</p>
+</div>
+<p id="d0e509">De entr&eacute;e in Boekarest is voor den vreemdeling een teleurstelling. Van het station zich begevend naar het midden der stad,
+gaat men door straten, die tot de primitiefste dorpen konden behooren, straten, waar instortende huizen en schunnige winkels
+aan gelegen zijn en waar de trottoirs onder hoopen vruchten en groenten verborgen zijn. Maar spoedig wordt die indruk weggevaagd.
+Op die onfrissche voorsteden volgen prachtige straten, waaraan weelderige gebouwen staan, niet onderdoend voor die der grootste
+europeesche steden.
+
+</p>
+<p id="d0e511">De Roemeni&euml;rs zijn zeer trotsch op hun hoofdstad en roemen graag het comfort, dat men er geniet. Zij vergelijken met een zekeren
+nationalen trots hun bewonderenswaardig geplaveide straten en hun openbare pleinen met de afschuwelijke straten van Belgrado,
+waar men na een kwartiertje rijdens in al zijn leden pijn gevoelt. Ze noemen Boekarest dan ook graag het Parijs van het Oosten.
+Reeds in 1864 zei de heer de Blowitz, toen hij terugkeerde van een oostersche reis: &#8220;Ik geloof niet, dat er in de wereld een
+tweede stad bestaat, die even trouw als Boekarest het land, waarvan zij de hoofdstad is, weerspiegelt.... Boekarest levert
+thans een levend en merkwaardig beeld van Roemeni&euml;. De stad wikkelt zich los uit den chaos van gisteren en haakt naar den
+luister van morgen. De lompen nemen de kleur van het purper aan; de eerzucht wordt grooter en grooter; dit is de nieuwgeboren
+hoofdstad van een nieuwgeboren koninkrijk.&#8221;
+
+</p>
+<p id="d0e513">Met niet minder recht zei Carmen Sylva, de koningin van Roemeni&euml;, in 1892: &#8220;Het oostersche en schilderachtige Boekarest, het
+Boekarest met kleine, in het groen verscholen huisjes, waar men zei &#8220;het huis van den heer Zus of van mevrouw Zoo&#8221;, terwijl
+men de menschen bij hun voornamen noemde, dat Boekarest verdwijnt, om plaats te maken voor een stad als alle andere. Het heeft
+nog alleen een oostersch karakter voor hen, die pas uit het Westen komen. Zij, die uit Azi&euml; naderen, gaan met een zucht van
+voldoening de Donau over en zeggen: &#8220;Gelukkig, nu zijn we in Europa!&#8221;
+
+</p>
+<p id="d0e515">Ons schijnt Boekarest nog heden den hoogmoed en de eerzucht te bezitten van den pas onlangs vrijverklaarde, die door gloednieuwe
+weelde zijn pas overwonnen staat van dienstbaarheid wil doen vergeten. Vandaar die treffende tegenstellingen, die men telkens
+in de stad ontmoet, hier lage huizen, echte zwerverskrotten, waar halfnaakte menschen uit te voorschijn komen; daar prachtige
+paleizen als het Spaarbankgebouw <span class="pageno"><a id="d0e517"></a>Bladzijde 138</span>en 't Postkantoor, rijk versierde caf&eacute;'s, waar de voorname roemeensche wereld samenkomt. Aan den eenen kant winkels van oud
+roest als in de Leipziger straat, waar de kooplui hun schatten zoo maar op straat uitspreiden, en aan den anderen weelderige
+magazijnen van den modernsten smaak, die met de mooiste winkels van Parijs kunnen wedijveren.
+
+</p>
+<p id="d0e519">De verschillende klassen van de maatschappij vertoonen dezelfde tegenstellingen. Hier de lagere volksklasse, die zich nog
+niet heeft kunnen vrijmaken van de vreesachtige, beschroomde manieren uit den tijd der eindelooze slavernij; daar de klasse
+der rijken, die, plotseling op den trap der moderne beschaving gekomen, de zeden en de letterkunde uit het buitenland tracht
+na te doen en daardoor alle eigen karakter mist. Zoodra men de binnenstad betreedt, krijgt men dien indruk van plagiaat van
+Parijs. Het ideaal is hier Parijs, dat gecopi&euml;erd is in zijn bouwwerken, zijn winkels, de manieren zijner bewoners. Maar al
+zijn dan de mooiste openbare gebouwen in parijschen stijl gebouwd, de particuliere huizen zijn niet altijd in den zuiversten
+stijl opgetrokken. De enkele fortuinen zijn niet bijzonder groot, en toch wil ieder graag met iets monumentaals voor den dag
+komen. Vandaar die oude gebouwen, geheel met een nieuwe pleisterlaag bedekt, die bij de eerste vorstige winterdagen loslaat
+en voortdurend herstelling behoeft.
+
+</p>
+<p id="d0e521">Door zijn ligging midden in een groote, aan alle zijden open vlakte heeft Boekarest alle ongemakken te verduren van een klimaat
+als het siberische. De winter is er zoo lang en zoo streng, dat men er drie maanden alleen per slede het verkeer onderhoudt.
+In den zomer stijgt de thermometer soms tot 40&deg;&nbsp;C. en de uitersten van temperatuur kunnen soms wel 70 graden verschillen.
+Mooie boomen zijn er dan ook zeldzaam; die uit het Noorden verdragen de brandende hitte van den zomer niet, en die uit het
+Zuiden en Oosten bezwijken door de strenge koude van den winter.
+
+</p>
+<p id="d0e523">De huurrijtuigen, die zeer talrijk zijn en licht en gemakkelijk rijden, worden door twee vlugge, russische of moldavische
+paardjes getrokken; de koetsiers dragen lange fluweelen jassen met gekleurde gordels om het middel en een platte pet op het
+hoofd.
+
+</p>
+<p id="d0e525">Boekarest heeft slechts 250.000 inwoners, en toch is de oppervlakte der stad gelijk aan die van Weenen, 30 K.M<sup>2</sup>. Als men dan ook van de eene of andere hoogte in de buurt op de stad neerziet, treft het groote aantal tuinen en ledige terreinen,
+dat zich tusschen de huizen en de straten bevindt. Gebouwen en openbare pleinen nemen slechts een vierde van de ruimte in.
+Aan den buitenkant der stad liggen armoedige voorsteden; de eigenlijke stad ligt het dichtst bij de Dimbovitza. Op den linkeroever
+heeft men de ministeries, de paleizen en de handelswijk; op den rechteroever de kerken en de inrichtingen van weldadigheid.
+
+</p>
+<p id="d0e530">Wij beginnen ons bezoek aan de stad met een van haar oudste kerken, de Metropool, in neo-byzantijnschen stijl en dagteekenend
+van 1656. Zij ligt op een heuvel op den rechteroever en men heeft er een prachtig uitzicht over een deel der stad. De gebouwen
+van het oude klooster staan er nog omheen; ze zijn echter gewijzigd en verbouwd, die van links zijn nu de residentie van den
+metropolitaan, die van rechts het gebouw der volksvertegenwoordiging.
+
+</p>
+<p id="d0e532">Aan den voet van den heuvel op den voorgrond van het panorama, dat zich v&oacute;&oacute;r ons ontrolt, ligt te midden van bloeiende tuinen
+de kerk van Domna Balasa, de mooiste en weelderigste der kerken van Boekarest. Die kerk, welke na de kerk van Curtea de Arges
+voor de merkwaardigste uit Roemeni&euml; doorgaat, is een meesterstuk van neo-byzantijnschen stijl.
+
+</p>
+<p id="d0e534">Domna Balasa is omringd door hospitalen, evenals de kerk gesticht door de dochter van Constantijn Brancovan, den voorlaatsten
+inlandschen woiwode van Walachije.
+
+</p>
+<p id="d0e536">Het aantal hospitalen is zeer groot in Boekarest, en ten allen tijde hebben rijke particulieren hun fortuin bij hun dood bestemd
+voor het onderhoud van die liefdadigheidsinrichtingen, die de glorie van Roemeni&euml; zijn. Hun noodzakelijkheid is vooral een
+uitvloeisel van de aanraking, waarin Roemeni&euml; komt met de havens uit het Oosten, van waar zooveel epidemische ziekten worden
+ingevoerd.
+
+</p>
+<p id="d0e538">Dichtbij Domna Balasa staat de kerk van Spiritoe Noe, belangrijk om haar groote afmetingen. Dat gebouw, dat van 1858 dagteekent,
+heeft een oude basiliek vervangen, waar de Fanarvorsten zich lieten kronen bij hun terugkeer uit Konstantinopel.
+
+</p>
+<p id="d0e540">Buiten die weinige kerkelijke gebouwen biedt de rechteroever van de Dimbovitza niet veel belangrijks aan; om een goede voorstelling
+van het moderne Boekarest te krijgen, moet men zich naar den hoofdader der stad begeven, de Calea Victoriei, die dien naam
+kreeg na de russisch-roemeensche zegepraal over Turkije in 1877&#8211;78.
+
+</p>
+<p id="d0e542">Hier concentreert zich alle leven, en in deze eindelooze straat ziet men achtereenvolgens het paleis van den koning, het bisschoppelijk
+paleis, het Athenaeum, den schouwburg, de ministeries, de gezantschapsgebouwen. De mooiste winkels liggen aan de Calea, en
+v&oacute;&oacute;r de voornaamste h&ocirc;tels zitten aan tafeltjes langs de trottoirs de heeren en dames, die ijs en likeuren van de beste qualiteit
+en de grootste verscheidenheid genieten. Heel aan het einde van de Calea Victoriei begint de beroemde straatweg naar Kisselef.
+
+</p>
+<p id="d0e544">Die weg, om zoo te zeggen het Bois de Boulogne van Boekarest, is de meest gewilde promenade, en de mondaine wereld is bijna
+verplicht, er zich te vertoonen. Elken dag in den winter, als de sneeuw dik ligt op den grond, en in de lente, die met snellen
+overgang op den strengen winter volgt, is er in de breede lanen van twee &agrave; vier uren lengte, een ongehoorde weelde te zien
+van sleden en rijtuigen. In den zomer zijn de wegen geheel verlaten, en de rechte, eenzame lanen zonder schaduw, waar de zon
+brandt door de magere, krachtelooze boomen brengt den reiziger niet in verrukking.
+
+</p>
+<p id="d0e546">Bij 't begin van den weg staat het paleis van den oud-minister Stoerdza, hoofd der liberale partij. Dit kolossale paleis,
+hoewel wat overladen versierd, is <span class="pageno"><a id="d0e548"></a>Bladzijde 139</span>toch een zeer indrukwekkend gebouw. Het staat tegenover den boulevard Coltei, nog onlangs aangelegd, en men ziet er een reeks
+van nieuwe h&ocirc;tels, alle wit en van origineelen bouwtrant. De meeste zijn het eigendom van rijke particulieren; maar net als
+de weg is ook die boulevard verlaten, en de bezitters van die vriendelijke paleizen zijn verspreid over de in Roemeni&euml; meest
+gezochte lustverblijven.
+
+</p>
+<p id="d0e550">Maar al die nieuwe wijken, hoe verlokkend zij er ook mogen uitzien, hebben niets, wat aan een eigen verleden herinnert, en
+men moet het wel betreuren, dat de Roemeni&euml;rs in hun eerzuchtig streven om Boekarest op &eacute;&eacute;n hoogte te brengen met de groote,
+westersche steden, een ware woede van afbreken aan den dag hebben gelegd, zoodat bijna ieder spoor van vroegere tijden verdwenen
+is. Wat de oorlogen hebben gespaard, vernielen de menschen steeds nog in hun zucht om hun hoofdstad op te tooien.
+
+</p>
+<p id="d0e552">Toch is er een juweel van een klein kerkje over, dat trots zijn vervallen voorkomen nog voor den griekschen eeredienst gebruikt
+wordt; dat is de Straviopolis. Dat gebouw, tweehonderd jaar oud, is opgetrokken in een byzantijnschen bastaardstijl, met een
+merkwaardigen arabischen voorhof, waarin men drielobbige boogvensters ziet, die aan den moorschen stijl ontleend zijn. Motieven,
+ontleend aan den arabischen stijl, komen trouwens zeer veelvuldig in Roemeni&euml; voor en vormen een der karakteristieke trekken
+van de roemeensche bouwkunst.
+
+</p>
+<p id="d0e554">Laat ons het tochtje door de stad besluiten met een bezoek aan de Universiteit, die, buiten de lokalen voor de faculteit der
+theologie, der medicijnen enz. een groote zaal bevat, bestemd voor de vergaderingen van den roemeenschen Senaat, en dan verschillende
+musea. In het Oudheidkundig Museum vinden wij de prachtige oude fresco's uit de kloosters, kostbare handschriften en geborduurde
+tapijten. De parel van dit museum is de schat van Petrossa, anders gezegd die der Gothen. Die kostbare verzameling bestaat
+uit tien stukken van massief goud uit de elfde eeuw onzer jaartelling. Zij werd in 1837 ontdekt door werklieden, die haar
+voor lagen prijs aan voorbijtrekkende Zigeuners verkochten. Die laatsten onderzochten den aard van het metaal door met de
+bijl verscheiden van de voorwerpen stuk te slaan, o.a. een prachtigen schotel met reli&euml;ffiguren, nu nog in 't museum aanwezig.
+Onder de stukken, die aan de vernieling ontkwamen, moet genoemd een diadeem, versierd met groote granaten, een beker, met
+edelgesteenten opgelegd, een massieve ring en een groote lampetkan. De ontdekking van den schat was een belangrijke archaeologische
+vondst.
+
+</p>
+<p id="d0e556">Men kan Boekarest niet verlaten, zonder Cotroceni te bezoeken, het eerste paleis van den koning van Roemeni&euml;, nu nog residentie
+van den erfprins Ferdinand van Hohenzollern. Het paleis, omringd door tuinen, ligt een eindje buiten de stad op een boschrijken
+heuvel.
+
+</p>
+<p id="d0e558">Het is een oud klooster, in 1679 gesticht door een lid van het grieksche geslacht Cantacuzenos, en ofschoon het huis verbouwd
+en zeer verfraaid is, heeft het zijn kloosterachtig aanzien behouden; het ziet er nog koud en streng en somber uit. Men treedt
+er binnen door een groote gewelfde poort, die naar een eerste plein leidt, waar de cellen en kloostervertrekken in bediendenkamers
+zijn veranderd. Midden op een tweede plein staat de kerk, waarachter het paleis als verborgen is met zijn majolica-versiering
+van bloemslingers en figuren.
+
+</p>
+<p id="d0e560">Het inwendige, dat wij tot in d&eacute;tails mochten bezien, is zeer rijk en smaakvol ingericht met alle moderne weelde en comfort.
+De groote hal vertoont de jachttrofee&euml;n van den vorst, beren, wilde zwijnen, arenden, korhoenders. In de studeerkamer ziet
+men veel zeekaarten, doorsneden en plannen van schepen, aanwijzingen van den smaak en de bij voorkeur gevolgde studie van
+den erfgenaam der kroon. Op de eerste verdieping zijn de huiselijke vertrekken, boudoirs en salons, leerkamers der jeugdige
+prinsen, hun speelkamer met allerlei kostbaar speelgoed. Dat alles is aardig en vriendelijk en vormt een groote tegenstelling
+met het strenge aanzien van den gevel.
+
+</p>
+<p id="d0e562">Tusschen Boekarest en Sina&iuml;a ligt Slanic, waar men een der belangrijkste zoutmijnen van Roemeni&euml; vindt. Een zijlijn van den
+spoorweg, op de hoofdlijn ge&euml;nt, voert er ons rechtstreeks heen.
+
+</p>
+<p id="d0e564">De lagen steenzout strekken zich in onafgebroken lagen, maar op verschillende hoogten uit langs de geheele moldavische en
+walachijsche hellingen der Karpathen. Zoo ziet men te Rimnik Sarat in Moldavi&euml; een berg van zout in de zon schitteren; in
+andere streken liggen de zoutlagen op den grond; maar in de meeste gevallen moet men tot tien, twintig, zelfs dertig meter
+diep graven. Sommige lagen zijn niet dikker dan twee &agrave; drie meter; doch de meeste zijn veel dikker.
+
+</p>
+<p id="d0e566">Het roemeensche zout vormt een der groote rijkdommen van het land, en het zou eeuwen lang in de behoeften van heel Europa
+kunnen voorzien. Over het algemeen is het zeer wit en doorschijnend, maar de qualiteit is niet overal dezelfde, en men vindt
+in de beste zoutgroeven aders met zwartblauwe strepen erin. Die strepen wijzen op de aanwezigheid van leem, en het zout uit
+die groeven is niet voor de consumptie bestemd; het wordt alleen voor den landbouw gebruikt. Soms ook treft men in enkele
+lagen petroleumhoudende gedeelten aan, die een karakteristieken geur bijzetten aan het zout, een geur, dien men zelfs terugvindt
+in het brood, waar dat zout in gebakken is.
+
+</p>
+<p id="d0e568">Sedert 1862 heeft de staat de exploitatie van het steenzout aan zich getrokken; het is een monopolie geworden. Daar de productie
+in de laatste tijden te overvloedig was, heeft men het werk in de mijnen van Doftana laten rusten. Zij brachten jaarlijks
+25000 ton op, maar het zout was blauwer en minder goed dan van Slanic. Dus zijn op 't oogenblik alleen in exploitatie de groeven
+van Slanic, van Targul. Ocna en van Ocna-Mare.
+
+</p>
+<p id="d0e573">De tegenwoordige diepte van de Slanicmijn is 100 M. Bij het dalen van den bak, waarin men wordt neergelaten, ziet men op 20
+&agrave; 30 M. diepte een eerste galerij, en weldra komt men beneden in de groote zaal, die uitgehouwen is tot een prachtig gewelf
+van 60 M. hoogte. Men meent in een marmeren <span class="pageno"><a id="d0e575"></a>Bladzijde 140</span>kathedraal te zijn, waarvan de wanden schitteren in den bleeken schijn van groote electrische lampen. De muren gelijken verwonderlijk
+veel op ongepolijst marmer, en als om de illusie volkomen te maken, heeft men langs de enorme zijden der zalen gedeelten uitgespaard
+en laten vooruitspringen als zware vierkante zuilen.
+
+</p>
+<p id="d0e577">Driehonderd arbeiders, alle in het wit gekleed, werken in die ruime zaal; enkele hebben alleen een broek aan, want de arbeid
+is zeer inspannend. Het zout wordt uitgegraven naar beneden uit den bodem, die daardoor steeds lager komt te liggen. Van den
+wand af tot het smalle paadje in het midden voor de passage van de wagentjes worden met het houweel evenwijdige groeven gemaakt
+op 60 cM. afstands van elkander, die 20 cM. breed en 50 cM. diep zijn. Daarna maakt men door middel van zware hefboomen, door
+twee of drie mannen bewogen, groote blokken los, die daarna in stukken van 25 &agrave; 50 K.G. worden verdeeld. In de zaal, die wij
+bezoeken, wordt het werk verricht door vrije mannen; maar in de afzonderlijke galerijen zijn dwangarbeiders bezig. V&oacute;&oacute;r 1848
+mochten die ongelukkigen, als ze eenmaal in de mijn waren neergelaten, niet meer naar het daglicht terug, en zeer weinigen
+van hen hielden die barbaarsche behandeling meer dan drie of vier jaar uit. Tegenwoordig is hun leven dragelijk geworden,
+en dagelijks, in den winter na acht en in den zomer na twaalf uren werkens, keeren zij naar de gevangenis terug. Buitendien
+ontvangen ze een belooning van 60 &agrave; 80 <i>bani</i> per dag.
+
+</p>
+<p id="d0e582"></p>
+<div id="d0e583" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-140.jpg" alt="Vorstelijke woning te Sina&iuml;a."></p>
+<p class="figureHead">Vorstelijke woning te Sina&iuml;a.</p>
+</div><p>
+
+</p>
+<p id="d0e587">Het zout van Slanic heet het mooiste van Roemeni&euml;, en alleen deze groeven leveren dagelijks 300,000 KG. zout. Het wordt in
+twee&euml;rlei vorm verkocht, &ograve;f in groote, vormlooze blokken &ograve;f gestampt en in zakken verpakt. Na Servi&euml; zijn Bulgarije en Rusland
+de voornaamste afzetgebieden.
+
+</p>
+<p id="d0e589">Nauwelijks hebben wij Slanic achter ons gelaten, of we komen in het petroleumgebied. Aan alle stations staan tankwagens, die
+een akeligen stank verspreiden. Wij zijn in het district Prahova, dat den eersten rang inneemt onder de petroleumdistricten
+van het rijk.
+
+</p>
+<p id="d0e591">Van Campina, waar wij stilhouden, gaan we per rijtuig naar Doftana, om de putten te bezoeken en de raffinaderijen. Als wij
+dicht bij het dorp komen, verkondigen zware buizen, die langs den weg liggen en een vettig, slijkig vocht uitzweeten, de nabijheid
+van het industri&euml;ele middelpunt aan. Wij moeten uitstappen bij de Doftana, die zoo laag is, dat er een massa rotsachtige eilandjes
+worden gevormd, waar het water snel tusschen doorstroomt. Een houten brug leidt over den stroom. Om die te bereiken, moeten
+wij vijf minuten lang loopen op den smallen rand van den muur, die langs de rivier loopt en het water in den tijd van hoogen
+waterstand tegenhoudt.
+
+</p>
+<p id="d0e593">Maar ons rijtuig, dat natuurlijk dien acrobatenweg niet kan volgen, moet in de rivier rijden, er de doorwaadbare plaatsen
+zoeken en langs allerlei kronkelwegen den tegenoverliggenden oever bereiken. Hier zijn wij in het gebied der exploitatie.
+Rechts en links en aan alle kanten om ons heen wijzen hooge houten boortorens de putten aan, die in werking zijn. De grond
+is geheel doortrokken met petroleum; de lucht is verzadigd van den damp, en de boomen in de buurt zijn alle bladerloos. Evenals
+in den Kaukasus en in Amerika geschiedt het boren der putten door middel van den derrick. Men ziet slechts zelden in Roemeni&euml;
+bronnen, die onder den druk der ontwikkelde gassen de vloeistof hoog boven den grond doen opspuiten. Gewoonlijk heeft men
+hier te doen met onderaardsche verzamelbekkens of met leem- of leilagen, die de aardolie vasthouden bij wijze van een spons.
+In het laatste geval boort men op verscheiden plaatsen en de petroleum verzamelt zich door uitzweeting onder in een put, gegraven
+door een zuigpomp.
+
+</p>
+<p id="d0e595"></p>
+<div id="d0e596" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-141.jpg" alt="Boekarest: Boulevard Coltei.&#8212;De kerk Spiritoe Noe.&#8212;Het nieuwe gedeelte van den Boulevard Coltei.&#8212;De Metropolitaankerk.&#8212;De Universiteit.&#8212;Het paleis van den oud-minister Stoerdza.&#8212;Een oud klooster."></p>
+<p class="figureHead">Boekarest: Boulevard Coltei.&#8212;De kerk Spiritoe Noe.&#8212;Het nieuwe gedeelte van den Boulevard Coltei.&#8212;De Metropolitaankerk.&#8212;De
+Universiteit.&#8212;Het paleis van den oud-minister Stoerdza.&#8212;Een oud klooster.
+</p>
+</div><p>
+<span class="pageno"><a id="d0e600"></a>Bladzijde 142</span></p>
+<p id="d0e601">Maar onverschillig of men met een onderaardsch bekken heeft te doen, of dat de petroleum door filtratie samenvloeit in een
+kunstmatigen put, de wijze van aan het daglicht brengen is dezelfde. Men laat in de boorgaten, die vooraf van buizen voorzien
+zijn als bij de artesische putten in gebruik zijn, een cylinder van 4 &agrave; 5 M. lengte bij 15 &agrave; 20 cM. middellijn, voorzien van
+een klepje aan het ondereind. Die cylinder hangt aan een langen ketting, die om een as op den top van een boortoren is gewonden,
+neergelaten wordt en bevestigd aan een paal met tegenwicht. Met behulp daarvan kan &eacute;&eacute;n werkman het toestel bedienen; hij laat
+den cylinder in den put neer en brengt hem vervolgens weer naar boven. Dan opent een tweede werkman het klepje, en de olie
+stort zich in houten goten, die haar naar groote, ondiepe verzamelbekkens voeren.
+
+</p>
+<p id="d0e603">De petroleum is bij 't verlaten van den put een dikke vloeistof, die troebel en olieachtig is en bruin-rood van kleur met
+groenachtigen weerschijn.
+
+</p>
+<p id="d0e605">Uit de r&eacute;servoirs, waarin men de olie brengt als ze uit den grond komt, wordt ze door pijpen geleid naar de raffinaderijen
+in het dal. De natuurlijke helling van den grond zou niet voldoende zijn om de vloeistof, waarin zich allerlei vreemde stoffen
+bevinden, geregeld af te voeren; ze moet worden voortgestuwd door middel van speciale pompen, die soms verbazend krachtig
+werken.
+
+</p>
+<p id="d0e607">In de raffinaderijen wordt de petroleum blootgesteld aan zeer hooge temperaturen, tot wel 270&deg;&nbsp;C. Daarna heeft de destillatie
+plaats, waardoor naphta, gazoline enz. worden afgescheiden.
+
+</p>
+<p id="d0e609">De diepte der boorgaten verschilt aanmerkelijk, want de petroleum is door het gansche gebied der Karpathen verdeeld op zeer
+ongelijke diepten. Tot in het midden der 19de eeuw boorde men meestal niet dieper dan 30 M. om de aardolie te verkrijgen,
+die eigenlijk niet anders dan als smeerolie werd gebezigd. Tegenwoordig boort men putten, welker diepte tusschen 130 en 400
+M. afwisselt, en de productie, die al in 1900 tot 247000 ton was gestegen, is later nog sterk vermeerderd, vooral door de
+uitbreiding aan de exploitatie gegeven door de Steana Romana, de belangrijkste roemeensche maatschappij van petroleumexploitatie.
+
+</p>
+<p id="d0e611">Maar de vorderingen zijn toch nog niet evenredig aan de belangrijkheid der petroleumbronnen; en de organisatiefouten in de
+exploiteerende maatschappijen, het uitblijven van behoorlijke dividenden houden de vreemde kapitalen op een afstand, terwijl
+ze toch zoo noodig zouden zijn voor Roemeni&euml;'s industri&euml;elen vooruitgang.
+
+</p>
+<p id="d0e613">De rit van Campina naar Sina&iuml;a is een der mooiste, die zich laten denken. Een opeenvolging van prachtige landschappen gaat
+aan ons oog voorbij onder het gaan door het dal der Prahova. De rivier bespoelt roodachtige rotsen, beneden bedekt met magere
+weiden; hooger hangen bosschen van zilvergrijze wilgen in grillige schikking langs de bergen. De boerderijen zijn grooter,
+beter gebouwd, goed onderhouden, en de menschen zien er niet zoo slaafsch en vreesachtig uit als geslagen honden, zooals wij
+zooveel andere boeren hebben waargenomen.
+
+</p>
+<p id="d0e615">Een belangrijke cementfabriek heeft een heel dorp van witte woningen om zich heen gegroepeerd, alle met roode daken. Zoo komt
+er welvaart in het dal, maar daarmee verdwijnt wel tevens de po&euml;zie, als de mooie wegen vuil zullen geworden zijn en alles
+aangeslagen zal wezen door fabrieksrook.
+
+</p>
+<p id="d0e617">Onder in het dal stroomt de Prahova, wier tallooze bochten en kronkelingen ten slotte doorloopen tot in de verre vlakten.
+Het water der rivier, verdeeld over een menigte dunne adertjes, schittert in de zon, en naast het stroompje liggen de beide
+glinsterende stalen lijnen van den spoorweg. Door woeste bergkloven en langs duistere afgronden komen wij in het woud, dat
+halverwege op den berg is gelegen en waar de weg doorheen leidt.
+
+</p>
+<p id="d0e619">Daar, in het hart van het bosch, ligt aan den voet van een enorme rots van 2500 M. Sina&iuml;a.
+
+</p>
+<p id="d0e621">Sina&iuml;a is een lustoord van nog jongen datum, dat zijn bloei te danken heeft aan het verblijf van den koning en de koningin
+van Roemeni&euml;, die een der sombere dalen van de Prahova uitkozen als zomerresidentie. Rondom hen schaarde zich al spoedig de
+aristocratie van het koninkrijk, ministers, afgevaardigden, gezanten, hofdignitarissen en hooge officieren. Tegenwoordig brengt
+al wat in Boekarest iets beteekent, den zomer te Sina&iuml;a door.
+
+</p>
+<p id="d0e623">Wij komen er langs een breede, heerlijke laan van prachtige villa's; dan volgt een groote, magnifieke tuin vol bloemen en
+groote gazons, watervalletjes en velden voor allerlei spelen. De h&ocirc;tels van Sina&iuml;a liggen in dien tuin. Er zijn er niet genoeg,
+want ze zijn altijd overvol; het kost ons moeite logies te vinden.
+
+</p>
+<p id="d0e625">In het h&ocirc;tel Sina&iuml;a biedt men ons een paar zolderkamertjes aan, en bij onze aarzeling om ze te aanvaarden, wijst men ons een
+paar kamers in een bijgebouw, waar een gezant zijn intrek heeft genomen. Hier nemen wij genoegen me&ecirc;.
+
+</p>
+<p id="d0e627">Het h&ocirc;tel is goed, maar van een oostersche zindelijkheid, die voor ons niet het rechte is. Men heeft in de vertrekken geen
+bedden, maar divans, die 's nachts in legersteden worden veranderd en over dag de gewone diensten bewijzen.
+
+</p>
+<p id="d0e629">In het restaurant echter meent men te Parijs te zijn. Ieder spreekt Fransch; het menu is geheel fransch, ook in de bereiding;
+alleen het kleintje koffie na den eten is turksch; dat herinnert den gast, dat hij zich aan de poort van het Oosten bevindt.
+
+</p>
+<p id="d0e631">De roemeensche wijnen zijn over 't algemeen zacht en fijn. De witte wijnen van Dragashani en Cotnar zijn dadelijk bij ons
+in de gunst. Wij kunnen de roode wijnen minder prijzen, hoewel ze hier veel lof inoogsten en men tracht, ze in waarde gelijk
+te stellen met Bordeauxwijn. Ofschoon de Roemeni&euml;rs lofwaardige pogingen in het werk hebben gesteld voor het welzijn van hun
+wijngaarden, ofschoon ze zelfs uit Frankrijk veel wijnbouwers hebben laten overkomen, om de roode wijnen te bereiden, toch
+zal de roemeensche wijn nooit met den franschen kunnen wedijveren.
+
+</p>
+<p id="d0e633">Te Sina&iuml;a is het leven weelderig en duur; trouwens de rijke Roemeni&euml;r geeft graag geld uit, hij houdt van mooie kleeding en
+van pleizier; hij is een beschaafd man in elken zin des woords.
+<span class="pageno"><a id="d0e635"></a>Bladzijde 143</span></p>
+<p id="d0e636">De wereld in dit h&ocirc;tel is een offici&euml;ele wereld. Het is het h&ocirc;tel der gezanten en ministers. Er zijn hier roemeensche families,
+die op zeer grooten voet leven en geheel in de mondaine wereld op hun plaats zijn.
+
+</p>
+<p id="d0e638">De groote namen, die men hoort, doen mij denken aan een eigenaardige bijzonderheid van den roemeenschen burgerlijken stand.
+Niet dat men de echtheid van hun hooge afkomst behoeft in twijfel te trekken; maar tot in den laatsten tijd bestond nog niet
+de erfelijkheid der familienamen. Gewoonlijk noemde men zich maar doodeenvoudig Jan, Filipszoon of Philepsco, zooals men in
+Servi&euml; Pavitsj zegt voor den zoon van Paul. Ieder kan naar believen bij zijn voornaam den naam van zijn buurman voegen, of
+zelfs dien van een vorst of een beroemd generaal en dien tot zijn eigen maken, ook voor zijn erfgenamen die hem wilden behouden.
+Zoodat die groote namen, die ons aan beroemde personen doen denken, niet het idee moeten wekken, dat we ons in de tegenwoordigheid
+bevinden van afstammelingen dier grootheden, doch alleen van afstammelingen hunner bewonderaars, die den beroemden naam hebben
+aangenomen.
+
+</p>
+<p id="d0e640">Een verschrikkelijke storm met diluviaanschen regen heeft den geheelen nacht onze vensters geschud, en 's morgens bij het
+opstaan zien wij de treurig slikkerige wegen gehuld in een niets goeds voorspellenden mist. Wat te doen in Sina&iuml;a, als het
+regent? Er is geen kurzaal, noch casino, en in de h&ocirc;tels, die te klein zijn voor het aantal reizigers, dat zich er ophoopt,
+vindt men slechts een klein lees- en biljartzaaltje. Ondanks den fijnen, aanhoudenden regen besluiten wij een exploratietocht
+te doen.
+
+</p>
+<p id="d0e642">Bij het stijgen in de boschjes achter het h&ocirc;tel komen we al spoedig aan het klooster. In 1695 gesticht door Micha&euml;l Cantacuzenos,
+bestaat het als alle kloosters van eenige beteekenis uit twee pleinen, waar rond omheen de woningen der monniken en de bijgebouwen
+van het klooster zich groepeeren. Midden op ieder van de beide pleinen staat een klein byzantijnsch kerkje. Een werd op dat
+oogenblik gerestaureerd, en dank zij der vrijgevigheid van den koning kan de restauratie zeer goed geschieden.
+
+</p>
+<p id="d0e644">Lang diende het klooster in troebele tijden als schuilplaats voor de bewoners van het laagland, die in de bergen een toevlucht
+zochten, terwijl het tevens gastvrijheid bood aan reizigers.
+
+</p>
+<p id="d0e646">Toen koning Karel en koningin Elizabeth, aangetrokken door de machtige bekoring en de vreemde po&euml;zie van het woud te Sina&iuml;a,
+voor de eerste maal er een deel van den zomer kwamen doorbrengen, namen zij hun intrek in een der bijgebouwen van het klooster.
+
+</p>
+<p id="d0e648">Eerst na eenige jaarlijksche bezoeken besloten zij in een liefelijk dal achter het klooster een paleisje te bouwen, dat door
+den kunstzin en den goeden smaak der koningin een der juweeltjes van Roemeni&euml; werd. Weldra werd het voorbeeld gevolgd, en
+midden in het bosch verrezen aan alle kanten sierlijke villa's en optrekjes. De regeering bouwde een paar h&ocirc;tels voor reizigers,
+en het begin van Sina&iuml;a was er.
+
+</p>
+<p id="d0e650">Het koninklijk paleis, kasteel Pelesch, heet naar den berg waarop het ligt. Uit de verte gezien, treedt het naar voren uit
+een dicht dennebosch, dat de rooskleurige rotsen van het Bucegi-gebergte kroont. Het prachtige gebouw van steen en hout, waar
+gothische en byzantijnsche elementen in vereenigd zijn, is een harmonieus geheel, met sierlijke torentjes, mooie balcons en
+terrassen, een dichterdroom van de kunstenares Carmen Sylva. Inderdaad, wie Sina&iuml;a noemt, roept dadelijk zich het beeld van
+de vorstin voor oogen, van haar, die dit lustoord in het leven riep. De koningin van Roemeni&euml; is, zooals ieder weet, een dier
+superieure vrouwen, die van kunst, po&euml;zie en melancholie leven. Zij is graag in het woud, kent er alle paden, en om er naar
+hartelust te kunnen droomen, heeft zij zich een hoog verblijf laten inrichten, een huisje, hangend in de boomen hoog op den
+top van een der bergen, die Sina&iuml;a omgeven. Het Nestje der Koningin, zoo noemt men hier die plek. Van daar overziet zij den
+gansenen omtrek.
+
+</p>
+<p id="d0e652">Eenige jaren geleden zag men haar dikwijls met de dames van haar gevolg gekleed in de nationale kleederdracht, die zoo goed
+past bij haar hooge, majestueuse gestalte. Maar de poging, om het bekoorlijke costuum weer in eere te brengen onder de deftige
+dames, heeft niet het succes gehad, die de sierlijke witte, met byzantijnsch borduursel getooide dracht verdiende.
+
+</p>
+<p id="d0e654">De roemeensche dames, minder dichterlijk van aanleg dan haar souvereine, worden bekoord door de parijsche modes, en men ziet
+heel zelden de nationale kleeding meer te Sina&iuml;a. Eigenlijk treft men die alleen aan als historische merkwaardigheid en wel
+vooral op de markt, die des Zondagsmorgens gehouden wordt in de groote laan. Boerinnen spreiden er op het gras langs den weg
+en op de hekken der tuinen de mooie borduursels uit, doorschijnende sluiers, halsdoekjes en lijfjes met rijke patronen en
+andere fraaie toiletartikelen. Sina&iuml;a is eigenlijk een wonderlijke badplaats! Men zou er d&eacute;pendances verwachten van alle groote
+huizen te Boekarest en winkels, waar de elegante dames al haar luimen konden bevredigen, maar er is niets van dat alles.
+
+</p>
+<p id="d0e656">Wij hebben het dorp Sina&iuml;a bekeken. Het bestaat enkel uit een kronkelende, sterk hellende straat. Een gewone kruidenierswinkel
+is er, met een paar winkeltjes van visch en groenten. Te Sina&iuml;a boven vindt ge een kapper, een photograaf en een paar banketbakkers;
+maar artikelen van dagelijksch gebruik kan men er niet krijgen.
+
+</p>
+<p id="d0e658">Wat de bijzondere aantrekkelijkheid van de plaats uitmaakt, zijn de verrukkelijke wandelingen, die men in 't oneindige vari&euml;eren
+kan in de dalen en op de hellingen der bergen. Bij het verlaten van den grooten weg is men dadelijk op goed onderhouden voetpaden,
+die tot in het diepste van het woud voeren, en hier begrijpt men de koninklijke gril van Carmen Sylva; men kan zich niets
+woesters en dichterlijkers en idealers denken. Dit is het maagdelijke woud in den besten zin. Boomen van zes meters in omtrek
+en vijftig meter hoog staan er in grooten getale. Meest zijn het dennen en beuken, die met hun groen de bergen tot groote
+hoogte bedekken.
+
+</p>
+<p id="d0e660">De grond is geheel bedekt met heide en mos. Hier en daar blijven omgevallen stammen op den bodem <span class="pageno"><a id="d0e662"></a>Bladzijde 144</span>liggen, zooals de storm ze velde. De koning, tot wiens domeingoederen het bosch behoort, wil niet, dat iemand eraan raakt.
+
+</p>
+<p id="d0e664">Elk voetpad leidt naar een mooi uitzicht. Het toeval voert ons naar de Promenade der H. Anna aan de grenzen van het woud.
+Boven ons hoofd op een kalen top van rood gesteente, die wel ontoegankelijk lijkt, staat een sierlijk paviljoentje, dat ons
+schijnt uit te tarten. Maar 't is al laat, en het we&ecirc;r is onzeker. Wij durven ons niet verder wagen.
+
+</p>
+<p id="d0e666">Op regendagen is het stil en somber te Sina&iuml;a; maar als de zon schijnt, hoort men overal muziek in de tuinen, militaire muziek
+en Zigeunerliederen, die de echo's wekken van de donkere bergen.
+
+</p>
+<p id="d0e668"></p>
+<div id="d0e669" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-144.jpg" alt="Een der twee binnenplaatsen van het klooster te Sina&iuml;a."></p>
+<p class="figureHead">Een der twee binnenplaatsen van het klooster te Sina&iuml;a.</p>
+</div><p>
+
+</p>
+<p id="d0e673">Het kroondomein heeft overal een goeden invloed op de boerenbevolking. Door de vele scholen, die het bestuur der domeinen
+opricht, ook vak- en landbouwscholen, worden de boeren op de hoogte gebracht van een rationeele manier om den grond te bebouwen
+en gebruik te maken van machines en andere verbeteringen. Zij krijgen onderricht in de behandeling van het vee en van allerlei
+aanplantingen. Alle pogingen worden door de kroon in het werk gesteld voor de verheffing van den boerenstand.
+
+</p>
+<p id="d0e675">In den loop zijner regeering heeft de koning veel wegen laten aanleggen, en hij heeft daarbij dikwijls een beroep gedaan op
+buitenlandsche ingenieurs, ook voor den aanleg van spoorwegen. Niets wordt verwaarloosd, wat den boer vooruit kan brengen
+en hem in staat stelt zijn woning gezonder en zijn leven rijker te maken. Maar de slavernij heeft diepe sporen nagelaten,
+en al zijn sommige streken, vooral die tusschen Predeal en Boekarest, krachtig ontwikkeld, aan de bergachtige randen van Roemeni&euml;
+is de bevolking nog niet veel verder gekomen, dan zij was onder de turksche heerschappij.
+
+</p>
+
+
+
+
+
+
+
+<pre>
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of In Roemeni&euml;, by Th. Hebbelynck
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK IN ROEMENIEuml; ***
+
+***** This file should be named 13869-h.htm or 13869-h.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        https://www.gutenberg.org/1/3/8/6/13869/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the PG Distributed Proofreaders Team
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations.  To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
+*** END: FULL LICENSE ***
+
+
+
+</pre>
+
+</body>
+</html>
diff --git a/13869-h/images/p1906-121.jpg b/13869-h/images/p1906-121.jpg
new file mode 100644
index 0000000..2b06909
--- /dev/null
+++ b/13869-h/images/p1906-121.jpg
diff --git a/13869-h/images/p1906-124-1.jpg b/13869-h/images/p1906-124-1.jpg
new file mode 100644
index 0000000..4694833
--- /dev/null
+++ b/13869-h/images/p1906-124-1.jpg
diff --git a/13869-h/images/p1906-124-2.jpg b/13869-h/images/p1906-124-2.jpg
new file mode 100644
index 0000000..132d241
--- /dev/null
+++ b/13869-h/images/p1906-124-2.jpg
diff --git a/13869-h/images/p1906-125.jpg b/13869-h/images/p1906-125.jpg
new file mode 100644
index 0000000..bad6c52
--- /dev/null
+++ b/13869-h/images/p1906-125.jpg
diff --git a/13869-h/images/p1906-128.jpg b/13869-h/images/p1906-128.jpg
new file mode 100644
index 0000000..0e62900
--- /dev/null
+++ b/13869-h/images/p1906-128.jpg
diff --git a/13869-h/images/p1906-129-1.jpg b/13869-h/images/p1906-129-1.jpg
new file mode 100644
index 0000000..e60cdad
--- /dev/null
+++ b/13869-h/images/p1906-129-1.jpg
diff --git a/13869-h/images/p1906-129-2.jpg b/13869-h/images/p1906-129-2.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9815982
--- /dev/null
+++ b/13869-h/images/p1906-129-2.jpg
diff --git a/13869-h/images/p1906-132.jpg b/13869-h/images/p1906-132.jpg
new file mode 100644
index 0000000..bc21bd2
--- /dev/null
+++ b/13869-h/images/p1906-132.jpg
diff --git a/13869-h/images/p1906-133.jpg b/13869-h/images/p1906-133.jpg
new file mode 100644
index 0000000..2a4aeed
--- /dev/null
+++ b/13869-h/images/p1906-133.jpg
diff --git a/13869-h/images/p1906-136.jpg b/13869-h/images/p1906-136.jpg
new file mode 100644
index 0000000..af40ec6
--- /dev/null
+++ b/13869-h/images/p1906-136.jpg
diff --git a/13869-h/images/p1906-137.jpg b/13869-h/images/p1906-137.jpg
new file mode 100644
index 0000000..54efa45
--- /dev/null
+++ b/13869-h/images/p1906-137.jpg
diff --git a/13869-h/images/p1906-140.jpg b/13869-h/images/p1906-140.jpg
new file mode 100644
index 0000000..0e6ba22
--- /dev/null
+++ b/13869-h/images/p1906-140.jpg
diff --git a/13869-h/images/p1906-141.jpg b/13869-h/images/p1906-141.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f58687a
--- /dev/null
+++ b/13869-h/images/p1906-141.jpg
diff --git a/13869-h/images/p1906-144.jpg b/13869-h/images/p1906-144.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d231f03
--- /dev/null
+++ b/13869-h/images/p1906-144.jpg
diff --git a/13869-h/style/amazonia.css b/13869-h/style/amazonia.css
new file mode 100644
index 0000000..f3a05a3
--- /dev/null
+++ b/13869-h/style/amazonia.css
@@ -0,0 +1,26 @@
+/* amazonia.css -- color scheme Amazonia, for use with Gutenberg stylesheet */
+
+body
+{
+	background:  #FFFFF5; /* #FFFFF5; very light green */
+}
+
+body, a.hidden
+{
+	color: black;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6, .noteref, span.leftnote, p.legend, hr.noteseparator
+{
+	color: #880000; /* #880000; brownish red */
+}
+
+.navline, span.rightnote, span.pageno, span.lineno
+{
+	color: #808000; /* #808000;  olive green */
+}
+
+a.navline:hover, a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+	color: red;
+}
diff --git a/13869-h/style/arctic.css b/13869-h/style/arctic.css
new file mode 100644
index 0000000..63bc14d
--- /dev/null
+++ b/13869-h/style/arctic.css
@@ -0,0 +1,33 @@
+/* arctic.css -- color scheme Arctic, for use with Gutenberg stylesheet */
+
+body
+{
+	background:  #FFFFFF;
+	font-family: Times, serif;
+}
+
+body, a.hidden
+{
+	color: black;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6
+{
+	color: #001FA4;
+	font-family: Arial, sans-serif;
+}
+
+.figureHead, .noteref, span.leftnote, p.legend
+{
+	color: #001FA4;
+}
+
+.navline, span.rightnote, span.pageno, span.lineno
+{
+	color: #AAAAAA;
+}
+
+a.navline:hover, a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+	color: red;
+}
diff --git a/13869-h/style/borneo.css b/13869-h/style/borneo.css
new file mode 100644
index 0000000..51cc9bc
--- /dev/null
+++ b/13869-h/style/borneo.css
@@ -0,0 +1,26 @@
+/* borneo.css -- color scheme Borneo, for use with Gutenberg stylesheet */
+
+body
+{
+	background:  #FFFFEE; /* #FFFFEE;  light yellowish brown */
+}
+
+body, a.hidden
+{
+	color: black;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6, .noteref, span.leftnote, p.legend
+{
+	color: #880000; /* #880000; brownish red */
+}
+
+.navline, span.rightnote, span.pageno
+{
+	color:  #AC8D70; /* #AC8D70; sepia */
+}
+
+a.navline:hover, a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+	color: #D25C00; /* #D25C00; orange brown */
+}
\ No newline at end of file
diff --git a/13869-h/style/gutenberg.css b/13869-h/style/gutenberg.css
new file mode 100644
index 0000000..c780361
--- /dev/null
+++ b/13869-h/style/gutenberg.css
@@ -0,0 +1,387 @@
+/* 
+	gutenberg.css --- A stylesheet for HTML in gutenberg HTML files
+
+	Jeroen Hellingman
+
+	This file is hereby irrevocably dedicated to the Public Domain.
+*/
+
+
+/*
+body - body of html page; define overall properties
+*/
+
+body
+{
+	line-height: 1.44em;
+	font-family: times, serif;
+	font-size: 1em;
+	font-weight: normal;
+	margin: 1.58em 16% 1.58em 16%; 
+	width: auto;
+	letter-spacing: normal;
+	text-transform: none;
+	word-spacing: normal;
+	font-size-adjust: 0.58;
+}
+
+/* title Page headers */
+
+h2.docImprint, h1.docTitle, h2.byline
+{
+	text-align: center;
+}
+
+h2.byline
+{
+	font-size: 1.14em;
+	line-height: 2em;
+	font-weight: normal;
+}
+
+span.docAuthor
+{
+	font-size: 1.44em;
+	font-weight: bold;
+}
+
+h2.docImprint
+{
+	font-size: 1.14em;
+	font-weight: normal;
+}
+
+/*
+
+h1..h5 headers
+
+class
+	sub		subtitle	
+
+*/
+
+h1
+{
+	font-family: helvetica, sans-serif;
+	font-size: 2em; 
+	font-style: normal; 
+	font-weight: 600; 
+	letter-spacing: normal; 
+	text-decoration: none; 
+	text-transform: none; 
+	word-spacing: normal; 
+	font-size-adjust: .4;
+
+	line-height: 1.5em;
+
+	margin-bottom: 0.33em; 
+	margin-top: 1.33em; 
+}
+
+h2
+{
+	font-family: helvetica, sans-serif;
+	font-size: 1.44em; 
+	line-height: 1.2em;
+
+}
+
+h3
+{
+	font-family: helvetica, sans-serif;
+	font-size: 1.2em; 
+	line-height: 1.2em;
+}
+
+h4
+{
+	font-family: helvetica, sans-serif;
+	font-size: 1.0em; 
+	font-weight: 400; 
+	line-height: 1.0em;
+}
+
+h5
+{
+	font-family: helvetica, sans-serif;
+	font-size: 1.0em; 
+	font-style: italic;
+	font-weight: 400; 
+	line-height: 1.0em;
+}
+
+
+/*
+p -- paragraph
+
+class
+	initial		initial paragraph of chapter, i.e. no indentation
+	argument	argument, the list of topics at the head of a chapter
+	note		footnote
+	quote		quoted material, like blockquote
+	stb		small thematic break
+	mtb		medium thematic break
+	ltb		large thematic break
+	navline		navigation line
+	figure		figure, plate, illustration
+	legend		legend with figure, plate, or other type of illustration
+*/
+
+p
+{
+	text-indent: 0em;
+}
+
+p.poetry
+{
+	margin: 0em 10% 1.58em 10%;
+	/* font-style: italic; */
+}
+
+p.initial
+{
+	text-indent: 0em;
+}
+
+p.argument, p.note
+{
+	text-indent: 0em;
+	font-size: 0.8em;
+	line-height: 1.2em;
+}
+
+p.argument
+{
+	margin: 1.58em 10% 1.58em 10%;
+}
+
+p.quote
+{
+	font-size: 0.9em;
+	line-height: 1.3em;
+	margin: 1.58em 5% 1.58em 5%;
+}
+
+div.blockquote
+{
+	font-size: 0.9em;
+	line-height: 1.3em;
+	margin: 1.58em 5% 1.58em 5%;
+}
+
+div.notetext
+{
+	font-size: 0.9em;
+	line-height: 1.3em;
+}
+
+div.divFigure
+{
+	text-align: center;
+}
+
+p.figureHead
+{
+	text-align: center;
+}
+
+p.figure, p.legend
+{
+	text-align: center;
+}
+
+p.legend
+{
+	font-size: 0.9em;
+	margin-top: 0;
+}
+
+p.navline
+{
+	text-indent: 0em;
+	text-align: center;
+	font-size: 0.7em;
+	font-family: helvetica, sans-serif;
+	margin-top: 0em;
+	margin-bottom: 0em;
+}
+
+p.smallprint, li.smallprint
+{
+	font-size: 0.8em;
+	line-height: 1.1em;
+	color: #666666;
+}
+
+/* Special cases for Filipino Riddles */
+
+
+p.question
+{
+	text-align: left;
+	margin-bottom: 0em;
+}
+
+p.answer
+{
+	text-align: right;
+	margin-top: 0em;
+}
+
+p.explanation
+{
+	margin-left: 0.9em;
+	margin-right: 0.9em;
+	font-size: smaller;
+}
+
+
+/*
+// span -- used for special effects in formatting.
+//
+// class
+//	 leftnote	note in the left margin
+//	 rightnote	note in the right margin
+//	 pageno		page number, inserted at location of original page break.
+//
+// Note that the positioning only works properly in IE 5.0.
+*/
+
+span.leftnote 
+{
+	position:absolute;
+	left:1%;
+	height:0em;
+	width:14%;
+	font-size:0.8em; 
+	text-indent: 0em;
+	line-height: 1.2em;
+}
+
+span.rightnote, span.pageno
+{
+	position:absolute;
+	left:86%;
+	height:0em;
+	width:14%;
+	text-align:right;
+	text-indent:0em;
+	font-size:0.8em; 
+	line-height: 1.2em;
+}
+
+span.lineno
+{
+	position: absolute;
+	left: 12%;
+	height: 0em;
+	width: 12%;
+	text-align: right;
+	text-indent: 0em;
+	font-size: 0.6em; 
+	line-height: 1em;
+	font-style: normal;
+}
+
+.Greek
+{
+	font-family: Gentium, Arial Unicode MS, serif;	/* font that supports classical Greek */
+}
+
+.Arabic
+{
+	font-family: Arial Unicode MS, sans-serif;	/* font that supports Arabic */
+}
+
+.letterspaced
+{
+	letter-spacing: 0.2em;
+}
+
+span.smallcaps
+{
+	font-variant: small-caps;
+}
+
+/*
+a -- anchor
+
+class
+  offsite
+  gloss	glossary entry; should be less visible
+  noteref	(foot) note reference.
+  hidden
+  navline
+*/
+
+a.navline
+{
+	text-decoration: none;
+}
+
+a.navline:hover
+{
+	text-decoration: none;
+}
+a.hidden:hover
+{
+	text-decoration: none;
+}
+a.noteref:hover
+{
+	text-decoration: none;
+}
+
+a.noteref
+{
+	text-decoration: none;
+	font-size: 0.7em;
+	vertical-align: super;
+}
+
+a.hidden
+{
+	text-decoration: none;
+}
+
+hr
+{
+	width: 100%;
+	height: 1px;
+	color: black;
+}
+
+hr.noteseparator
+{
+	width: 25%;
+	height: 1px;
+	text-align: left;
+}
+
+/*
+// ol ul -- ordered list, unordered list
+//
+// class
+//	toc	table of contents
+*/
+
+
+/*
+// li -- list item
+//
+// class
+//	toc_h1	table of contents h1
+//	toc_h2
+
+// table -- table
+*/
+
+table.navline
+{
+	font-size: 0.7em;
+	font-family: 'TITUS Cyberbit Basic', helvetica, sans-serif;
+	margin-top: 0em;
+	margin-bottom: 0em;
+	margin-top: 0em;
+	margin-bottom: 0em;
+}
diff --git a/13869-h/style/print.css b/13869-h/style/print.css
new file mode 100644
index 0000000..764ba41
--- /dev/null
+++ b/13869-h/style/print.css
@@ -0,0 +1,36 @@
+/* 
+	print.css --- A stylesheet for HTML in gutenberg HTML files, optimized for printing.
+
+	Jeroen Hellingman
+
+	This file is hereby irrevocably dedicated to the Public Domain.
+*/
+
+body
+{
+	font-family: Gentium, Times New Roman, serif;
+	margin: 12pt 1cm 12pt 1cm; 
+	font-size: 11pt;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5
+{
+	color: black;
+	font-family: Gentium, Times New Roman, serif;
+}
+
+.figureHead, .noteref, span.leftnote, p.legend, .navline, span.rightnote, span.pageno, span.lineno
+{
+	color: black;
+}
+
+a, a.navline:hover, a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+	color: black;
+	text-decoration: none;
+}
+
+span.pageno
+{
+	font-size: 6pt;
+}
\ No newline at end of file
diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt
new file mode 100644
index 0000000..6312041
--- /dev/null
+++ b/LICENSE.txt
@@ -0,0 +1,11 @@
+This eBook, including all associated images, markup, improvements,
+metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be
+in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES.
+
+Procedures for determining public domain status are described in
+the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org.
+
+No investigation has been made concerning possible copyrights in
+jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize
+this eBook outside of the United States should confirm copyright
+status under the laws that apply to them.
diff --git a/README.md b/README.md
new file mode 100644
index 0000000..3fd19ba
--- /dev/null
+++ b/README.md
@@ -0,0 +1,2 @@
+Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for
+eBook #13869 (https://www.gutenberg.org/ebooks/13869)
diff --git a/old/13869-8.txt b/old/13869-8.txt
new file mode 100644
index 0000000..4f16839
--- /dev/null
+++ b/old/13869-8.txt
@@ -0,0 +1,2251 @@
+The Project Gutenberg EBook of In Roemenië, by Th. Hebbelynck
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: In Roemenië
+
+Author: Th. Hebbelynck
+
+Release Date: October 26, 2004 [EBook #13869]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK IN ROEMENIË ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the PG Distributed Proofreaders Team
+
+
+
+
+
+
+
+In Roemenië.
+
+Naar het Fransch van Th. Hebbelynck.
+
+
+
+I.
+
+Van Boeda-Pest naar Pétrozény.--Een stukje geschiedenis.--Het dal van
+de Jiul.--De Bojaren en de Zigeuners.--De markt van Targa Jiu.--Het
+klooster Tismana.
+
+
+"Zijn de heeren ingenieurs?"
+
+"Pardon, mevrouw."
+
+"Inspecteurs van het boschwezen?"
+
+"Ook dat niet; wij zijn gewone reizigers."
+
+"Toeristen? Hier in Roemenië, en zonder dat er eenig voordeel van te
+halen is?"
+
+"Geen ander dan de voldoening, interessante zeden en gebruiken waar
+te nemen, een mooi land te bewonderen en er aangename herinneringen
+uit mee te nemen."
+
+Zoo ongeveer werden wij op een dag ondervraagd door een deftige dame,
+vrouw van een roemeensch generaal, die op een bekoorlijk plaatsje
+midden in het bergland van Walachije en villégiature was. Uit het
+gesprek blijkt wel, dat de toeristen tot nu toe Roemenië nog onbezocht
+hebben gelaten, en dat noch de Alpenclub, noch de agentschappen van
+Cook beslag hebben gelegd op de mooie bosschen van de Karpathen en
+de schilderachtige dalen, die van daar naar de Donau loopen.
+
+Wij deden onze reis in de maand Augustus 1901. Eerst hebben wij het
+nog primitieve gedeelte van Roemenië doorreisd, dat tot in deze laatste
+jaren bijna precies gelijk gebleven is, als het twintig eeuwen geleden
+was en dat te vinden is in de bergstreken van Walachije. Vervolgens
+hebben wij een bezoek gebracht aan het moderne Roemenië, dat een
+industrieel land is, tegelijk met het nieuwe régime ontstaan en
+waarvan Boekarest de ziel is en het middelpunt.
+
+De kunst heeft in Roemenië door de eeuwen heen slechts zeer zwakke
+sporen achtergelaten. Alle oude herinneringen, die men zou verwachten
+in een door de Romeinen gekolonizeerd land, zijn vernietigd geworden
+door den stroom van barbaren, die telkens over deze provinciën werd
+uitgegoten in de volgende twaalf eeuwen en die alles heeft weggevaagd
+en meegenomen. Alleen een paar kloosters, die in de Middeleeuwen onder
+de vorsten of woiwoden gebouwd werden en waarvan dat van Curte de Arges
+het beroemdste is, trekken tegenwoordig nog de aandacht. Maar de groote
+aantrekkelijkheid voor den reiziger is gelegen in het landschap, dat
+dikwijls grootsch en altijd poëtisch is, verder in de originaliteit
+der kleederdrachten en in de zeden der bewoners.
+
+Wij vertrekken van Boeda-Pesth naar ons doel. Die stad, de heerlijke
+hoofstad van Hongarije, neemt sedert 1896 een plaats in onder de
+schoonste steden van Europa. Er werd in dat jaar door een schitterende
+tentoonstelling en door de inwijding van veel monumentale gebouwen
+o.a. het Parlementsgebouw feest gevierd ter eere van het duizendjarig
+bestaan van Hongarije. Het was tien eeuwen geleden, dat de Magyaren
+onder Arpad het land vermeesterden.
+
+Bij het verlaten van Boeda-Pesth voert de trein ons door de
+vruchtbare vlakten van Hongarije, tusschen velden van blonde maïs,
+die eindeloos ver zich uitstrekken. Reusachtige bergen van koren zijn
+om de boerenhoeven gegroepeerd, waar dorschmachines aan het werk zijn,
+en waar men groote scharen arbeiders en arbeidsters, in 't wit gekleed,
+bezig kan zien. Verderop zagen wij tallooze kudden ossen met groote,
+wijd uitstaande horens; daarna varkens met lang krullend, zijdeachtig
+haar, die er onder zulk een vacht allerkoddigst uitzagen en die men,
+in de verte gezien, voor schapen zou houden.
+
+In die hongaarsche vlakten kregen wij in de buurt van Arad voor
+de eerste maal tamme buffels onder de oogen. Terwijl de ossen
+in melancholieke stemming in de wei liepen, waren de buffels met
+welbehagen bezig, een bad te nemen in het lauwe water der rivier. Die
+dieren worden op hoogen prijs gesteld in Hongarije en Roemenië. Hun
+melk is uitstekend; ze zijn gehard tegen vermoeienis, kunnen even
+goed als ossen worden gespannen voor de karren en wagens der boeren,
+maar zijn uiterst gevoelig, zoowel voor warmte als voor koude, hebben
+in den zomer zeer veel noodig en moeten in den winter in speciaal
+voor hen bestemde stallen een onderkomen vinden. In Transsylvanië en
+in Roemenië, waar de winters streng zijn, stalt men ze dan ook onder
+de boerenhuizen in goed beschutte kelders.
+
+Dit gedeelte van Hongarije, het gebied der poeszta's, is zeer dun
+bevolkt; maar de grond is er wel vruchtbaar en wordt goed bebouwd. De
+boerenhoeven zijn niet talrijk, maar er behooren uitgestrektheden
+land bij. Men doet er aan den grooten landbouw in elken zin des woords.
+
+Maar daar zijn we bij de grenzen van de vlakte: we naderen de wouden
+van Transsylvanië. Te Piski, waar wij onze eerste indrukken krijgen
+van de woeste bergbewoners, die wij eenige dagen lang van dichtbij
+zullen kunnen waarnemen, verlaten wij den grooten weg, om in het
+echte bergland door te dringen en dat deel der zuidelijke Karpathen te
+bestijgen, dat in zijn geheele lengte slechts één enkelen natuurlijken
+doorgang biedt, namelijk de IJzeren Poort. Hoe hooger men komt, des
+te armoediger zien de boerenhuizen eruit. Het zijn allen huizen van
+leem, gedekt met wat riet of droge maïsstengels, en gegroepeerd om
+sjofele kerken, geheel van hout opgetrokken. Weldra verdwijnt ieder
+spoor van menschelijke woningen, en de weg neemt een echt grootsch
+karakter aan. Het leek wel een chaos, waar wij doorheen moesten.
+
+De eene tunnel volgde op den anderen, en tegen de hellingen der rotsen
+waren met groote koenheid wegen in de bergen uitgehouwen. Het is
+avond geworden, als wij stil houden op enkele schreden afstands van
+de roemeensche grens in een gebied, waar steenkolen gevonden worden,
+en waar zich rotsen van 2500 M. verheffen. Wij zijn te Pétrozény. De
+stad ligt op eenigen afstand van het station. Slechts twee of drie
+fiacres, die dadelijk bezet zijn, staan er ter beschikking van de
+reizigers, en als een onbekende niet de buitengewone beleefdheid had
+gehad, om zeer gracieus zijn rijtuig aan te bieden, zouden wij den
+weg te voet hebben moeten gaan.
+
+Twintig minuten, in vluggen draf door onze paarden afgelegd, en daar
+zijn we op het groote plein tegenover het voornaamste hôtel van de
+plaats, waar een vroolijk concert wordt gegeven ten genoegen van de
+élite der inwoners.
+
+Tegen twee uur in den morgen worden wij met schrik wakker door geroep
+en kreten van wanhoop. Een reuzenvlam stijgt boven het groote plein
+omhoog. Een zigeunertent, tegen het hotel aangebouwd, is aan het
+branden.
+
+Reeds wordt de achtertrap van het hôtel bedreigd, en het personeel
+stapelt, zonder er aan te denken, dat de reizigers gewekt moeten
+worden, de corridors vol met kasten, matrassen en tapijten. Met
+groote moeite banen wij ons een weg er doorheen, om het binnenplein
+te bereiken, waar wij veilig zijn voor de hitte van het vuur.
+
+De bevolking van Pétrozény is voor een groot deel roemeensch. Maar
+daar het een industriëele stad is, zijn een menigte vreemde elementen
+zich onder de oorspronkelijke bevolking komen mengen. Daarom ziet
+men er naast de frissche en sierlijke roemeensche kleederdrachten
+een menigte menschen, wier kleeding van geen bepaalde nationaliteit is.
+
+Het stadje is in 't minst niet origineel. Huizen van steen en andere,
+van leem opgetrokken, wisselen met houten huizen af, en uit elken
+gevel steken palen naar buiten, waaraan allerlei zaken heen en weer
+schommelen, hier een uithangbord, daar schapenhuiden, braadpannen,
+worsten, zelfs hemden. Het is een echte étalagewedstrijd.
+
+Pétrozény heeft een onzindelijk voorkomen. De bewoners hebben geen
+andere coquetterie dan die van hun gesteven wit linnen. Bij de mannen
+zijn broek en overhemd van verblindende witheid, en de vrouwen dragen
+onberispelijke jakjes en sluiers. Alleen de Zigeuner veroorlooft
+zich linnen van twijfelachtige tint, en ik acht het niet onmogelijk,
+dat hij zijn onderkleêren pas aflegt als zij het afleggen, dat is,
+als ze in lompen uiteenvallen. Het inwendige der woningen ontbeert
+alle gerief. Deze menschen kennen zoo weinig behoeften, dat zij
+volstrekt geen begrip hebben van de rechtmatige eischen der weinige
+vreemdelingen, die onder hen verzeild raken.
+
+Het marktplein vertoont een zeer eigenaardige soort van drukte. Men
+krijgt den indruk van op een groote boerderij te zijn. De ganzen en de
+varkens hebben er burgerschapsrechten; de laatste zijn er in allerlei
+verscheidenheden. Er zijn witte, zwarte en rossige in allerlei nuances
+en allerlei grootte, naarmate zij tot het moldavische of servische
+ras behooren, of moerasvarkens zijn, zooals men zooveel aantreft in
+de buurt van de Donau. Die belangwekkende dieren leven in vrijheid
+en zoeken eikels in de naburige eikenbosschen, waarmee de naburige
+hoogten bedekt zijn.
+
+Volgens de statistische opgaven van het Ministerie van Financiën
+bestond de bevolking van Roemenië in 1894 uit vier millioen
+inwoners. Maar de berekeningen van den heer Stoerdza, die, naar men
+zegt, nauwkeuriger zijn, komen voor dienzelfden tijd tot 6100000
+inwoners.
+
+De geschiedenis van het roemeensche volk is die van een ongelukkige
+natie, die door onderdrukking, oorlogen en lijfeigenschap alle
+initiatief heeft verloren, een volk, welks verstand en wilskracht
+afgestompt zijn onder de eeuwenlange heerschappij der Turken.
+
+Het tegenwoordige Roemenië, dat is Walachije, Moldavië en Dobroedsja,
+neemt de plaats in van het oude Dacië, dat door Trajanus op het eind
+der eerste eeuw van de christelijke jaartelling veroverd werd. Daar
+het land zeer dun bevolkt was ten gevolge van de vele oorlogen, bracht
+Trajanus er romeinsche kolonisten heen, die zich vermengden met de
+oorspronkelijke bevolking en het nog tegenwoordig bestaande ras der
+Daco-Romeinen of der Roemenen deden ontstaan. Later trekken Gothen,
+Hunnen, Bulgaren, Hongaren, Tartaren beurtelings door het oude Dacië,
+dat zij verwoesten en plunderen, en terwijl veel van die Daco-Romeinen
+over de Karpathen gaan en in Transsylvanië een schuilplaats vinden,
+stemt de andere helft van de jonge natie er na een wanhopigen strijd
+in toe, het terrein, dat zij den anderen niet weer kan afhandig maken,
+voortaan met hen te deelen.
+
+In de 13_de_ eeuw overvallen de Tartaren Hongarije en
+Transsylvanië. Vluchtend voor hun barbaarsche horden, besluiten de
+Daco-Romeinen, die in Transsylvanië een toevlucht hadden gezocht,
+tot een nieuwen uittocht. Zij trekken opnieuw de Karpathen over en
+keeren naar hun vroeger vaderland terug. Radu-Negru, dat is Rudolf de
+Zwarte, hoofd der kolonne van Togaras, vestigt zich te Kampolung en
+wordt de eerste woiwode van Walachije, terwijl een ander hoofd, Bogdan
+geheeten, zich laat uitroepen tot woiwode van Moldavië. Zoo ontstonden
+de beide onafhankelijke romaansche of roemeensche vorstendommen,
+maar de onafhankelijkheid was niet van langen duur.
+
+In 1393 wordt Walachije en in 1511 Moldavië een vazalstaat van de
+Turken. In den aanvang worden die provincies geregeerd door inlandsche
+hoofden onder de suzereiniteit van de sultans in Byzantium; maar in
+de 18_de_ eeuw zonden dezen er vreemde vorsten heen, gekozen uit de
+machtige grieksche financiers van Konstantinopel. Dat is de tijd der
+Fanarioten van 1716 tot 1822. Zij heeten naar Fanar, een wijk van het
+oude Konstantinopel, waar na de verovering door de Turken de Grieken
+bleven wonen. Bij hun troonsbestijging moesten de fanariotische
+vorsten buiten de gewone jaarlijksche schatting nog een belangrijke
+som aan de Porte opbrengen. Van toen af ging de bevolking gebukt
+onder zware lasten, en terwijl zij in naam haar vrijheid behield,
+werd zij op onmenschelijke wijze uitgezogen.
+
+In 1820 echter werd de Roemeniër het juk moede; hij ontwaakte uit zijn
+dofheid en stond op tegen den sultan, eischend met een geestkracht,
+waartoe men hem niet in staat zou hebben geacht, zijn eigen inlandsch
+bestuur terug te erlangen, hetgeen geschiedde. Die vorsten wisten het
+nationaal gevoel te doen herleven, en na den Krimoorlog verwierven zij
+voor de roemeensche provinciën een betrekkelijke onafhankelijkheid,
+gewaarborgd door de mogendheden, die het verdrag van Parijs in 1856
+hadden geteekend.
+
+De vereeniging der provinciën werd in 1861 afgekondigd, en kolonel
+Couza werd tot vorst gekozen onder den naam Alexander-Jan I. Samen
+met zijn ministers kondigde hij tegelijkertijd de secularisatie van
+de kloosters af, die een vierde deel van al het grondgebied bezaten,
+en de afschaffing der slavernij van de boeren. Maar in 1866 werd hij
+gedwongen, afstand te doen van den troon, en de Kamers riepen, nadat
+zij tevergeefs een beroep hadden gedaan op Zijne Hoogheid den graaf van
+Vlaanderen, prins Karel van Hohenzollern tot vorst van Roemenië uit.
+
+Bij zijn troonbestijging moest alles van voren af aan worden
+opgebouwd. De steden leverden een schouwspel van volslagen armoede
+op. Overal heerschten omkooping en diefstal. De vorst hield zich dan
+ook van het begin af bezig met de reorganisatie van de verschillende
+takken van staatsdienst, en in 1877, tijdens den turksch-russischen
+oorlog, was Roemenië reeds met groote schreden vooruitgegaan en kon
+een machtige steun zijn voor Rusland.
+
+Het werd maar kaaltjes beloond voor zijn edelmoedige hulp. Men
+gaf Dobroedsja met de haven Constanza; maar in ruil moest Roemenië
+dat deel van Bessarabië afstaan, dat in 1856 verkregen was, en waar
+Rusland al sinds langen tijd een begeerig oog op hield gevestigd. Het
+is waar, dat tevens de volledige onafhankelijkheid van Roemenië door
+de verschillende europeesche staten werd erkend, en in 1881 verkreeg
+vorst Karel van Hohenzollern den titel van koning van Roemenië.
+
+In dit geschiedverhaal wordt de uittocht van Fogaras door verschillende
+schrijvers tegengesproken. Zij houden vol, dat Radu-Negru slechts een
+legendarische persoonlijkheid is. Volgens hen zouden Tugomer Bassarab,
+die een dynastie in Walachije stichtte en zijn zoon Alexander Bassarab,
+die het volk van herders in een zelfbewuste, onafhankelijke natie
+herschiep, de grondleggers van den staat zijn.
+
+Wij betreden Walachije langs den nieuwen weg, die door de Karpathen
+leidt en te Targu Jiul uitkomt. Daarna, als wij ons successievelijk
+hebben opgehouden in de kloosters van Tismana, Horezu, Curtea de Arges
+en Kampolung, begeven we ons naar Boekarest, de hoofdstad van Roemenië,
+van waar we een bezoek zullen brengen aan het petroleumgebied van
+Doftana en aan de mijnen van steenzout van Slanic. Wij zullen den
+tocht besluiten met Sinaïa, de poëtische residentie van Roemenië's
+souvereinen.
+
+Tegenwoordig reist men in Roemenië nog per victoria, met twee, drie
+of vier paarden bespannen. Onder de kap is een ruime bergplaats voor
+alles, wat men kan noodig hebben onderweg, en er hangt een emmer aan,
+om den paarden te drinken te geven, want al die dingen kan men onderweg
+niet krijgen. De zak met maïs, waaruit de paarden gevoerd worden, die
+maïs in plaats van haver krijgen, bevindt zich naast den koetsier. De
+laatste neemt ook rijkelijk voorraad mee en is dan eindelijk wel zoo
+goed, uwe bagage op te laden.
+
+De paarden zijn vlug en opgewekt en bestand tegen groote
+vermoeienis. Zij leggen 80, soms zelfs 100 kilometer per dag af en 10
+kilometer per uur. De koetsiers hebben een eigen, bijzondere manier
+van hen aan te zetten, door de zweepslagen te doen vergezellen door
+woeste, zeer eigenaardige geluiden.
+
+Voor vijf-en-twintig jaar was de victoria in het land onbekend; men
+reisde enkel met de _birdj_, het nationale voertuig, dat nu nog bij
+de boeren in gebruik is. Het is een kist van houten latten zonder
+veêren op vier wielen, aan de achterzijde is de onvermijdelijke bak
+voor berging en een groote huif is er overheen gespannen, ondersteund
+door breede hoepels. Door een smalle, lage opening stapt men er binnen
+en heeft daar dan als zitplaats zijn eigen bagage of een hoop hooi.
+
+Het dal der Jiul, dat bij 't vertrek uit Pétrozény voor ons open ligt,
+werd langen tijd voor volkomen onbruikbaar gehouden, want zelfs de
+bergbewoners beschouwden het als onbegaanbaar, en om over dit deel
+der Karpathen heen te komen, gaven zij nog ondanks de hinderpalen van
+allerlei aard, de voorkeur aan het ruwe pad over den Vulkaan-pas. Maar
+door groote en vernuftige werken, voor 't meerendeel aangelegd door
+belgische ingenieurs, loopt er thans een der mooiste wegen door en
+een der veiligste uit de zuidelijke Karpathen.
+
+Men rijdt er door een nauwe spleet, met aan beide zijden hooge bergen,
+die van boven volkomen kaal zijn en die in de lagere gedeelten met
+groote, nog niet geëxploiteerde bosschen zijn bedekt, waardoor de
+bergen een prachtig maar somber aanzien krijgen. Heel in de diepte van
+de kloof stuwt de hongaarsche Jiul, gevoed met de roemeensche rivier
+van dien naam, haar onstuimig water tusschen al de hindernissen door,
+die in de rotsachtige bedding in den weg komen. Nu eens in het nauw
+gebracht tusschen rotswanden, schuimt en bruist en springt de rivier
+voort; dan weer breidt zij zich rustig uit te midden van het groen,
+dat tot het water voortloopt.
+
+Soms is de rivier zoo woedend, dat zij een stuk van den nieuwen,
+met groote kosten aangelegden weg met zich mee sleurt. Men kan in
+West-Europa zich geen denkbeeld maken van dat snelle wassen der
+rivieren, en het komt niet alleen in de lente voor, als de sneeuw op
+de bergen smelt, maar ook in het hartje van den zomer.
+
+De weg is wel niet te vergelijken bij de wonderschoone wegen in
+Zwitserland, maar hij roept de herinnering wakker aan de mooiste dalen
+van Schwarzwald en Jura en heeft nog woester, grootscher karakter.
+
+Dicht bij den uitgang van het dal staat in een omheinde ruimte het
+nederige klooster Naïch. Dat witte kloostertje, waarvan het aardige
+kerkje met de driedeelige vensters van buiten aan alle kanten met
+mooie fresco's is versierd, wordt op 't oogenblik nog door enkele
+monniken bewoond.
+
+Weldra worden de bergen lager en staan verder uiteen. De Jiul, die
+niet langer door rotsen beperkt wordt, stroomt door een bedding, die
+tienmaal te breed is voor haar wateren, en de wouden verdwijnen, om
+plaats te maken voor gewoon bouwland. Eerst nadat wij dertig kilometer
+hadden afgelegd, ontdekten wij enkele houten huisjes met puntige daken
+op zijn Turksch en bedekt met planken van berkenhout. Hoe armoedig ze
+ook mogen wezen, alle huisjes zijn van elkander afgescheiden en zijn
+door een schutting omgeven. In Roemenië zijn, evenals in de meeste
+oostersche landen, levende hagen onbekend. Men maakt afsluitingen
+van planken of palen, van doode takken of van rijswerk. Die kleine
+boerenhoeven hebben, al zien ze er ook nog zoo ellendig uit, toch een
+echte verbetering gebracht in het lot van den Roemeniër. Hij heeft
+thans een eigen huis, een stal, een maïszolder, een varkenshok, terwijl
+hij te voren eeuwen lang onder de heerschappij der Bojaren gewoond
+heeft in holen, die twee meter diep in den grond waren uitgegraven
+en onder een dak van rijswerk met aardkluiten belegd. Voor elk van
+deze woningen ligt nu een veranda, waar het gezin des zomers slaapt,
+omdat de groote hitte het huis van binnen onbewoonbaar maakt. Des
+avonds worden er matrassen en dekens neergelegd, die 's morgens weer
+worden weggenomen.
+
+Oudtijds wilde een vroom gebruik, dat ieder boer vóór de deur van zijn
+huis een schotel met water plaatste ten gebruike der voorbijgangers
+en der reizigers; tegenwoordig ziet men vóór elke hoeve een pomp,
+waarbij ieder naar welgevallen zijn dorst kan lesschen.
+
+De monumentale deur, die de omheining afsluit, is een der sieraden
+van een roemeensch huis; men vindt zoo'n deur overal, bij de
+grootste, zoowel als bij de kleinste hoeven, bij de villa's en bij
+de kloosters. Die deuren zijn op eigenaardige en soms zeer artistieke
+wijze uitgesneden.
+
+De Bojarenheerschappij werd eerst in het land gevestigd op het
+eind der 14_de_ eeuw. Radu of Rudolf XIV kwam, met den steun van
+den griekschen patriarch Niphon, op het denkbeeld een adelstand in
+het leven te roepen op het voorbeeld van den byzantijnschen adel en
+veranderde de hofambten zóó, dat ze recht gaven op adellijke titels.
+
+Dit was de aanleiding tot het ontstaan van den stand der Bojaren. Later
+kwam onder de Fanarioten een stroom van grieksche avonturiers het land
+binnen, in het gevolg der vorsten, die hen bij voorkeur tot eereambten
+riepen. Zoo ontstond er in het land zelf een vreemde aristocratie, een
+lage, verdorven, winzuchtige klasse, die de inboorlingen onderdrukte
+en ze onbeschaamd uitmergelde. Die nieuwe adel was erfelijk tot in
+het tweede geslacht.
+
+Elke Bojarentitel gaf recht op een zeker aantal boeren, die alleen aan
+hun heer belasting hadden te betalen. Zestig duizend gezinnen werden
+aldus in den dienst der Bojaren gesteld. Die ongelukkige landbouwers,
+hoewel niet precies gebonden aan den grond, hadden niet het recht,
+van heer te veranderen en mochten hun grond alleen verlaten met
+toestemming van den eigenaar.
+
+"Nog in 1856", zegt Elisé Reclus, "waren 5 à 6000 Bojaren heeren
+en meesters van het land en zijn bewoners. Maar er bestond groote
+ongelijkheid onder hen; de meesten waren slechts kleine grondbezitters,
+terwijl 70 vazallen in Walachije en 300 in Moldavië met de kloosters
+bijna al den grond onderling hadden verdeeld.
+
+In 1864 kwam er, met de secularisatie van de kloosters, ook een einde
+aan de lijfeigenschap der boeren. Elk gezin verkreeg een stuk land,
+afwisselend tusschen 3 en 6 H.A., naar gelang het één koe hield,
+twee ossen en een koe, of vier ossen en een koe. De hectare werd hun
+eigendom tegen den prijs van 60 gulden, betaalbaar aan den staat in
+vijftien jaarlijksche aflossingen.
+
+Het aantal boeren, dat op die manier land in bezit kreeg, steeg in
+'t begin tot 450000, maar in 1880, toen er een nieuwe verdeeling van
+den grond door den staat plaats had, kwamen er nog 100000 bij.
+
+Ondanks die hervorming behooren de groote bronnen van rijkdom nog aan
+den staat en de oude Bojaren. De staat exploiteert namelijk zelf de
+onuitputtelijke zoutmijnen, hij is eigenaar van de petroleumhoudende
+terreinen; voor het grootste deel zijn de bosschen, die een vijfde van
+het grondgebied bedekken, in zijn bezit. Wat de Bojaren betreft, zij
+hebben enorme eigendommen in handen, hun door de woiwoden afgestaan,
+en waarvan de uitgestrektheid van 4 tot 8000 H.A. bedraagt.
+
+Die eigendommen kunnen niet dan in hun geheel verkocht of vervreemd
+worden; de wet verbiedt hun verbrokkeling. Buitendien is door art. 7
+der grondwet bepaald, dat vreemdelingen geen vaste goederen in Roemenië
+mogen bezitten. Zij kunnen niettemin van een Roemeniër erven; maar in
+dat geval heeft de staat het recht, hen te verplichten hun bezittingen
+te verkoopen, tenzij ze zich laten naturaliseeren. Dat kan geschieden
+bij Parlementsbesluit na tien jaren verblijf in het land. Er zijn
+nog andere verzachtingen van de bepalingen, die op vreemdelingen
+betrekking hebben. Zoo kunnen ze bijvoorbeeld huizen bezitten in de
+steden, en er bestaat plan, om de verkrijging van vaste goederen
+mogelijk te maken voor buitenlandsche maatschappijen, in geval de
+meerderheid der aandeelhouders uit roemeensche burgers bestaat.
+
+De wijze, waarop die groote bezittingen worden geëxploiteerd is nog
+al eigenaardig. Op een vastgestelden dag roept de burgemeester de
+gezinnen uit zijn dorp op en verdeelt onder hen, tegen een dikwijls
+belachelijk laag loon, de gronden, die bebouwd moeten worden. Het
+loon wordt vooruit betaald, maar de geheele oogst valt toe aan den
+eigenaar. Behoef ik nog te zeggen, dat de ongelukkige boeren, die
+vroeger zoo slecht behandeld werden, dat tegenwoordig nog worden? In
+vele gevallen worden ze lomp bejegend en zelfs wel geslagen.
+
+Verscheiden oude Bojaren, vooral in Moldavië, besturen zelf de
+landbouwondernemingen op hun goederen en hebben uitgebreide corpsen
+arbeiders in het werk, terwijl zij tien maanden van het jaar er
+wonen. Maar in het hartje van den winter gaan ze reizen en gaan hun
+inkomsten te Boekarest, Weenen en Parijs verteren.
+
+Op den weg van Targu Jiul komen wij groote wagens tegen. Zeven of
+acht paar ossen, het eene paar achter het andere en bestuurd door
+in het wit gekleede boeren, trekken landbouwmachines en zware karren
+met nieuwerwetsche artikelen voor den modernen landbouw. Vroeger ging
+het dorschen in Roemenië met behulp van ossen, die het koren op den
+dorschvloer trapten. Tegenwoordig is de dorschmachine er doorgedrongen,
+en de kleine eigenaars vereenigen zich, om samen stoomdorschmachines
+te koopen.
+
+Mannen en vrouwen te paard gaan naar de stad; spiernaakte kinderen
+vluchten bij onze nadering. De dorpen worden grooter; de huizen
+zijn netter onderhouden, en op de palen van de afsluitingen staan
+allermerkwaardigste potten en vazen omgekeerd, om uit te lekken en
+te drogen. Aardewerkfabricatie is inderdaad een der belangwekkendste
+takken van de roemeensche klein-industrie. Er worden zelfs markten
+van aardewerk gehouden, en men vraagt zich af, hoe de Roemeniërs zoo'n
+oneindige verscheidenheid van gebruiksvoorwerpen kunnen aanwenden.
+
+Bij den ingang der stad waren geheele gezinnen aan den wegrand gezeten,
+in een kring op den grond gehurkt in volkomen sans gêne. Zedigheid is
+waarschijnlijk niet de hoofddeugd der roemeensche boerinnen; misschien
+ook bestaan er daar andere begrippen op dat punt dan bij ons, en het
+is waar, dat hoe meer men het Oosten nadert, des te inschikkelijker
+wordt men voor het déshabillé.
+
+Wij zijn te Targu Jiul, de eerste belangrijke plaats in Roemenië. Het
+is een stad van 3000 inwoners, waar een school in aanbouw de aandacht
+trekt, omdat zij als modelschool aangewezen wordt.
+
+Het hôtel, waar wij afstappen, ziet er zeer goed uit en, hoogst
+aangename verrassing, de eigenaar spreekt Fransch. Maar wij moeten nu
+kennis maken met de roemeensche keuken! O, die roemeensche keuken! Zure
+soepen, waar een half dozijn sardines in drijven. Is dat niet iets,
+om u op slag den gretigsten eetlust te benemen?... Geen roastbeef,
+noch biefstuk.... Runderen worden niet geslacht; zij dienen enkel als
+trekdieren. Varkens loopen op straat rond, maar ze worden evenmin
+geslacht, in den zomer ten minste niet, onder voorgeven, dat het
+vleesch maar twee of drie dagen goed blijft. Kippen krijgt men meer
+dan genoeg, maar die welke ons aan tafel werden voorgezet, zijn
+magere beestjes, zoo hard gebraden, dat ze bijna geheel uitgedroogd
+zijn. Schapenvleesch, trossen gekookte maïs en een gerecht, dat
+koukouroute heet, schijnen de meest aanbevelenswaardige onderdeelen
+van 't menu.
+
+In de hôtels eet men met muziek. Als gij een orkest van Zigeuners
+treft, hoort ge woeste, heftige, hartstochtelijke muziek; hebt ge een
+roemeensch orkest, dan blijven vuur en gloed achterwege, om plaats te
+maken voor klacht en melancholie. Het is om te schreien, zoo droevig;
+'t is in muziek omgezette smart.
+
+Midden in den nacht worden wij gewekt door een hevig onweêr, zooals
+er bij ons zelden voorkomen. Het is een opeenvolging van lange,
+witachtige bliksemstralen, uitgaande van alle punten van den horizon
+tegelijk en, in éénen door, de markt en de straten der stad met licht
+overstroomend. Tegelijkertijd storten de watervallen van den hemel
+op de aarde neer, en de straten worden tot ware rivieren. 's Morgens
+waren de straten weer droog, en de lucht was zuiver en geurig.
+
+Niettegenstaande den nachtelijken storm was van vier uur af de
+markt, die tegenover ons hôtel werd gehouden, buitengewoon druk en
+levendig. Men kan zich niets aardigers en schilderachtigers denken dan
+die markten, waar de bewoners uit de naburige dalen samenkomen. Die
+laatsten komen naar de stad in met een paar ossen bespannen karren,
+of op den rug van een muilezel, door de vrouwen bereden op dezelfde
+wijze als door de mannen. Zij hebben vaak een reeks van een vijftiental
+bijeengebonden kippen bij zich, die er erbarmelijk uitzien. Enkele
+vrouwen komen op de markt met leêge handen; maar met zeer gevuld
+jakje. Als ze ter plaatse zijn, steken ze de hand vóór in hun
+halfgeopend gewaad, dat daar trouwens altijd voor zak dient en halen
+er, 't zij een kip, 't zij een eend uit; ik heb er zelfs gezien,
+die uit die bergplaats een speenvarkentje voor den dag haalden,
+dat daarna moederlijk in de armen werd gedragen.
+
+Doch het origineelste zijn zij, die uit de stad terugkeeren met de
+meest uiteenloopende voorwerpen in haar geïmproviseerden zak. Die
+hangt dan zwaar omlaag op den boezelaar, en maakt bij elke schrede een
+rinkelend geluid van aardewerk of men hoort er den triomfkreet van een
+haan uit opstijgen, die op de markt een koopster heeft gevonden. De
+vrouwen staan of zitten er langs de trottoirs met haar koopwaar vóór
+zich. De verkoop van de producten is niet zeer winstgevend. Men betaalt
+30 centimes voor een kip, 10 centimes voor vier eieren, en 15 centimes
+voor vier liter wijn. Toch zien ze er niet uit, of ze gebrek lijden. Ze
+zijn vroolijk en vriendelijk en gaan naar de markt als naar een feest.
+
+Haar kleeding, van onberispelijke netheid, is tevens niet
+onelegant. Zij dragen een zeer wijd linnen hemd, versierd met
+borduursel van blauwe en roode wol. Vóór en achter wappert een
+boezelaar, de catrinza, van wol met breede strepen. In andere plaatsen
+hullen ze zich bij wijze van japon in een stuk geweven stof, die zeer
+stijf is en rijk versierd met motieven in kleuren. De jonge meisjes
+loopen altijd blootshoofds met een op den rug hangende vlecht. Alleen
+de getrouwde vrouwen dragen over het hoofd en de schouders een sluier
+van zeer lichte stof en in enkele steden hebben zij een mannenhoed op,
+die niet zeer gracieus staat.
+
+De kleeding van de mannen herinnert aan de oude dracht der Daciërs,
+zooals zij op de Trojanus-zuil is weergegeven. Zij bestaat uit een hemd
+van grof linnen, om het middel bevestigd met een breeden leêren gordel,
+die voor zak dient. Onder het hemd wordt de linnen broek gedragen,
+gewoonlijk sluitend van de knie tot den enkel.
+
+De Roemeniër uit het laagland, vooral de Walach, heeft zwarte oogen,
+een gebronsde tint en een zacht, sterk sprekend gezicht. Nog in onze
+dagen vertoont hij de sporen van het droevig lot, dat hij zoo lang
+heeft moeten dragen. Hij is tegelijk beschroomd, geduldig, bijgeloovig
+en fatalistisch.
+
+Al vroeg in den morgen wacht onze met drie paarden bespannen victoria
+aan de deur van het hôtel, en na ons van mondvoorraad voor den dag
+te hebben voorzien, gaan wij op weg naar Tismana.
+
+Het landschap, waar we door rijden, is zeer schilderachtig. Op dichte
+groepen hoog eiken hakhout langs den weg volgen de groote wouden,
+reuzenbosschen, waar de boomen prachtige afmetingen erlangen. De dorpen
+zijn armoedig en vuil, en het geeft een bedrukkend gevoel, te rijden
+door die vruchtbare dalen der Karpathen, en te constateeren, dat er
+alle sporen van werkzaamheid ontbreken. Maar de arme heeft in dit land
+bijna geen behoeften; hij heeft maïs in huis en uien en brood, een brok
+zout en kaas, en hieraan heeft hij genoeg. Het bosch levert hem hout
+en zijn kleêren worden thuis door de vrouwen gesponnen, geweven en
+genaaid. Elke woning heeft dan ook haar weefgetouw. Van hennep wordt
+het grove linnen gemaakt, waaruit in hoofdzaak kleederen van mannen
+zoowel als van vrouwen zijn vervaardigd. Gesponnen wol dient voor het
+maken der lakensche mantels voor de boeren en voor huishouddekens. Met
+meekrap of lakmoes gekleurd, dient die wol ook voor het weven van de
+veelkleurige boezelaars, die de vrouwen dragen en voor de versiering
+van de linnen hemden met allerlei curieuse en artistieke borduursels.
+
+Ik kan hier nog bijvoegen, dat tot op den leeftijd van zes à zeven
+jaar de meeste kinderen geheel naakt loopen, wat practisch en zuinig
+moet heeten. Des avonds alleen trekt men hun een hemdje aan tegen de
+koude van den nacht.
+
+Vlak bij Tismana ontmoeten wij talrijke groepen, los en vrij op
+den grond gelegen vóór hun deuren. Als bij instinct staan ze op,
+als ze ons zien naderen en blijven staan als teeken van eerbied,
+tot we voorbij zijn. Die groepen zijn voor 't meerendeel Zigeuners.
+
+De oorsprong van dit eigenaardige ras is lang een punt van strijd
+gebleven. Het schijnt tegenwoordig vast te staan, dat ze uit Hindostan
+afkomstig zijn. Oude charters, die te Tismana teruggevonden zijn,
+spreken al van Zigeuners, die in de 14de eeuw in slavernij naar
+Walachije werden gekracht.
+
+Werkelijk zijn de Zigeuners in Roemenië eeuwen lang in een toestand
+van smadelijke dienstbaarheid gehouden, terwijl ze overal elders reeds
+de vrijheid hadden gekregen. Zij bleven het eigendom van den staat,
+de Bojaren en de kloosters tot 1827, het jaar van hun bevrijding. Hun
+aantal is betrekkelijk gering; in heel Roemenië komen er tegenwoordig
+niet meer dan 260000 voor.
+
+Onder al de wisselvalligheden van hun treurig bestaan hebben de
+Zigeuners hun type, hun taal en hun gewoonten behouden. Het type is
+zeer bijzonder en is merkwaardig zuiver door de eeuwen heen bewaard
+gebleven. De taal, die zij spreken onder elkander, is een hindoesch
+dialect, dat veel op eenige sanscrietsche tongvallen gelijkt. Eerst
+sedert hun vrijverklaring komen gemengde huwelijken tusschen hen en
+Roemeniërs voor. Ze hebben een ovaal gelaat en prachtige, schitterende,
+zwarte oogen. Het zeer zwarte haar laten zij als een bos groeien en
+nooit maakt het kennis met een kam. De neus is recht, met een lichte
+arendswelving; de tanden behouden hun schitterende witheid in alle
+omstandigheden, zelfs bij het overmatig gebruik van tabak, waaraan
+mannen en vrouwen zich overgeven.
+
+Velen van hen zijn landbouwers en anderen beoefenen het smids- of
+het koperslagersbedrijf. Maar ze zijn vooral muzikanten, en zonder
+eenige theoretische kennis brengen ze met veel gevoel en uitnemend
+talent de liefelijkste melodieën ten gehoore.
+
+Wij gaan nu door bekoorlijke boschjes, waar aan alle kanten beekjes
+onder de struiken ritselen, zooals zij neergedaald komen van de
+naburige hoogten en den stoffigen weg met hun gemurmel begeleiden.
+
+Links van ons wordt het landschap beheerscht door het klooster van
+Tismana, zooals het daar leunt tegen den dichtbegroeiden berg en op
+een vooruitspringend gedeelte van de rotsen is aangelegd. Een waterval
+vloeit schuimend onder het klooster naar beneden en stort zich met
+één sprong in het dal, waar hij nog trillend van den val in de diepte,
+zijn loop vervolgt tusschen de donkere boschjes naast ons.
+
+De abdij van Tismana, die vroeger zoo beroemd was, bezit thans geen
+anderen rijkdom meer dan zijn prachtige ligging en heerlijke omgeving.
+
+Een vijftiental monniken leiden er nog een armoedig bestaan. Sinds
+de secularisatie van de kloosters in 1864, dat is dus sinds den tijd
+toen zij beroofd werden van hun bezittingen en kostbaarheden, bepaalt
+de regeering zich ertoe, aan elken monnik 70 centimes per dag te geven
+voor hun voeding en 50 francs per jaar voor kleeding. De rijke sieraden
+en kostbare ikons zijn hun afgenomen en worden thans tentoongesteld in
+het museum te Boekarest, waar ze hun typische belangrijkheid natuurlijk
+hebben verloren. Er heerscht dan ook groote ellende in die kloosters,
+en de cel van een der monniken, waar men ons heen brengt, om van het
+prachtig uitzicht te genieten over het dal, is een akelig verblijf
+met geen andere meubels dan een stroozak.
+
+Vroeger, in den tijd van hun grootheid, toen herbergen in Roemenië iets
+onbekends waren, boden de mannen- en de vrouwenkloosters de ruimste
+gastvrijheid aan, en vriendelijk werd ieder vreemdeling opgenomen,
+die aan hun deur klopte.
+
+Zij waren zelfs het doel geworden voor kortere of langere uitstapjes,
+en de burgerij uit de steden kwam er samen, om er den zomer te slijten.
+Er slopen allerlei misbruiken in bij dat leven van wereldsche
+ledigheid, dat daar langzaam aan binnendrong in het kloosterleven en
+dat zelfs, naar het schijnt, een der redenen was van de secularisatie
+der kloostergoederen. Tegenwoordig, nu de monniken het armoedig
+hebben en zelf alle werkzaamheden op het veld moeten verrichten,
+zijn de kloosters stil en verlaten geworden. Enkele kalme gezinnen,
+die de hitte in de vlakte willen ontloopen, komen er nog wel eens
+rust en koelte zoeken. De monniken verhuren hun kamers, maar zij
+bieden niet anders aan dan een legerstede in die ruimten. De logés
+moeten zelf in al hun andere behoeften voorzien.
+
+Men komt het klooster binnen langs een vierkant voorplein, waar
+men de gebouwen ziet, bestemd voor de vreemdelingen. Er zijn op dit
+oogenblik twee welgestelde families uit Krajowa, waarvan de dames ons
+vriendelijk als tolk dienden bij den portier, een prachtigen monnik
+met lange haren en zwarten baard.
+
+Er is een tafel neergezet in het klooster ten gebruike van
+de vreemdelingen die hun ontbijt in het klooster wenschen te
+gebruiken. Maar wij mochten ons inderdaad gelukkig achten, omdat wij
+er aan gedacht hadden proviand mede te nemen, en niet vertrouwd te
+hebben op den regel, die al zeer oud is en die de kloosters verplicht
+vreemdelingen drie dagen lang te herbergen en te voeden. De portier,
+die ons bediende, had zelfs geen brood ons aan te bieden. Alleen had
+hij ronde, harde, platte beschuiten als enorme medailles, met een
+afbeelding van het klooster op den eenen en een van den patroon der
+abdij Sint Nicodemus op den anderen kant.
+
+De monniken houden zich bezig met de eenvoudigste en meest vermoeiende
+werkzaamheden; maar zij behouden zelfs bij het nederigste werk een
+waardigheid, die eerbied afdwingt. Armoede is geen schande.
+
+Zij belijden den orthodox griekschen godsdienst. Tot 1864 was de
+kerk onderworpen aan het patriarchaat van Konstantinopel; sinds
+dien werd zij een onafhankelijke, nationale kerk. Haar hoofd is de
+metropolitaan-primaat van Roemenië, die te Boekarest resideert. De
+roemeensche geestelijkheid wordt in twee categorieën verdeeld,
+de monniken van den H. Basilius, die aan het celibaat gebonden
+zijn, en de wereldlijke priesters, die mogen huwen. Uit de eerste
+categorie alleen wordt de hooge geestelijkheid gerecruteerd. Zelfs
+onder het turksche protectoraat zijn de Roemeniërs er in geslaagd,
+het verdrag te doen eerbiedigen, waarbij het verboden was moskeeën
+op hun grondgebied te bouwen. Nooit hebben de Turken, het zij tot
+hun eer gezegd, de minste poging gedaan, om dat verbod te overtreden.
+
+
+
+
+II.
+
+Het klooster van Horezu.--Uitstapje naar Bistritza.--Romnicu en de
+pas van den Rooden Toren.--Van Curtea de Arges naar Kampolung.--Pas
+van Dimbo-viciora.
+
+
+Op 25 K.M. af stands van Targu Jiul ligt het klooster van Horezu,
+onmiddellijk bij het stadje van denzelfden naam. Daar de weg nog al
+vermoeiend is, heeft men voor ons gewoon klein rijtuigje vier paarden
+gespannen, alle vóór elkander. Wij volgen juist de tegenovergestelde
+richting van die naar Tismava; doch evenals gisteren rijden we langs de
+hooge bergen van de Karpathen en wij steken dwars over een eindeloos
+aantal dalen, die van de groote hoofdketen afdwalen, om zich in de
+roemeensche poeszta te gaan verliezen.
+
+De dalen zelf zien er niet merkwaardig uit, maar bij elke hoogte
+ontdekken wij ruime vergezichten, die den tempel van dichterlijke
+melancholie dragen. Nu eens gaan we voorbij prachtige eikenbosschen,
+die kolossale hoogten bereiken, dan langs verrukkelijke berkenbosschen
+met zilveren stammen en levend loof. Wij houden halt, soms onder
+een boschje in de diepe schaduw bij een van die groote putten, wier
+eenige arm ten hemel wijst en waar onze arme paarden met lange teugen
+zuiver en kristal-helder water drinken, en dan weer bij een bescheiden
+dorpsherberg, waar we binnengaan, om ons eens te vertreden en ook om
+van die dorpsbinnenhuizen een voorstelling te krijgen.
+
+En terwijl in de gelagkamer onze koetsier zijn fleschje tzuica drinkt,
+of pruimelikeur, die uit zeer kleine fleschjes geschonken wordt,
+in één teug te ledigen, brengt de waard ons naar de achterkamer,
+de eerezaal. Wij zien er als voornaamste meubel een divan, die als
+bed kan dienen en in den vloer is vastgeschroefd. Een mooi gestreept
+tapijt ligt erover en kussens met allerlei borduursels en roode en
+witte letters. Tegen de muren hangen chromolithografieën, afwisselend
+met groote strikken van wit linnen, op dezelfde wijze geborduurd en
+van initialen en datums voorzien. Er is in het geheele huis geen
+kast, noch in den muur, noch los in de vertrekken. Daarvoor in de
+plaats staan er langwerpige houten koffers of kisten naar turksch
+en servisch gebruik, waar men door elkaâr schoenen en vaatwerk en
+juweelen in bergt, kortom al wat men bezit.
+
+De middenzaal wordt door het gezin bewoond. Men ziet daar
+de weefstoelen, dan divans, allerlei aardewerk, heel eenvoudig
+keukengereedschap en een langwerpige tobbe, in den vorm van een boot in
+een boomstam uitgehold. Die tobbe, die men in alle huizen terugvindt,
+bewijst de meest verschillende diensten. Het is de draagbare wieg
+der kinderen, de waschtobbe van de moeders en de etensbak der beesten.
+
+In het algemeen koken de Roemeniërs bij mooi weêr in de open lucht,
+'s Avonds groepeeren zich geheele gezinnen om een vuur, waarop de
+mammaliga kookt, de nationale schotel, een dikke brij van maïsmeel
+in zout water gekookt, en tegen den nacht geeft het roode schijnsel
+van het vuur, dat al die witte gedaanten, die er zich omheen dringen,
+verlicht, aan het landschap iets sombers en dreigends.
+
+De waard zet ons, na de honneurs van zijn huis te hebben waargenomen,
+zijn besten wijn voor, die _entre nous_ niet drinkbaar is, daarna
+brengt hij ons naar de plaats bij zijn huis, waar een soort van rad is
+opgericht, een russische schommel, hier het Groote Rad van de parijsche
+tentoonstelling in zijn eenvoudigsten en meest rustieken vorm. Men
+ziet die raderen nog al eens, zoowel in Moldavië als in Walachije.
+
+De dorpen, die wij door trekken,--de weinige dorpen, zou men moeten
+zeggen, want het land is dun bevolkt,--lijken alle op elkander. Het
+zijn altijd dezelfde boerenhuizen, die men er ziet, met planken
+daken, en waar varkens van allerlei kleuren voor rondloopen met een
+driehoekigen ijzeren ring door den neus, dan ganzen en eenden en
+daartusschen naakte kinderen. Uit die hoeven stuiven vaak groote
+honden te voorschijn, die tegen het rijtuig blaffen en achter ons
+aan hollen, tot de koetsier met een flinken zweepslag hen tot orde
+en welvoegelijkheid roept.
+
+De dorpskerken, alle gelijk, zijn in nieuw-byzantijnschen stijl
+opgetrokken en trekken van verre de aandacht door hun metalen koepels
+en hun hooge, achthoekige torens met groote boogvensters. Vele zijn
+van buiten met groote fresco's versierd, die er een zeer bijzonderen
+stempel op drukken. De kerkhoven, die meestal afgezonderd liggen
+te midden van de velden, zijn vol van zware byzantijnsche kruisen,
+beschilderd en versierd met vrome figuren op gouden fond. Ook langs
+den weg staan veel kruisen, die niets met graven te maken hebben,
+kruisen, die als in veel berglanden, door vrome geloovigen zijn
+opgericht. Zoo ziet men vaak een kruis naast een bron of zelfs wel
+bij een eenvoudigen put.
+
+Op den middag houden we stil te Podovraj, een aardig plaatsje,
+middelpunt, van waar uit men verscheiden belangwekkende uitstapjes
+kan maken. Wij vinden er veel roemeensche familiën, die er hun
+zomerverblijf hebben opgeslagen.
+
+De Roemeniërs gaan op eenvoudige en goedkoope manier _en
+villégiatura_. Zij hebben eigenlijk geen ander koel zomerplaatsje
+dan Sinaïa, de koninklijke residentie, waar de élite van 't
+gezelschapsleven samenkomt; enkele badplaatsen als Slanic in Moldavië
+en Calimanesti, en een paar deftige lustoorden in de bergen, als
+Kampolung, Ocna en nog enkele. Daarom gaan families met beperkte
+middelen, die de brandende hitte der vlakte willen ontvlieden, bij
+voorkeur naar de dorpen. Daar gaan ze een accoord aan met de eene of
+andere Zigeunerfamilie, die hun haar woning voor één of twee maanden
+afstaat. Men installeert zich dan in zoo'n primitief huis en brengt er
+de vacantie door te midden der bosschen en der woeste Karpathennatuur,
+gelukkig als er een herberg in de buurt is, van waar ze hun eten
+kunnen laten komen. In dien tijd kampeeren de Zigeuners hier of daar;
+die nemen het zoo nauw niet en hebben hun nomadenbloed behouden.
+
+Te Horezu moesten wij de keus van ons logement aan den koetsier
+overlaten. Hij brengt ons in een soort van hoeve, die volkomen
+ledig is. Niemand in de herbergzaal, niemand in de kamers, waar
+wij haastig en tersluiks een blik in werpen. Maar alles ziet er zoo
+vuil, zoo afschuwelijk vuil uit, dat wij niet kunnen besluiten, er
+den nacht door te brengen en op de zoek gaan naar een meer passend
+verblijf. Na veel zoekens vinden wij een minder voorhistorische,
+zelfs bijna moderne herberg. De waard laat ons kamers zien, waar de
+bedden wel door divans zijn vervangen op roemeensche manier, maar
+waar de lakens van een witheid zijn, die een uitstekend voorteeken is.
+
+Helaas! het voorteeken heeft bedrogen. Den geheelen nacht zijn de
+springende insecten in de weer. Noch ammonia, noch eau de cologne
+helpt er iets tegen en slapeloos brengen wij den nacht door.
+
+Het stadje Horezu is bekoorlijk en druk. De huizen, minder op zichzelf
+staand dan te Targu Jiul, zien er beter uit met hun in de straat
+naar voren springende balkons. De bewoners, vooral de vrouwen, zien
+er vroolijker uit, hebben zelfs iets joligs. Des avonds dringen naar
+het eind van de hoofdstraat, waar wij logeeren, vreemde liederen tot
+ons door, gezongen door van het werk terugkeerende meisjes. Het zijn
+turksche melodieën met zeer bijzondere modulaties, en het gezang is
+werkelijk boeiend, zoo boeiend, dat wij de groepen volgen tot op het
+oogenblik, dat zij uit ons oog verdwijnen, altijd nog zingend en de
+echo's voortstuwend van hun trillers en hun hooge noten.
+
+Op twintig minuten afstands van de stad ligt het klooster van
+Horezu. Men gaat per rijtuig langs den grooten weg tot aan den
+heuvel, waarboven de indrukwekkende steenmassa's van de oude abdij
+verrijzen. Daar wordt de weg zoo steil en steenachtig, dat wij te
+voet verder moeten gaan. Halverwege de helling zien we een monnik van
+gemiddelde grootte, die met ons den lijdensberg bestijgt. Wij gaan
+schrede voor schrede achter hem aan, zooals hij ons daartoe schijnt uit
+te noodigen met den vriendelijken glimlach, zich afteekenend onder den
+fijnen knevel, en spoedig betreden wij na hem het groote binnenplein
+van het klooster, waar op dit oogenblik veel menschen bijeen zijn. Een
+leekenbroeder treedt op ons toe, en na een korte samenspraak met
+den monnik, die ons had binnengeleid, wendt hij zich tot ons en zegt
+in zeer correct Fransch: "Mevrouw, de overste noodigt u uit in het
+salon te gaan." Wij waren grootelijks verrast. Wij wisten niet, dat
+het klooster van Horezu, dat ten allen tijde een mannenklooster was
+geweest, een nonnenklooster was geworden, de kleeding en de knevel
+van de overste hadden ons geheel op een dwaalspoor gebracht. Werkelijk
+is de kleeding van de nonnen in Roemenië volkomen gelijk aan die der
+monniken. Zij dragen dezelfde zeer ruime zwarte pij met wijde mouwen
+met een zwart wollen koord om het middel gesloten. Daaraan hangt
+de rozenkrans en op het hoofd hebben ze op de kortgeknipte haren
+hetzelfde stijve, ronde mutsje, iets lager echter dan bij de mannen.
+
+Voor profane menschen, zooals wij, zou de vergissing noodlottig
+kunnen worden, te meer daar, toen wij de superieure ontmoetten, zij
+ongesluierd was. De sluier wordt alleen bij plechtige gelegenheden
+gedragen en bij het zingen in het koor.
+
+Daar zij tegenover ons de plichten der gastvrijheid wil nakomen, gaat
+zij ons vóór naar de bovenverdieping en brengt ons in een eenvoudig
+salon, op oostersche wijze gemeubeld, dus langs den geheelen wand
+voorzien van breede divans. Een jeugdig nonnetje gaat naar turkschen
+trant rond met een blaadje, waar confituren en glazen ijswater op
+staan. Na eenige minuten pratens geven wij den wensch te kennen,
+eenige photografieën te nemen, waarna de overste dadelijk allen om
+zich verzamelt en wij ze weldra in plechtgewaad vóór den hoofdingang
+der kerk bijeen vinden.
+
+De abdij van Horezu is een der indrukwekkendste en best in stand
+gebleven kloosters van Roemenië. Eertijds een mannenklooster, is het
+nu in een hospitaal veranderd onder leiding van grieksch-orthodoxe
+zusters. Men moet zich dan ook niet verbazen over den droevigen
+aanblik, dien op sommige tijden de pleinen en de toegangen van het
+klooster aanbieden. De menschelijke ellende in haar meest afzichtelijke
+vormen en van den meest weerzinwekkenden aard komt hier verlichting
+van haar lijden zoeken. De zusters ontvangen ieder van den staat
+niet meer dan 35 centimes per dag, terwijl de monniken het dubbele
+krijgen. De regeering beweert, dat vanwege den van haar gevorderden
+arbeid zij gemakkelijker in hun behoeften voorzien.
+
+Het klooster van Horezu werd gesticht in de laatste helft der 17_de_
+eeuw door Constantin Brancovan, voorlaatsten inlandschen woiwode
+van Walachije, die in het geheim er naar streefde, zijn land van
+het turksche juk te bevrijden en door de Bojaren aan den sultan werd
+overgeleverd. Hij stierf te Konstantinopel den marteldood.
+
+Uit de verte lijkt het klooster een middeleeuwsch kasteel, met zijn
+grooten toren en de overblijfselen van versterkingen. Maar pas heeft
+men het binnenplein betreden, of alles verandert van aanzien.
+
+Prachtige boomen werpen er hun schaduw over de gebouwen, welker
+bovenverdiepingen uitkomen op een rijke zuilengalerij, en naast
+de vroegere appartementen van den vorst springt een keurig klein
+paviljoentje naar voren.
+
+De kerk staat, als bij de meeste kloosters hier, midden op het
+plein. Zij is in zeer zuiveren romaanschen stijl opgetrokken, naar
+ons wordt verzekerd. Feitelijk is het de byzantijnsche, eenvoudig en
+streng van aanzien, zonder overlading met versierselen. Het portaal
+is rijk versierd met schilderwerk op gouden grond. Dit mooie kerkje
+diende met dat van Curtea de Arges als model voor het roemeensche
+paviljoen op de laatste parijsche tentoonstelling.
+
+Op den weg naar Romnicu waren verscheiden dorpen feestelijk getooid. Er
+is iets origineels in die kalme feestelijkheden, in dolce far niente
+gesleten. De vrouwen groepeeren zich aan den eenen kant van den weg,
+de mannen aan den anderen. Als de tijd voor dansen daar is, voegen
+zich de groepen te zamen, en men kan zich moeilijk iets bekoorlijkers
+voorstellen dan die aardige dorpstooneeltjes. Maar de menschen zijn
+uiterst beschroomd en verlegen, en als men van hun pleizier getuige
+wil zijn, moet men de grootste discretie in acht nemen.
+
+Wij houden stil in het dorp Tomsani; en omdat het moet, maar ook om
+de stijfheid uit onze beenen te loopen, leggen wij te voet een visite
+af in het klooster van Bistritza.
+
+Dat uitstapje, zoo hoog geprezen door onze gidsen, en waarvan het
+heette, dat er een uur mee gemoeid was, kost ons drie volle uren. Daar
+wij het midden op den dag waren, in de brandende zon, worden we er
+haast wanhopig onder.
+
+Maar er is veel schoons in het dal te bewonderen. Hooge, met
+bosschen bedekte bergen omsluiten den horizon en langs den weg staan
+boerenhoeven, waarin en waaromheen alles welvaart ademt. Op de rustieke
+binnenplaatsen zijn in de dichte schaduw vrouwen in haar bijbelsche
+kleederdracht bezig. Ze hebben volle klossen in de hand en spinnen
+de voor 't huisgezin bestemde wol.
+
+Maar de aanblik dier bekoorlijke tooneeltjes stelt mij niet schadeloos
+voor de vermoeienis, die de slecht gebaande weg mij bezorgt, een weg
+vol kuilen en zonder eenige schaduw.
+
+De abdij van Bistritza, tegenwoordig in een militaire school
+herschapen, bezorgt ons een heele ontgoocheling. Bij 't binnenkomen
+krijgt men den indruk van een imposant gebouw, doch het is stijlloos
+en, laat ons het maar zeggen, onbelangrijk. De dienstdoende officier
+is daarvan zoozeer overtuigd, dat hij zich ertoe bepaalt, ons een
+bezoek aan den waterval voor te stellen, die in een holte van de
+rots achter het klooster neerschuimt. Na de teleurstelling, zoo juist
+ondervonden, lacht ons die tocht niet toe, en wij keeren haastig op
+onze schreden terug.
+
+Wij ontmoeten een boer, die na wat heen en weer praten erin toestemt,
+ons zijn karretje te leenen en zijn paard, terwijl zijn buurman ons een
+pony zal bezorgen, om de zaak volledig te maken. De kar is een soort
+van birdj; twee planken, aan beide kanten met touwen vastgemaakt,
+zijn de banken en bij wijze van tapijt hebben we een dik bed van
+geurig hooi.
+
+Wij rijden hortend en stootend weg. Bij elken modderpoel, en er waren
+nog al zoo eenige, worden wij door elkander geslingerd, en tot tweemaal
+toe werd onze koetsier, een kereltje van een jaar of vijftien, buiten
+den wagen geworpen; maar hij klemt zich vast aan den dissel en springt
+weer vlug op zijn plaats met een lenigheid als van een eekhoorn. Wat
+ons aangaat, wij klemmen ons aan de banken vast met het vooruitzicht,
+ons als geradbraakt te zullen voelen, wanneer we onze plaats van
+bestemming hebben bereikt.
+
+Plotseling, _krak_, gaat het, _krak_! De achterbank is gebroken,
+daar liggen wij op het hooi onder in den wagen. In dien hopeloozen
+toestand vindt ons eindelijk onze koetsier van Horezu, die, ongerust
+over ons lang uitblijven, ons tegemoet gereden was, zoo ver als de
+slechte toestand van den weg het hem vergunde.
+
+Tusschen Pomsani en Romnicu is het landschap prachtig, vol dichterlijke
+woestheid. Het is een reusachtige steenwoestijn, waar wij doorheen
+moeten. De hooge keten der Karpathen blijft ons links op zij, en
+de voorbijgangers zijn al even zeldzaam als de woningen langs den
+weg. Zwervende honden loopen er rond, en enkelen zagen wij bezig bij
+het lijk van een onderweg achtergelaten paard. Er is in het landschap
+iets sombers en doodsch. Eerst als wij het dal der Olt naderen, begint
+de streek er anders uit te zien, en de groote kruisen, aan den weg
+geplant, toonen dat er dorpen in de buurt zijn en dat de woestijn
+ten einde is.
+
+Bij een dier dorpen houden wij stil vóór een boerenherberg, die er
+vrij onzindelijk uitziet. Bij den ingang liggen bloedende resten van
+de slacht, en honden, veel honden zwerven er rond, om zich op die
+walgelijke prooi te werpen.
+
+Maar in het dal der Olt wordt het landschap vroolijk en vriendelijk,
+en aan den horizon verrijzen met bosschen bedekte bergen. Boerenwagens,
+met vurige kleine paardjes bespannen en overhuifd door een grooten kap,
+komen uit de stad terug en uit de wijde vooropening kijken aardige,
+kleine, bruine gezichtjes, waar groote, zwarte, intelligente oogen
+uit lichten. Iets verder toonen zware karren met blokken steenzout,
+dat wij in de nabijheid der beroemde zoutbergwerken van Ocna zijn. Wij
+hadden ons voorgesteld, er een bezoek te brengen; maar reeds valt
+de avond, en om zes uur worden de zoutwerken gesloten. Wij zullen
+bovendien nog gelegenheid hebben, die van Slanic in Prahova te zien,
+die, naar het heet, de belangrijkste en mooiste uit Roemenië zijn.
+
+Het stadje Ocna, waarvan wij spoedig de eenige en zeer breede straat
+doorrijden, schijnt wel druk en aantrekkelijk. Mag ik het bekennen? Na
+het slechte logies van de laatste dagen voelen we ons een beetje
+treurig, dat wij hier niet bij de geneugten van Ocna kunnen blijven,
+tusschen die lachende villa's, waar elegante menschen op de balkons
+en veranda's te zien zijn. Wij hebben echter pas onzen spijt onder
+woorden gebracht, of daar zijn we alweer in het open veld tusschen
+gescheurde en vuile en gelapte tenten, waaromheen een dichte menigte
+Zigeuners krioelt. Zij zien er verbazend woest en onheilspellend uit,
+en hun optreden verschilt veel van de zachtheid en goedmoedigheid
+der Zigeuners, die wij tot nu toe in Roemenië hebben ontmoet.
+
+Na drie kwartier rijdens komen we in Romnicu. Dat is een echt
+roemeensche stad. De hôtels met hun galerijen langs de eerste étage,
+gebouwd om binnenpleinen als echte, oostersche karavanserai's;
+de theaters in de open lucht, waar drama's en vaudevilles worden
+opgevoerd; de restauraties, waar Turken met reukwerk uit het serail
+rondgaan; tot de nachtwachts toe, die met geregelde tusschenpoozen
+een scherp en snijdend gefluit doen hooren, dat in de slapende stad
+de echo's wekt juist als 't geroep der schildwachten in vestingen,
+dat alles geeft aan Romnicu een zeer bijzonder karakter.
+
+Geleund tegen het gebergte, ziet het stadje de rijke vlakte van de Olt
+vóór zich uitgespreid met reuzenvelden van tarwe en maïs. Roemenië
+brengt, naar men weet, in overvloed koren voort en voert jaarlijks
+een massa daarvan uit. Maar de boeren bebouwen het land slecht; ze
+verbranden mest en vertrouwen enkel en alleen op de vruchtbaarheid
+van den grond. Daar zij buitendien in 't geheel geen begrip hebben
+van sparen of van zuinigheid, komt er, indien de oogsten door
+overstrooming, hagel of droogte mislukken, dadelijk hongersnood in
+het land.
+
+In Servië is bij een wet van 1889 vastgesteld, dat in elke landelijke
+gemeente gemeenschappelijke voorraadsschuren moeten worden aangelegd,
+die bestemd zijn de gevolgen van schaarschte aan voedingsmiddelen
+te voorkomen, en die in geval van oorlog ook moeten dienen voor de
+behoeften van het leger.
+
+Ieder belastingplichtig Serviër moet jaarlijks 90 K.G. maïs en
+evenveel kilo's graan storten. Als een boer door het een of ander
+ongeval gebrek heeft aan levensmiddelen, ontvangt hij van den
+gemeenschappelijken voorraad wat hij voor voeding en zaaisel noodig
+heeft, op voorwaarde, dat hij het volgend jaar teruggeeft, 't geen
+hij voor zijn oogenblikkelijke behoeften in voorschot heeft gekregen.
+
+Die instelling bleek van onbetwistbaar nut in den servisch-bulgaarschen
+oorlog en bij de overstroomingen van 1897, die even noodlottig waren
+voor Servië als voor Roemenië. Bij de Roemeniërs echter vond men niets
+van dat alles, en dit gebrek aan voorzorgen plaatst hen op een lager
+standpunt. Gelukkig is thans een wetsontwerp aangeboden in den geest
+der servische wet.
+
+Graan is niet het eenige uitvoerartikel uit het district Romnicu. Deze
+geheele hoek van de Karpathen bezit mineralen in overvloed, goud,
+zilver, kwikzilver, ijzer, koper, arsenicum en lood; maar tot nu toe
+worden die schatten bijna niet geëxploiteerd.
+
+Van Romnicu uit wordt meestal het uitstapje gemaakt naar den pas van
+den Rooden Toren. Die weg is te allen tijde de groote strategische
+route naar Walachije geweest; hij gaat over de Alpen op de plaats,
+waar zij hun grootste hoogte bereiken en waar zij den indruk van de
+grootste woestheid maken. Het is de natuurlijke weg voor invallen in
+het land, en Trajanus volgde hem, toen hij de Daciërs overwon, evenals
+de Turken er gebruik van maakten bij de verovering van Hongarije.
+
+Die lange bergpas, waar wij door zullen gaan, is door alle eeuwen der
+geschiedenis heen telkens getuige geweest van heldhaftigen strijd. Maar
+van dat verleden vol bloed en vol glorie zijn nu nog maar zeer weinig
+sporen over.
+
+Vier lustige paardjes, vóór elkander aangespannen, brengen ons in
+vier-en-een-half uur bij den Rooden Toren, op 64 K.M. afstands van
+Romnicu. Bij 't verlaten der stad heeft men een zeer ruim uitzicht
+over het dal van de Olt, dat op die plek bijzonder breed is. Daarna
+nadert men snel de donkere Karpathen, en welkom is het oponthoud in
+het aardige, kleine stadje Calimanesti, bekoorlijk gelegen en met
+minerale, zwavelhoudende bronnen in de buurt en andere, die staal en
+jodium bevatten, zoodat ze jaarlijks een groot aantal badgasten lokken.
+
+De kleeding der vrouwen heeft in dit deel van het dal een eigen
+karakter. Haar _castrinza's_ zijn met veelkleurige pailletten bestikt
+en fonkelen daardoor, als de zon erop schijnt, en haar sluiers, altijd
+van zeer licht en doorschijnend weefsel, vertoonen allerlei tinten;
+men ziet ze in groen en geel, in rose en bruin.
+
+Dichtbij Cozia wordt het landschap grootsch; vulkanisch gesteente in
+zware vreemd gevormde rotsen komt tot dichtbij den weg. Wij passeeren
+het klooster van Cozia, welks kerkje op de rots ter linkerzijde troont,
+terwijl rechts zich de oude, nu gerestaureerde en in gevangenis
+herschapen kloosters verheffen. Voorbij Cozia sluiten hooge, steile
+rotsen den weg al nauwer in, terwijl de Olt ernaast voorbij bruist,
+zooals zij ons langs den geheelen pas zal blijven vergezellen.
+
+Aan den anderen oever vestigt de koetsier onze aandacht op de nog zeer
+duidelijke sporen van den grooten, romeinschen weg op een grooten,
+afzonderlijk liggenden steen, die, van den berg losgeraakt, over
+de rivier hangt. Het is de Tafel van Trajanus. De legende zegt,
+dat boven van dien steen af, waar hij zijn tent had opgeslagen,
+Trajanus toezag op het voorbijtrekken van zijn zegevierende legioenen.
+
+Arenden zweven boven onze hoofden en dalen langzaam op en tusschen
+de verbrokkelde rotsen om ons heen. Dichte boomen overschaduwen den
+eenzamen weg, en de zeer in 't nauw gebrachte Olt bruist en schuimt
+als een woedende bergstroom.
+
+De weg behoudt dat woeste en grootsche karakter over een afstand van
+17 à 18 K.M. Het is altijd de strijd tusschen den stroom, die zich
+een doortocht banen wil, en de rots, die hem den weg verspert. Vandaar
+de tallooze bochten en kronkelingen, die wij hebben te volgen in den
+loop van de rivier.
+
+Daarna treden langzamerhand de bergen weer terug, en armoedige
+dorpjes krijgen ruimte aan de kalmer geworden Olt. Daar ligt vlak
+aan de rivier een ruïne van een romeinsch fort, waar een herberg zich
+geïnstalleerd heeft. Hooger, op den top van een heuvel vindt men de
+overblijfselen van het kasteel Landskron, van waar het gezicht op het
+dal buitengewoon prachtig is. Veel kudden ossen, buffels en schapen
+vinden er uitstekende weiden. Wij komen nu bij de Fogarasbergen, den
+Surul en den Negoï met scherpe toppen, waarvan de uitgetande vormen
+somber afsteken tegen een donkeren onweêrshemel. Bij een vernauwing
+van het dal doen zich, gekleefd aan de rots en over den weg hangend,
+de ruïnen voor van den Rooden Toren, die zijn naam aan den bergpas
+heeft gegeven. Volgens de legende was dat fort eenmaal zoo rood van
+het bloed der Turken, dat de witte muren onder de roode kleur als
+verdwenen, en ter herinnering aan dien bloedigen dag heeft men de
+muren helder rood geverfd.
+
+Romnicu is 34 K.M. verwijderd van Curtea de Arges, dat herinnert aan
+Radu Negru, den eersten woiwode van Walachije, die in 1244 er zijn hof,
+_curtea_, aan de rivier de Argis vestigen kwam. Hij is echter niet,
+zooals de overlevering wil, de stichter van het klooster, dat niet
+hooger dan tot 1512 opklimt. De kerk, gebouwd door Radu Negru, is
+de "Biserica Domneasca," vorstelijke kerk, in het midden der stad
+gelegen. Zij dreigt in puin te vallen, en daar ze noodzakelijke
+reparaties moet ondergaan, wordt zij aan alle zijden gestut.
+
+Maar de parel van Curtea is de prachtige, witte kerk, die schittert
+onder haar vergulde koepels en, een kwartier van de stad verwijderd,
+op een alleenstaanden heuvel ligt, de kerk namelijk van het klooster
+en waarvan beweerd is, dat zij alleen de reis naar Roemenië waard was.
+
+De schepper van dit architectonisch kunstwerk, waarin de byzantijnsche
+kunst iets moois geleverd heeft, met herinneringen aan arabische en
+perzische bouwwerken, is vorst Neagu Voda Bessaraba, die in 1513 in
+Walachije regeerde. In zijn jeugd werd hij als gijzelaar mee naar
+Konstantinopel genomen. De sultan vatte genegenheid voor hem op
+en liet hem in de bouwkunde onderrichten door een man van talent,
+Manoli de Niaesia, met wien hij o.a. een der groote moskeeën van
+Konstantinopel bouwde. In zijn land teruggekeerd, ontwierp hij de
+kerk van het klooster. Hij gebruikte er een zeer fijnen zandsteen
+voor uit de in de buurt zijnde groeven van Albesci.
+
+Behalve haar kerken heeft Curtea de Arges weinig aantrekkelijks voor
+den vreemdeling. Monniken met lange haren en lange baarden ziet men
+overal loopen. Hun kleeding is onberispelijk en vormt een sterke
+tegenstelling met het armoedig aanzien van de monniken der andere
+kloosters. Zij treden echter zeer eenvoudig op, spreken graag met
+het volk, dat groote achting voor hen schijnt te koesteren en hen
+met den diepsten eerbied behandelt.
+
+In de eenige straat van de stad wordt op het oogenblik een groote
+vischmarkt gehouden. Er waren hoopen kolossale karpers onder zware
+blokken ijs, karpers, die de Donau bij het hooge water van de laatste
+dagen in haar zijtakken heeft opgestuwd en die toen spoedig in de
+netten van de visschers zijn geraakt. Die visschen, waarvan het
+gemiddeld gewicht tien à twintig kilo bedraagt, worden in groote
+mooten verkocht. Men betaalt 30 centimes per kilo.
+
+Wij moeten nog een tocht maken, voor we te Boekarest komen, namelijk
+naar Kampolung. Gewoonlijk gaan de reizigers daarheen per spoor over
+Pitesci en Golesci; maar wij geven de voorkeur aan den rijweg, die
+afwisselend en eigenaardig moet zijn.
+
+Om half acht 's morgens zijn we voor de expeditie gereed. Nauwelijks
+zijn we een uur onderweg, of wij ondervinden een reeks van
+teleurstellingen. De rivieren, door de laatste regens verbazend
+gezwollen, zijn niet over te trekken, omdat een paar bruggen zijn
+weggeslagen, en wij moeten een lastigen omweg maken en toch nog per
+rijtuig door de bedding van een stroom gaan, waar het water zoo hevig
+bruist, dat wij kans loopen meegesleurd te worden. Rondom ons is niets
+dan een zeer armoedige streek, de hoeven en hutten en kapelletjes
+zijn in den treurigsten staat van verval, en men vraagt zich af, of
+de een of andere ramp dit stukje aarde geteisterd heeft, waar niets
+overeind staat en alles aan vernieling schijnt prijs gegeven. Buiten
+een paar visschers, die naar de rivier zijn afgedaald en groote netten
+vasthouden, zien wij geen enkelen bewoner. Eerst bij Domnesci begint
+er weer leven in de omgeving te komen.
+
+Dat is intusschen slechts een arm dorpje, doch bij gelegenheid van
+den Zondag zijn allen er op hun mooist uitgedost. Zoodra wij onze
+photografietoestellen voor den dag halen, gaan ze op de vriendelijkste
+manier om ons heen staan. Wij hebben slechts een wenk te geven,
+en de brave menschen plaatsen zich in een groepje, blij voor ons te
+mogen poseeren. Er zijn zelfs enkele jongelui, voor wie het objectief
+zooveel aantrekkelijks heeft, dat ze ons op den voet volgen, zoodat
+wij genoodzaakt zijn listen te gebruiken, ten einde hen niet op al
+onze cliché's terug te vinden. De dorpskerk, sierlijk overschaduwd
+door een groep groote boomen, staat op een plein, waartoe een poort
+van eigenaardigen stijl toegang geeft. Ofschoon die poort bij een
+ellendig dorpje, verloren in de bergen, behoort, is zij versierd met
+bekoorlijke engelen-figuurtjes en beelden van heiligen met opschriften
+en bloemslingers, werkelijk van kunstzin getuigend. Ze zijn afkomstig
+van rondtrekkende kunstenaars, die, door dezelfde figuren herhaaldelijk
+te maken, er groote geoefendheid in kregen.
+
+De pope van het dorp stak den weg over en kwam juist bij zijn huis
+met een brood onder den arm. Hij zag er zeer armoedig uit in zijn
+verkleurd geestelijk gewaad en met zijn hooge, bruine muts, zoodat wij
+instinctief onze camera op hem richtten. Maar 't was of een beschroomde
+eerbied ons weerhield tegenover die waardige en fiere armoê, die zich
+voor onze blikken scheen te willen verbergen. Die dorpsgeestelijken
+zijn brave, waardige menschen, niet geleerd, meestal bemind bij hun
+medeburgers, wier droevig lot zij deelen, maar op wie zij gewoonlijk
+weinig invloed hebben.
+
+Als men de hellingen van het dal van Domnesci bestijgt, bespeurt
+men bijna op den top van een berg de schitterende koepels van een
+dorpskerk. Dat is de kerk van Slanic, een net en sierlijk dorpje,
+dat sterk afsteekt tegen de armoedige en weinig bevolkte streek, die
+wij pas zijn doorgereden. Dit heele dorpje is een beeld van welvaart
+en opgewektheid. Groote boerderijen bestaan uit veel gebouwen met
+flinke binnenpleinen, waar alles goed is onderhouden. Mooie jonge
+meisjes loopen af en aan, in huishoudelijke drukte, te midden van
+kippen, eenden en kalkoenen, op 't oogenblik de eenige aanwezige
+dieren. Gedurende den geheelen zomer is het groote vee afwezig;
+het graast in vrijheid op de bergen, 's Avonds wordt het binnen
+omheiningen opgeborgen zonder eenige beschutting tegen het weder.
+
+Zoodra wij Slanic achter ons hebben gelaten, begint weer de
+eenzaamheid. Herders met hun kudden en troepjes arbeiders, die onder
+boomen liggen te rusten van den zwaren veldarbeid, zijn de eenige
+levende wezens, die wij onderweg ontmoeten op het laatste traject,
+dat ons nog van Kampolung scheidt. De weg loopt door een reeks van
+poëtische dalen op de Karpathenhellingen, en in de verte zien wij
+de koeien grazen in de schaduw van forsche berken. Links altijd de
+wazige en blauwe keten der Transsylvanische Alpen. Maar nergens huizen
+of hutten, en rondom doodelijke stilte. Eindelijk, tegen vier uur in
+den namiddag, rijden wij Kampolung binnen.
+
+Dat is een aardige plaats, al belangrijk ten tijde van Radu Negru,
+den stichter van het vorstendom Walachije. Er bestaan nog slechts
+enkele sporen van het oude vorstelijk paleis, maar het groote
+klooster, dat hij aan den ingang van de stad liet bouwen, bestaat
+nog, al heeft het groote veranderingen ondergaan. Een 40 M. hooge
+en 6 M. breede romaansche toren geeft toegang tot het binnenplein
+van het klooster. Die imposante toren, welks stijl den invloed van
+de Longobarden in de herinnering roept, heeft veel karakter. Het is
+dan ook een der oudste en beroemdste monumenten in Roemenië. De stad
+is zoo zindelijk, ligt zoo mooi, en de lucht is er zoo opmerkelijk
+zuiver, dat jaar op jaar veel burgers uit de groote steden er den
+zomer komen slijten.
+
+Van de hoogten rondom het plaatsje heeft men een prachtig bergpanorama
+voor oogen. Wij zijn hier zeer dicht bij de Karpathen, en de dalen,
+die daarvan uitgaan, zijn evenveel aanleidingen voor afwisselende
+uitstapjes. Het stadje, hoewel niet groot, heeft toch zijn
+Zigeunerwijk, een heele straat, niet ver van het klooster. Wat dat
+een zonderlinge straat is, vooral tegen den avond, als alle woningen
+wijd openstaan en de roode schijnsels van hun smidsvuren naar buiten
+werpen, waar schoone vrouwen in lompen, maar met prachtige zwarte
+oogen in het bleeke gelaat en engelachtige halfnaakte babies voor
+heen en weer loopen. Groote, magere mannen met gebronsd gelaat slaan
+in de helle verlichting van de vuren het ijzer; anderen bewegen
+de blaasbalgen. Dit is de werktijd van die paria's, want hun zware
+arbeid is niet doenlijk tijdens de hitte van den dag, en eerst tegen
+het vallen van den avond wordt het levendig in die wijk.
+
+Het uitstapje naar den pas van Dimbo-viciora is de verplichte
+aanvulling van elk verblijf te Kampolung. Die kloof is een der
+beroemdste en meest bezochte van dit deel der Karpathen.
+
+Van Kampolung af is het een aanhoudende reeks van prachtige uitzichten,
+vreemde horizons, waar de bergketenen achter elkander schuiven tot in
+de verste verte. In het dorp Rocaru rijden wij over de Dimbovitza,
+die wij naast ons zullen houden op den weg tot aan de grot van
+Dimbo-viciora. De witte rots, die opstijgt uit de bedding en geheel
+met groen begroeid is, vormt een aardige omlijsting van dit mooie
+riviertje met kristalhelder water.
+
+Dan naderen wij snel den hoogen, verweerden muur, die ons al eenigen
+tijd het uitzicht beneemt en waarin wij den ingang moeten zoeken van
+de beroemde kloof. Pas zijn wij er binnen getreden, of een wondermooi
+schouwspel treft ons oog. Torens en spitsen en ruïnen van schoone,
+lichtrose tint staan om ons heen in de engte der spleet en boven ons
+hoofd hangen slingers van groen langs de steile wanden.
+
+Bij den uitgang der kloof wordt het landschap rustiger; wij zien er
+weiden en enkele houten hutten. Bij een dier laatste houden wij stil,
+en een jonge knaap geleidt ons naar de grot van Dimbo-viciora, weer
+door een doolhof van rotsen. De opening van de grot ligt in een woeste
+omgeving, maar de geestdriftige beschrijvingen, die men ervan leest,
+zijn overdreven en wij vinden haar nauwelijks een bezoek waard. Een
+paar bergbewoners met dunne kaarsen bieden aan, mee te gaan; men
+verwacht iets fantastisch en ziet niets dan een hol van 15 à 20
+M. diepte, met enkele stalactieten en geelwitte stalagmieten.
+
+Na dit uitstapje, waarvan enkele gedeelten aan de Bastei
+in Saksisch Zwitserland herinneren, bezoeken wij een klein
+bescheiden nonnenklooster, de abdij van Namaesci, dat door deze
+bijzonderheid gekenmerkt wordt dat de kerk geheel is uitgehouwen
+uit een monolieth. Alleen de toren en een klein voorportaal zijn
+metselwerk. Al het inwendige is in de rots uitgehouwen, waar men
+overheen kan loopen en waar men een prachtig panorama vóór zich
+ziet. Wij zeggen Kampolung vaarwel. Een zijlijn van den spoorweg voert
+ons naar Golesci, waar wij de groote lijn naar Boekarest terugvinden.
+
+
+
+
+III.
+
+Boekarest, aanzien van de stad.--De zoutmijnen van Slanic.--De
+petroleumbronnen van Doftana.--Sinaïa, wandeling in het bosch.--Busteni
+in het kroondomein.
+
+
+De entrée in Boekarest is voor den vreemdeling een teleurstelling. Van
+het station zich begevend naar het midden der stad, gaat men door
+straten, die tot de primitiefste dorpen konden behooren, straten,
+waar instortende huizen en schunnige winkels aan gelegen zijn en waar
+de trottoirs onder hoopen vruchten en groenten verborgen zijn. Maar
+spoedig wordt die indruk weggevaagd. Op die onfrissche voorsteden
+volgen prachtige straten, waaraan weelderige gebouwen staan, niet
+onderdoend voor die der grootste europeesche steden.
+
+De Roemeniërs zijn zeer trotsch op hun hoofdstad en roemen graag
+het comfort, dat men er geniet. Zij vergelijken met een zekeren
+nationalen trots hun bewonderenswaardig geplaveide straten en hun
+openbare pleinen met de afschuwelijke straten van Belgrado, waar men
+na een kwartiertje rijdens in al zijn leden pijn gevoelt. Ze noemen
+Boekarest dan ook graag het Parijs van het Oosten. Reeds in 1864 zei
+de heer de Blowitz, toen hij terugkeerde van een oostersche reis:
+"Ik geloof niet, dat er in de wereld een tweede stad bestaat, die
+even trouw als Boekarest het land, waarvan zij de hoofdstad is,
+weerspiegelt.... Boekarest levert thans een levend en merkwaardig
+beeld van Roemenië. De stad wikkelt zich los uit den chaos van
+gisteren en haakt naar den luister van morgen. De lompen nemen de
+kleur van het purper aan; de eerzucht wordt grooter en grooter;
+dit is de nieuwgeboren hoofdstad van een nieuwgeboren koninkrijk."
+
+Met niet minder recht zei Carmen Sylva, de koningin van Roemenië,
+in 1892: "Het oostersche en schilderachtige Boekarest, het Boekarest
+met kleine, in het groen verscholen huisjes, waar men zei "het huis
+van den heer Zus of van mevrouw Zoo", terwijl men de menschen bij
+hun voornamen noemde, dat Boekarest verdwijnt, om plaats te maken
+voor een stad als alle andere. Het heeft nog alleen een oostersch
+karakter voor hen, die pas uit het Westen komen. Zij, die uit Azië
+naderen, gaan met een zucht van voldoening de Donau over en zeggen:
+"Gelukkig, nu zijn we in Europa!"
+
+Ons schijnt Boekarest nog heden den hoogmoed en de eerzucht te bezitten
+van den pas onlangs vrijverklaarde, die door gloednieuwe weelde zijn
+pas overwonnen staat van dienstbaarheid wil doen vergeten. Vandaar die
+treffende tegenstellingen, die men telkens in de stad ontmoet, hier
+lage huizen, echte zwerverskrotten, waar halfnaakte menschen uit te
+voorschijn komen; daar prachtige paleizen als het Spaarbankgebouw en 't
+Postkantoor, rijk versierde café's, waar de voorname roemeensche wereld
+samenkomt. Aan den eenen kant winkels van oud roest als in de Leipziger
+straat, waar de kooplui hun schatten zoo maar op straat uitspreiden,
+en aan den anderen weelderige magazijnen van den modernsten smaak,
+die met de mooiste winkels van Parijs kunnen wedijveren.
+
+De verschillende klassen van de maatschappij vertoonen dezelfde
+tegenstellingen. Hier de lagere volksklasse, die zich nog niet heeft
+kunnen vrijmaken van de vreesachtige, beschroomde manieren uit den tijd
+der eindelooze slavernij; daar de klasse der rijken, die, plotseling
+op den trap der moderne beschaving gekomen, de zeden en de letterkunde
+uit het buitenland tracht na te doen en daardoor alle eigen karakter
+mist. Zoodra men de binnenstad betreedt, krijgt men dien indruk van
+plagiaat van Parijs. Het ideaal is hier Parijs, dat gecopiëerd is in
+zijn bouwwerken, zijn winkels, de manieren zijner bewoners. Maar al
+zijn dan de mooiste openbare gebouwen in parijschen stijl gebouwd,
+de particuliere huizen zijn niet altijd in den zuiversten stijl
+opgetrokken. De enkele fortuinen zijn niet bijzonder groot, en toch
+wil ieder graag met iets monumentaals voor den dag komen. Vandaar die
+oude gebouwen, geheel met een nieuwe pleisterlaag bedekt, die bij de
+eerste vorstige winterdagen loslaat en voortdurend herstelling behoeft.
+
+Door zijn ligging midden in een groote, aan alle zijden open vlakte
+heeft Boekarest alle ongemakken te verduren van een klimaat als het
+siberische. De winter is er zoo lang en zoo streng, dat men er drie
+maanden alleen per slede het verkeer onderhoudt. In den zomer stijgt
+de thermometer soms tot 40° C. en de uitersten van temperatuur kunnen
+soms wel 70 graden verschillen. Mooie boomen zijn er dan ook zeldzaam;
+die uit het Noorden verdragen de brandende hitte van den zomer niet,
+en die uit het Zuiden en Oosten bezwijken door de strenge koude van
+den winter.
+
+De huurrijtuigen, die zeer talrijk zijn en licht en gemakkelijk rijden,
+worden door twee vlugge, russische of moldavische paardjes getrokken;
+de koetsiers dragen lange fluweelen jassen met gekleurde gordels om
+het middel en een platte pet op het hoofd.
+
+Boekarest heeft slechts 250.000 inwoners, en toch is de oppervlakte
+der stad gelijk aan die van Weenen, 30 K.M_2_. Als men dan ook van
+de eene of andere hoogte in de buurt op de stad neerziet, treft het
+groote aantal tuinen en ledige terreinen, dat zich tusschen de huizen
+en de straten bevindt. Gebouwen en openbare pleinen nemen slechts
+een vierde van de ruimte in. Aan den buitenkant der stad liggen
+armoedige voorsteden; de eigenlijke stad ligt het dichtst bij de
+Dimbovitza. Op den linkeroever heeft men de ministeries, de paleizen
+en de handelswijk; op den rechteroever de kerken en de inrichtingen
+van weldadigheid.
+
+Wij beginnen ons bezoek aan de stad met een van haar oudste kerken, de
+Metropool, in neo-byzantijnschen stijl en dagteekenend van 1656. Zij
+ligt op een heuvel op den rechteroever en men heeft er een prachtig
+uitzicht over een deel der stad. De gebouwen van het oude klooster
+staan er nog omheen; ze zijn echter gewijzigd en verbouwd, die van
+links zijn nu de residentie van den metropolitaan, die van rechts
+het gebouw der volksvertegenwoordiging.
+
+Aan den voet van den heuvel op den voorgrond van het panorama, dat
+zich vóór ons ontrolt, ligt te midden van bloeiende tuinen de kerk van
+Domna Balasa, de mooiste en weelderigste der kerken van Boekarest. Die
+kerk, welke na de kerk van Curtea de Arges voor de merkwaardigste
+uit Roemenië doorgaat, is een meesterstuk van neo-byzantijnschen stijl.
+
+Domna Balasa is omringd door hospitalen, evenals de kerk gesticht door
+de dochter van Constantijn Brancovan, den voorlaatsten inlandschen
+woiwode van Walachije.
+
+Het aantal hospitalen is zeer groot in Boekarest, en ten allen tijde
+hebben rijke particulieren hun fortuin bij hun dood bestemd voor
+het onderhoud van die liefdadigheidsinrichtingen, die de glorie van
+Roemenië zijn. Hun noodzakelijkheid is vooral een uitvloeisel van
+de aanraking, waarin Roemenië komt met de havens uit het Oosten,
+van waar zooveel epidemische ziekten worden ingevoerd.
+
+Dichtbij Domna Balasa staat de kerk van Spiritoe Noe, belangrijk om
+haar groote afmetingen. Dat gebouw, dat van 1858 dagteekent, heeft
+een oude basiliek vervangen, waar de Fanarvorsten zich lieten kronen
+bij hun terugkeer uit Konstantinopel.
+
+Buiten die weinige kerkelijke gebouwen biedt de rechteroever van de
+Dimbovitza niet veel belangrijks aan; om een goede voorstelling van
+het moderne Boekarest te krijgen, moet men zich naar den hoofdader
+der stad begeven, de Calea Victoriei, die dien naam kreeg na de
+russisch-roemeensche zegepraal over Turkije in 1877-78.
+
+Hier concentreert zich alle leven, en in deze eindelooze
+straat ziet men achtereenvolgens het paleis van den koning, het
+bisschoppelijk paleis, het Athenaeum, den schouwburg, de ministeries,
+de gezantschapsgebouwen. De mooiste winkels liggen aan de Calea, en
+vóór de voornaamste hôtels zitten aan tafeltjes langs de trottoirs
+de heeren en dames, die ijs en likeuren van de beste qualiteit en de
+grootste verscheidenheid genieten. Heel aan het einde van de Calea
+Victoriei begint de beroemde straatweg naar Kisselef.
+
+Die weg, om zoo te zeggen het Bois de Boulogne van Boekarest, is de
+meest gewilde promenade, en de mondaine wereld is bijna verplicht,
+er zich te vertoonen. Elken dag in den winter, als de sneeuw dik ligt
+op den grond, en in de lente, die met snellen overgang op den strengen
+winter volgt, is er in de breede lanen van twee à vier uren lengte,
+een ongehoorde weelde te zien van sleden en rijtuigen. In den zomer
+zijn de wegen geheel verlaten, en de rechte, eenzame lanen zonder
+schaduw, waar de zon brandt door de magere, krachtelooze boomen brengt
+den reiziger niet in verrukking.
+
+Bij 't begin van den weg staat het paleis van den oud-minister
+Stoerdza, hoofd der liberale partij. Dit kolossale paleis, hoewel
+wat overladen versierd, is toch een zeer indrukwekkend gebouw. Het
+staat tegenover den boulevard Coltei, nog onlangs aangelegd, en men
+ziet er een reeks van nieuwe hôtels, alle wit en van origineelen
+bouwtrant. De meeste zijn het eigendom van rijke particulieren; maar
+net als de weg is ook die boulevard verlaten, en de bezitters van
+die vriendelijke paleizen zijn verspreid over de in Roemenië meest
+gezochte lustverblijven.
+
+Maar al die nieuwe wijken, hoe verlokkend zij er ook mogen uitzien,
+hebben niets, wat aan een eigen verleden herinnert, en men moet het wel
+betreuren, dat de Roemeniërs in hun eerzuchtig streven om Boekarest
+op één hoogte te brengen met de groote, westersche steden, een ware
+woede van afbreken aan den dag hebben gelegd, zoodat bijna ieder spoor
+van vroegere tijden verdwenen is. Wat de oorlogen hebben gespaard,
+vernielen de menschen steeds nog in hun zucht om hun hoofdstad op
+te tooien.
+
+Toch is er een juweel van een klein kerkje over, dat trots zijn
+vervallen voorkomen nog voor den griekschen eeredienst gebruikt
+wordt; dat is de Straviopolis. Dat gebouw, tweehonderd jaar oud, is
+opgetrokken in een byzantijnschen bastaardstijl, met een merkwaardigen
+arabischen voorhof, waarin men drielobbige boogvensters ziet, die
+aan den moorschen stijl ontleend zijn. Motieven, ontleend aan den
+arabischen stijl, komen trouwens zeer veelvuldig in Roemenië voor en
+vormen een der karakteristieke trekken van de roemeensche bouwkunst.
+
+Laat ons het tochtje door de stad besluiten met een bezoek aan
+de Universiteit, die, buiten de lokalen voor de faculteit der
+theologie, der medicijnen enz. een groote zaal bevat, bestemd voor
+de vergaderingen van den roemeenschen Senaat, en dan verschillende
+musea. In het Oudheidkundig Museum vinden wij de prachtige oude
+fresco's uit de kloosters, kostbare handschriften en geborduurde
+tapijten. De parel van dit museum is de schat van Petrossa, anders
+gezegd die der Gothen. Die kostbare verzameling bestaat uit tien
+stukken van massief goud uit de elfde eeuw onzer jaartelling. Zij
+werd in 1837 ontdekt door werklieden, die haar voor lagen prijs aan
+voorbijtrekkende Zigeuners verkochten. Die laatsten onderzochten den
+aard van het metaal door met de bijl verscheiden van de voorwerpen
+stuk te slaan, o.a. een prachtigen schotel met reliëffiguren, nu nog in
+'t museum aanwezig. Onder de stukken, die aan de vernieling ontkwamen,
+moet genoemd een diadeem, versierd met groote granaten, een beker, met
+edelgesteenten opgelegd, een massieve ring en een groote lampetkan. De
+ontdekking van den schat was een belangrijke archaeologische vondst.
+
+Men kan Boekarest niet verlaten, zonder Cotroceni te bezoeken, het
+eerste paleis van den koning van Roemenië, nu nog residentie van den
+erfprins Ferdinand van Hohenzollern. Het paleis, omringd door tuinen,
+ligt een eindje buiten de stad op een boschrijken heuvel.
+
+Het is een oud klooster, in 1679 gesticht door een lid van het
+grieksche geslacht Cantacuzenos, en ofschoon het huis verbouwd en zeer
+verfraaid is, heeft het zijn kloosterachtig aanzien behouden; het
+ziet er nog koud en streng en somber uit. Men treedt er binnen door
+een groote gewelfde poort, die naar een eerste plein leidt, waar de
+cellen en kloostervertrekken in bediendenkamers zijn veranderd. Midden
+op een tweede plein staat de kerk, waarachter het paleis als verborgen
+is met zijn majolica-versiering van bloemslingers en figuren.
+
+Het inwendige, dat wij tot in détails mochten bezien, is zeer rijk
+en smaakvol ingericht met alle moderne weelde en comfort. De groote
+hal vertoont de jachttrofeeën van den vorst, beren, wilde zwijnen,
+arenden, korhoenders. In de studeerkamer ziet men veel zeekaarten,
+doorsneden en plannen van schepen, aanwijzingen van den smaak en
+de bij voorkeur gevolgde studie van den erfgenaam der kroon. Op de
+eerste verdieping zijn de huiselijke vertrekken, boudoirs en salons,
+leerkamers der jeugdige prinsen, hun speelkamer met allerlei kostbaar
+speelgoed. Dat alles is aardig en vriendelijk en vormt een groote
+tegenstelling met het strenge aanzien van den gevel.
+
+Tusschen Boekarest en Sinaïa ligt Slanic, waar men een der
+belangrijkste zoutmijnen van Roemenië vindt. Een zijlijn van den
+spoorweg, op de hoofdlijn geënt, voert er ons rechtstreeks heen.
+
+De lagen steenzout strekken zich in onafgebroken lagen, maar op
+verschillende hoogten uit langs de geheele moldavische en walachijsche
+hellingen der Karpathen. Zoo ziet men te Rimnik Sarat in Moldavië
+een berg van zout in de zon schitteren; in andere streken liggen de
+zoutlagen op den grond; maar in de meeste gevallen moet men tot tien,
+twintig, zelfs dertig meter diep graven. Sommige lagen zijn niet
+dikker dan twee à drie meter; doch de meeste zijn veel dikker.
+
+Het roemeensche zout vormt een der groote rijkdommen van het land,
+en het zou eeuwen lang in de behoeften van heel Europa kunnen
+voorzien. Over het algemeen is het zeer wit en doorschijnend,
+maar de qualiteit is niet overal dezelfde, en men vindt in de beste
+zoutgroeven aders met zwartblauwe strepen erin. Die strepen wijzen op
+de aanwezigheid van leem, en het zout uit die groeven is niet voor de
+consumptie bestemd; het wordt alleen voor den landbouw gebruikt. Soms
+ook treft men in enkele lagen petroleumhoudende gedeelten aan, die
+een karakteristieken geur bijzetten aan het zout, een geur, dien men
+zelfs terugvindt in het brood, waar dat zout in gebakken is.
+
+Sedert 1862 heeft de staat de exploitatie van het steenzout aan
+zich getrokken; het is een monopolie geworden. Daar de productie
+in de laatste tijden te overvloedig was, heeft men het werk in de
+mijnen van Doftana laten rusten. Zij brachten jaarlijks 25000 ton
+op, maar het zout was blauwer en minder goed dan van Slanic. Dus
+zijn op 't oogenblik alleen in exploitatie de groeven van Slanic,
+van Targul. Ocna en van Ocna-Mare.
+
+De tegenwoordige diepte van de Slanicmijn is 100 M. Bij het dalen van
+den bak, waarin men wordt neergelaten, ziet men op 20 à 30 M. diepte
+een eerste galerij, en weldra komt men beneden in de groote zaal, die
+uitgehouwen is tot een prachtig gewelf van 60 M. hoogte. Men meent
+in een marmeren kathedraal te zijn, waarvan de wanden schitteren in
+den bleeken schijn van groote electrische lampen. De muren gelijken
+verwonderlijk veel op ongepolijst marmer, en als om de illusie
+volkomen te maken, heeft men langs de enorme zijden der zalen gedeelten
+uitgespaard en laten vooruitspringen als zware vierkante zuilen.
+
+Driehonderd arbeiders, alle in het wit gekleed, werken in die ruime
+zaal; enkele hebben alleen een broek aan, want de arbeid is zeer
+inspannend. Het zout wordt uitgegraven naar beneden uit den bodem,
+die daardoor steeds lager komt te liggen. Van den wand af tot het
+smalle paadje in het midden voor de passage van de wagentjes worden
+met het houweel evenwijdige groeven gemaakt op 60 cM. afstands van
+elkander, die 20 cM. breed en 50 cM. diep zijn. Daarna maakt men
+door middel van zware hefboomen, door twee of drie mannen bewogen,
+groote blokken los, die daarna in stukken van 25 à 50 K.G. worden
+verdeeld. In de zaal, die wij bezoeken, wordt het werk verricht door
+vrije mannen; maar in de afzonderlijke galerijen zijn dwangarbeiders
+bezig. Vóór 1848 mochten die ongelukkigen, als ze eenmaal in de mijn
+waren neergelaten, niet meer naar het daglicht terug, en zeer weinigen
+van hen hielden die barbaarsche behandeling meer dan drie of vier
+jaar uit. Tegenwoordig is hun leven dragelijk geworden, en dagelijks,
+in den winter na acht en in den zomer na twaalf uren werkens, keeren
+zij naar de gevangenis terug. Buitendien ontvangen ze een belooning
+van 60 à 80 _bani_ per dag.
+
+Het zout van Slanic heet het mooiste van Roemenië, en alleen deze
+groeven leveren dagelijks 300,000 KG. zout. Het wordt in tweeërlei
+vorm verkocht, òf in groote, vormlooze blokken òf gestampt en in
+zakken verpakt. Na Servië zijn Bulgarije en Rusland de voornaamste
+afzetgebieden.
+
+Nauwelijks hebben wij Slanic achter ons gelaten, of we komen in het
+petroleumgebied. Aan alle stations staan tankwagens, die een akeligen
+stank verspreiden. Wij zijn in het district Prahova, dat den eersten
+rang inneemt onder de petroleumdistricten van het rijk.
+
+Van Campina, waar wij stilhouden, gaan we per rijtuig naar Doftana,
+om de putten te bezoeken en de raffinaderijen. Als wij dicht bij het
+dorp komen, verkondigen zware buizen, die langs den weg liggen en een
+vettig, slijkig vocht uitzweeten, de nabijheid van het industriëele
+middelpunt aan. Wij moeten uitstappen bij de Doftana, die zoo laag is,
+dat er een massa rotsachtige eilandjes worden gevormd, waar het water
+snel tusschen doorstroomt. Een houten brug leidt over den stroom. Om
+die te bereiken, moeten wij vijf minuten lang loopen op den smallen
+rand van den muur, die langs de rivier loopt en het water in den tijd
+van hoogen waterstand tegenhoudt.
+
+Maar ons rijtuig, dat natuurlijk dien acrobatenweg niet kan volgen,
+moet in de rivier rijden, er de doorwaadbare plaatsen zoeken en langs
+allerlei kronkelwegen den tegenoverliggenden oever bereiken. Hier
+zijn wij in het gebied der exploitatie. Rechts en links en aan alle
+kanten om ons heen wijzen hooge houten boortorens de putten aan,
+die in werking zijn. De grond is geheel doortrokken met petroleum;
+de lucht is verzadigd van den damp, en de boomen in de buurt zijn
+alle bladerloos. Evenals in den Kaukasus en in Amerika geschiedt
+het boren der putten door middel van den derrick. Men ziet slechts
+zelden in Roemenië bronnen, die onder den druk der ontwikkelde gassen
+de vloeistof hoog boven den grond doen opspuiten. Gewoonlijk heeft
+men hier te doen met onderaardsche verzamelbekkens of met leem-
+of leilagen, die de aardolie vasthouden bij wijze van een spons. In
+het laatste geval boort men op verscheiden plaatsen en de petroleum
+verzamelt zich door uitzweeting onder in een put, gegraven door
+een zuigpomp.
+
+Maar onverschillig of men met een onderaardsch bekken heeft te doen,
+of dat de petroleum door filtratie samenvloeit in een kunstmatigen
+put, de wijze van aan het daglicht brengen is dezelfde. Men laat in de
+boorgaten, die vooraf van buizen voorzien zijn als bij de artesische
+putten in gebruik zijn, een cylinder van 4 à 5 M. lengte bij 15 à
+20 cM. middellijn, voorzien van een klepje aan het ondereind. Die
+cylinder hangt aan een langen ketting, die om een as op den top van een
+boortoren is gewonden, neergelaten wordt en bevestigd aan een paal met
+tegenwicht. Met behulp daarvan kan één werkman het toestel bedienen;
+hij laat den cylinder in den put neer en brengt hem vervolgens weer
+naar boven. Dan opent een tweede werkman het klepje, en de olie stort
+zich in houten goten, die haar naar groote, ondiepe verzamelbekkens
+voeren.
+
+De petroleum is bij 't verlaten van den put een dikke vloeistof, die
+troebel en olieachtig is en bruin-rood van kleur met groenachtigen
+weerschijn.
+
+Uit de réservoirs, waarin men de olie brengt als ze uit den grond
+komt, wordt ze door pijpen geleid naar de raffinaderijen in het
+dal. De natuurlijke helling van den grond zou niet voldoende zijn om
+de vloeistof, waarin zich allerlei vreemde stoffen bevinden, geregeld
+af te voeren; ze moet worden voortgestuwd door middel van speciale
+pompen, die soms verbazend krachtig werken.
+
+In de raffinaderijen wordt de petroleum blootgesteld aan zeer hooge
+temperaturen, tot wel 270° C. Daarna heeft de destillatie plaats,
+waardoor naphta, gazoline enz. worden afgescheiden.
+
+De diepte der boorgaten verschilt aanmerkelijk, want de petroleum
+is door het gansche gebied der Karpathen verdeeld op zeer ongelijke
+diepten. Tot in het midden der 19de eeuw boorde men meestal niet
+dieper dan 30 M. om de aardolie te verkrijgen, die eigenlijk niet
+anders dan als smeerolie werd gebezigd. Tegenwoordig boort men putten,
+welker diepte tusschen 130 en 400 M. afwisselt, en de productie,
+die al in 1900 tot 247000 ton was gestegen, is later nog sterk
+vermeerderd, vooral door de uitbreiding aan de exploitatie gegeven
+door de Steana Romana, de belangrijkste roemeensche maatschappij
+van petroleumexploitatie.
+
+Maar de vorderingen zijn toch nog niet evenredig aan de belangrijkheid
+der petroleumbronnen; en de organisatiefouten in de exploiteerende
+maatschappijen, het uitblijven van behoorlijke dividenden houden de
+vreemde kapitalen op een afstand, terwijl ze toch zoo noodig zouden
+zijn voor Roemenië's industriëelen vooruitgang.
+
+De rit van Campina naar Sinaïa is een der mooiste, die zich laten
+denken. Een opeenvolging van prachtige landschappen gaat aan ons oog
+voorbij onder het gaan door het dal der Prahova. De rivier bespoelt
+roodachtige rotsen, beneden bedekt met magere weiden; hooger hangen
+bosschen van zilvergrijze wilgen in grillige schikking langs de
+bergen. De boerderijen zijn grooter, beter gebouwd, goed onderhouden,
+en de menschen zien er niet zoo slaafsch en vreesachtig uit als
+geslagen honden, zooals wij zooveel andere boeren hebben waargenomen.
+
+Een belangrijke cementfabriek heeft een heel dorp van witte woningen
+om zich heen gegroepeerd, alle met roode daken. Zoo komt er welvaart
+in het dal, maar daarmee verdwijnt wel tevens de poëzie, als de mooie
+wegen vuil zullen geworden zijn en alles aangeslagen zal wezen door
+fabrieksrook.
+
+Onder in het dal stroomt de Prahova, wier tallooze bochten en
+kronkelingen ten slotte doorloopen tot in de verre vlakten. Het water
+der rivier, verdeeld over een menigte dunne adertjes, schittert in de
+zon, en naast het stroompje liggen de beide glinsterende stalen lijnen
+van den spoorweg. Door woeste bergkloven en langs duistere afgronden
+komen wij in het woud, dat halverwege op den berg is gelegen en waar
+de weg doorheen leidt.
+
+Daar, in het hart van het bosch, ligt aan den voet van een enorme
+rots van 2500 M. Sinaïa.
+
+Sinaïa is een lustoord van nog jongen datum, dat zijn bloei te
+danken heeft aan het verblijf van den koning en de koningin van
+Roemenië, die een der sombere dalen van de Prahova uitkozen
+als zomerresidentie. Rondom hen schaarde zich al spoedig de
+aristocratie van het koninkrijk, ministers, afgevaardigden, gezanten,
+hofdignitarissen en hooge officieren. Tegenwoordig brengt al wat in
+Boekarest iets beteekent, den zomer te Sinaïa door.
+
+Wij komen er langs een breede, heerlijke laan van prachtige villa's;
+dan volgt een groote, magnifieke tuin vol bloemen en groote gazons,
+watervalletjes en velden voor allerlei spelen. De hôtels van Sinaïa
+liggen in dien tuin. Er zijn er niet genoeg, want ze zijn altijd
+overvol; het kost ons moeite logies te vinden.
+
+In het hôtel Sinaïa biedt men ons een paar zolderkamertjes aan, en bij
+onze aarzeling om ze te aanvaarden, wijst men ons een paar kamers in
+een bijgebouw, waar een gezant zijn intrek heeft genomen. Hier nemen
+wij genoegen meê.
+
+Het hôtel is goed, maar van een oostersche zindelijkheid, die voor
+ons niet het rechte is. Men heeft in de vertrekken geen bedden, maar
+divans, die 's nachts in legersteden worden veranderd en over dag de
+gewone diensten bewijzen.
+
+In het restaurant echter meent men te Parijs te zijn. Ieder spreekt
+Fransch; het menu is geheel fransch, ook in de bereiding; alleen
+het kleintje koffie na den eten is turksch; dat herinnert den gast,
+dat hij zich aan de poort van het Oosten bevindt.
+
+De roemeensche wijnen zijn over 't algemeen zacht en fijn. De
+witte wijnen van Dragashani en Cotnar zijn dadelijk bij ons in de
+gunst. Wij kunnen de roode wijnen minder prijzen, hoewel ze hier
+veel lof inoogsten en men tracht, ze in waarde gelijk te stellen
+met Bordeauxwijn. Ofschoon de Roemeniërs lofwaardige pogingen in het
+werk hebben gesteld voor het welzijn van hun wijngaarden, ofschoon
+ze zelfs uit Frankrijk veel wijnbouwers hebben laten overkomen, om
+de roode wijnen te bereiden, toch zal de roemeensche wijn nooit met
+den franschen kunnen wedijveren.
+
+Te Sinaïa is het leven weelderig en duur; trouwens de rijke Roemeniër
+geeft graag geld uit, hij houdt van mooie kleeding en van pleizier;
+hij is een beschaafd man in elken zin des woords.
+
+De wereld in dit hôtel is een officiëele wereld. Het is het hôtel der
+gezanten en ministers. Er zijn hier roemeensche families, die op zeer
+grooten voet leven en geheel in de mondaine wereld op hun plaats zijn.
+
+De groote namen, die men hoort, doen mij denken aan een eigenaardige
+bijzonderheid van den roemeenschen burgerlijken stand. Niet dat men
+de echtheid van hun hooge afkomst behoeft in twijfel te trekken;
+maar tot in den laatsten tijd bestond nog niet de erfelijkheid der
+familienamen. Gewoonlijk noemde men zich maar doodeenvoudig Jan,
+Filipszoon of Philepsco, zooals men in Servië Pavitsj zegt voor den
+zoon van Paul. Ieder kan naar believen bij zijn voornaam den naam
+van zijn buurman voegen, of zelfs dien van een vorst of een beroemd
+generaal en dien tot zijn eigen maken, ook voor zijn erfgenamen die
+hem wilden behouden. Zoodat die groote namen, die ons aan beroemde
+personen doen denken, niet het idee moeten wekken, dat we ons in de
+tegenwoordigheid bevinden van afstammelingen dier grootheden, doch
+alleen van afstammelingen hunner bewonderaars, die den beroemden naam
+hebben aangenomen.
+
+Een verschrikkelijke storm met diluviaanschen regen heeft den geheelen
+nacht onze vensters geschud, en 's morgens bij het opstaan zien wij
+de treurig slikkerige wegen gehuld in een niets goeds voorspellenden
+mist. Wat te doen in Sinaïa, als het regent? Er is geen kurzaal,
+noch casino, en in de hôtels, die te klein zijn voor het aantal
+reizigers, dat zich er ophoopt, vindt men slechts een klein lees-
+en biljartzaaltje. Ondanks den fijnen, aanhoudenden regen besluiten
+wij een exploratietocht te doen.
+
+Bij het stijgen in de boschjes achter het hôtel komen we al spoedig aan
+het klooster. In 1695 gesticht door Michaël Cantacuzenos, bestaat het
+als alle kloosters van eenige beteekenis uit twee pleinen, waar rond
+omheen de woningen der monniken en de bijgebouwen van het klooster
+zich groepeeren. Midden op ieder van de beide pleinen staat een
+klein byzantijnsch kerkje. Een werd op dat oogenblik gerestaureerd,
+en dank zij der vrijgevigheid van den koning kan de restauratie zeer
+goed geschieden.
+
+Lang diende het klooster in troebele tijden als schuilplaats voor de
+bewoners van het laagland, die in de bergen een toevlucht zochten,
+terwijl het tevens gastvrijheid bood aan reizigers.
+
+Toen koning Karel en koningin Elizabeth, aangetrokken door de machtige
+bekoring en de vreemde poëzie van het woud te Sinaïa, voor de eerste
+maal er een deel van den zomer kwamen doorbrengen, namen zij hun
+intrek in een der bijgebouwen van het klooster.
+
+Eerst na eenige jaarlijksche bezoeken besloten zij in een liefelijk
+dal achter het klooster een paleisje te bouwen, dat door den kunstzin
+en den goeden smaak der koningin een der juweeltjes van Roemenië
+werd. Weldra werd het voorbeeld gevolgd, en midden in het bosch
+verrezen aan alle kanten sierlijke villa's en optrekjes. De regeering
+bouwde een paar hôtels voor reizigers, en het begin van Sinaïa was er.
+
+Het koninklijk paleis, kasteel Pelesch, heet naar den berg waarop
+het ligt. Uit de verte gezien, treedt het naar voren uit een dicht
+dennebosch, dat de rooskleurige rotsen van het Bucegi-gebergte
+kroont. Het prachtige gebouw van steen en hout, waar gothische
+en byzantijnsche elementen in vereenigd zijn, is een harmonieus
+geheel, met sierlijke torentjes, mooie balcons en terrassen, een
+dichterdroom van de kunstenares Carmen Sylva. Inderdaad, wie Sinaïa
+noemt, roept dadelijk zich het beeld van de vorstin voor oogen, van
+haar, die dit lustoord in het leven riep. De koningin van Roemenië is,
+zooals ieder weet, een dier superieure vrouwen, die van kunst, poëzie
+en melancholie leven. Zij is graag in het woud, kent er alle paden,
+en om er naar hartelust te kunnen droomen, heeft zij zich een hoog
+verblijf laten inrichten, een huisje, hangend in de boomen hoog op den
+top van een der bergen, die Sinaïa omgeven. Het Nestje der Koningin,
+zoo noemt men hier die plek. Van daar overziet zij den gansenen omtrek.
+
+Eenige jaren geleden zag men haar dikwijls met de dames van haar
+gevolg gekleed in de nationale kleederdracht, die zoo goed past bij
+haar hooge, majestueuse gestalte. Maar de poging, om het bekoorlijke
+costuum weer in eere te brengen onder de deftige dames, heeft niet
+het succes gehad, die de sierlijke witte, met byzantijnsch borduursel
+getooide dracht verdiende.
+
+De roemeensche dames, minder dichterlijk van aanleg dan haar
+souvereine, worden bekoord door de parijsche modes, en men ziet heel
+zelden de nationale kleeding meer te Sinaïa. Eigenlijk treft men die
+alleen aan als historische merkwaardigheid en wel vooral op de markt,
+die des Zondagsmorgens gehouden wordt in de groote laan. Boerinnen
+spreiden er op het gras langs den weg en op de hekken der tuinen
+de mooie borduursels uit, doorschijnende sluiers, halsdoekjes en
+lijfjes met rijke patronen en andere fraaie toiletartikelen. Sinaïa is
+eigenlijk een wonderlijke badplaats! Men zou er dépendances verwachten
+van alle groote huizen te Boekarest en winkels, waar de elegante
+dames al haar luimen konden bevredigen, maar er is niets van dat alles.
+
+Wij hebben het dorp Sinaïa bekeken. Het bestaat enkel uit een
+kronkelende, sterk hellende straat. Een gewone kruidenierswinkel is
+er, met een paar winkeltjes van visch en groenten. Te Sinaïa boven
+vindt ge een kapper, een photograaf en een paar banketbakkers; maar
+artikelen van dagelijksch gebruik kan men er niet krijgen.
+
+Wat de bijzondere aantrekkelijkheid van de plaats uitmaakt, zijn
+de verrukkelijke wandelingen, die men in 't oneindige variëeren
+kan in de dalen en op de hellingen der bergen. Bij het verlaten
+van den grooten weg is men dadelijk op goed onderhouden voetpaden,
+die tot in het diepste van het woud voeren, en hier begrijpt men de
+koninklijke gril van Carmen Sylva; men kan zich niets woesters en
+dichterlijkers en idealers denken. Dit is het maagdelijke woud in
+den besten zin. Boomen van zes meters in omtrek en vijftig meter
+hoog staan er in grooten getale. Meest zijn het dennen en beuken,
+die met hun groen de bergen tot groote hoogte bedekken.
+
+De grond is geheel bedekt met heide en mos. Hier en daar blijven
+omgevallen stammen op den bodem liggen, zooals de storm ze velde. De
+koning, tot wiens domeingoederen het bosch behoort, wil niet, dat
+iemand eraan raakt.
+
+Elk voetpad leidt naar een mooi uitzicht. Het toeval voert ons naar de
+Promenade der H. Anna aan de grenzen van het woud. Boven ons hoofd op
+een kalen top van rood gesteente, die wel ontoegankelijk lijkt, staat
+een sierlijk paviljoentje, dat ons schijnt uit te tarten. Maar 't is
+al laat, en het weêr is onzeker. Wij durven ons niet verder wagen.
+
+Op regendagen is het stil en somber te Sinaïa; maar als de zon
+schijnt, hoort men overal muziek in de tuinen, militaire muziek en
+Zigeunerliederen, die de echo's wekken van de donkere bergen.
+
+Het kroondomein heeft overal een goeden invloed op de
+boerenbevolking. Door de vele scholen, die het bestuur der domeinen
+opricht, ook vak- en landbouwscholen, worden de boeren op de hoogte
+gebracht van een rationeele manier om den grond te bebouwen en gebruik
+te maken van machines en andere verbeteringen. Zij krijgen onderricht
+in de behandeling van het vee en van allerlei aanplantingen. Alle
+pogingen worden door de kroon in het werk gesteld voor de verheffing
+van den boerenstand.
+
+In den loop zijner regeering heeft de koning veel wegen laten
+aanleggen, en hij heeft daarbij dikwijls een beroep gedaan op
+buitenlandsche ingenieurs, ook voor den aanleg van spoorwegen. Niets
+wordt verwaarloosd, wat den boer vooruit kan brengen en hem in staat
+stelt zijn woning gezonder en zijn leven rijker te maken. Maar de
+slavernij heeft diepe sporen nagelaten, en al zijn sommige streken,
+vooral die tusschen Predeal en Boekarest, krachtig ontwikkeld, aan de
+bergachtige randen van Roemenië is de bevolking nog niet veel verder
+gekomen, dan zij was onder de turksche heerschappij.
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of In Roemenië, by Th. Hebbelynck
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK IN ROEMENIË ***
+
+***** This file should be named 13869-8.txt or 13869-8.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        https://www.gutenberg.org/1/3/8/6/13869/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the PG Distributed Proofreaders Team
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations.  To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
+*** END: FULL LICENSE ***
+
diff --git a/old/13869-8.zip b/old/13869-8.zip
new file mode 100644
index 0000000..52f31c2
--- /dev/null
+++ b/old/13869-8.zip
diff --git a/old/13869-h.zip b/old/13869-h.zip
new file mode 100644
index 0000000..3dcc98f
--- /dev/null
+++ b/old/13869-h.zip
diff --git a/old/13869-h/13869-h.htm b/old/13869-h/13869-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..d84d23a
--- /dev/null
+++ b/old/13869-h/13869-h.htm
@@ -0,0 +1,1922 @@
+<!DOCTYPE html
+PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">
+
+<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source, using XSLT. If you find any mistakes, please edit the XML source. -->
+<html lang="nl-1900">
+<head>
+<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8">
+
+<title>In Roemeni&euml;</title>
+<link href="style/arctic.css" rel="stylesheet" type="text/css" title="Artic Blue">
+<link href="style/amazonia.css" rel="alternate stylesheet" type="text/css" title="Amazonia Green">
+<link href="style/borneo.css" rel="alternate stylesheet" type="text/css" title="Borneo Brown">
+<link href="style/gutenberg.css" rel="stylesheet" type="text/css">
+<link href="style/print.css" rel="stylesheet" type="text/css" media="print">
+<link rel="schema.DC" href="http://purl.org/DC/elements/1.0/">
+<meta name="author" content="Th. Hebbelynck">
+<meta name="DC.Creator" content="Th. Hebbelynck">
+<meta name="DC.Title" content="In Roemeni&euml;">
+<meta name="DC.Date" content="## October 2004">
+<meta name="DC.Language" content="nl-1900">
+</head>
+<body>
+
+
+<pre>
+
+The Project Gutenberg EBook of In Roemeni&euml;, by Th. Hebbelynck
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: In Roemeni&euml;
+
+Author: Th. Hebbelynck
+
+Release Date: October 26, 2004 [EBook #13869]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK IN ROEMENI&Euml; ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the PG Distributed Proofreaders Team
+
+
+
+
+
+</pre>
+
+<span class="pageno"><a id="d0e61"></a>Bladzijde 121</span><a id="d0e62"></a><h1>In Roemeni&euml;.</h1>
+<p align="left" class="byline"><i>Naar het Fransch van <span class="smallcaps">Th. Hebbelynck</span>.</i></p>
+<p id="d0e70"></p>
+<div id="d0e71" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-121.jpg" alt="Het stadje P&eacute;troz&eacute;ny."></p>
+<p class="figureHead">Het stadje P&eacute;troz&eacute;ny.</p>
+</div><p>
+
+</p><a id="d0e75"></a><h2>I.</h2>
+<div class="blockquote">
+<p id="d0e79">Van Boeda-Pest naar P&eacute;troz&eacute;ny.&#8212;Een stukje geschiedenis.&#8212;Het dal van de Jiul.&#8212;De Bojaren en de Zigeuners.&#8212;De markt van Targa
+Jiu.&#8212;Het klooster Tismana.
+</p>
+</div>
+<p id="d0e81">&#8220;Zijn de heeren ingenieurs?&#8221;
+
+</p>
+<p id="d0e83">&#8220;Pardon, mevrouw.&#8221;
+
+</p>
+<p id="d0e85">&#8220;Inspecteurs van het boschwezen?&#8221;
+
+</p>
+<p id="d0e87">&#8220;Ook dat niet; wij zijn gewone reizigers.&#8221;
+
+</p>
+<p id="d0e89">&#8220;Toeristen? Hier in Roemeni&euml;, en zonder dat er eenig voordeel van te halen is?&#8221;
+
+</p>
+<p id="d0e91">&#8220;Geen ander dan de voldoening, interessante zeden en gebruiken waar te nemen, een mooi land te bewonderen en er aangename
+herinneringen uit mee te nemen.&#8221;
+
+</p>
+<p id="d0e93">Zoo ongeveer werden wij op een dag ondervraagd door een deftige dame, vrouw van een roemeensch generaal, die op een bekoorlijk
+plaatsje midden in het bergland van Walachije en vill&eacute;giature was. Uit het gesprek blijkt wel, dat de toeristen tot nu toe Roemeni&euml; nog onbezocht hebben gelaten, en dat noch de Alpenclub,
+noch de agentschappen van Cook beslag hebben gelegd op de mooie bosschen van de Karpathen en de schilderachtige dalen, die
+van daar naar de Donau loopen.
+
+</p>
+<p id="d0e98">Wij deden onze reis in de maand Augustus 1901. Eerst hebben wij het nog primitieve gedeelte van Roemeni&euml; doorreisd, dat tot
+in deze laatste jaren bijna precies gelijk gebleven is, als het twintig eeuwen geleden was en dat te vinden is in de bergstreken
+van Walachije. Vervolgens hebben wij een bezoek gebracht aan het moderne Roemeni&euml;, dat een industrieel land is, tegelijk met
+het nieuwe r&eacute;gime ontstaan en waarvan Boekarest de ziel is en het middelpunt.
+
+</p>
+<p id="d0e100">De kunst heeft in Roemeni&euml; door de eeuwen heen slechts zeer zwakke sporen achtergelaten. Alle oude herinneringen, die men
+zou verwachten in een door de Romeinen gekolonizeerd land, zijn vernietigd geworden door den stroom van barbaren, die telkens
+over deze provinci&euml;n werd uitgegoten in de volgende twaalf eeuwen en die alles heeft weggevaagd en meegenomen. Alleen een
+paar kloosters, die in de Middeleeuwen onder de vorsten of woiwoden gebouwd werden en waarvan dat van Curte de Arges het beroemdste
+is, trekken tegenwoordig nog de aandacht. Maar de groote aantrekkelijkheid voor den <span class="pageno"><a id="d0e102"></a>Bladzijde 122</span>reiziger is gelegen in het landschap, dat dikwijls grootsch en altijd po&euml;tisch is, verder in de originaliteit der kleederdrachten
+en in de zeden der bewoners.
+
+</p>
+<p id="d0e104">Wij vertrekken van Boeda-Pesth naar ons doel. Die stad, de heerlijke hoofstad van Hongarije, neemt sedert 1896 een plaats
+in onder de schoonste steden van Europa. Er werd in dat jaar door een schitterende tentoonstelling en door de inwijding van
+veel monumentale gebouwen o.a. het Parlementsgebouw feest gevierd ter eere van het duizendjarig bestaan van Hongarije. Het
+was tien eeuwen geleden, dat de Magyaren onder Arpad het land vermeesterden.
+
+</p>
+<p id="d0e106">Bij het verlaten van Boeda-Pesth voert de trein ons door de vruchtbare vlakten van Hongarije, tusschen velden van blonde ma&iuml;s,
+die eindeloos ver zich uitstrekken. Reusachtige bergen van koren zijn om de boerenhoeven gegroepeerd, waar dorschmachines
+aan het werk zijn, en waar men groote scharen arbeiders en arbeidsters, in 't wit gekleed, bezig kan zien. Verderop zagen
+wij tallooze kudden ossen met groote, wijd uitstaande horens; daarna varkens met lang krullend, zijdeachtig haar, die er onder
+zulk een vacht allerkoddigst uitzagen en die men, in de verte gezien, voor schapen zou houden.
+
+</p>
+<p id="d0e108">In die hongaarsche vlakten kregen wij in de buurt van Arad voor de eerste maal tamme buffels onder de oogen. Terwijl de ossen
+in melancholieke stemming in de wei liepen, waren de buffels met welbehagen bezig, een bad te nemen in het lauwe water der
+rivier. Die dieren worden op hoogen prijs gesteld in Hongarije en Roemeni&euml;. Hun melk is uitstekend; ze zijn gehard tegen vermoeienis,
+kunnen even goed als ossen worden gespannen voor de karren en wagens der boeren, maar zijn uiterst gevoelig, zoowel voor warmte
+als voor koude, hebben in den zomer zeer veel noodig en moeten in den winter in speciaal voor hen bestemde stallen een onderkomen
+vinden. In Transsylvani&euml; en in Roemeni&euml;, waar de winters streng zijn, stalt men ze dan ook onder de boerenhuizen in goed beschutte
+kelders.
+
+</p>
+<p id="d0e110">Dit gedeelte van Hongarije, het gebied der poeszta's, is zeer dun bevolkt; maar de grond is er wel vruchtbaar en wordt goed
+bebouwd. De boerenhoeven zijn niet talrijk, maar er behooren uitgestrektheden land bij. Men doet er aan den grooten landbouw
+in elken zin des woords.
+
+</p>
+<p id="d0e112">Maar daar zijn we bij de grenzen van de vlakte: we naderen de wouden van Transsylvani&euml;. Te Piski, waar wij onze eerste indrukken
+krijgen van de woeste bergbewoners, die wij eenige dagen lang van dichtbij zullen kunnen waarnemen, verlaten wij den grooten
+weg, om in het echte bergland door te dringen en dat deel der zuidelijke Karpathen te bestijgen, dat in zijn geheele lengte
+slechts &eacute;&eacute;n enkelen natuurlijken doorgang biedt, namelijk de IJzeren Poort. Hoe hooger men komt, des te armoediger zien de
+boerenhuizen eruit. Het zijn allen huizen van leem, gedekt met wat riet of droge ma&iuml;sstengels, en gegroepeerd om sjofele kerken,
+geheel van hout opgetrokken. Weldra verdwijnt ieder spoor van menschelijke woningen, en de weg neemt een echt grootsch karakter
+aan. Het leek wel een chaos, waar wij doorheen moesten.
+
+</p>
+<p id="d0e114">De eene tunnel volgde op den anderen, en tegen de hellingen der rotsen waren met groote koenheid wegen in de bergen uitgehouwen.
+Het is avond geworden, als wij stil houden op enkele schreden afstands van de roemeensche grens in een gebied, waar steenkolen
+gevonden worden, en waar zich rotsen van 2500 M. verheffen. Wij zijn te P&eacute;troz&eacute;ny. De stad ligt op eenigen afstand van het
+station. Slechts twee of drie fiacres, die dadelijk bezet zijn, staan er ter beschikking van de reizigers, en als een onbekende
+niet de buitengewone beleefdheid had gehad, om zeer gracieus zijn rijtuig aan te bieden, zouden wij den weg te voet hebben
+moeten gaan.
+
+</p>
+<p id="d0e116">Twintig minuten, in vluggen draf door onze paarden afgelegd, en daar zijn we op het groote plein tegenover het voornaamste
+h&ocirc;tel van de plaats, waar een vroolijk concert wordt gegeven ten genoegen van de &eacute;lite der inwoners.
+
+</p>
+<p id="d0e118">Tegen twee uur in den morgen worden wij met schrik wakker door geroep en kreten van wanhoop. Een reuzenvlam stijgt boven het
+groote plein omhoog. Een zigeunertent, tegen het hotel aangebouwd, is aan het branden.
+
+</p>
+<p id="d0e120">Reeds wordt de achtertrap van het h&ocirc;tel bedreigd, en het personeel stapelt, zonder er aan te denken, dat de reizigers gewekt
+moeten worden, de corridors vol met kasten, matrassen en tapijten. Met groote moeite banen wij ons een weg er doorheen, om
+het binnenplein te bereiken, waar wij veilig zijn voor de hitte van het vuur.
+
+</p>
+<p id="d0e122">De bevolking van P&eacute;troz&eacute;ny is voor een groot deel roemeensch. Maar daar het een industri&euml;ele stad is, zijn een menigte vreemde
+elementen zich onder de oorspronkelijke bevolking komen mengen. Daarom ziet men er naast de frissche en sierlijke roemeensche
+kleederdrachten een menigte menschen, wier kleeding van geen bepaalde nationaliteit is.
+
+</p>
+<p id="d0e124">Het stadje is in 't minst niet origineel. Huizen van steen en andere, van leem opgetrokken, wisselen met houten huizen af,
+en uit elken gevel steken palen naar buiten, waaraan allerlei zaken heen en weer schommelen, hier een uithangbord, daar schapenhuiden,
+braadpannen, worsten, zelfs hemden. Het is een echte &eacute;talagewedstrijd.
+
+</p>
+<p id="d0e126">P&eacute;troz&eacute;ny heeft een onzindelijk voorkomen. De bewoners hebben geen andere coquetterie dan die van hun gesteven wit linnen.
+Bij de mannen zijn broek en overhemd van verblindende witheid, en de vrouwen dragen onberispelijke jakjes en sluiers. Alleen
+de Zigeuner veroorlooft zich linnen van twijfelachtige tint, en ik acht het niet onmogelijk, dat hij zijn onderkle&ecirc;ren pas
+aflegt als zij het afleggen, dat is, als ze in lompen uiteenvallen. Het inwendige der woningen ontbeert alle gerief. Deze
+menschen kennen zoo weinig behoeften, dat zij volstrekt geen begrip hebben van de rechtmatige eischen der weinige vreemdelingen,
+die onder hen verzeild raken.
+
+</p>
+<p id="d0e128">Het marktplein vertoont een zeer eigenaardige soort van drukte. Men krijgt den indruk van op een groote boerderij te zijn.
+De ganzen en de varkens hebben er burgerschapsrechten; de laatste zijn er in <span class="pageno"><a id="d0e130"></a>Bladzijde 123</span>allerlei verscheidenheden. Er zijn witte, zwarte en rossige in allerlei nuances en allerlei grootte, naarmate zij tot het
+moldavische of servische ras behooren, of moerasvarkens zijn, zooals men zooveel aantreft in de buurt van de Donau. Die belangwekkende
+dieren leven in vrijheid en zoeken eikels in de naburige eikenbosschen, waarmee de naburige hoogten bedekt zijn.
+
+</p>
+<p id="d0e132">Volgens de statistische opgaven van het Ministerie van Financi&euml;n bestond de bevolking van Roemeni&euml; in 1894 uit vier millioen
+inwoners. Maar de berekeningen van den heer Stoerdza, die, naar men zegt, nauwkeuriger zijn, komen voor dienzelfden tijd tot
+6100000 inwoners.
+
+</p>
+<p id="d0e134">De geschiedenis van het roemeensche volk is die van een ongelukkige natie, die door onderdrukking, oorlogen en lijfeigenschap
+alle initiatief heeft verloren, een volk, welks verstand en wilskracht afgestompt zijn onder de eeuwenlange heerschappij der
+Turken.
+
+</p>
+<p id="d0e136">Het tegenwoordige Roemeni&euml;, dat is Walachije, Moldavi&euml; en Dobroedsja, neemt de plaats in van het oude Daci&euml;, dat door Trajanus
+op het eind der eerste eeuw van de christelijke jaartelling veroverd werd. Daar het land zeer dun bevolkt was ten gevolge
+van de vele oorlogen, bracht Trajanus er romeinsche kolonisten heen, die zich vermengden met de oorspronkelijke bevolking
+en het nog tegenwoordig bestaande ras der Daco-Romeinen of der Roemenen deden ontstaan. Later trekken Gothen, Hunnen, Bulgaren,
+Hongaren, Tartaren beurtelings door het oude Daci&euml;, dat zij verwoesten en plunderen, en terwijl veel van die Daco-Romeinen
+over de Karpathen gaan en in Transsylvani&euml; een schuilplaats vinden, stemt de andere helft van de jonge natie er na een wanhopigen
+strijd in toe, het terrein, dat zij den anderen niet weer kan afhandig maken, voortaan met hen te deelen.
+
+</p>
+<p id="d0e138">In de 13<sup>de</sup> eeuw overvallen de Tartaren Hongarije en Transsylvani&euml;. Vluchtend voor hun barbaarsche horden, besluiten de Daco-Romeinen,
+die in Transsylvani&euml; een toevlucht hadden gezocht, tot een nieuwen uittocht. Zij trekken opnieuw de Karpathen over en keeren
+naar hun vroeger vaderland terug. Radu-Negru, dat is Rudolf de Zwarte, hoofd der kolonne van Togaras, vestigt zich te Kampolung
+en wordt de eerste woiwode van Walachije, terwijl een ander hoofd, Bogdan geheeten, zich laat uitroepen tot woiwode van Moldavi&euml;.
+Zoo ontstonden de beide onafhankelijke romaansche of roemeensche vorstendommen, maar de onafhankelijkheid was niet van langen
+duur.
+
+</p>
+<p id="d0e143">In 1393 wordt Walachije en in 1511 Moldavi&euml; een vazalstaat van de Turken. In den aanvang worden die provincies geregeerd door
+inlandsche hoofden onder de suzereiniteit van de sultans in Byzantium; maar in de 18<sup>de</sup> eeuw zonden dezen er vreemde vorsten heen, gekozen uit de machtige grieksche financiers van Konstantinopel. Dat is de tijd
+der Fanarioten van 1716 tot 1822. Zij heeten naar Fanar, een wijk van het oude Konstantinopel, waar na de verovering door
+de Turken de Grieken bleven wonen. Bij hun troonsbestijging moesten de fanariotische vorsten buiten de gewone jaarlijksche
+schatting nog een belangrijke som aan de Porte opbrengen. Van toen af ging de bevolking gebukt onder zware lasten, en terwijl
+zij in naam haar vrijheid behield, werd zij op onmenschelijke wijze uitgezogen.
+
+</p>
+<p id="d0e148">In 1820 echter werd de Roemeni&euml;r het juk moede; hij ontwaakte uit zijn dofheid en stond op tegen den sultan, eischend met
+een geestkracht, waartoe men hem niet in staat zou hebben geacht, zijn eigen inlandsch bestuur terug te erlangen, hetgeen
+geschiedde. Die vorsten wisten het nationaal gevoel te doen herleven, en na den Krimoorlog verwierven zij voor de roemeensche
+provinci&euml;n een betrekkelijke onafhankelijkheid, gewaarborgd door de mogendheden, die het verdrag van Parijs in 1856 hadden
+geteekend.
+
+</p>
+<p id="d0e150">De vereeniging der provinci&euml;n werd in 1861 afgekondigd, en kolonel Couza werd tot vorst gekozen onder den naam Alexander-Jan
+I. Samen met zijn ministers kondigde hij tegelijkertijd de secularisatie van de kloosters af, die een vierde deel van al het
+grondgebied bezaten, en de afschaffing der slavernij van de boeren. Maar in 1866 werd hij gedwongen, afstand te doen van den
+troon, en de Kamers riepen, nadat zij tevergeefs een beroep hadden gedaan op Zijne Hoogheid den graaf van Vlaanderen, prins
+Karel van Hohenzollern tot vorst van Roemeni&euml; uit.
+
+</p>
+<p id="d0e152">Bij zijn troonbestijging moest alles van voren af aan worden opgebouwd. De steden leverden een schouwspel van volslagen armoede
+op. Overal heerschten omkooping en diefstal. De vorst hield zich dan ook van het begin af bezig met de reorganisatie van de
+verschillende takken van staatsdienst, en in 1877, tijdens den turksch-russischen oorlog, was Roemeni&euml; reeds met groote schreden
+vooruitgegaan en kon een machtige steun zijn voor Rusland.
+
+</p>
+<p id="d0e154">Het werd maar kaaltjes beloond voor zijn edelmoedige hulp. Men gaf Dobroedsja met de haven Constanza; maar in ruil moest Roemeni&euml;
+dat deel van Bessarabi&euml; afstaan, dat in 1856 verkregen was, en waar Rusland al sinds langen tijd een begeerig oog op hield
+gevestigd. Het is waar, dat tevens de volledige onafhankelijkheid van Roemeni&euml; door de verschillende europeesche staten werd
+erkend, en in 1881 verkreeg vorst Karel van Hohenzollern den titel van koning van Roemeni&euml;.
+
+</p>
+<p id="d0e156">In dit geschiedverhaal wordt de uittocht van Fogaras door verschillende schrijvers tegengesproken. Zij houden vol, dat Radu-Negru
+slechts een legendarische persoonlijkheid is. Volgens hen zouden Tugomer Bassarab, die een dynastie in Walachije stichtte
+en zijn zoon Alexander Bassarab, die het volk van herders in een zelfbewuste, onafhankelijke natie herschiep, de grondleggers
+van den staat zijn.
+
+</p>
+<p id="d0e158">Wij betreden Walachije langs den nieuwen weg, die door de Karpathen leidt en te Targu Jiul uitkomt. Daarna, als wij ons successievelijk
+hebben opgehouden in de kloosters van Tismana, Horezu, Curtea de Arges en Kampolung, begeven we ons naar Boekarest, de hoofdstad
+van Roemeni&euml;, van waar we een bezoek zullen brengen aan het petroleumgebied van Doftana en aan de mijnen van steenzout van
+Slanic. Wij zullen den tocht besluiten met <span class="pageno"><a id="d0e160"></a>Bladzijde 124</span>Sina&iuml;a, de po&euml;tische residentie van Roemeni&euml;'s souvereinen.
+
+</p>
+<p id="d0e162">Tegenwoordig reist men in Roemeni&euml; nog per victoria, met twee, drie of vier paarden bespannen. Onder de kap is een ruime bergplaats
+voor alles, wat men kan noodig hebben onderweg, en er hangt een emmer aan, om den paarden te drinken te geven, want al die
+dingen kan men onderweg niet krijgen. De zak met ma&iuml;s, waaruit de paarden gevoerd worden, die ma&iuml;s in plaats van haver krijgen,
+bevindt zich naast den koetsier. De laatste neemt ook rijkelijk voorraad mee en is dan eindelijk wel zoo goed, uwe bagage
+op te laden.
+
+</p>
+<p id="d0e164"></p>
+<table align="left" style="margin:10px; margin-left:0px">
+<tr>
+<td>
+<div id="d0e165" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-124-1.jpg" alt="Roemeensch bergbewoner."></p>
+<p class="figureHead">Roemeensch bergbewoner.</p>
+</div>
+</td>
+</tr>
+</table><p>
+
+</p>
+<p id="d0e169">De paarden zijn vlug en opgewekt en bestand tegen groote vermoeienis. Zij leggen 80, soms zelfs 100 kilometer per dag af en
+10 kilometer per uur. De koetsiers hebben een eigen, bijzondere manier van hen aan te zetten, door de zweepslagen te doen
+vergezellen door woeste, zeer eigenaardige geluiden.
+
+</p>
+<p id="d0e171">Voor vijf-en-twintig jaar was de victoria in het land onbekend; men reisde enkel met de <i>birdj</i>, het nationale voertuig, dat nu nog bij de boeren in gebruik is. Het is een kist van houten latten zonder ve&ecirc;ren op vier
+wielen, aan de achterzijde is de onvermijdelijke bak voor berging en een groote huif is er overheen gespannen, ondersteund
+door breede hoepels. Door een smalle, lage opening stapt men er binnen en heeft daar dan als zitplaats zijn eigen bagage of
+een hoop hooi.
+
+</p>
+<p id="d0e176">Het dal der Jiul, dat bij 't vertrek uit P&eacute;troz&eacute;ny voor ons open ligt, werd langen tijd voor volkomen onbruikbaar gehouden,
+want zelfs de bergbewoners beschouwden het als onbegaanbaar, en om over dit deel der Karpathen heen te komen, gaven zij nog
+ondanks de hinderpalen van allerlei aard, de voorkeur aan het ruwe pad over den Vulkaan-pas. Maar door groote en vernuftige
+werken, voor 't meerendeel aangelegd door belgische ingenieurs, loopt er thans een der mooiste wegen door en een der veiligste
+uit de zuidelijke Karpathen.
+
+</p>
+<p id="d0e178"></p>
+<table align="right" style="margin:10px; margin-right:0px">
+<tr>
+<td>
+<div id="d0e179" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-124-2.jpg" alt="Roemeensche gala-kleeding."></p>
+<p class="figureHead">Roemeensche gala-kleeding.</p>
+</div>
+</td>
+</tr>
+</table><p>
+
+</p>
+<p id="d0e183">Men rijdt er door een nauwe spleet, met aan beide zijden hooge bergen, die van boven volkomen kaal zijn en die in de lagere
+gedeelten met groote, nog niet ge&euml;xploiteerde bosschen zijn bedekt, waardoor de bergen een prachtig maar somber aanzien krijgen.
+Heel in de diepte van de kloof stuwt de hongaarsche Jiul, gevoed met de roemeensche rivier van dien naam, haar onstuimig water
+tusschen al de hindernissen door, die in de rotsachtige bedding in den weg komen. Nu eens in het nauw gebracht tusschen rotswanden,
+schuimt en bruist en springt de rivier voort; dan weer breidt zij zich rustig uit te midden van het groen, dat tot het water
+voortloopt.
+<span class="pageno"><a id="d0e185"></a>Bladzijde 125</span></p>
+<p id="d0e186">Soms is de rivier zoo woedend, dat zij een stuk van den nieuwen, met groote kosten aangelegden weg met zich mee sleurt. Men
+kan in West-Europa zich geen denkbeeld maken van dat snelle wassen der rivieren, en het komt niet alleen in de lente voor,
+als de sneeuw op de bergen smelt, maar ook in het hartje van den zomer.
+
+</p>
+<p id="d0e188">De weg is wel niet te vergelijken bij de wonderschoone wegen in Zwitserland, maar hij roept de herinnering wakker aan de mooiste
+dalen van Schwarzwald en Jura en heeft nog woester, grootscher karakter.
+
+</p>
+<p id="d0e190"></p>
+<div id="d0e191" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-125.jpg" alt="Verkoopsters op de markt van Targu-Jiul."></p>
+<p class="figureHead">Verkoopsters op de markt van Targu-Jiul.</p>
+</div><p>
+
+</p>
+<p id="d0e195">Dicht bij den uitgang van het dal staat in een omheinde ruimte het nederige klooster Na&iuml;ch. Dat witte kloostertje, waarvan
+het aardige kerkje met de driedeelige vensters van buiten aan alle kanten met mooie fresco's is versierd, wordt op 't oogenblik
+nog door enkele monniken bewoond.
+
+</p>
+<p id="d0e197">Weldra worden de bergen lager en staan verder uiteen. De Jiul, die niet langer door rotsen beperkt wordt, stroomt door een
+bedding, die tienmaal te breed is voor haar wateren, en de wouden verdwijnen, om plaats te maken voor gewoon bouwland. Eerst
+nadat wij dertig kilometer hadden afgelegd, ontdekten wij enkele houten huisjes met puntige daken op zijn Turksch en bedekt
+met planken van berkenhout. Hoe armoedig ze ook mogen wezen, alle huisjes zijn van elkander afgescheiden en zijn door een
+schutting omgeven. In Roemeni&euml; zijn, evenals in de meeste oostersche landen, levende hagen onbekend. Men maakt afsluitingen
+van planken of palen, van doode takken of van rijswerk. Die kleine boerenhoeven hebben, al zien ze er ook nog zoo ellendig
+uit, toch een echte verbetering gebracht in het lot van den Roemeni&euml;r. Hij heeft thans een eigen huis, een stal, een ma&iuml;szolder,
+een varkenshok, terwijl hij te voren eeuwen lang onder de heerschappij der Bojaren gewoond heeft in holen, die twee meter
+diep in den grond waren uitgegraven en onder een dak van rijswerk met aardkluiten belegd. Voor elk van deze woningen ligt
+nu een veranda, waar het gezin des zomers slaapt, omdat de groote hitte het huis van binnen onbewoonbaar maakt. Des avonds
+worden er matrassen en dekens neergelegd, die 's morgens weer worden weggenomen.
+
+</p>
+<p id="d0e199">Oudtijds wilde een vroom gebruik, dat ieder boer v&oacute;&oacute;r de deur van zijn huis een schotel met water plaatste ten gebruike der
+voorbijgangers en der reizigers; tegenwoordig ziet men v&oacute;&oacute;r elke hoeve een pomp, waarbij ieder naar welgevallen zijn dorst
+kan lesschen.
+
+</p>
+<p id="d0e201">De monumentale deur, die de omheining afsluit, is een der sieraden van een roemeensch huis; men vindt zoo'n deur overal, bij
+de grootste, zoowel als <span class="pageno"><a id="d0e203"></a>Bladzijde 126</span>bij de kleinste hoeven, bij de villa's en bij de kloosters. Die deuren zijn op eigenaardige en soms zeer artistieke wijze
+uitgesneden.
+
+</p>
+<p id="d0e205">De Bojarenheerschappij werd eerst in het land gevestigd op het eind der 14<sup>de</sup> eeuw. Radu of Rudolf&nbsp;XIV kwam, met den steun van den griekschen patriarch Niphon, op het denkbeeld een adelstand in het leven
+te roepen op het voorbeeld van den byzantijnschen adel en veranderde de hofambten z&oacute;&oacute;, dat ze recht gaven op adellijke titels.
+
+</p>
+<p id="d0e210">Dit was de aanleiding tot het ontstaan van den stand der Bojaren. Later kwam onder de Fanarioten een stroom van grieksche
+avonturiers het land binnen, in het gevolg der vorsten, die hen bij voorkeur tot eereambten riepen. Zoo ontstond er in het
+land zelf een vreemde aristocratie, een lage, verdorven, winzuchtige klasse, die de inboorlingen onderdrukte en ze onbeschaamd
+uitmergelde. Die nieuwe adel was erfelijk tot in het tweede geslacht.
+
+</p>
+<p id="d0e212">Elke Bojarentitel gaf recht op een zeker aantal boeren, die alleen aan hun heer belasting hadden te betalen. Zestig duizend
+gezinnen werden aldus in den dienst der Bojaren gesteld. Die ongelukkige landbouwers, hoewel niet precies gebonden aan den
+grond, hadden niet het recht, van heer te veranderen en mochten hun grond alleen verlaten met toestemming van den eigenaar.
+
+</p>
+<p id="d0e214">&#8220;Nog in 1856&#8221;, zegt Elis&eacute; Reclus, &#8220;waren 5 &agrave; 6000 Bojaren heeren en meesters van het land en zijn bewoners. Maar er bestond
+groote ongelijkheid onder hen; de meesten waren slechts kleine grondbezitters, terwijl 70 vazallen in Walachije en 300 in
+Moldavi&euml; met de kloosters bijna al den grond onderling hadden verdeeld.
+
+</p>
+<p id="d0e216">In 1864 kwam er, met de secularisatie van de kloosters, ook een einde aan de lijfeigenschap der boeren. Elk gezin verkreeg
+een stuk land, afwisselend tusschen 3 en 6 H.A., naar gelang het &eacute;&eacute;n koe hield, twee ossen en een koe, of vier ossen en een
+koe. De hectare werd hun eigendom tegen den prijs van 60 gulden, betaalbaar aan den staat in vijftien jaarlijksche aflossingen.
+
+</p>
+<p id="d0e218">Het aantal boeren, dat op die manier land in bezit kreeg, steeg in 't begin tot 450000, maar in 1880, toen er een nieuwe verdeeling
+van den grond door den staat plaats had, kwamen er nog 100000 bij.
+
+</p>
+<p id="d0e220">Ondanks die hervorming behooren de groote bronnen van rijkdom nog aan den staat en de oude Bojaren. De staat exploiteert namelijk
+zelf de onuitputtelijke zoutmijnen, hij is eigenaar van de petroleumhoudende terreinen; voor het grootste deel zijn de bosschen,
+die een vijfde van het grondgebied bedekken, in zijn bezit. Wat de Bojaren betreft, zij hebben enorme eigendommen in handen,
+hun door de woiwoden afgestaan, en waarvan de uitgestrektheid van 4 tot 8000 H.A. bedraagt.
+
+</p>
+<p id="d0e222">Die eigendommen kunnen niet dan in hun geheel verkocht of vervreemd worden; de wet verbiedt hun verbrokkeling. Buitendien
+is door art. 7 der grondwet bepaald, dat vreemdelingen geen vaste goederen in Roemeni&euml; mogen bezitten. Zij kunnen niettemin
+van een Roemeni&euml;r erven; maar in dat geval heeft de staat het recht, hen te verplichten hun bezittingen te verkoopen, tenzij
+ze zich laten naturaliseeren. Dat kan geschieden bij Parlementsbesluit na tien jaren verblijf in het land. Er zijn nog andere
+verzachtingen van de bepalingen, die op vreemdelingen betrekking hebben. Zoo kunnen ze bijvoorbeeld huizen bezitten in de
+steden, en er bestaat plan, om de verkrijging van vaste goederen mogelijk te maken voor buitenlandsche maatschappijen, in
+geval de meerderheid der aandeelhouders uit roemeensche burgers bestaat.
+
+</p>
+<p id="d0e224">De wijze, waarop die groote bezittingen worden ge&euml;xploiteerd is nog al eigenaardig. Op een vastgestelden dag roept de burgemeester
+de gezinnen uit zijn dorp op en verdeelt onder hen, tegen een dikwijls belachelijk laag loon, de gronden, die bebouwd moeten
+worden. Het loon wordt vooruit betaald, maar de geheele oogst valt toe aan den eigenaar. Behoef ik nog te zeggen, dat de ongelukkige
+boeren, die vroeger zoo slecht behandeld werden, dat tegenwoordig nog worden? In vele gevallen worden ze lomp bejegend en
+zelfs wel geslagen.
+
+</p>
+<p id="d0e226">Verscheiden oude Bojaren, vooral in Moldavi&euml;, besturen zelf de landbouwondernemingen op hun goederen en hebben uitgebreide
+corpsen arbeiders in het werk, terwijl zij tien maanden van het jaar er wonen. Maar in het hartje van den winter gaan ze reizen
+en gaan hun inkomsten te Boekarest, Weenen en Parijs verteren.
+
+</p>
+<p id="d0e228">Op den weg van Targu Jiul komen wij groote wagens tegen. Zeven of acht paar ossen, het eene paar achter het andere en bestuurd
+door in het wit gekleede boeren, trekken landbouwmachines en zware karren met nieuwerwetsche artikelen voor den modernen landbouw.
+Vroeger ging het dorschen in Roemeni&euml; met behulp van ossen, die het koren op den dorschvloer trapten. Tegenwoordig is de dorschmachine er doorgedrongen, en de kleine eigenaars vereenigen
+zich, om samen stoomdorschmachines te koopen.
+
+</p>
+<p id="d0e233">Mannen en vrouwen te paard gaan naar de stad; spiernaakte kinderen vluchten bij onze nadering. De dorpen worden grooter; de
+huizen zijn netter onderhouden, en op de palen van de afsluitingen staan allermerkwaardigste potten en vazen omgekeerd, om
+uit te lekken en te drogen. Aardewerkfabricatie is inderdaad een der belangwekkendste takken van de roemeensche klein-industrie.
+Er worden zelfs markten van aardewerk gehouden, en men vraagt zich af, hoe de Roemeni&euml;rs zoo'n oneindige verscheidenheid van
+gebruiksvoorwerpen kunnen aanwenden.
+
+</p>
+<p id="d0e235">Bij den ingang der stad waren geheele gezinnen aan den wegrand gezeten, in een kring op den grond gehurkt in volkomen sans
+g&ecirc;ne. Zedigheid is waarschijnlijk niet de hoofddeugd der roemeensche boerinnen; misschien ook bestaan er daar andere begrippen
+op dat punt dan bij ons, en het is waar, dat hoe meer men het Oosten nadert, des te inschikkelijker wordt men voor het d&eacute;shabill&eacute;.
+
+</p>
+<p id="d0e237">Wij zijn te Targu Jiul, de eerste belangrijke plaats in Roemeni&euml;. Het is een stad van 3000 inwoners, waar een school in aanbouw
+de aandacht trekt, omdat zij als modelschool aangewezen wordt.
+
+</p>
+<p id="d0e239">Het h&ocirc;tel, waar wij afstappen, ziet er zeer goed uit en, hoogst aangename verrassing, de eigenaar <span class="pageno"><a id="d0e241"></a>Bladzijde 127</span>spreekt Fransch. Maar wij moeten nu kennis maken met de roemeensche keuken! O, die roemeensche keuken! Zure soepen, waar een
+half dozijn sardines in drijven. Is dat niet iets, om u op slag den gretigsten eetlust te benemen?... Geen roastbeef, noch
+biefstuk.... Runderen worden niet geslacht; zij dienen enkel als trekdieren. Varkens loopen op straat rond, maar ze worden
+evenmin geslacht, in den zomer ten minste niet, onder voorgeven, dat het vleesch maar twee of drie dagen goed blijft. Kippen
+krijgt men meer dan genoeg, maar die welke ons aan tafel werden voorgezet, zijn magere beestjes, zoo hard gebraden, dat ze
+bijna geheel uitgedroogd zijn. Schapenvleesch, trossen gekookte ma&iuml;s en een gerecht, dat koukouroute heet, schijnen de meest
+aanbevelenswaardige onderdeelen van 't menu.
+
+</p>
+<p id="d0e243">In de h&ocirc;tels eet men met muziek. Als gij een orkest van Zigeuners treft, hoort ge woeste, heftige, hartstochtelijke muziek;
+hebt ge een roemeensch orkest, dan blijven vuur en gloed achterwege, om plaats te maken voor klacht en melancholie. Het is
+om te schreien, zoo droevig; 't is in muziek omgezette smart.
+
+</p>
+<p id="d0e245">Midden in den nacht worden wij gewekt door een hevig onwe&ecirc;r, zooals er bij ons zelden voorkomen. Het is een opeenvolging van
+lange, witachtige bliksemstralen, uitgaande van alle punten van den horizon tegelijk en, in &eacute;&eacute;nen door, de markt en de straten
+der stad met licht overstroomend. Tegelijkertijd storten de watervallen van den hemel op de aarde neer, en de straten worden
+tot ware rivieren. 's Morgens waren de straten weer droog, en de lucht was zuiver en geurig.
+
+</p>
+<p id="d0e247">Niettegenstaande den nachtelijken storm was van vier uur af de markt, die tegenover ons h&ocirc;tel werd gehouden, buitengewoon
+druk en levendig. Men kan zich niets aardigers en schilderachtigers denken dan die markten, waar de bewoners uit de naburige
+dalen samenkomen. Die laatsten komen naar de stad in met een paar ossen bespannen karren, of op den rug van een muilezel,
+door de vrouwen bereden op dezelfde wijze als door de mannen. Zij hebben vaak een reeks van een vijftiental bijeengebonden
+kippen bij zich, die er erbarmelijk uitzien. Enkele vrouwen komen op de markt met le&ecirc;ge handen; maar met zeer gevuld jakje.
+Als ze ter plaatse zijn, steken ze de hand v&oacute;&oacute;r in hun halfgeopend gewaad, dat daar trouwens altijd voor zak dient en halen
+er, 't zij een kip, 't zij een eend uit; ik heb er zelfs gezien, die uit die bergplaats een speenvarkentje voor den dag haalden,
+dat daarna moederlijk in de armen werd gedragen.
+
+</p>
+<p id="d0e249">Doch het origineelste zijn zij, die uit de stad terugkeeren met de meest uiteenloopende voorwerpen in haar ge&iuml;mproviseerden
+zak. Die hangt dan zwaar omlaag op den boezelaar, en maakt bij elke schrede een rinkelend geluid van aardewerk of men hoort
+er den triomfkreet van een haan uit opstijgen, die op de markt een koopster heeft gevonden. De vrouwen staan of zitten er
+langs de trottoirs met haar koopwaar v&oacute;&oacute;r zich. De verkoop van de producten is niet zeer winstgevend. Men betaalt 30 centimes
+voor een kip, 10 centimes voor vier eieren, en 15 centimes voor vier liter wijn. Toch zien ze er niet uit, of ze gebrek lijden.
+Ze zijn vroolijk en vriendelijk en gaan naar de markt als naar een feest.
+
+</p>
+<p id="d0e251">Haar kleeding, van onberispelijke netheid, is tevens niet onelegant. Zij dragen een zeer wijd linnen hemd, versierd met borduursel
+van blauwe en roode wol. V&oacute;&oacute;r en achter wappert een boezelaar, de catrinza, van wol met breede strepen. In andere plaatsen
+hullen ze zich bij wijze van japon in een stuk geweven stof, die zeer stijf is en rijk versierd met motieven in kleuren. De
+jonge meisjes loopen altijd blootshoofds met een op den rug hangende vlecht. Alleen de getrouwde vrouwen dragen over het hoofd
+en de schouders een sluier van zeer lichte stof en in enkele steden hebben zij een mannenhoed op, die niet zeer gracieus staat.
+
+</p>
+<p id="d0e253">De kleeding van de mannen herinnert aan de oude dracht der Daci&euml;rs, zooals zij op de Trojanus-zuil is weergegeven. Zij bestaat
+uit een hemd van grof linnen, om het middel bevestigd met een breeden le&ecirc;ren gordel, die voor zak dient. Onder het hemd wordt
+de linnen broek gedragen, gewoonlijk sluitend van de knie tot den enkel.
+
+</p>
+<p id="d0e255">De Roemeni&euml;r uit het laagland, vooral de Walach, heeft zwarte oogen, een gebronsde tint en een zacht, sterk sprekend gezicht.
+Nog in onze dagen vertoont hij de sporen van het droevig lot, dat hij zoo lang heeft moeten dragen. Hij is tegelijk beschroomd,
+geduldig, bijgeloovig en fatalistisch.
+
+</p>
+<p id="d0e257">Al vroeg in den morgen wacht onze met drie paarden bespannen victoria aan de deur van het h&ocirc;tel, en na ons van mondvoorraad
+voor den dag te hebben voorzien, gaan wij op weg naar Tismana.
+
+</p>
+<p id="d0e259">Het landschap, waar we door rijden, is zeer schilderachtig. Op dichte groepen hoog eiken hakhout langs den weg volgen de groote
+wouden, reuzenbosschen, waar de boomen prachtige afmetingen erlangen. De dorpen zijn armoedig en vuil, en het geeft een bedrukkend
+gevoel, te rijden door die vruchtbare dalen der Karpathen, en te constateeren, dat er alle sporen van werkzaamheid ontbreken.
+Maar de arme heeft in dit land bijna geen behoeften; hij heeft ma&iuml;s in huis en uien en brood, een brok zout en kaas, en hieraan
+heeft hij genoeg. Het bosch levert hem hout en zijn kle&ecirc;ren worden thuis door de vrouwen gesponnen, geweven en genaaid. Elke
+woning heeft dan ook haar weefgetouw. Van hennep wordt het grove linnen gemaakt, waaruit in hoofdzaak kleederen van mannen
+zoowel als van vrouwen zijn vervaardigd. Gesponnen wol dient voor het maken der lakensche mantels voor de boeren en voor huishouddekens.
+Met meekrap of lakmoes gekleurd, dient die wol ook voor het weven van de veelkleurige boezelaars, die de vrouwen dragen en
+voor de versiering van de linnen hemden met allerlei curieuse en artistieke borduursels.
+
+</p>
+<p id="d0e261">Ik kan hier nog bijvoegen, dat tot op den leeftijd van zes &agrave; zeven jaar de meeste kinderen geheel naakt loopen, wat practisch
+en zuinig moet heeten. Des avonds alleen trekt men hun een hemdje aan tegen de koude van den nacht.
+
+</p>
+<p id="d0e263">Vlak bij Tismana ontmoeten wij talrijke groepen, los en vrij op den grond gelegen v&oacute;&oacute;r hun deuren. Als bij instinct staan
+ze op, als ze ons zien naderen <span class="pageno"><a id="d0e265"></a>Bladzijde 128</span>en blijven staan als teeken van eerbied, tot we voorbij zijn. Die groepen zijn voor 't meerendeel Zigeuners.
+
+</p>
+<p id="d0e267">De oorsprong van dit eigenaardige ras is lang een punt van strijd gebleven. Het schijnt tegenwoordig vast te staan, dat ze
+uit Hindostan afkomstig zijn. Oude charters, die te Tismana teruggevonden zijn, spreken al van Zigeuners, die in de 14de eeuw
+in slavernij naar Walachije werden gekracht.
+
+</p>
+<p id="d0e269">Werkelijk zijn de Zigeuners in Roemeni&euml; eeuwen lang in een toestand van smadelijke dienstbaarheid gehouden, terwijl ze overal
+elders reeds de vrijheid hadden gekregen. Zij bleven het eigendom van den staat, de Bojaren en de kloosters tot 1827, het
+jaar van hun bevrijding. Hun aantal is betrekkelijk gering; in heel Roemeni&euml; komen er tegenwoordig niet meer dan 260000 voor.
+
+</p>
+<div id="d0e271" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-128.jpg" alt="De kleeding der vrouwen in het dal der Olt."></p>
+<p class="figureHead">De kleeding der vrouwen in het dal der Olt.</p>
+</div><p>
+
+</p>
+<p id="d0e275">Onder al de wisselvalligheden van hun treurig bestaan hebben de Zigeuners hun type, hun taal en hun gewoonten behouden. Het
+type is zeer bijzonder en is merkwaardig zuiver door de eeuwen heen bewaard gebleven. De taal, die zij spreken onder elkander,
+is een hindoesch dialect, dat veel op eenige sanscrietsche tongvallen gelijkt. Eerst sedert hun vrijverklaring komen gemengde
+huwelijken tusschen hen en Roemeni&euml;rs voor. Ze hebben een ovaal gelaat en prachtige, schitterende, zwarte oogen. Het zeer
+zwarte haar laten zij als een bos groeien en nooit maakt het kennis met een kam. De neus is recht, met een lichte arendswelving;
+de tanden behouden hun schitterende witheid in alle omstandigheden, zelfs bij het overmatig gebruik van tabak, waaraan mannen
+en vrouwen zich overgeven.
+
+</p>
+<p id="d0e277">Velen van hen zijn landbouwers en anderen beoefenen het smids- of het koperslagersbedrijf. Maar ze zijn vooral muzikanten,
+en zonder eenige theoretische kennis brengen ze met veel gevoel en uitnemend talent de liefelijkste melodie&euml;n ten gehoore.
+
+</p>
+<p id="d0e279">Wij gaan nu door bekoorlijke boschjes, waar aan alle kanten beekjes onder de struiken ritselen, zooals zij neergedaald komen
+van de naburige hoogten en den stoffigen weg met hun gemurmel begeleiden.
+
+</p>
+<p id="d0e281">Links van ons wordt het landschap beheerscht door het klooster van Tismana, zooals het daar leunt tegen den dichtbegroeiden
+berg en op een vooruitspringend gedeelte van de rotsen is aangelegd. Een waterval vloeit schuimend onder het klooster naar
+beneden en stort zich met &eacute;&eacute;n sprong in het dal, waar hij nog trillend van den val in de diepte, zijn loop vervolgt tusschen
+de donkere boschjes naast ons.
+
+</p>
+<p id="d0e283">De abdij van Tismana, die vroeger zoo beroemd was, bezit thans geen anderen rijkdom meer dan zijn prachtige ligging en heerlijke
+omgeving.
+
+</p>
+<p id="d0e285">Een vijftiental monniken leiden er nog een armoedig bestaan. Sinds de secularisatie van de kloosters in 1864, dat is dus sinds
+den tijd toen zij beroofd werden van hun bezittingen en kostbaarheden, bepaalt de regeering zich ertoe, aan elken monnik 70
+centimes per dag te geven voor hun voeding en 50 francs per jaar voor kleeding. De rijke sieraden en kostbare ikons zijn hun
+afgenomen en worden thans tentoongesteld in het museum te Boekarest, waar ze hun typische belangrijkheid natuurlijk hebben
+verloren. Er heerscht dan ook groote ellende in die kloosters, en de cel van een der monniken, waar men ons heen brengt, om
+van het prachtig uitzicht te genieten over het dal, is een akelig verblijf met geen andere meubels dan een stroozak.
+<span class="pageno"><a id="d0e287"></a>Bladzijde 129</span></p>
+<p id="d0e288"></p>
+<div id="d0e289" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-129-1.jpg" alt="Het stadje Horezu."></p>
+<p class="figureHead">Het stadje Horezu.</p>
+</div><p>
+
+</p>
+<p id="d0e293">Vroeger, in den tijd van hun grootheid, toen herbergen in Roemeni&euml; iets onbekends waren, boden de mannen- en de vrouwenkloosters
+de ruimste gastvrijheid aan, en vriendelijk werd ieder vreemdeling opgenomen, die aan hun deur klopte.
+
+</p>
+<p id="d0e295"></p>
+<table align="left" style="margin:10px; margin-left:0px">
+<tr>
+<td>
+<div id="d0e296" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-129-2.jpg" alt="In het dorp Slanic."></p>
+<p class="figureHead">In het dorp Slanic.</p>
+</div>
+</td>
+</tr>
+</table><p>
+
+</p>
+<p id="d0e300">Zij waren zelfs het doel geworden voor kortere of langere uitstapjes, en de burgerij uit de steden kwam er samen, om er den
+zomer te slijten.  Er slopen allerlei misbruiken in bij dat leven van wereldsche ledigheid, dat daar langzaam aan binnendrong
+in het kloosterleven en dat zelfs, naar het schijnt, een der redenen was van de secularisatie der kloostergoederen. Tegenwoordig,
+nu de monniken het armoedig hebben en zelf alle werkzaamheden op het veld moeten verrichten, zijn de kloosters stil en verlaten
+geworden. Enkele kalme gezinnen, die de hitte in de vlakte willen ontloopen, komen er nog wel eens rust en koelte zoeken.
+De monniken verhuren hun kamers, maar zij bieden niet anders aan dan een legerstede in die ruimten. De log&eacute;s moeten zelf in
+al hun andere behoeften voorzien.
+
+</p>
+<p id="d0e302">Men komt het klooster binnen langs een vierkant voorplein, waar men de gebouwen ziet, bestemd voor de vreemdelingen. Er zijn
+op dit oogenblik twee welgestelde families uit Krajowa, waarvan de dames ons vriendelijk als tolk dienden bij den portier,
+een prachtigen monnik met lange haren en zwarten baard.
+
+</p>
+<p id="d0e304">Er is een tafel neergezet in het klooster ten gebruike van de vreemdelingen die hun ontbijt in het klooster wenschen te gebruiken.
+Maar wij mochten ons inderdaad gelukkig achten, omdat wij er aan gedacht hadden proviand mede te nemen, en niet vertrouwd
+te hebben op den regel, die al zeer oud is en die de kloosters verplicht vreemdelingen drie dagen lang te herbergen en te
+voeden. De portier, die ons bediende, had zelfs geen brood ons aan te bieden. Alleen had hij ronde, harde, platte beschuiten
+als enorme medailles, met een afbeelding van het klooster op den eenen en een van den patroon der abdij Sint Nicodemus op
+den anderen kant.
+<span class="pageno"><a id="d0e306"></a>Bladzijde 130</span></p>
+<p id="d0e307">De monniken houden zich bezig met de eenvoudigste en meest vermoeiende werkzaamheden; maar zij behouden zelfs bij het nederigste
+werk een waardigheid, die eerbied afdwingt. Armoede is geen schande.
+
+</p>
+<p id="d0e309">Zij belijden den orthodox griekschen godsdienst. Tot 1864 was de kerk onderworpen aan het patriarchaat van Konstantinopel;
+sinds dien werd zij een onafhankelijke, nationale kerk. Haar hoofd is de metropolitaan-primaat van Roemeni&euml;, die te Boekarest
+resideert. De roemeensche geestelijkheid wordt in twee categorie&euml;n verdeeld, de monniken van den H. Basilius, die aan het
+celibaat gebonden zijn, en de wereldlijke priesters, die mogen huwen. Uit de eerste categorie alleen wordt de hooge geestelijkheid
+gerecruteerd. Zelfs onder het turksche protectoraat zijn de Roemeni&euml;rs er in geslaagd, het verdrag te doen eerbiedigen, waarbij
+het verboden was moskee&euml;n op hun grondgebied te bouwen. Nooit hebben de Turken, het zij tot hun eer gezegd, de minste poging
+gedaan, om dat verbod te overtreden.
+
+
+
+</p><a id="d0e311"></a><h2>II.</h2>
+<div class="blockquote">
+<p id="d0e315">Het klooster van Horezu.&#8212;Uitstapje naar Bistritza.&#8212;Romnicu en de pas van den Rooden Toren.&#8212;Van Curtea de Arges naar Kampolung.&#8212;Pas
+van Dimbo-viciora.
+</p>
+</div>
+<p id="d0e317">Op 25 K.M. af stands van Targu Jiul ligt het klooster van Horezu, onmiddellijk bij het stadje van denzelfden naam. Daar de
+weg nog al vermoeiend is, heeft men voor ons gewoon klein rijtuigje vier paarden gespannen, alle v&oacute;&oacute;r elkander. Wij volgen
+juist de tegenovergestelde richting van die naar Tismava; doch evenals gisteren rijden we langs de hooge bergen van de Karpathen
+en wij steken dwars over een eindeloos aantal dalen, die van de groote hoofdketen afdwalen, om zich in de roemeensche poeszta
+te gaan verliezen.
+
+</p>
+<p id="d0e319">De dalen zelf zien er niet merkwaardig uit, maar bij elke hoogte ontdekken wij ruime vergezichten, die den tempel van dichterlijke
+melancholie dragen. Nu eens gaan we voorbij prachtige eikenbosschen, die kolossale hoogten bereiken, dan langs verrukkelijke
+berkenbosschen met zilveren stammen en levend loof. Wij houden halt, soms onder een boschje in de diepe schaduw bij een van
+die groote putten, wier eenige arm ten hemel wijst en waar onze arme paarden met lange teugen zuiver en kristal-helder water
+drinken, en dan weer bij een bescheiden dorpsherberg, waar we binnengaan, om ons eens te vertreden en ook om van die dorpsbinnenhuizen
+een voorstelling te krijgen.
+
+</p>
+<p id="d0e321">En terwijl in de gelagkamer onze koetsier zijn fleschje tzuica drinkt, of pruimelikeur, die uit zeer kleine fleschjes geschonken
+wordt, in &eacute;&eacute;n teug te ledigen, brengt de waard ons naar de achterkamer, de eerezaal. Wij zien er als voornaamste meubel een
+divan, die als bed kan dienen en in den vloer is vastgeschroefd. Een mooi gestreept tapijt ligt erover en kussens met allerlei
+borduursels en roode en witte letters. Tegen de muren hangen chromolithografie&euml;n, afwisselend met groote strikken van wit
+linnen, op dezelfde wijze geborduurd en van initialen en datums voorzien. Er is in het geheele huis geen kast, noch in den
+muur, noch los in de vertrekken. Daarvoor in de plaats staan er langwerpige houten koffers of kisten naar turksch en servisch
+gebruik, waar men door elka&acirc;r schoenen en vaatwerk en juweelen in bergt, kortom al wat men bezit.
+
+</p>
+<p id="d0e323">De middenzaal wordt door het gezin bewoond. Men ziet daar de weefstoelen, dan divans, allerlei aardewerk, heel eenvoudig keukengereedschap
+en een langwerpige tobbe, in den vorm van een boot in een boomstam uitgehold. Die tobbe, die men in alle huizen terugvindt,
+bewijst de meest verschillende diensten. Het is de draagbare wieg der kinderen, de waschtobbe van de moeders en de etensbak
+der beesten.
+
+</p>
+<p id="d0e325">In het algemeen koken de Roemeni&euml;rs bij mooi we&ecirc;r in de open lucht, 's Avonds groepeeren zich geheele gezinnen om een vuur,
+waarop de mammaliga kookt, de nationale schotel, een dikke brij van ma&iuml;smeel in zout water gekookt, en tegen den nacht geeft
+het roode schijnsel van het vuur, dat al die witte gedaanten, die er zich omheen dringen, verlicht, aan het landschap iets
+sombers en dreigends.
+
+</p>
+<p id="d0e327">De waard zet ons, na de honneurs van zijn huis te hebben waargenomen, zijn besten wijn voor, die <i>entre nous</i> niet drinkbaar is, daarna brengt hij ons naar de plaats bij zijn huis, waar een soort van rad is opgericht, een russische
+schommel, hier het Groote Rad van de parijsche tentoonstelling in zijn eenvoudigsten en meest rustieken vorm. Men ziet die
+raderen nog al eens, zoowel in Moldavi&euml; als in Walachije.
+
+</p>
+<p id="d0e332">De dorpen, die wij door trekken,&#8212;de weinige dorpen, zou men moeten zeggen, want het land is dun bevolkt,&#8212;lijken alle op elkander.
+Het zijn altijd dezelfde boerenhuizen, die men er ziet, met planken daken, en waar varkens van allerlei kleuren voor rondloopen
+met een driehoekigen ijzeren ring door den neus, dan ganzen en eenden en daartusschen naakte kinderen. Uit die hoeven stuiven
+vaak groote honden te voorschijn, die tegen het rijtuig blaffen en achter ons aan hollen, tot de koetsier met een flinken
+zweepslag hen tot orde en welvoegelijkheid roept.
+
+</p>
+<p id="d0e334">De dorpskerken, alle gelijk, zijn in nieuw-byzantijnschen stijl opgetrokken en trekken van verre de aandacht door hun metalen
+koepels en hun hooge, achthoekige torens met groote boogvensters. Vele zijn van buiten met groote fresco's versierd, die er
+een zeer bijzonderen stempel op drukken. De kerkhoven, die meestal afgezonderd liggen te midden van de velden, zijn vol van
+zware byzantijnsche kruisen, beschilderd en versierd met vrome figuren op gouden fond. Ook langs den weg staan veel kruisen,
+die niets met graven te maken hebben, kruisen, die als in veel berglanden, door vrome geloovigen zijn opgericht. Zoo ziet
+men vaak een kruis naast een bron of zelfs wel bij een eenvoudigen put.
+
+</p>
+<p id="d0e336">Op den middag houden we stil te Podovraj, een aardig plaatsje, middelpunt, van waar uit men verscheiden belangwekkende uitstapjes
+kan maken. Wij vinden er veel roemeensche famili&euml;n, die er hun zomerverblijf hebben opgeslagen.
+<span class="pageno"><a id="d0e338"></a>Bladzijde 131</span></p>
+<p id="d0e339">De Roemeni&euml;rs gaan op eenvoudige en goedkoope manier <i>en vill&eacute;giatura</i>. Zij hebben eigenlijk geen ander koel zomerplaatsje dan Sina&iuml;a, de koninklijke residentie, waar de &eacute;lite van 't gezelschapsleven
+samenkomt; enkele badplaatsen als Slanic in Moldavi&euml; en Calimanesti, en een paar deftige lustoorden in de bergen, als Kampolung,
+Ocna en nog enkele. Daarom gaan families met beperkte middelen, die de brandende hitte der vlakte willen ontvlieden, bij voorkeur
+naar de dorpen. Daar gaan ze een accoord aan met de eene of andere Zigeunerfamilie, die hun haar woning voor &eacute;&eacute;n of twee maanden
+afstaat. Men installeert zich dan in zoo'n primitief huis en brengt er de vacantie door te midden der bosschen en der woeste
+Karpathennatuur, gelukkig als er een herberg in de buurt is, van waar ze hun eten kunnen laten komen. In dien tijd kampeeren
+de Zigeuners hier of daar; die nemen het zoo nauw niet en hebben hun nomadenbloed behouden.
+
+</p>
+<p id="d0e344">Te Horezu moesten wij de keus van ons logement aan den koetsier overlaten. Hij brengt ons in een soort van hoeve, die volkomen
+ledig is. Niemand in de herbergzaal, niemand in de kamers, waar wij haastig en tersluiks een blik in werpen. Maar alles ziet
+er zoo vuil, zoo afschuwelijk vuil uit, dat wij niet kunnen besluiten, er den nacht door te brengen en op de zoek gaan naar
+een meer passend verblijf. Na veel zoekens vinden wij een minder voorhistorische, zelfs bijna moderne herberg. De waard laat
+ons kamers zien, waar de bedden wel door divans zijn vervangen op roemeensche manier, maar waar de lakens van een witheid
+zijn, die een uitstekend voorteeken is.
+
+</p>
+<p id="d0e346">Helaas! het voorteeken heeft bedrogen. Den geheelen nacht zijn de springende insecten in de weer. Noch ammonia, noch eau de
+cologne helpt er iets tegen en slapeloos brengen wij den nacht door.
+
+</p>
+<p id="d0e348">Het stadje Horezu is bekoorlijk en druk. De huizen, minder op zichzelf staand dan te Targu Jiul, zien er beter uit met hun
+in de straat naar voren springende balkons. De bewoners, vooral de vrouwen, zien er vroolijker uit, hebben zelfs iets joligs.
+Des avonds dringen naar het eind van de hoofdstraat, waar wij logeeren, vreemde liederen tot ons door, gezongen door van het
+werk terugkeerende meisjes. Het zijn turksche melodie&euml;n met zeer bijzondere modulaties, en het gezang is werkelijk boeiend,
+zoo boeiend, dat wij de groepen volgen tot op het oogenblik, dat zij uit ons oog verdwijnen, altijd nog zingend en de echo's
+voortstuwend van hun trillers en hun hooge noten.
+
+</p>
+<p id="d0e350">Op twintig minuten afstands van de stad ligt het klooster van Horezu. Men gaat per rijtuig langs den grooten weg tot aan den
+heuvel, waarboven de indrukwekkende steenmassa's van de oude abdij verrijzen. Daar wordt de weg zoo steil en steenachtig,
+dat wij te voet verder moeten gaan. Halverwege de helling zien we een monnik van gemiddelde grootte, die met ons den lijdensberg
+bestijgt. Wij gaan schrede voor schrede achter hem aan, zooals hij ons daartoe schijnt uit te noodigen met den vriendelijken
+glimlach, zich afteekenend onder den fijnen knevel, en spoedig betreden wij na hem het groote binnenplein van het klooster,
+waar op dit oogenblik veel menschen bijeen zijn. Een leekenbroeder treedt op ons toe, en na een korte samenspraak met den
+monnik, die ons had binnengeleid, wendt hij zich tot ons en zegt in zeer correct Fransch: &#8220;Mevrouw, de overste noodigt u uit
+in het salon te gaan.&#8221; Wij waren grootelijks verrast. Wij wisten niet, dat het klooster van Horezu, dat ten allen tijde een
+mannenklooster was geweest, een nonnenklooster was geworden, de kleeding en de knevel van de overste hadden ons geheel op
+een dwaalspoor gebracht. Werkelijk is de kleeding van de nonnen in Roemeni&euml; volkomen gelijk aan die der monniken. Zij dragen
+dezelfde zeer ruime zwarte pij met wijde mouwen met een zwart wollen koord om het middel gesloten. Daaraan hangt de rozenkrans
+en op het hoofd hebben ze op de kortgeknipte haren hetzelfde stijve, ronde mutsje, iets lager echter dan bij de mannen.
+
+</p>
+<p id="d0e352">Voor profane menschen, zooals wij, zou de vergissing noodlottig kunnen worden, te meer daar, toen wij de superieure ontmoetten,
+zij ongesluierd was. De sluier wordt alleen bij plechtige gelegenheden gedragen en bij het zingen in het koor.
+
+</p>
+<p id="d0e354">Daar zij tegenover ons de plichten der gastvrijheid wil nakomen, gaat zij ons v&oacute;&oacute;r naar de bovenverdieping en brengt ons in
+een eenvoudig salon, op oostersche wijze gemeubeld, dus langs den geheelen wand voorzien van breede divans. Een jeugdig nonnetje
+gaat naar turkschen trant rond met een blaadje, waar confituren en glazen ijswater op staan. Na eenige minuten pratens geven
+wij den wensch te kennen, eenige photografie&euml;n te nemen, waarna de overste dadelijk allen om zich verzamelt en wij ze weldra
+in plechtgewaad v&oacute;&oacute;r den hoofdingang der kerk bijeen vinden.
+
+</p>
+<p id="d0e356">De abdij van Horezu is een der indrukwekkendste en best in stand gebleven kloosters van Roemeni&euml;. Eertijds een mannenklooster,
+is het nu in een hospitaal veranderd onder leiding van grieksch-orthodoxe zusters. Men moet zich dan ook niet verbazen over
+den droevigen aanblik, dien op sommige tijden de pleinen en de toegangen van het klooster aanbieden. De menschelijke ellende
+in haar meest afzichtelijke vormen en van den meest weerzinwekkenden aard komt hier verlichting van haar lijden zoeken. De
+zusters ontvangen ieder van den staat niet meer dan 35 centimes per dag, terwijl de monniken het dubbele krijgen. De regeering
+beweert, dat vanwege den van haar gevorderden arbeid zij gemakkelijker in hun behoeften voorzien.
+
+</p>
+<p id="d0e358">Het klooster van Horezu werd gesticht in de laatste helft der 17<sup>de</sup> eeuw door Constantin Brancovan, voorlaatsten inlandschen woiwode van Walachije, die in het geheim er naar streefde, zijn
+land van het turksche juk te bevrijden en door de Bojaren aan den sultan werd overgeleverd. Hij stierf te Konstantinopel den
+marteldood.
+
+</p>
+<p id="d0e363">Uit de verte lijkt het klooster een middeleeuwsch kasteel, met zijn grooten toren en de overblijfselen van versterkingen.
+Maar pas heeft men het binnenplein betreden, of alles verandert van aanzien.
+
+</p>
+<p id="d0e365">Prachtige boomen werpen er hun schaduw over de gebouwen, welker bovenverdiepingen uitkomen op een rijke zuilengalerij, en
+naast de vroegere appartementen <span class="pageno"><a id="d0e367"></a>Bladzijde 132</span>van den vorst springt een keurig klein paviljoentje naar voren.
+
+</p>
+<p id="d0e369">De kerk staat, als bij de meeste kloosters hier, midden op het plein. Zij is in zeer zuiveren romaanschen stijl opgetrokken,
+naar ons wordt verzekerd. Feitelijk is het de byzantijnsche, eenvoudig en streng van aanzien, zonder overlading met versierselen.
+Het portaal is rijk versierd met schilderwerk op gouden grond. Dit mooie kerkje diende met dat van Curtea de Arges als model
+voor het roemeensche paviljoen op de laatste parijsche tentoonstelling.
+
+</p>
+<p id="d0e371">Op den weg naar Romnicu waren verscheiden dorpen feestelijk getooid. Er is iets origineels in die kalme feestelijkheden, in
+dolce far niente gesleten. De vrouwen groepeeren zich aan den eenen kant van den weg, de mannen aan den anderen. Als de tijd
+voor dansen daar is, voegen zich de groepen te zamen, en men kan zich moeilijk iets bekoorlijkers voorstellen dan die aardige
+dorpstooneeltjes. Maar de menschen zijn uiterst beschroomd en verlegen, en als men van hun pleizier getuige wil zijn, moet
+men de grootste discretie in acht nemen.
+
+</p>
+<p id="d0e373"></p>
+<div id="d0e374" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-132.jpg" alt="Roemeensche uit den Roode-Torenpas."></p>
+<p class="figureHead">Roemeensche uit den Roode-Torenpas.</p>
+</div><p>
+
+</p>
+<p id="d0e378">Wij houden stil in het dorp Tomsani; en omdat het moet, maar ook om de stijfheid uit onze beenen te loopen, leggen wij te
+voet een visite af in het klooster van Bistritza.
+
+</p>
+<p id="d0e380">Dat uitstapje, zoo hoog geprezen door onze gidsen, en waarvan het heette, dat er een uur mee gemoeid was, kost ons drie volle
+uren. Daar wij het midden op den dag waren, in de brandende zon, worden we er haast wanhopig onder.
+
+</p>
+<p id="d0e382">Maar er is veel schoons in het dal te bewonderen. Hooge, met bosschen bedekte bergen omsluiten den horizon en langs den weg
+staan boerenhoeven, waarin en waaromheen alles welvaart ademt. Op de rustieke binnenplaatsen zijn in de dichte schaduw vrouwen
+in haar bijbelsche kleederdracht bezig. Ze hebben volle klossen in de hand en spinnen de voor 't huisgezin bestemde wol.
+
+</p>
+<p id="d0e384">Maar de aanblik dier bekoorlijke tooneeltjes stelt mij niet schadeloos voor de vermoeienis, die de slecht gebaande weg mij
+bezorgt, een weg vol kuilen en zonder eenige schaduw.
+
+</p>
+<p id="d0e386">De abdij van Bistritza, tegenwoordig in een militaire school herschapen, bezorgt ons een heele ontgoocheling. Bij 't binnenkomen
+krijgt men den indruk van een imposant gebouw, doch het is stijlloos en, laat ons het maar zeggen, onbelangrijk. De dienstdoende
+officier is daarvan zoozeer overtuigd, dat hij zich ertoe bepaalt, ons een bezoek aan den waterval voor te stellen, die in
+een holte van de rots achter het klooster neerschuimt. Na de teleurstelling, zoo juist ondervonden, lacht ons die tocht niet
+toe, en wij keeren haastig op onze schreden terug.
+
+</p>
+<p id="d0e388">Wij ontmoeten een boer, die na wat heen en weer praten erin toestemt, ons zijn karretje te leenen en zijn paard, terwijl zijn
+buurman ons een pony zal bezorgen, om de zaak volledig te maken. De kar is een soort van birdj; twee planken, aan beide kanten
+met touwen vastgemaakt, zijn de banken en bij wijze van tapijt hebben we een dik bed van geurig hooi.
+
+</p>
+<p id="d0e390">Wij rijden hortend en stootend weg. Bij elken modderpoel, en er waren nog al zoo eenige, worden wij door elkander geslingerd,
+en tot tweemaal toe werd onze koetsier, een kereltje van een jaar of vijftien, buiten den wagen geworpen; maar hij klemt zich
+vast aan den dissel en springt weer vlug op zijn plaats met een lenigheid als van een eekhoorn. Wat ons aangaat, wij klemmen
+ons aan de banken vast met het vooruitzicht, ons als geradbraakt te zullen voelen, wanneer we onze plaats van bestemming hebben
+bereikt.
+
+</p>
+<p id="d0e392">Plotseling, <i>krak</i>, gaat het, <i>krak</i>! De achterbank is gebroken, daar liggen wij op het hooi onder in den wagen. In dien hopeloozen toestand vindt ons eindelijk
+onze koetsier van Horezu, die, ongerust over ons lang uitblijven, ons tegemoet gereden was, zoo ver als de slechte toestand
+van den weg het hem vergunde.
+
+</p>
+<p id="d0e400">Tusschen Pomsani en Romnicu is het landschap prachtig, vol dichterlijke woestheid. Het is een reusachtige steenwoestijn, waar
+wij doorheen moeten. De hooge keten der Karpathen blijft ons links op zij, en de voorbijgangers zijn al even zeldzaam als
+de woningen langs den weg. Zwervende honden loopen er rond, en enkelen zagen wij bezig bij het lijk van een onderweg achtergelaten
+paard. Er is in het landschap iets <span class="pageno"><a id="d0e402"></a>Bladzijde 133</span>sombers en doodsch. Eerst als wij het dal der Olt naderen, begint de streek er anders uit te zien, en de groote kruisen, aan
+den weg geplant, toonen dat er dorpen in de buurt zijn en dat de woestijn ten einde is.
+
+</p>
+<p id="d0e404">Bij een dier dorpen houden wij stil v&oacute;&oacute;r een boerenherberg, die er vrij onzindelijk uitziet. Bij den ingang liggen bloedende
+resten van de slacht, en honden, veel honden zwerven er rond, om zich op die walgelijke prooi te werpen.
+
+</p>
+<p id="d0e406">Maar in het dal der Olt wordt het landschap vroolijk en vriendelijk, en aan den horizon verrijzen met bosschen bedekte bergen.
+Boerenwagens, met vurige kleine paardjes bespannen en overhuifd door een grooten kap, komen uit de stad terug en uit de wijde
+vooropening kijken aardige, kleine, bruine gezichtjes, waar groote, zwarte, intelligente oogen uit lichten. Iets verder toonen
+zware karren met blokken steenzout, dat wij in de nabijheid der beroemde zoutbergwerken van Ocna zijn. Wij hadden ons voorgesteld,
+er een bezoek te brengen; maar reeds valt de avond, en om zes uur worden de zoutwerken gesloten. Wij zullen bovendien nog
+gelegenheid hebben, die van Slanic in Prahova te zien, die, naar het heet, de belangrijkste en mooiste uit Roemeni&euml; zijn.
+
+</p>
+<p id="d0e408"></p>
+<div id="d0e409" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-133.jpg" alt="Boerenhoeve uit de buurt van het klooster Bistritza."></p>
+<p class="figureHead">Boerenhoeve uit de buurt van het klooster Bistritza.</p>
+</div><p>
+
+</p>
+<p id="d0e413">Het stadje Ocna, waarvan wij spoedig de eenige en zeer breede straat doorrijden, schijnt wel druk en aantrekkelijk. Mag ik
+het bekennen? Na het slechte logies van de laatste dagen voelen we ons een beetje treurig, dat wij hier niet bij de geneugten
+van Ocna kunnen blijven, tusschen die lachende villa's, waar elegante menschen op de balkons en veranda's te zien zijn. Wij
+hebben echter pas onzen spijt onder woorden gebracht, of daar zijn we alweer in het open veld tusschen gescheurde en vuile
+en gelapte tenten, waaromheen een dichte menigte Zigeuners krioelt. Zij zien er verbazend woest en onheilspellend uit, en
+hun optreden verschilt veel van de zachtheid en goedmoedigheid der Zigeuners, die wij tot nu toe in Roemeni&euml; hebben ontmoet.
+
+</p>
+<p id="d0e415">Na drie kwartier rijdens komen we in Romnicu. Dat is een echt roemeensche stad. De h&ocirc;tels met hun galerijen langs de eerste
+&eacute;tage, gebouwd om binnenpleinen als echte, oostersche karavanserai's; de theaters in de open lucht, waar drama's en vaudevilles
+worden opgevoerd; de restauraties, waar Turken met reukwerk uit het serail rondgaan; tot de nachtwachts toe, die met geregelde
+tusschenpoozen een scherp en snijdend gefluit doen hooren, dat in de slapende stad de echo's wekt juist als 't geroep der
+schildwachten in vestingen, dat alles geeft aan Romnicu een zeer bijzonder karakter.
+
+</p>
+<p id="d0e417">Geleund tegen het gebergte, ziet het stadje de rijke vlakte van de Olt v&oacute;&oacute;r zich uitgespreid met reuzenvelden van tarwe en
+ma&iuml;s. Roemeni&euml; brengt, naar men weet, in overvloed koren voort en voert jaarlijks een massa daarvan uit. Maar de boeren bebouwen
+het land slecht; ze verbranden mest en vertrouwen enkel en alleen op de vruchtbaarheid van den grond. Daar zij buitendien
+in 't geheel geen begrip hebben <span class="pageno"><a id="d0e419"></a>Bladzijde 134</span>van sparen of van zuinigheid, komt er, indien de oogsten door overstrooming, hagel of droogte mislukken, dadelijk hongersnood
+in het land.
+
+</p>
+<p id="d0e421">In Servi&euml; is bij een wet van 1889 vastgesteld, dat in elke landelijke gemeente gemeenschappelijke voorraadsschuren moeten
+worden aangelegd, die bestemd zijn de gevolgen van schaarschte aan voedingsmiddelen te voorkomen, en die in geval van oorlog
+ook moeten dienen voor de behoeften van het leger.
+
+</p>
+<p id="d0e423">Ieder belastingplichtig Servi&euml;r moet jaarlijks 90 K.G. ma&iuml;s en evenveel kilo's graan storten. Als een boer door het een of
+ander ongeval gebrek heeft aan levensmiddelen, ontvangt hij van den gemeenschappelijken voorraad wat hij voor voeding en zaaisel
+noodig heeft, op voorwaarde, dat hij het volgend jaar teruggeeft, 't geen hij voor zijn oogenblikkelijke behoeften in voorschot
+heeft gekregen.
+
+</p>
+<p id="d0e425">Die instelling bleek van onbetwistbaar nut in den servisch-bulgaarschen oorlog en bij de overstroomingen van 1897, die even
+noodlottig waren voor Servi&euml; als voor Roemeni&euml;. Bij de Roemeni&euml;rs echter vond men niets van dat alles, en dit gebrek aan voorzorgen
+plaatst hen op een lager standpunt. Gelukkig is thans een wetsontwerp aangeboden in den geest der servische wet.
+
+</p>
+<p id="d0e427">Graan is niet het eenige uitvoerartikel uit het district Romnicu. Deze geheele hoek van de Karpathen bezit mineralen in overvloed,
+goud, zilver, kwikzilver, ijzer, koper, arsenicum en lood; maar tot nu toe worden die schatten bijna niet ge&euml;xploiteerd.
+
+</p>
+<p id="d0e429">Van Romnicu uit wordt meestal het uitstapje gemaakt naar den pas van den Rooden Toren. Die weg is te allen tijde de groote
+strategische route naar Walachije geweest; hij gaat over de Alpen op de plaats, waar zij hun grootste hoogte bereiken en waar
+zij den indruk van de grootste woestheid maken. Het is de natuurlijke weg voor invallen in het land, en Trajanus volgde hem,
+toen hij de Daci&euml;rs overwon, evenals de Turken er gebruik van maakten bij de verovering van Hongarije.
+
+</p>
+<p id="d0e431">Die lange bergpas, waar wij door zullen gaan, is door alle eeuwen der geschiedenis heen telkens getuige geweest van heldhaftigen
+strijd. Maar van dat verleden vol bloed en vol glorie zijn nu nog maar zeer weinig sporen over.
+
+</p>
+<p id="d0e433">Vier lustige paardjes, v&oacute;&oacute;r elkander aangespannen, brengen ons in vier-en-een-half uur bij den Rooden Toren, op 64 K.M. afstands
+van Romnicu. Bij 't verlaten der stad heeft men een zeer ruim uitzicht over het dal van de Olt, dat op die plek bijzonder
+breed is. Daarna nadert men snel de donkere Karpathen, en welkom is het oponthoud in het aardige, kleine stadje Calimanesti,
+bekoorlijk gelegen en met minerale, zwavelhoudende bronnen in de buurt en andere, die staal en jodium bevatten, zoodat ze
+jaarlijks een groot aantal badgasten lokken.
+
+</p>
+<p id="d0e435">De kleeding der vrouwen heeft in dit deel van het dal een eigen karakter. Haar <i>castrinza's</i> zijn met veelkleurige pailletten bestikt en fonkelen daardoor, als de zon erop schijnt, en haar sluiers, altijd van zeer
+licht en doorschijnend weefsel, vertoonen allerlei tinten; men ziet ze in groen en geel, in rose en bruin.
+
+</p>
+<p id="d0e440">Dichtbij Cozia wordt het landschap grootsch; vulkanisch gesteente in zware vreemd gevormde rotsen komt tot dichtbij den weg.
+Wij passeeren het klooster van Cozia, welks kerkje op de rots ter linkerzijde troont, terwijl rechts zich de oude, nu gerestaureerde
+en in gevangenis herschapen kloosters verheffen. Voorbij Cozia sluiten hooge, steile rotsen den weg al nauwer in, terwijl
+de Olt ernaast voorbij bruist, zooals zij ons langs den geheelen pas zal blijven vergezellen.
+
+</p>
+<p id="d0e442">Aan den anderen oever vestigt de koetsier onze aandacht op de nog zeer duidelijke sporen van den grooten, romeinschen weg
+op een grooten, afzonderlijk liggenden steen, die, van den berg losgeraakt, over de rivier hangt. Het is de Tafel van Trajanus.
+De legende zegt, dat boven van dien steen af, waar hij zijn tent had opgeslagen, Trajanus toezag op het voorbijtrekken van
+zijn zegevierende legioenen.
+
+</p>
+<p id="d0e444">Arenden zweven boven onze hoofden en dalen langzaam op en tusschen de verbrokkelde rotsen om ons heen. Dichte boomen overschaduwen
+den eenzamen weg, en de zeer in 't nauw gebrachte Olt bruist en schuimt als een woedende bergstroom.
+
+</p>
+<p id="d0e446">De weg behoudt dat woeste en grootsche karakter over een afstand van 17 &agrave; 18 K.M. Het is altijd de strijd tusschen den stroom,
+die zich een doortocht banen wil, en de rots, die hem den weg verspert. Vandaar de tallooze bochten en kronkelingen, die wij
+hebben te volgen in den loop van de rivier.
+
+</p>
+<p id="d0e448">Daarna treden langzamerhand de bergen weer terug, en armoedige dorpjes krijgen ruimte aan de kalmer geworden Olt. Daar ligt
+vlak aan de rivier een ru&iuml;ne van een romeinsch fort, waar een herberg zich ge&iuml;nstalleerd heeft. Hooger, op den top van een
+heuvel vindt men de overblijfselen van het kasteel Landskron, van waar het gezicht op het dal buitengewoon prachtig is. Veel
+kudden ossen, buffels en schapen vinden er uitstekende weiden. Wij komen nu bij de Fogarasbergen, den Surul en den Nego&iuml; met
+scherpe toppen, waarvan de uitgetande vormen somber afsteken tegen een donkeren onwe&ecirc;rshemel. Bij een vernauwing van het dal
+doen zich, gekleefd aan de rots en over den weg hangend, de ru&iuml;nen voor van den Rooden Toren, die zijn naam aan den bergpas
+heeft gegeven. Volgens de legende was dat fort eenmaal zoo rood van het bloed der Turken, dat de witte muren onder de roode
+kleur als verdwenen, en ter herinnering aan dien bloedigen dag heeft men de muren helder rood geverfd.
+
+</p>
+<p id="d0e450">Romnicu is 34 K.M. verwijderd van Curtea de Arges, dat herinnert aan Radu Negru, den eersten woiwode van Walachije, die in
+1244 er zijn hof, <i>curtea</i>, aan de rivier de Argis vestigen kwam. Hij is echter niet, zooals de overlevering wil, de stichter van het klooster, dat
+niet hooger dan tot 1512 opklimt. De kerk, gebouwd door Radu Negru, is de &#8220;Biserica Domneasca,&#8221; vorstelijke kerk, in het midden
+der stad gelegen. Zij dreigt in puin te vallen, en daar ze noodzakelijke reparaties moet ondergaan, wordt zij aan alle zijden
+gestut.
+
+</p>
+<p id="d0e455">Maar de parel van Curtea is de prachtige, witte kerk, die schittert onder haar vergulde koepels en, een kwartier van de stad
+verwijderd, op een alleenstaanden heuvel ligt, de kerk namelijk van het klooster en waarvan beweerd is, dat zij alleen de
+reis naar Roemeni&euml; waard was.
+<span class="pageno"><a id="d0e457"></a>Bladzijde 135</span></p>
+<p id="d0e458">De schepper van dit architectonisch kunstwerk, waarin de byzantijnsche kunst iets moois geleverd heeft, met herinneringen
+aan arabische en perzische bouwwerken, is vorst Neagu Voda Bessaraba, die in 1513 in Walachije regeerde. In zijn jeugd werd
+hij als gijzelaar mee naar Konstantinopel genomen. De sultan vatte genegenheid voor hem op en liet hem in de bouwkunde onderrichten
+door een man van talent, Manoli de Niaesia, met wien hij o.a. een der groote moskee&euml;n van Konstantinopel bouwde. In zijn land
+teruggekeerd, ontwierp hij de kerk van het klooster. Hij gebruikte er een zeer fijnen zandsteen voor uit de in de buurt zijnde
+groeven van Albesci.
+
+</p>
+<p id="d0e460">Behalve haar kerken heeft Curtea de Arges weinig aantrekkelijks voor den vreemdeling. Monniken met lange haren en lange baarden
+ziet men overal loopen. Hun kleeding is onberispelijk en vormt een sterke tegenstelling met het armoedig aanzien van de monniken
+der andere kloosters. Zij treden echter zeer eenvoudig op, spreken graag met het volk, dat groote achting voor hen schijnt
+te koesteren en hen met den diepsten eerbied behandelt.
+
+</p>
+<p id="d0e462">In de eenige straat van de stad wordt op het oogenblik een groote vischmarkt gehouden. Er waren hoopen kolossale karpers onder
+zware blokken ijs, karpers, die de Donau bij het hooge water van de laatste dagen in haar zijtakken heeft opgestuwd en die
+toen spoedig in de netten van de visschers zijn geraakt. Die visschen, waarvan het gemiddeld gewicht tien &agrave; twintig kilo bedraagt,
+worden in groote mooten verkocht. Men betaalt 30 centimes per kilo.
+
+</p>
+<p id="d0e464">Wij moeten nog een tocht maken, voor we te Boekarest komen, namelijk naar Kampolung. Gewoonlijk gaan de reizigers daarheen
+per spoor over Pitesci en Golesci; maar wij geven de voorkeur aan den rijweg, die afwisselend en eigenaardig moet zijn.
+
+</p>
+<p id="d0e466">Om half acht 's morgens zijn we voor de expeditie gereed. Nauwelijks zijn we een uur onderweg, of wij ondervinden een reeks
+van teleurstellingen. De rivieren, door de laatste regens verbazend gezwollen, zijn niet over te trekken, omdat een paar bruggen
+zijn weggeslagen, en wij moeten een lastigen omweg maken en toch nog per rijtuig door de bedding van een stroom gaan, waar
+het water zoo hevig bruist, dat wij kans loopen meegesleurd te worden. Rondom ons is niets dan een zeer armoedige streek,
+de hoeven en hutten en kapelletjes zijn in den treurigsten staat van verval, en men vraagt zich af, of de een of andere ramp
+dit stukje aarde geteisterd heeft, waar niets overeind staat en alles aan vernieling schijnt prijs gegeven. Buiten een paar
+visschers, die naar de rivier zijn afgedaald en groote netten vasthouden, zien wij geen enkelen bewoner. Eerst bij Domnesci
+begint er weer leven in de omgeving te komen.
+
+</p>
+<p id="d0e468">Dat is intusschen slechts een arm dorpje, doch bij gelegenheid van den Zondag zijn allen er op hun mooist uitgedost. Zoodra
+wij onze photografietoestellen voor den dag halen, gaan ze op de vriendelijkste manier om ons heen staan. Wij hebben slechts
+een wenk te geven, en de brave menschen plaatsen zich in een groepje, blij voor ons te mogen poseeren. Er zijn zelfs enkele
+jongelui, voor wie het objectief zooveel aantrekkelijks heeft, dat ze ons op den voet volgen, zoodat wij genoodzaakt zijn
+listen te gebruiken, ten einde hen niet op al onze clich&eacute;'s terug te vinden. De dorpskerk, sierlijk overschaduwd door een
+groep groote boomen, staat op een plein, waartoe een poort van eigenaardigen stijl toegang geeft. Ofschoon die poort bij een
+ellendig dorpje, verloren in de bergen, behoort, is zij versierd met bekoorlijke engelen-figuurtjes en beelden van heiligen
+met opschriften en bloemslingers, werkelijk van kunstzin getuigend. Ze zijn afkomstig van rondtrekkende kunstenaars, die,
+door dezelfde figuren herhaaldelijk te maken, er groote geoefendheid in kregen.
+
+</p>
+<p id="d0e470">De pope van het dorp stak den weg over en kwam juist bij zijn huis met een brood onder den arm. Hij zag er zeer armoedig uit
+in zijn verkleurd geestelijk gewaad en met zijn hooge, bruine muts, zoodat wij instinctief onze camera op hem richtten. Maar
+'t was of een beschroomde eerbied ons weerhield tegenover die waardige en fiere armo&ecirc;, die zich voor onze blikken scheen te
+willen verbergen. Die dorpsgeestelijken zijn brave, waardige menschen, niet geleerd, meestal bemind bij hun medeburgers, wier
+droevig lot zij deelen, maar op wie zij gewoonlijk weinig invloed hebben.
+
+</p>
+<p id="d0e472">Als men de hellingen van het dal van Domnesci bestijgt, bespeurt men bijna op den top van een berg de schitterende koepels
+van een dorpskerk. Dat is de kerk van Slanic, een net en sierlijk dorpje, dat sterk afsteekt tegen de armoedige en weinig
+bevolkte streek, die wij pas zijn doorgereden. Dit heele dorpje is een beeld van welvaart en opgewektheid. Groote boerderijen
+bestaan uit veel gebouwen met flinke binnenpleinen, waar alles goed is onderhouden. Mooie jonge meisjes loopen af en aan,
+in huishoudelijke drukte, te midden van kippen, eenden en kalkoenen, op 't oogenblik de eenige aanwezige dieren. Gedurende
+den geheelen zomer is het groote vee afwezig; het graast in vrijheid op de bergen, 's Avonds wordt het binnen omheiningen
+opgeborgen zonder eenige beschutting tegen het weder.
+
+</p>
+<p id="d0e474">Zoodra wij Slanic achter ons hebben gelaten, begint weer de eenzaamheid. Herders met hun kudden en troepjes arbeiders, die
+onder boomen liggen te rusten van den zwaren veldarbeid, zijn de eenige levende wezens, die wij onderweg ontmoeten op het
+laatste traject, dat ons nog van Kampolung scheidt. De weg loopt door een reeks van po&euml;tische dalen op de Karpathenhellingen,
+en in de verte zien wij de koeien grazen in de schaduw van forsche berken. Links altijd de wazige en blauwe keten der Transsylvanische
+Alpen. Maar nergens huizen of hutten, en rondom doodelijke stilte. Eindelijk, tegen vier uur in den namiddag, rijden wij Kampolung
+binnen.
+
+</p>
+<p id="d0e476">Dat is een aardige plaats, al belangrijk ten tijde van Radu Negru, den stichter van het vorstendom Walachije. Er bestaan nog
+slechts enkele sporen van het oude vorstelijk paleis, maar het groote klooster, dat hij aan den ingang van de stad liet bouwen,
+bestaat nog, al heeft het groote veranderingen ondergaan. Een 40 M. hooge en 6 M. breede romaansche toren geeft toegang tot
+het binnenplein van het klooster. Die imposante toren, welks stijl den invloed van de Longobarden in de herinnering roept,
+heeft <span class="pageno"><a id="d0e478"></a>Bladzijde 136</span>veel karakter. Het is dan ook een der oudste en beroemdste monumenten in Roemeni&euml;. De stad is zoo zindelijk, ligt zoo mooi,
+en de lucht is er zoo opmerkelijk zuiver, dat jaar op jaar veel burgers uit de groote steden er den zomer komen slijten.
+
+</p>
+<p id="d0e480">Van de hoogten rondom het plaatsje heeft men een prachtig bergpanorama voor oogen. Wij zijn hier zeer dicht bij de Karpathen,
+en de dalen, die daarvan uitgaan, zijn evenveel aanleidingen voor afwisselende uitstapjes. Het stadje, hoewel niet groot,
+heeft toch zijn Zigeunerwijk, een heele straat, niet ver van het klooster. Wat dat een zonderlinge straat is, vooral tegen
+den avond, als alle woningen wijd openstaan en de roode schijnsels van hun smidsvuren naar buiten werpen, waar schoone vrouwen
+in lompen, maar met prachtige zwarte oogen in het bleeke gelaat en engelachtige halfnaakte babies voor heen en weer loopen.
+Groote, magere mannen met gebronsd gelaat slaan in de helle verlichting van de vuren het ijzer; anderen bewegen de blaasbalgen.
+Dit is de werktijd van die paria's, want hun zware arbeid is niet doenlijk tijdens de hitte van den dag, en eerst tegen het
+vallen van den avond wordt het levendig in die wijk.
+
+</p>
+<p id="d0e482">Het uitstapje naar den pas van Dimbo-viciora is de verplichte aanvulling van elk verblijf te Kampolung. Die kloof is een der
+beroemdste en meest bezochte van dit deel der Karpathen.
+
+</p>
+<p id="d0e484"></p>
+<div id="d0e485" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-136.jpg" alt="Het koninklijk paleis, kasteel Pelesch, te Sina&iuml;a."></p>
+<p class="figureHead">Het koninklijk paleis, kasteel Pelesch, te Sina&iuml;a.</p>
+</div><p>
+
+</p>
+<p id="d0e489">Van Kampolung af is het een aanhoudende reeks van prachtige uitzichten, vreemde horizons, waar de bergketenen achter elkander
+schuiven tot in de verste verte. In het dorp Rocaru rijden wij over de Dimbovitza, die wij naast ons zullen houden op den
+weg tot aan de grot van Dimbo-viciora. De witte rots, die opstijgt uit de bedding en geheel met groen begroeid is, vormt een
+aardige omlijsting van dit mooie riviertje met kristalhelder water.
+
+</p>
+<p id="d0e491">Dan naderen wij snel den hoogen, verweerden muur, die ons al eenigen tijd het uitzicht beneemt en waarin wij den ingang moeten
+zoeken van de beroemde kloof. Pas zijn wij er binnen getreden, of een wondermooi schouwspel treft ons oog. Torens en spitsen
+en ru&iuml;nen van schoone, lichtrose tint staan om ons heen in de engte der spleet en boven ons hoofd hangen slingers van groen
+langs de steile wanden.
+
+</p>
+<p id="d0e493">Bij den uitgang der kloof wordt het landschap rustiger; wij zien er weiden en enkele houten hutten. Bij een dier laatste houden
+wij stil, en een jonge knaap geleidt ons naar de grot van Dimbo-viciora, weer door een doolhof van rotsen. De opening van
+de grot ligt in een woeste omgeving, maar de geestdriftige beschrijvingen, die men ervan leest, zijn overdreven en wij vinden
+haar nauwelijks een bezoek waard. Een paar bergbewoners met dunne kaarsen bieden aan, mee te gaan; men verwacht iets fantastisch
+en ziet niets dan een hol van 15 &agrave; 20 M. diepte, met enkele stalactieten en geelwitte stalagmieten.
+
+</p>
+<p id="d0e495">Na dit uitstapje, waarvan enkele gedeelten aan de Bastei in Saksisch Zwitserland herinneren, bezoeken wij een klein bescheiden
+nonnenklooster, de abdij van Namaesci, dat door deze bijzonderheid gekenmerkt wordt dat de kerk geheel is uitgehouwen uit
+een monolieth. Alleen de toren en een klein voorportaal zijn metselwerk. Al het inwendige is in de rots uitgehouwen, waar
+men overheen kan loopen en waar men een prachtig panorama v&oacute;&oacute;r zich ziet. Wij zeggen Kampolung vaarwel. Een zijlijn van den
+spoorweg voert ons naar Golesci, waar wij de groote lijn naar Boekarest terugvinden.
+
+<span class="pageno"><a id="d0e497"></a>Bladzijde 137</span></p>
+<p id="d0e498"></p>
+<div id="d0e499" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-137.jpg" alt="Het inwendige van een zoutmijn te Slanic."></p>
+<p class="figureHead">Het inwendige van een zoutmijn te Slanic.</p>
+</div><p>
+
+
+</p><a id="d0e503"></a><h2>III.</h2>
+<div class="blockquote">
+<p id="d0e507">Boekarest, aanzien van de stad.&#8212;De zoutmijnen van Slanic.&#8212;De petroleumbronnen van Doftana.&#8212;Sina&iuml;a, wandeling in het bosch.&#8212;Busteni
+in het kroondomein.
+</p>
+</div>
+<p id="d0e509">De entr&eacute;e in Boekarest is voor den vreemdeling een teleurstelling. Van het station zich begevend naar het midden der stad,
+gaat men door straten, die tot de primitiefste dorpen konden behooren, straten, waar instortende huizen en schunnige winkels
+aan gelegen zijn en waar de trottoirs onder hoopen vruchten en groenten verborgen zijn. Maar spoedig wordt die indruk weggevaagd.
+Op die onfrissche voorsteden volgen prachtige straten, waaraan weelderige gebouwen staan, niet onderdoend voor die der grootste
+europeesche steden.
+
+</p>
+<p id="d0e511">De Roemeni&euml;rs zijn zeer trotsch op hun hoofdstad en roemen graag het comfort, dat men er geniet. Zij vergelijken met een zekeren
+nationalen trots hun bewonderenswaardig geplaveide straten en hun openbare pleinen met de afschuwelijke straten van Belgrado,
+waar men na een kwartiertje rijdens in al zijn leden pijn gevoelt. Ze noemen Boekarest dan ook graag het Parijs van het Oosten.
+Reeds in 1864 zei de heer de Blowitz, toen hij terugkeerde van een oostersche reis: &#8220;Ik geloof niet, dat er in de wereld een
+tweede stad bestaat, die even trouw als Boekarest het land, waarvan zij de hoofdstad is, weerspiegelt.... Boekarest levert
+thans een levend en merkwaardig beeld van Roemeni&euml;. De stad wikkelt zich los uit den chaos van gisteren en haakt naar den
+luister van morgen. De lompen nemen de kleur van het purper aan; de eerzucht wordt grooter en grooter; dit is de nieuwgeboren
+hoofdstad van een nieuwgeboren koninkrijk.&#8221;
+
+</p>
+<p id="d0e513">Met niet minder recht zei Carmen Sylva, de koningin van Roemeni&euml;, in 1892: &#8220;Het oostersche en schilderachtige Boekarest, het
+Boekarest met kleine, in het groen verscholen huisjes, waar men zei &#8220;het huis van den heer Zus of van mevrouw Zoo&#8221;, terwijl
+men de menschen bij hun voornamen noemde, dat Boekarest verdwijnt, om plaats te maken voor een stad als alle andere. Het heeft
+nog alleen een oostersch karakter voor hen, die pas uit het Westen komen. Zij, die uit Azi&euml; naderen, gaan met een zucht van
+voldoening de Donau over en zeggen: &#8220;Gelukkig, nu zijn we in Europa!&#8221;
+
+</p>
+<p id="d0e515">Ons schijnt Boekarest nog heden den hoogmoed en de eerzucht te bezitten van den pas onlangs vrijverklaarde, die door gloednieuwe
+weelde zijn pas overwonnen staat van dienstbaarheid wil doen vergeten. Vandaar die treffende tegenstellingen, die men telkens
+in de stad ontmoet, hier lage huizen, echte zwerverskrotten, waar halfnaakte menschen uit te voorschijn komen; daar prachtige
+paleizen als het Spaarbankgebouw <span class="pageno"><a id="d0e517"></a>Bladzijde 138</span>en 't Postkantoor, rijk versierde caf&eacute;'s, waar de voorname roemeensche wereld samenkomt. Aan den eenen kant winkels van oud
+roest als in de Leipziger straat, waar de kooplui hun schatten zoo maar op straat uitspreiden, en aan den anderen weelderige
+magazijnen van den modernsten smaak, die met de mooiste winkels van Parijs kunnen wedijveren.
+
+</p>
+<p id="d0e519">De verschillende klassen van de maatschappij vertoonen dezelfde tegenstellingen. Hier de lagere volksklasse, die zich nog
+niet heeft kunnen vrijmaken van de vreesachtige, beschroomde manieren uit den tijd der eindelooze slavernij; daar de klasse
+der rijken, die, plotseling op den trap der moderne beschaving gekomen, de zeden en de letterkunde uit het buitenland tracht
+na te doen en daardoor alle eigen karakter mist. Zoodra men de binnenstad betreedt, krijgt men dien indruk van plagiaat van
+Parijs. Het ideaal is hier Parijs, dat gecopi&euml;erd is in zijn bouwwerken, zijn winkels, de manieren zijner bewoners. Maar al
+zijn dan de mooiste openbare gebouwen in parijschen stijl gebouwd, de particuliere huizen zijn niet altijd in den zuiversten
+stijl opgetrokken. De enkele fortuinen zijn niet bijzonder groot, en toch wil ieder graag met iets monumentaals voor den dag
+komen. Vandaar die oude gebouwen, geheel met een nieuwe pleisterlaag bedekt, die bij de eerste vorstige winterdagen loslaat
+en voortdurend herstelling behoeft.
+
+</p>
+<p id="d0e521">Door zijn ligging midden in een groote, aan alle zijden open vlakte heeft Boekarest alle ongemakken te verduren van een klimaat
+als het siberische. De winter is er zoo lang en zoo streng, dat men er drie maanden alleen per slede het verkeer onderhoudt.
+In den zomer stijgt de thermometer soms tot 40&deg;&nbsp;C. en de uitersten van temperatuur kunnen soms wel 70 graden verschillen.
+Mooie boomen zijn er dan ook zeldzaam; die uit het Noorden verdragen de brandende hitte van den zomer niet, en die uit het
+Zuiden en Oosten bezwijken door de strenge koude van den winter.
+
+</p>
+<p id="d0e523">De huurrijtuigen, die zeer talrijk zijn en licht en gemakkelijk rijden, worden door twee vlugge, russische of moldavische
+paardjes getrokken; de koetsiers dragen lange fluweelen jassen met gekleurde gordels om het middel en een platte pet op het
+hoofd.
+
+</p>
+<p id="d0e525">Boekarest heeft slechts 250.000 inwoners, en toch is de oppervlakte der stad gelijk aan die van Weenen, 30 K.M<sup>2</sup>. Als men dan ook van de eene of andere hoogte in de buurt op de stad neerziet, treft het groote aantal tuinen en ledige terreinen,
+dat zich tusschen de huizen en de straten bevindt. Gebouwen en openbare pleinen nemen slechts een vierde van de ruimte in.
+Aan den buitenkant der stad liggen armoedige voorsteden; de eigenlijke stad ligt het dichtst bij de Dimbovitza. Op den linkeroever
+heeft men de ministeries, de paleizen en de handelswijk; op den rechteroever de kerken en de inrichtingen van weldadigheid.
+
+</p>
+<p id="d0e530">Wij beginnen ons bezoek aan de stad met een van haar oudste kerken, de Metropool, in neo-byzantijnschen stijl en dagteekenend
+van 1656. Zij ligt op een heuvel op den rechteroever en men heeft er een prachtig uitzicht over een deel der stad. De gebouwen
+van het oude klooster staan er nog omheen; ze zijn echter gewijzigd en verbouwd, die van links zijn nu de residentie van den
+metropolitaan, die van rechts het gebouw der volksvertegenwoordiging.
+
+</p>
+<p id="d0e532">Aan den voet van den heuvel op den voorgrond van het panorama, dat zich v&oacute;&oacute;r ons ontrolt, ligt te midden van bloeiende tuinen
+de kerk van Domna Balasa, de mooiste en weelderigste der kerken van Boekarest. Die kerk, welke na de kerk van Curtea de Arges
+voor de merkwaardigste uit Roemeni&euml; doorgaat, is een meesterstuk van neo-byzantijnschen stijl.
+
+</p>
+<p id="d0e534">Domna Balasa is omringd door hospitalen, evenals de kerk gesticht door de dochter van Constantijn Brancovan, den voorlaatsten
+inlandschen woiwode van Walachije.
+
+</p>
+<p id="d0e536">Het aantal hospitalen is zeer groot in Boekarest, en ten allen tijde hebben rijke particulieren hun fortuin bij hun dood bestemd
+voor het onderhoud van die liefdadigheidsinrichtingen, die de glorie van Roemeni&euml; zijn. Hun noodzakelijkheid is vooral een
+uitvloeisel van de aanraking, waarin Roemeni&euml; komt met de havens uit het Oosten, van waar zooveel epidemische ziekten worden
+ingevoerd.
+
+</p>
+<p id="d0e538">Dichtbij Domna Balasa staat de kerk van Spiritoe Noe, belangrijk om haar groote afmetingen. Dat gebouw, dat van 1858 dagteekent,
+heeft een oude basiliek vervangen, waar de Fanarvorsten zich lieten kronen bij hun terugkeer uit Konstantinopel.
+
+</p>
+<p id="d0e540">Buiten die weinige kerkelijke gebouwen biedt de rechteroever van de Dimbovitza niet veel belangrijks aan; om een goede voorstelling
+van het moderne Boekarest te krijgen, moet men zich naar den hoofdader der stad begeven, de Calea Victoriei, die dien naam
+kreeg na de russisch-roemeensche zegepraal over Turkije in 1877&#8211;78.
+
+</p>
+<p id="d0e542">Hier concentreert zich alle leven, en in deze eindelooze straat ziet men achtereenvolgens het paleis van den koning, het bisschoppelijk
+paleis, het Athenaeum, den schouwburg, de ministeries, de gezantschapsgebouwen. De mooiste winkels liggen aan de Calea, en
+v&oacute;&oacute;r de voornaamste h&ocirc;tels zitten aan tafeltjes langs de trottoirs de heeren en dames, die ijs en likeuren van de beste qualiteit
+en de grootste verscheidenheid genieten. Heel aan het einde van de Calea Victoriei begint de beroemde straatweg naar Kisselef.
+
+</p>
+<p id="d0e544">Die weg, om zoo te zeggen het Bois de Boulogne van Boekarest, is de meest gewilde promenade, en de mondaine wereld is bijna
+verplicht, er zich te vertoonen. Elken dag in den winter, als de sneeuw dik ligt op den grond, en in de lente, die met snellen
+overgang op den strengen winter volgt, is er in de breede lanen van twee &agrave; vier uren lengte, een ongehoorde weelde te zien
+van sleden en rijtuigen. In den zomer zijn de wegen geheel verlaten, en de rechte, eenzame lanen zonder schaduw, waar de zon
+brandt door de magere, krachtelooze boomen brengt den reiziger niet in verrukking.
+
+</p>
+<p id="d0e546">Bij 't begin van den weg staat het paleis van den oud-minister Stoerdza, hoofd der liberale partij. Dit kolossale paleis,
+hoewel wat overladen versierd, is <span class="pageno"><a id="d0e548"></a>Bladzijde 139</span>toch een zeer indrukwekkend gebouw. Het staat tegenover den boulevard Coltei, nog onlangs aangelegd, en men ziet er een reeks
+van nieuwe h&ocirc;tels, alle wit en van origineelen bouwtrant. De meeste zijn het eigendom van rijke particulieren; maar net als
+de weg is ook die boulevard verlaten, en de bezitters van die vriendelijke paleizen zijn verspreid over de in Roemeni&euml; meest
+gezochte lustverblijven.
+
+</p>
+<p id="d0e550">Maar al die nieuwe wijken, hoe verlokkend zij er ook mogen uitzien, hebben niets, wat aan een eigen verleden herinnert, en
+men moet het wel betreuren, dat de Roemeni&euml;rs in hun eerzuchtig streven om Boekarest op &eacute;&eacute;n hoogte te brengen met de groote,
+westersche steden, een ware woede van afbreken aan den dag hebben gelegd, zoodat bijna ieder spoor van vroegere tijden verdwenen
+is. Wat de oorlogen hebben gespaard, vernielen de menschen steeds nog in hun zucht om hun hoofdstad op te tooien.
+
+</p>
+<p id="d0e552">Toch is er een juweel van een klein kerkje over, dat trots zijn vervallen voorkomen nog voor den griekschen eeredienst gebruikt
+wordt; dat is de Straviopolis. Dat gebouw, tweehonderd jaar oud, is opgetrokken in een byzantijnschen bastaardstijl, met een
+merkwaardigen arabischen voorhof, waarin men drielobbige boogvensters ziet, die aan den moorschen stijl ontleend zijn. Motieven,
+ontleend aan den arabischen stijl, komen trouwens zeer veelvuldig in Roemeni&euml; voor en vormen een der karakteristieke trekken
+van de roemeensche bouwkunst.
+
+</p>
+<p id="d0e554">Laat ons het tochtje door de stad besluiten met een bezoek aan de Universiteit, die, buiten de lokalen voor de faculteit der
+theologie, der medicijnen enz. een groote zaal bevat, bestemd voor de vergaderingen van den roemeenschen Senaat, en dan verschillende
+musea. In het Oudheidkundig Museum vinden wij de prachtige oude fresco's uit de kloosters, kostbare handschriften en geborduurde
+tapijten. De parel van dit museum is de schat van Petrossa, anders gezegd die der Gothen. Die kostbare verzameling bestaat
+uit tien stukken van massief goud uit de elfde eeuw onzer jaartelling. Zij werd in 1837 ontdekt door werklieden, die haar
+voor lagen prijs aan voorbijtrekkende Zigeuners verkochten. Die laatsten onderzochten den aard van het metaal door met de
+bijl verscheiden van de voorwerpen stuk te slaan, o.a. een prachtigen schotel met reli&euml;ffiguren, nu nog in 't museum aanwezig.
+Onder de stukken, die aan de vernieling ontkwamen, moet genoemd een diadeem, versierd met groote granaten, een beker, met
+edelgesteenten opgelegd, een massieve ring en een groote lampetkan. De ontdekking van den schat was een belangrijke archaeologische
+vondst.
+
+</p>
+<p id="d0e556">Men kan Boekarest niet verlaten, zonder Cotroceni te bezoeken, het eerste paleis van den koning van Roemeni&euml;, nu nog residentie
+van den erfprins Ferdinand van Hohenzollern. Het paleis, omringd door tuinen, ligt een eindje buiten de stad op een boschrijken
+heuvel.
+
+</p>
+<p id="d0e558">Het is een oud klooster, in 1679 gesticht door een lid van het grieksche geslacht Cantacuzenos, en ofschoon het huis verbouwd
+en zeer verfraaid is, heeft het zijn kloosterachtig aanzien behouden; het ziet er nog koud en streng en somber uit. Men treedt
+er binnen door een groote gewelfde poort, die naar een eerste plein leidt, waar de cellen en kloostervertrekken in bediendenkamers
+zijn veranderd. Midden op een tweede plein staat de kerk, waarachter het paleis als verborgen is met zijn majolica-versiering
+van bloemslingers en figuren.
+
+</p>
+<p id="d0e560">Het inwendige, dat wij tot in d&eacute;tails mochten bezien, is zeer rijk en smaakvol ingericht met alle moderne weelde en comfort.
+De groote hal vertoont de jachttrofee&euml;n van den vorst, beren, wilde zwijnen, arenden, korhoenders. In de studeerkamer ziet
+men veel zeekaarten, doorsneden en plannen van schepen, aanwijzingen van den smaak en de bij voorkeur gevolgde studie van
+den erfgenaam der kroon. Op de eerste verdieping zijn de huiselijke vertrekken, boudoirs en salons, leerkamers der jeugdige
+prinsen, hun speelkamer met allerlei kostbaar speelgoed. Dat alles is aardig en vriendelijk en vormt een groote tegenstelling
+met het strenge aanzien van den gevel.
+
+</p>
+<p id="d0e562">Tusschen Boekarest en Sina&iuml;a ligt Slanic, waar men een der belangrijkste zoutmijnen van Roemeni&euml; vindt. Een zijlijn van den
+spoorweg, op de hoofdlijn ge&euml;nt, voert er ons rechtstreeks heen.
+
+</p>
+<p id="d0e564">De lagen steenzout strekken zich in onafgebroken lagen, maar op verschillende hoogten uit langs de geheele moldavische en
+walachijsche hellingen der Karpathen. Zoo ziet men te Rimnik Sarat in Moldavi&euml; een berg van zout in de zon schitteren; in
+andere streken liggen de zoutlagen op den grond; maar in de meeste gevallen moet men tot tien, twintig, zelfs dertig meter
+diep graven. Sommige lagen zijn niet dikker dan twee &agrave; drie meter; doch de meeste zijn veel dikker.
+
+</p>
+<p id="d0e566">Het roemeensche zout vormt een der groote rijkdommen van het land, en het zou eeuwen lang in de behoeften van heel Europa
+kunnen voorzien. Over het algemeen is het zeer wit en doorschijnend, maar de qualiteit is niet overal dezelfde, en men vindt
+in de beste zoutgroeven aders met zwartblauwe strepen erin. Die strepen wijzen op de aanwezigheid van leem, en het zout uit
+die groeven is niet voor de consumptie bestemd; het wordt alleen voor den landbouw gebruikt. Soms ook treft men in enkele
+lagen petroleumhoudende gedeelten aan, die een karakteristieken geur bijzetten aan het zout, een geur, dien men zelfs terugvindt
+in het brood, waar dat zout in gebakken is.
+
+</p>
+<p id="d0e568">Sedert 1862 heeft de staat de exploitatie van het steenzout aan zich getrokken; het is een monopolie geworden. Daar de productie
+in de laatste tijden te overvloedig was, heeft men het werk in de mijnen van Doftana laten rusten. Zij brachten jaarlijks
+25000 ton op, maar het zout was blauwer en minder goed dan van Slanic. Dus zijn op 't oogenblik alleen in exploitatie de groeven
+van Slanic, van Targul. Ocna en van Ocna-Mare.
+
+</p>
+<p id="d0e573">De tegenwoordige diepte van de Slanicmijn is 100 M. Bij het dalen van den bak, waarin men wordt neergelaten, ziet men op 20
+&agrave; 30 M. diepte een eerste galerij, en weldra komt men beneden in de groote zaal, die uitgehouwen is tot een prachtig gewelf
+van 60 M. hoogte. Men meent in een marmeren <span class="pageno"><a id="d0e575"></a>Bladzijde 140</span>kathedraal te zijn, waarvan de wanden schitteren in den bleeken schijn van groote electrische lampen. De muren gelijken verwonderlijk
+veel op ongepolijst marmer, en als om de illusie volkomen te maken, heeft men langs de enorme zijden der zalen gedeelten uitgespaard
+en laten vooruitspringen als zware vierkante zuilen.
+
+</p>
+<p id="d0e577">Driehonderd arbeiders, alle in het wit gekleed, werken in die ruime zaal; enkele hebben alleen een broek aan, want de arbeid
+is zeer inspannend. Het zout wordt uitgegraven naar beneden uit den bodem, die daardoor steeds lager komt te liggen. Van den
+wand af tot het smalle paadje in het midden voor de passage van de wagentjes worden met het houweel evenwijdige groeven gemaakt
+op 60 cM. afstands van elkander, die 20 cM. breed en 50 cM. diep zijn. Daarna maakt men door middel van zware hefboomen, door
+twee of drie mannen bewogen, groote blokken los, die daarna in stukken van 25 &agrave; 50 K.G. worden verdeeld. In de zaal, die wij
+bezoeken, wordt het werk verricht door vrije mannen; maar in de afzonderlijke galerijen zijn dwangarbeiders bezig. V&oacute;&oacute;r 1848
+mochten die ongelukkigen, als ze eenmaal in de mijn waren neergelaten, niet meer naar het daglicht terug, en zeer weinigen
+van hen hielden die barbaarsche behandeling meer dan drie of vier jaar uit. Tegenwoordig is hun leven dragelijk geworden,
+en dagelijks, in den winter na acht en in den zomer na twaalf uren werkens, keeren zij naar de gevangenis terug. Buitendien
+ontvangen ze een belooning van 60 &agrave; 80 <i>bani</i> per dag.
+
+</p>
+<p id="d0e582"></p>
+<div id="d0e583" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-140.jpg" alt="Vorstelijke woning te Sina&iuml;a."></p>
+<p class="figureHead">Vorstelijke woning te Sina&iuml;a.</p>
+</div><p>
+
+</p>
+<p id="d0e587">Het zout van Slanic heet het mooiste van Roemeni&euml;, en alleen deze groeven leveren dagelijks 300,000 KG. zout. Het wordt in
+twee&euml;rlei vorm verkocht, &ograve;f in groote, vormlooze blokken &ograve;f gestampt en in zakken verpakt. Na Servi&euml; zijn Bulgarije en Rusland
+de voornaamste afzetgebieden.
+
+</p>
+<p id="d0e589">Nauwelijks hebben wij Slanic achter ons gelaten, of we komen in het petroleumgebied. Aan alle stations staan tankwagens, die
+een akeligen stank verspreiden. Wij zijn in het district Prahova, dat den eersten rang inneemt onder de petroleumdistricten
+van het rijk.
+
+</p>
+<p id="d0e591">Van Campina, waar wij stilhouden, gaan we per rijtuig naar Doftana, om de putten te bezoeken en de raffinaderijen. Als wij
+dicht bij het dorp komen, verkondigen zware buizen, die langs den weg liggen en een vettig, slijkig vocht uitzweeten, de nabijheid
+van het industri&euml;ele middelpunt aan. Wij moeten uitstappen bij de Doftana, die zoo laag is, dat er een massa rotsachtige eilandjes
+worden gevormd, waar het water snel tusschen doorstroomt. Een houten brug leidt over den stroom. Om die te bereiken, moeten
+wij vijf minuten lang loopen op den smallen rand van den muur, die langs de rivier loopt en het water in den tijd van hoogen
+waterstand tegenhoudt.
+
+</p>
+<p id="d0e593">Maar ons rijtuig, dat natuurlijk dien acrobatenweg niet kan volgen, moet in de rivier rijden, er de doorwaadbare plaatsen
+zoeken en langs allerlei kronkelwegen den tegenoverliggenden oever bereiken. Hier zijn wij in het gebied der exploitatie.
+Rechts en links en aan alle kanten om ons heen wijzen hooge houten boortorens de putten aan, die in werking zijn. De grond
+is geheel doortrokken met petroleum; de lucht is verzadigd van den damp, en de boomen in de buurt zijn alle bladerloos. Evenals
+in den Kaukasus en in Amerika geschiedt het boren der putten door middel van den derrick. Men ziet slechts zelden in Roemeni&euml;
+bronnen, die onder den druk der ontwikkelde gassen de vloeistof hoog boven den grond doen opspuiten. Gewoonlijk heeft men
+hier te doen met onderaardsche verzamelbekkens of met leem- of leilagen, die de aardolie vasthouden bij wijze van een spons.
+In het laatste geval boort men op verscheiden plaatsen en de petroleum verzamelt zich door uitzweeting onder in een put, gegraven
+door een zuigpomp.
+
+</p>
+<p id="d0e595"></p>
+<div id="d0e596" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-141.jpg" alt="Boekarest: Boulevard Coltei.&#8212;De kerk Spiritoe Noe.&#8212;Het nieuwe gedeelte van den Boulevard Coltei.&#8212;De Metropolitaankerk.&#8212;De Universiteit.&#8212;Het paleis van den oud-minister Stoerdza.&#8212;Een oud klooster."></p>
+<p class="figureHead">Boekarest: Boulevard Coltei.&#8212;De kerk Spiritoe Noe.&#8212;Het nieuwe gedeelte van den Boulevard Coltei.&#8212;De Metropolitaankerk.&#8212;De
+Universiteit.&#8212;Het paleis van den oud-minister Stoerdza.&#8212;Een oud klooster.
+</p>
+</div><p>
+<span class="pageno"><a id="d0e600"></a>Bladzijde 142</span></p>
+<p id="d0e601">Maar onverschillig of men met een onderaardsch bekken heeft te doen, of dat de petroleum door filtratie samenvloeit in een
+kunstmatigen put, de wijze van aan het daglicht brengen is dezelfde. Men laat in de boorgaten, die vooraf van buizen voorzien
+zijn als bij de artesische putten in gebruik zijn, een cylinder van 4 &agrave; 5 M. lengte bij 15 &agrave; 20 cM. middellijn, voorzien van
+een klepje aan het ondereind. Die cylinder hangt aan een langen ketting, die om een as op den top van een boortoren is gewonden,
+neergelaten wordt en bevestigd aan een paal met tegenwicht. Met behulp daarvan kan &eacute;&eacute;n werkman het toestel bedienen; hij laat
+den cylinder in den put neer en brengt hem vervolgens weer naar boven. Dan opent een tweede werkman het klepje, en de olie
+stort zich in houten goten, die haar naar groote, ondiepe verzamelbekkens voeren.
+
+</p>
+<p id="d0e603">De petroleum is bij 't verlaten van den put een dikke vloeistof, die troebel en olieachtig is en bruin-rood van kleur met
+groenachtigen weerschijn.
+
+</p>
+<p id="d0e605">Uit de r&eacute;servoirs, waarin men de olie brengt als ze uit den grond komt, wordt ze door pijpen geleid naar de raffinaderijen
+in het dal. De natuurlijke helling van den grond zou niet voldoende zijn om de vloeistof, waarin zich allerlei vreemde stoffen
+bevinden, geregeld af te voeren; ze moet worden voortgestuwd door middel van speciale pompen, die soms verbazend krachtig
+werken.
+
+</p>
+<p id="d0e607">In de raffinaderijen wordt de petroleum blootgesteld aan zeer hooge temperaturen, tot wel 270&deg;&nbsp;C. Daarna heeft de destillatie
+plaats, waardoor naphta, gazoline enz. worden afgescheiden.
+
+</p>
+<p id="d0e609">De diepte der boorgaten verschilt aanmerkelijk, want de petroleum is door het gansche gebied der Karpathen verdeeld op zeer
+ongelijke diepten. Tot in het midden der 19de eeuw boorde men meestal niet dieper dan 30 M. om de aardolie te verkrijgen,
+die eigenlijk niet anders dan als smeerolie werd gebezigd. Tegenwoordig boort men putten, welker diepte tusschen 130 en 400
+M. afwisselt, en de productie, die al in 1900 tot 247000 ton was gestegen, is later nog sterk vermeerderd, vooral door de
+uitbreiding aan de exploitatie gegeven door de Steana Romana, de belangrijkste roemeensche maatschappij van petroleumexploitatie.
+
+</p>
+<p id="d0e611">Maar de vorderingen zijn toch nog niet evenredig aan de belangrijkheid der petroleumbronnen; en de organisatiefouten in de
+exploiteerende maatschappijen, het uitblijven van behoorlijke dividenden houden de vreemde kapitalen op een afstand, terwijl
+ze toch zoo noodig zouden zijn voor Roemeni&euml;'s industri&euml;elen vooruitgang.
+
+</p>
+<p id="d0e613">De rit van Campina naar Sina&iuml;a is een der mooiste, die zich laten denken. Een opeenvolging van prachtige landschappen gaat
+aan ons oog voorbij onder het gaan door het dal der Prahova. De rivier bespoelt roodachtige rotsen, beneden bedekt met magere
+weiden; hooger hangen bosschen van zilvergrijze wilgen in grillige schikking langs de bergen. De boerderijen zijn grooter,
+beter gebouwd, goed onderhouden, en de menschen zien er niet zoo slaafsch en vreesachtig uit als geslagen honden, zooals wij
+zooveel andere boeren hebben waargenomen.
+
+</p>
+<p id="d0e615">Een belangrijke cementfabriek heeft een heel dorp van witte woningen om zich heen gegroepeerd, alle met roode daken. Zoo komt
+er welvaart in het dal, maar daarmee verdwijnt wel tevens de po&euml;zie, als de mooie wegen vuil zullen geworden zijn en alles
+aangeslagen zal wezen door fabrieksrook.
+
+</p>
+<p id="d0e617">Onder in het dal stroomt de Prahova, wier tallooze bochten en kronkelingen ten slotte doorloopen tot in de verre vlakten.
+Het water der rivier, verdeeld over een menigte dunne adertjes, schittert in de zon, en naast het stroompje liggen de beide
+glinsterende stalen lijnen van den spoorweg. Door woeste bergkloven en langs duistere afgronden komen wij in het woud, dat
+halverwege op den berg is gelegen en waar de weg doorheen leidt.
+
+</p>
+<p id="d0e619">Daar, in het hart van het bosch, ligt aan den voet van een enorme rots van 2500 M. Sina&iuml;a.
+
+</p>
+<p id="d0e621">Sina&iuml;a is een lustoord van nog jongen datum, dat zijn bloei te danken heeft aan het verblijf van den koning en de koningin
+van Roemeni&euml;, die een der sombere dalen van de Prahova uitkozen als zomerresidentie. Rondom hen schaarde zich al spoedig de
+aristocratie van het koninkrijk, ministers, afgevaardigden, gezanten, hofdignitarissen en hooge officieren. Tegenwoordig brengt
+al wat in Boekarest iets beteekent, den zomer te Sina&iuml;a door.
+
+</p>
+<p id="d0e623">Wij komen er langs een breede, heerlijke laan van prachtige villa's; dan volgt een groote, magnifieke tuin vol bloemen en
+groote gazons, watervalletjes en velden voor allerlei spelen. De h&ocirc;tels van Sina&iuml;a liggen in dien tuin. Er zijn er niet genoeg,
+want ze zijn altijd overvol; het kost ons moeite logies te vinden.
+
+</p>
+<p id="d0e625">In het h&ocirc;tel Sina&iuml;a biedt men ons een paar zolderkamertjes aan, en bij onze aarzeling om ze te aanvaarden, wijst men ons een
+paar kamers in een bijgebouw, waar een gezant zijn intrek heeft genomen. Hier nemen wij genoegen me&ecirc;.
+
+</p>
+<p id="d0e627">Het h&ocirc;tel is goed, maar van een oostersche zindelijkheid, die voor ons niet het rechte is. Men heeft in de vertrekken geen
+bedden, maar divans, die 's nachts in legersteden worden veranderd en over dag de gewone diensten bewijzen.
+
+</p>
+<p id="d0e629">In het restaurant echter meent men te Parijs te zijn. Ieder spreekt Fransch; het menu is geheel fransch, ook in de bereiding;
+alleen het kleintje koffie na den eten is turksch; dat herinnert den gast, dat hij zich aan de poort van het Oosten bevindt.
+
+</p>
+<p id="d0e631">De roemeensche wijnen zijn over 't algemeen zacht en fijn. De witte wijnen van Dragashani en Cotnar zijn dadelijk bij ons
+in de gunst. Wij kunnen de roode wijnen minder prijzen, hoewel ze hier veel lof inoogsten en men tracht, ze in waarde gelijk
+te stellen met Bordeauxwijn. Ofschoon de Roemeni&euml;rs lofwaardige pogingen in het werk hebben gesteld voor het welzijn van hun
+wijngaarden, ofschoon ze zelfs uit Frankrijk veel wijnbouwers hebben laten overkomen, om de roode wijnen te bereiden, toch
+zal de roemeensche wijn nooit met den franschen kunnen wedijveren.
+
+</p>
+<p id="d0e633">Te Sina&iuml;a is het leven weelderig en duur; trouwens de rijke Roemeni&euml;r geeft graag geld uit, hij houdt van mooie kleeding en
+van pleizier; hij is een beschaafd man in elken zin des woords.
+<span class="pageno"><a id="d0e635"></a>Bladzijde 143</span></p>
+<p id="d0e636">De wereld in dit h&ocirc;tel is een offici&euml;ele wereld. Het is het h&ocirc;tel der gezanten en ministers. Er zijn hier roemeensche families,
+die op zeer grooten voet leven en geheel in de mondaine wereld op hun plaats zijn.
+
+</p>
+<p id="d0e638">De groote namen, die men hoort, doen mij denken aan een eigenaardige bijzonderheid van den roemeenschen burgerlijken stand.
+Niet dat men de echtheid van hun hooge afkomst behoeft in twijfel te trekken; maar tot in den laatsten tijd bestond nog niet
+de erfelijkheid der familienamen. Gewoonlijk noemde men zich maar doodeenvoudig Jan, Filipszoon of Philepsco, zooals men in
+Servi&euml; Pavitsj zegt voor den zoon van Paul. Ieder kan naar believen bij zijn voornaam den naam van zijn buurman voegen, of
+zelfs dien van een vorst of een beroemd generaal en dien tot zijn eigen maken, ook voor zijn erfgenamen die hem wilden behouden.
+Zoodat die groote namen, die ons aan beroemde personen doen denken, niet het idee moeten wekken, dat we ons in de tegenwoordigheid
+bevinden van afstammelingen dier grootheden, doch alleen van afstammelingen hunner bewonderaars, die den beroemden naam hebben
+aangenomen.
+
+</p>
+<p id="d0e640">Een verschrikkelijke storm met diluviaanschen regen heeft den geheelen nacht onze vensters geschud, en 's morgens bij het
+opstaan zien wij de treurig slikkerige wegen gehuld in een niets goeds voorspellenden mist. Wat te doen in Sina&iuml;a, als het
+regent? Er is geen kurzaal, noch casino, en in de h&ocirc;tels, die te klein zijn voor het aantal reizigers, dat zich er ophoopt,
+vindt men slechts een klein lees- en biljartzaaltje. Ondanks den fijnen, aanhoudenden regen besluiten wij een exploratietocht
+te doen.
+
+</p>
+<p id="d0e642">Bij het stijgen in de boschjes achter het h&ocirc;tel komen we al spoedig aan het klooster. In 1695 gesticht door Micha&euml;l Cantacuzenos,
+bestaat het als alle kloosters van eenige beteekenis uit twee pleinen, waar rond omheen de woningen der monniken en de bijgebouwen
+van het klooster zich groepeeren. Midden op ieder van de beide pleinen staat een klein byzantijnsch kerkje. Een werd op dat
+oogenblik gerestaureerd, en dank zij der vrijgevigheid van den koning kan de restauratie zeer goed geschieden.
+
+</p>
+<p id="d0e644">Lang diende het klooster in troebele tijden als schuilplaats voor de bewoners van het laagland, die in de bergen een toevlucht
+zochten, terwijl het tevens gastvrijheid bood aan reizigers.
+
+</p>
+<p id="d0e646">Toen koning Karel en koningin Elizabeth, aangetrokken door de machtige bekoring en de vreemde po&euml;zie van het woud te Sina&iuml;a,
+voor de eerste maal er een deel van den zomer kwamen doorbrengen, namen zij hun intrek in een der bijgebouwen van het klooster.
+
+</p>
+<p id="d0e648">Eerst na eenige jaarlijksche bezoeken besloten zij in een liefelijk dal achter het klooster een paleisje te bouwen, dat door
+den kunstzin en den goeden smaak der koningin een der juweeltjes van Roemeni&euml; werd. Weldra werd het voorbeeld gevolgd, en
+midden in het bosch verrezen aan alle kanten sierlijke villa's en optrekjes. De regeering bouwde een paar h&ocirc;tels voor reizigers,
+en het begin van Sina&iuml;a was er.
+
+</p>
+<p id="d0e650">Het koninklijk paleis, kasteel Pelesch, heet naar den berg waarop het ligt. Uit de verte gezien, treedt het naar voren uit
+een dicht dennebosch, dat de rooskleurige rotsen van het Bucegi-gebergte kroont. Het prachtige gebouw van steen en hout, waar
+gothische en byzantijnsche elementen in vereenigd zijn, is een harmonieus geheel, met sierlijke torentjes, mooie balcons en
+terrassen, een dichterdroom van de kunstenares Carmen Sylva. Inderdaad, wie Sina&iuml;a noemt, roept dadelijk zich het beeld van
+de vorstin voor oogen, van haar, die dit lustoord in het leven riep. De koningin van Roemeni&euml; is, zooals ieder weet, een dier
+superieure vrouwen, die van kunst, po&euml;zie en melancholie leven. Zij is graag in het woud, kent er alle paden, en om er naar
+hartelust te kunnen droomen, heeft zij zich een hoog verblijf laten inrichten, een huisje, hangend in de boomen hoog op den
+top van een der bergen, die Sina&iuml;a omgeven. Het Nestje der Koningin, zoo noemt men hier die plek. Van daar overziet zij den
+gansenen omtrek.
+
+</p>
+<p id="d0e652">Eenige jaren geleden zag men haar dikwijls met de dames van haar gevolg gekleed in de nationale kleederdracht, die zoo goed
+past bij haar hooge, majestueuse gestalte. Maar de poging, om het bekoorlijke costuum weer in eere te brengen onder de deftige
+dames, heeft niet het succes gehad, die de sierlijke witte, met byzantijnsch borduursel getooide dracht verdiende.
+
+</p>
+<p id="d0e654">De roemeensche dames, minder dichterlijk van aanleg dan haar souvereine, worden bekoord door de parijsche modes, en men ziet
+heel zelden de nationale kleeding meer te Sina&iuml;a. Eigenlijk treft men die alleen aan als historische merkwaardigheid en wel
+vooral op de markt, die des Zondagsmorgens gehouden wordt in de groote laan. Boerinnen spreiden er op het gras langs den weg
+en op de hekken der tuinen de mooie borduursels uit, doorschijnende sluiers, halsdoekjes en lijfjes met rijke patronen en
+andere fraaie toiletartikelen. Sina&iuml;a is eigenlijk een wonderlijke badplaats! Men zou er d&eacute;pendances verwachten van alle groote
+huizen te Boekarest en winkels, waar de elegante dames al haar luimen konden bevredigen, maar er is niets van dat alles.
+
+</p>
+<p id="d0e656">Wij hebben het dorp Sina&iuml;a bekeken. Het bestaat enkel uit een kronkelende, sterk hellende straat. Een gewone kruidenierswinkel
+is er, met een paar winkeltjes van visch en groenten. Te Sina&iuml;a boven vindt ge een kapper, een photograaf en een paar banketbakkers;
+maar artikelen van dagelijksch gebruik kan men er niet krijgen.
+
+</p>
+<p id="d0e658">Wat de bijzondere aantrekkelijkheid van de plaats uitmaakt, zijn de verrukkelijke wandelingen, die men in 't oneindige vari&euml;eren
+kan in de dalen en op de hellingen der bergen. Bij het verlaten van den grooten weg is men dadelijk op goed onderhouden voetpaden,
+die tot in het diepste van het woud voeren, en hier begrijpt men de koninklijke gril van Carmen Sylva; men kan zich niets
+woesters en dichterlijkers en idealers denken. Dit is het maagdelijke woud in den besten zin. Boomen van zes meters in omtrek
+en vijftig meter hoog staan er in grooten getale. Meest zijn het dennen en beuken, die met hun groen de bergen tot groote
+hoogte bedekken.
+
+</p>
+<p id="d0e660">De grond is geheel bedekt met heide en mos. Hier en daar blijven omgevallen stammen op den bodem <span class="pageno"><a id="d0e662"></a>Bladzijde 144</span>liggen, zooals de storm ze velde. De koning, tot wiens domeingoederen het bosch behoort, wil niet, dat iemand eraan raakt.
+
+</p>
+<p id="d0e664">Elk voetpad leidt naar een mooi uitzicht. Het toeval voert ons naar de Promenade der H. Anna aan de grenzen van het woud.
+Boven ons hoofd op een kalen top van rood gesteente, die wel ontoegankelijk lijkt, staat een sierlijk paviljoentje, dat ons
+schijnt uit te tarten. Maar 't is al laat, en het we&ecirc;r is onzeker. Wij durven ons niet verder wagen.
+
+</p>
+<p id="d0e666">Op regendagen is het stil en somber te Sina&iuml;a; maar als de zon schijnt, hoort men overal muziek in de tuinen, militaire muziek
+en Zigeunerliederen, die de echo's wekken van de donkere bergen.
+
+</p>
+<p id="d0e668"></p>
+<div id="d0e669" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="images/p1906-144.jpg" alt="Een der twee binnenplaatsen van het klooster te Sina&iuml;a."></p>
+<p class="figureHead">Een der twee binnenplaatsen van het klooster te Sina&iuml;a.</p>
+</div><p>
+
+</p>
+<p id="d0e673">Het kroondomein heeft overal een goeden invloed op de boerenbevolking. Door de vele scholen, die het bestuur der domeinen
+opricht, ook vak- en landbouwscholen, worden de boeren op de hoogte gebracht van een rationeele manier om den grond te bebouwen
+en gebruik te maken van machines en andere verbeteringen. Zij krijgen onderricht in de behandeling van het vee en van allerlei
+aanplantingen. Alle pogingen worden door de kroon in het werk gesteld voor de verheffing van den boerenstand.
+
+</p>
+<p id="d0e675">In den loop zijner regeering heeft de koning veel wegen laten aanleggen, en hij heeft daarbij dikwijls een beroep gedaan op
+buitenlandsche ingenieurs, ook voor den aanleg van spoorwegen. Niets wordt verwaarloosd, wat den boer vooruit kan brengen
+en hem in staat stelt zijn woning gezonder en zijn leven rijker te maken. Maar de slavernij heeft diepe sporen nagelaten,
+en al zijn sommige streken, vooral die tusschen Predeal en Boekarest, krachtig ontwikkeld, aan de bergachtige randen van Roemeni&euml;
+is de bevolking nog niet veel verder gekomen, dan zij was onder de turksche heerschappij.
+
+</p>
+
+
+
+
+
+
+
+<pre>
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of In Roemeni&euml;, by Th. Hebbelynck
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK IN ROEMENIEuml; ***
+
+***** This file should be named 13869-h.htm or 13869-h.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        https://www.gutenberg.org/1/3/8/6/13869/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the PG Distributed Proofreaders Team
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations.  To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
+*** END: FULL LICENSE ***
+
+
+
+</pre>
+
+</body>
+</html>
diff --git a/old/13869-h/images/p1906-121.jpg b/old/13869-h/images/p1906-121.jpg
new file mode 100644
index 0000000..2b06909
--- /dev/null
+++ b/old/13869-h/images/p1906-121.jpg
diff --git a/old/13869-h/images/p1906-124-1.jpg b/old/13869-h/images/p1906-124-1.jpg
new file mode 100644
index 0000000..4694833
--- /dev/null
+++ b/old/13869-h/images/p1906-124-1.jpg
diff --git a/old/13869-h/images/p1906-124-2.jpg b/old/13869-h/images/p1906-124-2.jpg
new file mode 100644
index 0000000..132d241
--- /dev/null
+++ b/old/13869-h/images/p1906-124-2.jpg
diff --git a/old/13869-h/images/p1906-125.jpg b/old/13869-h/images/p1906-125.jpg
new file mode 100644
index 0000000..bad6c52
--- /dev/null
+++ b/old/13869-h/images/p1906-125.jpg
diff --git a/old/13869-h/images/p1906-128.jpg b/old/13869-h/images/p1906-128.jpg
new file mode 100644
index 0000000..0e62900
--- /dev/null
+++ b/old/13869-h/images/p1906-128.jpg
diff --git a/old/13869-h/images/p1906-129-1.jpg b/old/13869-h/images/p1906-129-1.jpg
new file mode 100644
index 0000000..e60cdad
--- /dev/null
+++ b/old/13869-h/images/p1906-129-1.jpg
diff --git a/old/13869-h/images/p1906-129-2.jpg b/old/13869-h/images/p1906-129-2.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9815982
--- /dev/null
+++ b/old/13869-h/images/p1906-129-2.jpg
diff --git a/old/13869-h/images/p1906-132.jpg b/old/13869-h/images/p1906-132.jpg
new file mode 100644
index 0000000..bc21bd2
--- /dev/null
+++ b/old/13869-h/images/p1906-132.jpg
diff --git a/old/13869-h/images/p1906-133.jpg b/old/13869-h/images/p1906-133.jpg
new file mode 100644
index 0000000..2a4aeed
--- /dev/null
+++ b/old/13869-h/images/p1906-133.jpg
diff --git a/old/13869-h/images/p1906-136.jpg b/old/13869-h/images/p1906-136.jpg
new file mode 100644
index 0000000..af40ec6
--- /dev/null
+++ b/old/13869-h/images/p1906-136.jpg
diff --git a/old/13869-h/images/p1906-137.jpg b/old/13869-h/images/p1906-137.jpg
new file mode 100644
index 0000000..54efa45
--- /dev/null
+++ b/old/13869-h/images/p1906-137.jpg
diff --git a/old/13869-h/images/p1906-140.jpg b/old/13869-h/images/p1906-140.jpg
new file mode 100644
index 0000000..0e6ba22
--- /dev/null
+++ b/old/13869-h/images/p1906-140.jpg
diff --git a/old/13869-h/images/p1906-141.jpg b/old/13869-h/images/p1906-141.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f58687a
--- /dev/null
+++ b/old/13869-h/images/p1906-141.jpg
diff --git a/old/13869-h/images/p1906-144.jpg b/old/13869-h/images/p1906-144.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d231f03
--- /dev/null
+++ b/old/13869-h/images/p1906-144.jpg
diff --git a/old/13869-h/style/amazonia.css b/old/13869-h/style/amazonia.css
new file mode 100644
index 0000000..f3a05a3
--- /dev/null
+++ b/old/13869-h/style/amazonia.css
@@ -0,0 +1,26 @@
+/* amazonia.css -- color scheme Amazonia, for use with Gutenberg stylesheet */
+
+body
+{
+	background:  #FFFFF5; /* #FFFFF5; very light green */
+}
+
+body, a.hidden
+{
+	color: black;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6, .noteref, span.leftnote, p.legend, hr.noteseparator
+{
+	color: #880000; /* #880000; brownish red */
+}
+
+.navline, span.rightnote, span.pageno, span.lineno
+{
+	color: #808000; /* #808000;  olive green */
+}
+
+a.navline:hover, a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+	color: red;
+}
diff --git a/old/13869-h/style/arctic.css b/old/13869-h/style/arctic.css
new file mode 100644
index 0000000..63bc14d
--- /dev/null
+++ b/old/13869-h/style/arctic.css
@@ -0,0 +1,33 @@
+/* arctic.css -- color scheme Arctic, for use with Gutenberg stylesheet */
+
+body
+{
+	background:  #FFFFFF;
+	font-family: Times, serif;
+}
+
+body, a.hidden
+{
+	color: black;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6
+{
+	color: #001FA4;
+	font-family: Arial, sans-serif;
+}
+
+.figureHead, .noteref, span.leftnote, p.legend
+{
+	color: #001FA4;
+}
+
+.navline, span.rightnote, span.pageno, span.lineno
+{
+	color: #AAAAAA;
+}
+
+a.navline:hover, a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+	color: red;
+}
diff --git a/old/13869-h/style/borneo.css b/old/13869-h/style/borneo.css
new file mode 100644
index 0000000..51cc9bc
--- /dev/null
+++ b/old/13869-h/style/borneo.css
@@ -0,0 +1,26 @@
+/* borneo.css -- color scheme Borneo, for use with Gutenberg stylesheet */
+
+body
+{
+	background:  #FFFFEE; /* #FFFFEE;  light yellowish brown */
+}
+
+body, a.hidden
+{
+	color: black;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6, .noteref, span.leftnote, p.legend
+{
+	color: #880000; /* #880000; brownish red */
+}
+
+.navline, span.rightnote, span.pageno
+{
+	color:  #AC8D70; /* #AC8D70; sepia */
+}
+
+a.navline:hover, a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+	color: #D25C00; /* #D25C00; orange brown */
+}
\ No newline at end of file
diff --git a/old/13869-h/style/gutenberg.css b/old/13869-h/style/gutenberg.css
new file mode 100644
index 0000000..c780361
--- /dev/null
+++ b/old/13869-h/style/gutenberg.css
@@ -0,0 +1,387 @@
+/* 
+	gutenberg.css --- A stylesheet for HTML in gutenberg HTML files
+
+	Jeroen Hellingman
+
+	This file is hereby irrevocably dedicated to the Public Domain.
+*/
+
+
+/*
+body - body of html page; define overall properties
+*/
+
+body
+{
+	line-height: 1.44em;
+	font-family: times, serif;
+	font-size: 1em;
+	font-weight: normal;
+	margin: 1.58em 16% 1.58em 16%; 
+	width: auto;
+	letter-spacing: normal;
+	text-transform: none;
+	word-spacing: normal;
+	font-size-adjust: 0.58;
+}
+
+/* title Page headers */
+
+h2.docImprint, h1.docTitle, h2.byline
+{
+	text-align: center;
+}
+
+h2.byline
+{
+	font-size: 1.14em;
+	line-height: 2em;
+	font-weight: normal;
+}
+
+span.docAuthor
+{
+	font-size: 1.44em;
+	font-weight: bold;
+}
+
+h2.docImprint
+{
+	font-size: 1.14em;
+	font-weight: normal;
+}
+
+/*
+
+h1..h5 headers
+
+class
+	sub		subtitle	
+
+*/
+
+h1
+{
+	font-family: helvetica, sans-serif;
+	font-size: 2em; 
+	font-style: normal; 
+	font-weight: 600; 
+	letter-spacing: normal; 
+	text-decoration: none; 
+	text-transform: none; 
+	word-spacing: normal; 
+	font-size-adjust: .4;
+
+	line-height: 1.5em;
+
+	margin-bottom: 0.33em; 
+	margin-top: 1.33em; 
+}
+
+h2
+{
+	font-family: helvetica, sans-serif;
+	font-size: 1.44em; 
+	line-height: 1.2em;
+
+}
+
+h3
+{
+	font-family: helvetica, sans-serif;
+	font-size: 1.2em; 
+	line-height: 1.2em;
+}
+
+h4
+{
+	font-family: helvetica, sans-serif;
+	font-size: 1.0em; 
+	font-weight: 400; 
+	line-height: 1.0em;
+}
+
+h5
+{
+	font-family: helvetica, sans-serif;
+	font-size: 1.0em; 
+	font-style: italic;
+	font-weight: 400; 
+	line-height: 1.0em;
+}
+
+
+/*
+p -- paragraph
+
+class
+	initial		initial paragraph of chapter, i.e. no indentation
+	argument	argument, the list of topics at the head of a chapter
+	note		footnote
+	quote		quoted material, like blockquote
+	stb		small thematic break
+	mtb		medium thematic break
+	ltb		large thematic break
+	navline		navigation line
+	figure		figure, plate, illustration
+	legend		legend with figure, plate, or other type of illustration
+*/
+
+p
+{
+	text-indent: 0em;
+}
+
+p.poetry
+{
+	margin: 0em 10% 1.58em 10%;
+	/* font-style: italic; */
+}
+
+p.initial
+{
+	text-indent: 0em;
+}
+
+p.argument, p.note
+{
+	text-indent: 0em;
+	font-size: 0.8em;
+	line-height: 1.2em;
+}
+
+p.argument
+{
+	margin: 1.58em 10% 1.58em 10%;
+}
+
+p.quote
+{
+	font-size: 0.9em;
+	line-height: 1.3em;
+	margin: 1.58em 5% 1.58em 5%;
+}
+
+div.blockquote
+{
+	font-size: 0.9em;
+	line-height: 1.3em;
+	margin: 1.58em 5% 1.58em 5%;
+}
+
+div.notetext
+{
+	font-size: 0.9em;
+	line-height: 1.3em;
+}
+
+div.divFigure
+{
+	text-align: center;
+}
+
+p.figureHead
+{
+	text-align: center;
+}
+
+p.figure, p.legend
+{
+	text-align: center;
+}
+
+p.legend
+{
+	font-size: 0.9em;
+	margin-top: 0;
+}
+
+p.navline
+{
+	text-indent: 0em;
+	text-align: center;
+	font-size: 0.7em;
+	font-family: helvetica, sans-serif;
+	margin-top: 0em;
+	margin-bottom: 0em;
+}
+
+p.smallprint, li.smallprint
+{
+	font-size: 0.8em;
+	line-height: 1.1em;
+	color: #666666;
+}
+
+/* Special cases for Filipino Riddles */
+
+
+p.question
+{
+	text-align: left;
+	margin-bottom: 0em;
+}
+
+p.answer
+{
+	text-align: right;
+	margin-top: 0em;
+}
+
+p.explanation
+{
+	margin-left: 0.9em;
+	margin-right: 0.9em;
+	font-size: smaller;
+}
+
+
+/*
+// span -- used for special effects in formatting.
+//
+// class
+//	 leftnote	note in the left margin
+//	 rightnote	note in the right margin
+//	 pageno		page number, inserted at location of original page break.
+//
+// Note that the positioning only works properly in IE 5.0.
+*/
+
+span.leftnote 
+{
+	position:absolute;
+	left:1%;
+	height:0em;
+	width:14%;
+	font-size:0.8em; 
+	text-indent: 0em;
+	line-height: 1.2em;
+}
+
+span.rightnote, span.pageno
+{
+	position:absolute;
+	left:86%;
+	height:0em;
+	width:14%;
+	text-align:right;
+	text-indent:0em;
+	font-size:0.8em; 
+	line-height: 1.2em;
+}
+
+span.lineno
+{
+	position: absolute;
+	left: 12%;
+	height: 0em;
+	width: 12%;
+	text-align: right;
+	text-indent: 0em;
+	font-size: 0.6em; 
+	line-height: 1em;
+	font-style: normal;
+}
+
+.Greek
+{
+	font-family: Gentium, Arial Unicode MS, serif;	/* font that supports classical Greek */
+}
+
+.Arabic
+{
+	font-family: Arial Unicode MS, sans-serif;	/* font that supports Arabic */
+}
+
+.letterspaced
+{
+	letter-spacing: 0.2em;
+}
+
+span.smallcaps
+{
+	font-variant: small-caps;
+}
+
+/*
+a -- anchor
+
+class
+  offsite
+  gloss	glossary entry; should be less visible
+  noteref	(foot) note reference.
+  hidden
+  navline
+*/
+
+a.navline
+{
+	text-decoration: none;
+}
+
+a.navline:hover
+{
+	text-decoration: none;
+}
+a.hidden:hover
+{
+	text-decoration: none;
+}
+a.noteref:hover
+{
+	text-decoration: none;
+}
+
+a.noteref
+{
+	text-decoration: none;
+	font-size: 0.7em;
+	vertical-align: super;
+}
+
+a.hidden
+{
+	text-decoration: none;
+}
+
+hr
+{
+	width: 100%;
+	height: 1px;
+	color: black;
+}
+
+hr.noteseparator
+{
+	width: 25%;
+	height: 1px;
+	text-align: left;
+}
+
+/*
+// ol ul -- ordered list, unordered list
+//
+// class
+//	toc	table of contents
+*/
+
+
+/*
+// li -- list item
+//
+// class
+//	toc_h1	table of contents h1
+//	toc_h2
+
+// table -- table
+*/
+
+table.navline
+{
+	font-size: 0.7em;
+	font-family: 'TITUS Cyberbit Basic', helvetica, sans-serif;
+	margin-top: 0em;
+	margin-bottom: 0em;
+	margin-top: 0em;
+	margin-bottom: 0em;
+}
diff --git a/old/13869-h/style/print.css b/old/13869-h/style/print.css
new file mode 100644
index 0000000..764ba41
--- /dev/null
+++ b/old/13869-h/style/print.css
@@ -0,0 +1,36 @@
+/* 
+	print.css --- A stylesheet for HTML in gutenberg HTML files, optimized for printing.
+
+	Jeroen Hellingman
+
+	This file is hereby irrevocably dedicated to the Public Domain.
+*/
+
+body
+{
+	font-family: Gentium, Times New Roman, serif;
+	margin: 12pt 1cm 12pt 1cm; 
+	font-size: 11pt;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5
+{
+	color: black;
+	font-family: Gentium, Times New Roman, serif;
+}
+
+.figureHead, .noteref, span.leftnote, p.legend, .navline, span.rightnote, span.pageno, span.lineno
+{
+	color: black;
+}
+
+a, a.navline:hover, a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+	color: black;
+	text-decoration: none;
+}
+
+span.pageno
+{
+	font-size: 6pt;
+}
\ No newline at end of file