diff options
Diffstat (limited to '13683-0.txt')
| -rw-r--r-- | 13683-0.txt | 783 |
1 files changed, 783 insertions, 0 deletions
diff --git a/13683-0.txt b/13683-0.txt new file mode 100644 index 0000000..c523b6b --- /dev/null +++ b/13683-0.txt @@ -0,0 +1,783 @@ +*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 13683 *** + +[Transcriber's note: Tilde g in old Tagalog which is no longer used is +marked as ~g.] + +[Paalala ng nagsalin: May kilay ang mga salitang "ng, mga," at iba pa +upang ipakita ang dating estilo sa pag-sulat ng Tagalog na sa ngayon +ay hindi na ginagamit.] + + + +JUSTICIA N~G DIOS + + +M~GA ILANG BAGAY NA INASAL DITO SA FILIPINAS NANG MAN~GA FRAILE, + + +SINULAT NI + +MARIANO SEQUERA + +Redactor sa pamahayagang ANG KAPATID N~G BAYAN, EL GRITO DEL PUEBLO at +sumusulat sa iba,t, iba pang nilalathala dito sa Maynila. + +UNANG BAHAGUI NANG ¡NASAAN ANG DIOS! + +1.ª Edicion. + +MAYNILA + +LIMBAGAN NI CHOFRÉ Y COMP.ª + +Escolta, num. 33 + +1899 + + + + +Sa Inang Filipinas. + + + Sa tanang supling mong tunay cong capatid +na sa iyo'y nag-alay n~g bun~ga n~g isip +ibig cong pumisan, cutad man ang bait, +at maguing dan~gal co sa buhay na quipquip. + + N~g upang sacaling man~giba mang bayan +na hindi sarili,t, tungtun~gán co lamang, +¡Ina co'y! marinig mauica n~g ibang +aco ay sa iyo marunong magmahal. + + Caya n~ga,t, ang unang sumupling sa bait +na hinog na bun~ga sa tangcay n~g saquit +alay co sa iyo at pag-asa'y labis +na ito'y sacsi rin n~g aquing pag-ibig. + + Yayamang dugo co, catauan at buhay, +talagang iyo na, ¡oh! Ina cong bayan! +bulaclac n~g isip ay ibig co namang +ilangcap sa aquing sa iyo'y pagdamay. + + Sa bagay na ito'y cung aco'y sumapit +sa pooc na ari n~g dalita,t, hapis, +itong alaala'y, papaui sa saquit +sanhi rin sa iyo ¡oh! bayan cong ibig. + + Hanganang co ito,t, aquing ipapaling +ang tan~gang cong pluma sa ibig lumining +nitong pinag-ugnay n~g bait na angquin +yamang talastas n~g sa iyo ang dahil. + + +MARIANO SEQUERA. + + + + +Pasimulá. + + + Manang isang hapong dinalao ang buhay +niyaong magcaumpoc na lungcot at lumbay, +sa isang uupan aco'y, nagulaylay +at pinaguauari itong calagayan. + + Ualang ano ano'y, sumilang sa isip +yaong paglilibang sa _jarding_ mariquit +caya n~ga,t, sa lagay aco ay tumindig +hinanap ang simoy n~g han~ging malamig. + + At aquing tinun~go na cusang hinanap +ang pooc na tunay n~g tanang bulaclac +pagdating co roo'y, pinili co agad +ang lalong mariquit, at aquing pinitas. + + N~guni at nalooy, nalagas na tunay +nalanta n~gang cusa,t, ban~go ay naparam, +napaui ang gandá, lumipas ang culay, +caya,t, ang puso co ay muling nalumbay. + + At saca inisip cung ano ang dahil +bulaclac na tan~gan nalungcot naman din, +puso co'y tumiboc n~g tiboc mahinhin +at uari'y, pinucao ang aquing panimdim. + + Pinag-ugnay-ugnay yaring paquiramdam +saca binalangcás sa isip ang bagay, +niyaong co natanto,t, nabatid na tunay, +ang lungcot na yao'y, dahil din sa bayan. + + Dito co nabatid cung saan nagbuhat, +cung saan sumupling ang lumbay n~g lahat, +pagca,t, natanto co ang _fraileng_ dulin~gas +ay binubusabos Inang Filipinas. + + At tuloy dinalao itong ala-ala +niyaong ualang n~galan na aquing naquita +asal na mahalay guinaua n~g _cura_ +sa isang mag-inang ipinahamac niya. + + Ang nangyaring ito'y siyang isusulit +at gauing liban~gan n~g tanang capatid +JUSTICIA N~G DIOS siya cong na-isip +itauag sa gayong namasda,t, nabatid. + + +Ang sumulat. + + + + +Puno nang salita. + + + Cailan mang panahon ang casamaan +cung umiral ma'y sa sandali lamang + Aco. + + + May isang mag-inang taga ibang bayan, +aquing nalimutan cung ano ang n~galan; +ang mag-inang ito'y, mahirap ang buhay, +baquit ulila na sa dapat magmahal. + + May loob sa Dios ang babayeng anac +may impoc na puri baga ma,t, mahirap +maganda ang asal, matamis man~gusap +sino mang tumin~gi'y malulugod agad. + + Ang caniyang ina,y lubha ring mabait +di saquim sa pilac, totoong malinis, +sa arao at gabi'y ualang ini-isip +cung hindi ang gutom canilang mapatid. + + Sa isang paraang mabuti,t, mahusay, +at hindi naghan~gad n~g anomang yaman, +cung di yaong anac malinis matanao +sa harap n~g mundo,t, hangang calan~gitan. + + Dapua,t, niyaon n~ga'y may isang dumating +sa canilang bayan isang _fraileng_ saquim; +at doo'y nagcura nan~garal na tambing +n~g utos n~g Dios na dapat ganapin. + + Diua ay dinalao n~g gauang pagsinta +ang puso at loob n~g nasabing cura, +caya,t, monaguillo'y, tinauag pagdaca,t, +agad pinahanap n~g isang dalaga. + + Aniya'y, libutin ang loob n~g bayan +at iyong sabihin sa m~ga magulang +na may m~ga anac na dalagang tunay +na sa arao arao'y, pasa sa simbahan. + + At huag lilimuting sila ay sasaglit +matapos magsimba sa convento'y, manhic +at ito'y, bilin co siyang isusulit +sapagca,t, utos n~ga: n~g Dios sa lan~git. + + Itong monaguillo'y, agad n~g sumagot: +na caniyang tutupdin sa among na utos, +caya n~ga,t, nalis na at cusang naglibot +at sa bahay bahay ay manhic manaog. + + Palibhasa n~gani ay utos n~g cura. +lahat n~g magulang tumupad pagdaca +at sa arao arao ay nan~gagsisimba,t, +anac na dalaga'y, canilang casama. + + Pangagaling pa n~ga doon sa Simbahan +sa convento nama'y man~gagtutuluyan: +sasalubong dito ang _among_ sa bayan +at magpapahalic sa lahat n~g camay. + + Dumating ang arao sa gayon n~g gayon, +dalauang mag-ina'y, piniguil n~g _among_, +aniya'y: Mag-antay at may itatanong +sa iniyong dalaua'y, tila nauucol. + + N~g mapag-iuan na niyaong caramihan +dalauang mag-inang piniguil na tunay +ang pag-uusisa dito na minulan +n~g _guinoong curang_ may asal halimao. + + Aniya'y: ¿Ano ba iniyong paghahanap, +saan quinucuha cailan~gang lahat? +ang sagot n~g ina:--Ang aquin pong anac +tahiing damit sa bahay natangap. + + Ang tugon n~g cura: anac mo'y, magandá +ang bagay sa caniya'y, tauaguing _maestra_, +aco ang bahala ilalacad siya,t, +huag n~g manahi magpacailan pa. + + Ang ina'y, sumagot, sa ganitong turing; +--Salamat po _among_ sa iyong pagtin~gin, +cahimanauari icao po'y, gantihin +n~g Dios sa lan~git sa gauang magaling. + + Madali,t, salita dumating ang arao +ualang ano ano'y, tumangap n~g dalao, +n~g isang _sacristan_, mag-inang tinuran +sila'y, tinatauag n~g _among_ sa bayan. + + Ang mag-inang ito'y, umayo,t, sumama +sa doroong tauong alila n~g cura, +ualang guni guni, ualang ala-ala +cung di ang pan~gacong maguiguing _maestra_. + + N~g sila'y, dumating sa harap n~g _among_ +at nacahalic na sa camay n~g _ungoy_, +ang uica n~g cura'y: Tinangap co n~gayon +ang _nombramiento_ na aquing nilayon. + + Caya n~ga at icao uica sa dalagá +magbuhat na n~gayo'y, tunay n~g maestra, +dito sa bayan mo, at iiuan mo na +yaong pananahi na ualang halagá. + + Tandaan mo lamang itong aquing bilin +na sa arao arao huag lilimutin, +ang lahat n~g bata ay iyong dadalhin +dito sa _Convento,t,_ iharap sa aquin. + + Sagot n~g _maestra'y_: Aquing tatandaan +ang tanang bilin po n~g _among_ sa bayan, +pagcasabi nito, sila'y, nagpaalam +ang toua n~g ina'y, ualang macapantay. + + Sa pagca,t, di alam ang nasa sa loob +n~g curang sinambit na nagmamaayos, +ang acala niya'y ang gayon ay taos +sa puso at dibdib n~g lilo't balaquiot. + + Magbuhat na niyaon, sa gabi at arao +_Maguinoong_ cura'y laguing dumadalao, +sa mag-inang ito't ang dinadahilan +ay, ang pan~gan~garal n~g mabuting asal. + + N~guni at datapua't manang isang hapon +ualang ano ano'y nagsulit ang _among_ +aniya,y: Tingnan mo, sa ina ang tucoy, +ang ninanasa co at dinguin mo n~gayon. + + Malaqui ang aquing dalang pagmamahal +sa anac mong iyan at magandang asal, +caya't yamang cayo'y ulila n~g tunay +sa aquin ay cayo,y mabuting pumisan. + + Talastas mo namang maigui ang capit +n~g sino mang tauong sa cura'y sumanib +gayon din sa pilac ualang isusulit +at sino mang _frayle'y_ sagana at sicsic. + + Hindi ca daramdam n~g ano mang hirap +igagalang ca pa n~g capua mong lahat, +balana'y pupuga'y sa iyo't tatauag +_macapangyarihan, papel ay malapad_. + + Ang tugon n~g ina'y: Pangit pong malasin +sa mata n~g lahat cung ito'y asalin, +caya po't iurong ang nais na linsil +ualang masasapit ano mang marating. + + Mabuti pa po n~gang tauaguing mahirap, +marumi ang damit, sa dan~gal ay salat, +huag n~g maturan na aco'y may anac +babaye n~g cura ... ¡Dios co ay huag! + + Sumagot ang cura sa ganitong sulit, +aniya'y: Babaye, icao ay mag-isip, +dapat acalain na cung aquing ibig, +ni ang _gobernador_ di maiaalis. + + Pag nagcataon pa'y aco'y aayunan +balang sabihin co'y mangyayaring tunay, +caya't isipin mo itong isinaysay, +bucas macalaua'y huag pagsisihan. + + Tugon n~g babaye: icao po'y bahala +balang ibiguin mo'y mangyayaring paua; +sa ninanasa po'y ualang magagaua +pagca't sinun~galing ang balat n~g lupa. + + Malaqui mang lubha ang capangyarihan +nino mang _frayleng_ magcura sa bayan, +ualang masasapit, cung pagpipilitang +ilapat sa aquin ang pan~git na asal. + + Itong sinabi co'y itanim sa isip +at pagtitibayin buhay ma'y maamis, +¡di co acalaing mag asal bulisic, +ang isang _ministro n~g Dios_ sa lan~git! + + Nang ito'y marinig n~g curang causap +sa pagcaupo n~ga'y tumindig caagad, +at saca uinicang:--¡Tandaan mong lahat, +darating ang arao siyang pagbabayad! + + Tuloy n~g nanaog n~g ualang paalam +ang sucab na tauong may asal halimao, +magbuhat na niyaon sa gabi at arao +ualang iniisip cung di _cahayupan_. + + Caya't sa _convento_ n~g siya'y dumating +yaong _monaguillo'y_ tinauag na tambing +aniya'y: Susundin, itong ibibilin, +gagauin mo agad, huag lilimutin. + + Na mamayang gabi'y sunuguin ang bahay +dalauang mag-inang quilala mo naman: +¿Bahay n~g _maestra_? sagot n~g _sacristan_, +oo, ang uinica n~g cura sa bayan. + +--Aquin pong susundin ang mahal na utos, +pagsunod na ito'y mapait sa loob, +pagca't yaring puso'y uari'y natatacot +sa sising darating n~g tunay na Dios. + + Ang sagot n~g cura: Huag ca n~gang balio +ibig mo pa yata'y man~guna sa aquin, +narito ang UALONG PISO at tangapin, +huag cang main~gay at aco ay sundin. + + Tinangap ang pilac n~g saquim sa yaman +nag ualang bahala sa lahat n~g bagay, +caya't ang guinaua'y naghanda n~g tunay +tanang gagamiting panunog n~g bahay. + + At pagcagabi n~ga lubha n~g tahimic, +tinun~go ang daan at cusang lumapit +sa tinitirahang bahay na maliit +dalauang mag-ina na cahapis hapis. + + Saca sinusuhan ang apat na suloc, +ano pa't sa apoy sila ay mabalot, +ang batang babaye'y sa laqui n~g tacot +taas n~g bintana'y nilucso't nilusob. + + Naiuan ang inang natupoc sa apoy +matandang babayeng napag-isa doon, +caya n~ga't ang anac hindi napatuloy +pag layo't pag alis, piguil n~g panaghoy. + + Sa sama n~g loob siya'y napahimpil +sa tabi n~g isang malapit na dinding, +n~g calapit bahay, na hindi dinating +n~g nin~gas n~g apoy, dahil n~g hilahil. + + Sa lagay-na ito'y bigla siyang guinilic +n~g dalauang tauong di niya nabatid, +at siya'y dinala at cusang piniit +doon sa _conventong_ tirahan n~g ganid. + + Sumunod na arao, ¡ano ang gagauin! +siya'y naroon na dapat n~g silain, +gayong cahirapang, palad ay alipin +n~g capua palad, na ualang cahambing. + + Ang hunhang na cura'y siya'y nilapitan +sa paghihimutoc siya'y niligauan, +¡ang _aspid_ na loob hindi na gumalang +sa luha n~g batang ulila n~g tunay! + + Aniya'y: Masdan mo sinapit dinating +n~g calagayan mong aayao sa aquin, +pag di pa pumayag sa aquing pag guilio +mapapahamac ca di aco titiguil. + + Ang sagot n~g bata: Aco ma'y mamatay, +ay hindi papayag sa masamang daan; +ang tugon n~g cura: Iyong pag-isipan, +sa cuartong ito'y quita'y babalican. + + Magbuhat na niyaon ang cahapis hapis +na inaalipin n~g madlang hinagpis, +sa arao at gabi'y nataas sa lan~git +caniyang panaghoy na sanhi n~g saquit. + + Caya't n~g magbalic ang curang ulupong +ang ulilang bata'y hindi nahinahon; +agad n~g guinamit ang ganitong tanong: +¿Inisip mo na ba? ¿at ano ang tugon? + + Sumagot ang bata: Icao po'y mahabag +sa abang lagay cong busabos n~g hirap, +caya n~ga't dinguin mo itong paquiusap +sa aquing confesor aco ay haharap. + + Confesor na ito'y isa n~gang _clérigo_ +may tunay na loob at mabuting tauo, +ito ang marapat tauaguing _ministro_ +n~g Dios sa lan~git lubhang masaclolo. + + Ang tugon n~g cura sa gayong pamanhic: +Hindi mangyayari cahit mo ipilit, +at hangang hindi ca na sagot sa sulit +sagot na paayong aquing ninanais. + + Sa sama n~g loob n~g batang na iyac +tumugon n~g uicang lubhang mabanayad; +Oo na po _among_ mamaya tutupad +caya't magbalic po at aco'y pápayag. + + Sa bagay na ito'y ang curang bulisic +sumagot n~g: Oo't pagdaca'y nalis; +guinaua n~g bata'y tumaanang pilit +na di namalayan nino mang casanib. + + Pagdaca'y tinun~go at cusang hinanap +caniyang confesor na may puring hauac, +pagcaquita niya'y agad n~g tumauag, +may luha sa mata't siya'y napalin~gap. + + Ang sagot sa caniya: Huag n~g magbalic +sa _coventong_ yaon n~g curang bulisic, +aco ang bahalang sa lahat umusig +at mananagot pa sa caniyang nais. + + Caya n~ga't nangyari'y sabihin sa aquin +n~g aquing matanto't siya ay usiguin; +Cung gayon po'y tingnan, ang sa batang turing +aquing dinaanan n~gayo'y sasalitin. + + Aco po'y ulila sa guilio na ama +at nalabing toua co'y pag-lin~gap ni ina, +aming pagcabuhay tumangap toui na +n~g tahiing damit mahal man ó mura. + + N~guni't isang arao cami'y pinatauag +n~g curaug hindi na natutong mahabag, +at tuloy sinabing iuan co ay dapat +yaong pananahing aquing paghahanap. + + Acala ni ina'y mabuti ang nais, +n~g curang sinabing, sa ami'y nagsulit, +na aco'y gagaouing _maestra_ sa pilit +caya't ang salamat siyang ipinalit. + + Dumating ang arao n~g capan~gacuan +n~g cura sa aquing _titulong_ sinaysay, +caya po't nangyaring _nagmaestrang_ tunay +dito po sa guilio at nilac-hang bayan. + + N~guni't isang hapon ang cura ay nanhic +sa amin pong bahay pagdalao ang nais, +ualang ano ano cay ina'y nagsulit +n~g lubhang mahalay tungcol sa pag-ibig. + + Sumagot si inang ano mang sapitin +hindi siya papayag sa bagay na turing, +sa lagay na ito'y ang lilo at soail, +umalis na bigla't anaquin ay haling. + + Pagcagabi n~ga po'y sinunog ang bahay +niyaong _monaguillo_ na caniyang utusan, +doon po'y si ina ¡Dios co'y namatay! +natupoc sa apoy na dulot n~g hunghang. + + Sa bagay pong ito'y, aco'y, naninimdim +at sa isang suloc aco'y, napahimpil, +ualang ano ano'y, lumapit sa aquin +dalauang lalaquing may suot na itim. + + At aco'y, dinala sa _conventong_ tunay +ipinasoc tuloy sa cuartong nalaan, +at n~g naroon na pinto ay sinarhan +at aco'y piniit n~g ualang dahilan. + + Pagca umaga po'y lumapit sa aquin +ang curang doroon, nagsulit na tambing, +aniya,y: Tignan mo, sinapit dinating +n~g lilong ina mong palalong magturing. + + Sa paghihinagpis aco'y niligauan +ang luha n~g puso,y di man iguinalang ... +pag ligao na yao'y inululang tunay +saca nilangcapan n~g balang mahalay. + + Caya po,t, sagot co siya ay magbalic +at aco'y papayag sa ninasang lihis, +saca n~ga n~g siya, doon ay umalis +aco namang ito'y nagtanan n~gang pilit. + + Caya po narito iyong saclolohan +sa n~galan n~g Dios, huag pabayaan: +sa lagay cong ito'y maaua pong tunay +at yaong _justicia_ ang hin~gi co lamang. + + Ang sagot n~ga nitong caniyang confesor +justicia, justicia, sa iyo'y aampon, +caya't omoui ca, aco'y paroroon, +cung hanapin ca pa n~g curang ulupong. + + Paroon sa bahay n~g iyong magulang +tiahin ó lelang ó caya pininsan, +saca tumahimic sa sariling lagay +aco ang bahala sa lahat n~g bagay. + + Nang ito'y matanto n~g batang causap +ligalíg na loob tumahimic agad, +at tuloy omoui na cusang hinanap +ang bahay n~g aleng labing camag-anac. + + N~guni't hindi pa lumilipas halos +ang arao na yaon, balita'y sumabog +siya'y hinahanap n~g curang may poot +dahil sa nag-asal n~g uala sa, ayos. + + Caya n~ga't sa bahay n~g aleng tinuran +ay doon inabot n~g cura't sacristan, +ang batang babayeng ulila sa layao, +capos sa ligaya at sa toua'y uhao. + + Nang siya'y maquita n~g curang bulisic +pagdaca'y uinicang; ¡oh babaying ganid! +acala mo yata aco'y palulupig +sa isang paris mong licó ang matouid. + + Capag hindi ca pa sumama sa aquin +asahan mo na n~ga na may sasapitin +ang lagay mong iyan na calaguimlaguim, +marahil hindi mo maubos tayahin. + + Hangang nagsusulit ang curang halimao, +ang batang babaye'y nag-utos na tunay +n~g palihim pa n~ga confesor tauagan +sa caniyang bahay siya'y saclolohan. + + Caya n~ga't nag-abot ang dalauang ito +sa bahay n~g bata, _cura_ at clérigo, +dito na minulan yaong pagtatalo +tungcol sa gagauin n~g tunay na tauo. + + Ang uica n~g cura, sa bata ang tin~gin +icao ay sumamang madali sa aquin, +dito na tumugón clérigong mahinhin +aniya'y turan mo cung ano ang dahil. + +--Siya'y nagtaanan sa aquin convento +nilibac ang utos _Santo sacrificio_, +caya n~ga at n~gayon aco'y naparito +upang parusahan sa dahil na ito. + + Sagot n~g clérigo'y icao ay tumahan +huag cang humanap n~g lilong dahilan, +cung caya ang bata sa iyo'y nagtanan +dahil sa ang ibig puri ay in~gatan. + + Sapagca't icao n~ga'y di dapat tauaguing +ministro n~g Dios, lubhang maauain, +dahil sa asal mo'y totoong napuing +sa hatol n~g lan~git na ualang cahambing. + + Sinisira mo n~ga bilin n~g _cánones_ +nilalabág mo pa sampuo pa n~g _leyes_, +¿hindi mo ba tantong doo'y nacatitic +na baual sa clero ang asal bulisic? + + ¿Hindi mo ba alám ang dapat asalin +n~g sino mang fraile, anomang marating? +¿di ba sa _breviario_ may tunay na bilin +sa clero'y ang linis, ang dapat gamitin? + + Cung ito'y alam mo ¿baquit mo hinamac +ang mahal na bilin n~g leyes na lahat, +sanhi sa nais mo na nasa n~g oslac? +hayop ang sa iyo'y dapat na itauag. + + Tumugon ang curang may impoc na galit +tiguil sinun~galing, icao ang bulisic +marunong sa lahat, pati pa n~g lan~git +ibig pang maabot n~g haling na isip. + + Sumagot sa gayon, doroong clérigo +n~g uicang mamaya magquiquita tayo, +tutun~go sa _Juez_ at isusumbong co +ang _causa criminal_ na iniimpoc mo. + + Alam cong icao n~ga't di ibang tunay +siyang nagpasunog sa caniyang bahay, +doon n~ga rin naman tupóc na namatay +ang ina n~g batang ualang casalanan. + + Pagcauica nito'y umalis na agad +yaong Juzgado ang siyang hinanap, +sa bagay na ito'y ang cura'y nasindac +caya't natiguilan sa sandaling oras. + + Mapamayamaya dumating ang _juez_ +clérigo'y casama't sa bahay pumanhic, +dito n~ga inabot ang curang bulisic +na hinihimuyot ang bata sa lihis. + + Pagpasoc n~g _juez_ doon sa pintuan +pagdaca'y nagsulit sa cura sa bayan, +aniya'y sumama sa aquin n~ga icao +sa n~galan n~g _ley_ bilango cang tunay. + + Ang tugón n~g cura di cana nan~ganib +na aco'y bilango sa aqui'y isulit, +di mo ba tantong ang gayon ay lihis +aco'y cahalili n~g Dios sa lan~git. + + ¿Hindi baga alam may capangyarihan +ang sino mang fraileng magcura sa bayan, +na gobierno't _leyes_ dapat na gumalang +ang gayon ay hatol n~g sangcalan~gitan? + + Sumagot ang _juez_ n~g sagot matigás +aniya'y itiguil ang bibig mo oslac, +acala mo yata aco'y nagugulat +sa isang paris mong, catulad ay ahas. + + Papa man sa Roma'y pipiiting co rin +cung siya'y suminsay sa _leyes_ na bilin, +pagtupad na ito ay utos sa aquin +n~g lan~git at lupa; ¡oh! ¡tauong haling! + + Icao po'y magsulit sabi sa clérigo +ang tanang nangyari'y n~g matalastas co, +clérigo'y tumugón ang batang narito +ang lalong mabuting magsabi sa iyo. + + Dito na minulan n~g batang babaye +ang lahat n~g bagay, at tanang nangyari, +sa bagay na itó'y ang cura'y nagsabi +na yao'y di tunay lilong pamarali. + + At ang sinabi pang parang idinugtong +iyan ay bun~ga n~ga ng isip na pusong, +naritong clérigo na may nilalayong +mahalay sa bata ... ¡oh asal ulupong! + + Clérigo'y sumagot sa ganitong turing +¡oh fraileng halimao, tauong sinun~galing! +cung ano ang puti n~g hábitong angquin +sa dugó mo naman ay siyang ca-itim. + + ¿Nahiga ca na ba't humilig na cusa +sa piling na ualang caparis na sama? +¿di na ba naumid ang lilo mong dila +sa halay n~g sulit na ualang camuc-ha? + + ¿N~gayon ba't sala mo'y mapaparusahan +ang ibig mo naman aco ay idamay? +sa sama mong quilic, pati n~g catouiran +ibig mong bulaguin ... ¡mahalay na asal! + + Cung dito'y manaog ang tunay na Dios +at cusang masilip ang asal mong hayop, +sa iyo'y icacapit, sa laqui n~g poot +bagsic n~g parusang ualang maca ayos. + + Sa bagay na ito'y ang doroong _juez_ +sa curang may sala ay cusang lumapit, +at saca nag-uica n~g ganitong sulit +dumating ang oras, maghari ang matouid. + + Sa hiya n~g cura ay nagpacamatay +sa oras na yaong hindi namalayan, +nino mang doroon cundi napaquingan +ang putoc n~g isang revolver na taglay. + + Caya't n~g maquitang siya ay patay na +clérigo'y lumapit sa batang dalaga, +aniya'y masdan mo't tunay natupad na +_justicia n~g Dios, totoong justicia_. + + At saca iniutos, ang patay ilibing +ang _juez_ naman n~ga'y umoui n~g tambing, +at saca ang _causa'y_ tinapos naman din +n~g tama sa utos n~g matouid na bilin. + + Clérigo'y umoui at bata'y iniuan +sa guitna n~g isang toua, at casayahan, +dahil sa natapos pan~ganib na taglay +n~g caniyang puring inin~gat-in~gatan. + + * * * * * + + Ito ang nangyari, nabasang capatid +ititiguil co na't bahalang mag-isip, +cung ang fraile'y dapat tauaguing mabait +ó tauong uala na ni puso ni dibdib. + + Masdan mo rin naman, cung dapat quilanling +ministro n~g Dios fraileng sinun~galing, +cung ito ay lihis bahalang touirin +n~g lalong marunong may bait na angquin. + + Ang bun~ga n~g cutad na isip cong taglay +bun~gang namuco n~ga sa ualang capantay, +na pagmamasaquit sa bayang linac-han +bayang mapagtiis tanang cahirapan. + + At sa catunayan nitong hinanaquit +di aco titiguil amomang masapit, +hindi magsasauang manin~gil na tiquis +sa m~ga umapi sa bayan cong ibig. + + _Fraile_, at _castila, maputi't maitim_ +hangang mangyayari'y aquing sisisihin, +at hindi tutugot anomang marating +ang puri ni _Ina'y_ aquing hahabulin. + + _Fraileng_ ualang puso, ni habag munti man +_fraileng_ camag-anac n~g lilong si Satan, +_fraileng_ mananagot sa isang hucuman +n~g tunay na Dios; _Justiciang maran~gal_. + + Caya n~ga't di sucat, itong sinasabi +sa tula cong ito, na unang bahagui: +¡Nasaan ang Dios! carugtong na huli +nitong sinulat co na samà n~g _fraile_. + + At cung sacali n~ga'y susulat na muli +tungcol din sa _fraileng_ pilipit na budhi, +hindi rin titiguil, cahi ma't mamuhi, +sa aquin ang _papa, cardenal_ at _hari_. + + At icao nabasang capatid na irog +guilio cong camuc-ha't casanib na loob, +huag lamang baguhin sacali ma't capos +ang tulang mahirap na sa iyo'y handog. + + Sucat na sa icao magpunó'y bahala +sa balang mamasid na mali cong cathà, +at tuloy gamitan n~g _isang salitang +lumabac sa sulat, umayon sa nasa_. + + + +UACAS. + + + + +=Man~ga casamahan nitó:= + + * * * * * + +¡Nasaan ang Dios! + +Si Emilio at si María. + +Ang hatol nang lan~git, (comediang tagalog). + + * * * * * + +Marami pang ipalilimbag na pauang maririquit at paqui-quinaban~gang +basahin. + + + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Justicia Nang Dios, by Mariano Sequera + +*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 13683 *** |