summaryrefslogtreecommitdiff
diff options
context:
space:
mode:
authorRoger Frank <rfrank@pglaf.org>2025-10-15 05:33:34 -0700
committerRoger Frank <rfrank@pglaf.org>2025-10-15 05:33:34 -0700
commit2fff239c524b3fae48141c1ac322002339f8a09c (patch)
tree45c02f0e5f1b454a031a70dd053271f4fa09ff36
initial commit of ebook 9646HEADmain
-rw-r--r--.gitattributes3
-rw-r--r--9646.txt5387
-rw-r--r--9646.zipbin0 -> 65820 bytes
-rw-r--r--LICENSE.txt11
-rw-r--r--README.md2
-rw-r--r--old/7hode10.txt5354
-rw-r--r--old/7hode10.zipbin0 -> 66348 bytes
-rw-r--r--old/8hode10.txt5354
-rw-r--r--old/8hode10.zipbin0 -> 66357 bytes
9 files changed, 16111 insertions, 0 deletions
diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes
new file mode 100644
index 0000000..6833f05
--- /dev/null
+++ b/.gitattributes
@@ -0,0 +1,3 @@
+* text=auto
+*.txt text
+*.md text
diff --git a/9646.txt b/9646.txt
new file mode 100644
index 0000000..111179b
--- /dev/null
+++ b/9646.txt
@@ -0,0 +1,5387 @@
+The Project Gutenberg EBook of Odes and Epodes, by Horace
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Odes and Epodes
+
+Author: Horace
+
+Posting Date: November 23, 2011 [EBook #9646]
+Release Date: January, 2006
+First Posted: October 13, 2003
+
+Language: English
+
+Character set encoding: ASCII
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK ODES AND EPODES ***
+
+
+
+
+Produced by Stan Goodman, Thomas Berger and the Online
+Distributed Proofreading Team.
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+HORACE
+
+ODES AND EPODES
+
+
+Edited by
+
+Paul Shorey,
+
+Professor in The University Of Chicago
+
+
+Revised by
+
+Paul Shorey and Gordon J. Laing
+
+Professors in The University Of Chicago
+
+
+
+
+Q. HORATII FLACCI
+
+
+
+CARMINUM
+
+LIBER PRIMUS.
+
+
+
+
+I.
+
+Maecenas atavis edite regibus,
+O et praesidium et dulce decus meum,
+Sunt quos curriculo pulverem Olympicum
+Collegisse iuvat metaque fervidis
+Evitata rotis palmaque nobilis 5
+Terrarum dominos evehit ad deos;
+Hunc, si mobilium turba Quiritium
+Certat tergeminis tollere honoribus;
+Illum, si proprio condidit horreo,
+Quidquid de Libycis verritur areis. 10
+Gaudentem patrios findere sarculo
+Agros Attalicis condicionibus
+Numquam dimoveas, ut trabe Cypria
+Myrtoum pavidus nauta secet mare.
+Luctantem Icariis fluctibus Africum 15
+Mercator metuens otium et oppidi
+Laudat rura sui; mox reficit ratis
+Quassas, indocilis pauperiem pati.
+Est qui nec veteris pocula Massici
+Nec partem solido demere de die 20
+Spernit, nunc viridi membra sub arbuto
+Stratus nunc ad aquae lene caput sacrae.
+Multos castra iuvant et lituo tubae
+Permixtus sonitus bellaque matribus
+Detestata. Manet sub Iove frigido 25
+Venator tenerae coniugis immemor,
+Seu visast catulis cerva fidelibus,
+Seu rupit teretes Marsus aper plagas.
+Me doctarum hederae praemia frontium
+Dis miscent superis, me gelidum nemus 30
+Nympharumque leves cum Satyris chori
+Secernunt populo, si neque tibias
+Euterpe cohibet nec Polyhymnia
+Lesboum refugit tendere barbiton.
+Quod si me lyricis vatibus inseris, 35
+Sublimi feriam sidera vertice.
+
+
+
+
+II.
+
+Iam satis terris nivis atque dirae
+Grandinis misit pater et rubente
+Dextera sacras iaculatus arcis
+ Terruit urbem,
+
+Terruit gentis, grave ne rediret 5
+Saeculum Pyrrhae nova monstra questae,
+Omne cum Proteus pecus egit altos
+ Visere montis,
+
+Piscium et summa genus haesit ulmo,
+Nota quae sedes fuerat columbis, 10
+Et superiecto pavidae natarunt
+ Aequore dammae.
+
+Vidimus flavum Tiberim retortis
+Litore Etrusco violenter undis
+Ire deiectum monumenta regis 15
+ Templaque Vestae,
+
+Iliae dum se nimium querenti
+Iactat ultorem, vagus et sinistra
+Labitur ripa Iove non probante uxorius
+ amnis. 20
+
+Audiet civis acuisse ferrum,
+Quo graves Persae melius perirent,
+Audiet pugnas vitio parentum
+ Rara iuventus.
+
+Quem vocet divum populus ruentis 25
+Imperi rebus? Prece qua fatigent
+Virgines sanctae minus audientem
+ Carmina Vestam?
+
+Cui dabit partis scelus expiandi
+Iuppiter? Tandem venias precamur, 30
+Nube candentis umeros amictus,
+ Augur Apollo;
+
+Sive tu mavis, Erycina ridens,
+Quam Iocus circum volat et Cupido;
+Sive neglectum genus et nepotes 35
+ Respicis, auctor,
+
+Heu nimis longo satiate ludo,
+Quem iuvat clamor galeaeque leves
+Acer et Mauri peditis cruentum
+ Voltus in hostem; 40
+
+Sive mutata iuvenem figura
+Ales in terris imitaris almae
+Filius Maiae, patiens vocari
+ Caesaris ultor,
+
+Serus in caelum redeas, diuque 45
+Laetus intersis populo Quirini,
+Neve te nostris vitiis iniquum
+ Ocior aura
+
+Tollat; hic magnos potius triumphos,
+Hic ames dici pater atque princeps, 50
+Neu sinas Medos equitare inultos
+ Te duce, Caesar.
+
+
+
+
+III.
+
+Sic te diva potens Cypri,
+ Sic fratres Helenae, lucida sidera,
+Ventorumque regat pater
+ Obstrictis aliis praeter Iapyga,
+Navis, quae tibi creditum 5
+ Debes Vergilium finibus Atticis,
+Reddas incolumem precor
+ Et serves animae dimidium meae.
+Illi robur et aes triplex
+ Circa pectus erat, qui fragilem truci 10
+Commisit pelago ratem
+ Primus, nec timuit praecipitem Africum
+Decertantem Aquilonibus
+ Nec tristis Hyadas nec rabiem Noti,
+Quo non arbiter Hadriae 15
+ Maior, tollere seu ponere volt freta.
+Quem mortis timuit gradum,
+ Qui siccis oculis monstra natantia,
+Qui vidit mare turbidum et
+ Infamis scopulos, Acroceraunia? 20
+Nequiquam deus abscidit
+ Prudens Oceano dissociabili
+Terras, si tamen impiae
+ Non tangenda rates transiliunt vada.
+Audax omnia perpeti 25
+ Gens humana ruit per vetitum nefas.
+Audax Iapeti genus
+ Ignem fraude mala gentibus intulit.
+Post ignem aetheria domo
+ Subductum macies et nova febrium 30
+Terris incubuit cohors,
+ Semotique prius tarda necessitas
+Leti corripuit gradum.
+ Expertus vacuum Daedalus aera
+Pennis non homini datis; 35
+ Perrupit Acheronta Herculeus labor.
+Nil mortalibus arduist;
+ Caelum ipsum petimus stultitia, neque
+Per nostrum patimur scelus
+ Iracunda Iovem ponere fulmina. 40
+
+
+
+
+IV.
+
+Solvitur acris hiems grata vice veris et Favoni,
+ Trahuntque siccas machinae carinas,
+Ac neque iam stabulis gaudet pecus aut arator igni,
+ Nec prata canis albicant pruinis.
+Iam Cytherea choros ducit Venus imminente luna, 5
+ Iunctaeque Nymphis Gratiae decentes
+Alterno terram quatiunt pede, dum gravis Cyclopum
+ Volcanus ardens urit officinas.
+Nunc decet aut viridi nitidum caput impedire myrto
+ Aut flore terrae quem ferunt solutae; 10
+Nunc et in umbrosis Fauno decet immolare lucis,
+ Seu poscat agna sive malit haedo.
+Pallida mors aequo pulsat pede pauperum tabernas
+ Regumque turris. O beate Sesti,
+Vitae summa brevis spem nos vetat incohare longam. 15
+ Iam te premet nox, fabulaeque Manes,
+Et domus exilis Plutonia; quo simul mearis,
+ Nec regna vini sortiere talis
+Nec tenerum Lycidan mirabere, quo calet iuventus
+ Nunc omnis et mox virgines tepebunt. 20
+
+
+
+
+V.
+
+Quis multa gracilis te puer in rosa
+Perfusus liquidis urget odoribus
+ Grato, Pyrrha, sub antro?
+ Cui flavam religas comam,
+
+Simplex munditiis? Heu quotiens fidem 5
+Mutatosque deos flebit et aspera
+ Nigris aequora ventis
+ Emirabitur insolens,
+
+Qui nunc te fruitur credulus aurea,
+Qui semper vacuam, semper amabilem 10
+ Sperat, nescius aurae
+ Fallacis. Miseri, quibus
+
+Intentata nites. Me tabula sacer
+Votiva paries indicat uvida
+ Suspendisse potenti 15
+ Vestimenta maris deo.
+
+
+
+
+VI.
+
+Scriberis Vario fortis et hostium
+Victor Maeonii carminis alite,
+Quam rem cumque ferox navibus aut equis
+ Miles te duce gesserit.
+
+Nos, Agrippa, neque haec dicere nec gravem 5
+Pelidae stomachum cedere nescii
+Nec cursus duplicis per mare Ulixei
+ Nec saevam Pelopis domum
+
+Conamur, tenues grandia, dum pudor
+Imbellisque lyrae Musa potens vetat 10
+Laudes egregii Caesaris et tuas
+ Culpa deterere ingeni.
+
+Quis Martem tunica tectum adamantina
+Digne scripserit, aut pulvere Troico
+Nigrum Merionen, aut ope Palladis 15
+ Tydiden superis parem?
+
+Nos convivia, nos proelia virginum
+Sectis in iuvenes unguibus acrium
+Cantamus vacui, sive quid urimur,
+ Non praeter solitum leves. 20
+
+
+
+
+VII.
+
+Laudabunt alii claram Rhodon aut Mytilenen
+ Aut Epheson bimarisve Corinthi
+Moenia vel Baccho Thebas vel Apolline Delphos
+ Insignis aut Thessala Tempe.
+Sunt quibus unum opus est intactae Palladis urbem 5
+ Carmine perpetuo celebrare et
+Undique decerptam fronti praeponere olivam.
+ Plurimus in Iunonis honorem
+Aptum dicet equis Argos ditisque Mycenas.
+ Me nec tam patiens Lacedaemon 10
+Nec tam Larisae percussit campus opimae,
+ Quam domus Albuneae resonantis
+Et praeceps Anio ac Tiburni lucus et uda
+ Mobilibus pomaria rivis.
+Albus ut obscuro deterget nubila caelo 15
+ Saepe Notus neque parturit imbris
+Perpetuo, sic tu sapiens finire memento
+ Tristitiam vitaeque labores
+Molli, Plance, mero, seu te fulgentia signis
+ Castra tenent seu densa tenebit 20
+Tiburis umbra tui. Teucer Salamina patremque
+ Cum fugeret, tamen uda Lyaeo
+Tempora populea fertur vinxisse corona,
+ Sic tristis adfatus amicos:
+'Quo nos cumque feret melior fortuna parente, 25
+ Ibimus, o socii comitesque!
+Nil desperandum Teucro duce et auspice Teucro:
+ Certus enim promisit Apollo,
+Ambiguam tellure nova Salamina futuram.
+ O fortes peioraque passi 30
+Mecum saepe viri, nunc vino pellite curas;
+ Cras ingens iterabimus aequor.'
+
+
+
+
+VIII.
+
+Lydia, dic, per omnis
+ Te deos oro, Sybarin cur properes amando
+Perdere; cur apricum
+ Oderit campum, patiens pulveris atque solis?
+Cur neque militaris 5
+ Inter aequalis equitat, Gallica nec lupatis
+Temperat ora frenis?
+ Cur timet flavum Tiberim tangere? Cur olivum
+Sanguine viperino
+ Cautius vitat, neque iam livida gestat armis 10
+Bracchia, saepe disco,
+ Saepe trans finem iaculo nobilis expedito?
+Quid latet, ut marinae
+ Filium dicunt Thetidis sub lacrimosa Troiae
+Funera, ne virilis 15
+ Cultus in caedem et Lycias proriperet catervas?
+
+
+
+
+IX.
+
+Vides ut alta stet nive candidum
+Soracte, nec iam sustineant onus
+ Silvae laborantes, geluque
+ Flumina constiterint acuto.
+
+Dissolve frigus ligna super foco 5
+Large reponens atque benignius
+ Deprome quadrimum Sabina,
+ O Thaliarche, merum diota.
+
+Permitte divis cetera; qui simul
+Stravere ventos aequore fervido 10
+ Deproeliantis, nec cupressi
+ Nec veteres agitantur orni.
+
+Quid sit futurum cras, fuge quaerere et
+Quem fors dierum cumque dabit lucro
+ Adpone, nec dulcis amores 15
+ Sperne puer neque tu choreas,
+
+Donec virenti canities abest
+Morosa. Nunc et campus et areae
+ Lenesque sub noctem susurri
+ Composita repetantur hora; 20
+
+Nunc et latentis proditor intimo
+Gratus puellae risus ab angulo
+ Pignusque dereptum lacertis
+ Aut digito male pertinaci.
+
+
+
+
+X.
+
+Mercuri, facunde nepos Atlantis,
+Qui feros cultus hominum recentum
+Voce formasti catus et decorae
+ More palaestrae,
+
+Te canam, magni Iovis et deorum 5
+Nuntium curvaeque lyrae parentem,
+Callidum quidquid placuit iocoso
+ Condere furto.
+
+Te, boves olim nisi reddidisses
+Per dolum amotas, puerum minaci 10
+Voce dum terret, viduus pharetra
+ Risit Apollo.
+
+Quin et Atridas duce te superbos
+Ilio dives Priamus relicto
+Thessalosque ignis et iniqua Troiae 15
+ Castra fefellit.
+
+Tu pias laetis animas reponis
+Sedibus virgaque levem coerces
+Aurea turbam, superis deorum
+ Gratus et imis. 20
+
+
+
+
+XI.
+
+Tu ne quaesieris, scire nefas, quem mihi, quem tibi
+Finem di dederint, Leuconoe, nec Babylonios
+Temptaris numeros. Ut melius quidquid erit pati,
+Seu pluris hiemes seu tribuit Iuppiter ultimam,
+Quae nunc oppositis debilitat pumicibus mare 5
+Tyrrhenum: sapias, vina liques, et spatio brevi
+Spem longam reseces. Dum loquimur, fugerit invida
+Aetas: carpe diem, quam minimum credula postero.
+
+
+
+
+XII.
+
+Quem virum aut heroa lyra vel acri
+Tibia sumis celebrare, Clio?
+Quem deum? Cuius recinet iocosa
+ Nomen imago
+
+Aut in umbrosis Heliconis oris, 5
+Aut super Pindo gelidove in Haemo?
+Unde vocalem temere insecutae
+ Orphea silvae,
+
+Arte materna rapidos morantem
+Fluminum lapsus celeresque ventos, 10
+Blandum et auritas fidibus canoris
+ Ducere quercus.
+
+Quid prius dicam solitis parentis
+Laudibus, qui res hominum ac deorum,
+Qui mare ac terras variisque mundum 15
+ Temperat horis?
+
+Unde nil maius generatur ipso,
+Nec viget quicquam simile aut secundum:
+Proximos illi tamen occupavit
+ Pallas honores, 20
+
+Proeliis audax; neque te silebo,
+Liber, et saevis inimica virgo
+Beluis, nec te, metuende certa
+ Phoebe sagitta.
+
+Dicam et Alciden puerosque Ledae, 25
+Hunc equis, illum superare pugnis
+Nobilem; quorum simul alba nautis
+ Stella refulsit,
+
+Defluit saxis agitatus humor,
+Concidunt venti fugiuntque nubes, 30
+Et minax, quod sic voluere, ponto
+ Unda recumbit.
+
+Romulum post hos prius an quietum
+Pompili regnum memorem an superbos
+Tarquini fascis dubito, an Catonis 35
+ Nobile letum.
+
+Regulum et Scauros animaeque magnae
+Prodigum Paullum superante Poeno
+Gratus insigni referam camena
+ Fabriciumque. 40
+
+Hunc, et incomptis Curium capillis
+Utilem bello tulit, et Camillum
+Saeva paupertas et avitus apto
+ Cum lare fundus.
+
+Crescit occulto velut arbor aevo 45
+Fama Marcelli; micat inter omnis
+Iulium sidus velut inter ignis
+ Luna minores.
+
+Gentis humanae pater atque custos,
+Orte Saturno, tibi cura magni 50
+Caesaris fatis data: tu secundo
+ Caesare regnes.
+
+Ille seu Parthos Latio imminentis
+Egerit iusto domitos triumpho,
+Sive subiectos Orientis orae 55
+ Seras et Indos,
+
+Te minor latum reget aequus orbem;
+Tu gravi curru quaties Olympum,
+Tu parum castis inimica mittes
+ Fulmina lucis. 60
+
+
+
+
+XIII.
+
+Cum tu, Lydia, Telephi
+ Cervicem roseam, cerea Telephi
+Laudas bracchia, vae meum
+ Fervens difficili bile tumet iecur.
+Tum nec mens mihi nec color 5
+ Certa sede manet, umor et in genas
+Furtim labitur, arguens
+ Quam lentis penitus macerer ignibus.
+Uror, seu tibi candidos
+ Turparunt umeros immodicae mero 10
+Rixae, sive puer furens
+ Impressit memorem dente labris notam.
+Non, si me satis audias,
+ Speres perpetuum dulcia barbare
+Laedentem oscula, quae Venus 15
+ Quinta parte sui nectaris imbuit.
+Felices ter et amplius,
+ Quos inrupta tenet copula nec malis
+Divolsus querimoniis
+ Suprema citius solvet amor die. 20
+
+
+
+
+XIV.
+
+O navis, referent in mare te novi
+Fluctus! O quid agis? Fortiter occupa
+ Portum! Nonne vides ut
+ Nudum remigio latus
+
+Et malus celeri saucius Africo 5
+Antemnaeque gemant, ac sine funibus
+Vix durare carinae
+ Possint imperiosius
+
+Aequor? Non tibi sunt integra lintea,
+Non di, quos iterum pressa voces malo. 10
+ Quamvis Pontica pinus,
+ Silvae filia nobilis,
+
+Iactes et genus et nomen inutile,
+Nil pictis timidus navita puppibus
+ Fidit. Tu, nisi ventis 15
+ Debes ludibrium, cave.
+
+Nuper sollicitum quae mihi taedium,
+Nunc desiderium curaque non levis,
+ Interfusa nitentis
+ Vites aequora Cycladas. 20
+
+
+
+
+XV.
+
+Pastor cum traheret per freta navibus
+Idaeis Helenen perfidus hospitam,
+Ingrato celeres obruit otio
+ Ventos ut caneret fera
+
+Nereus fata: 'Mala ducis avi domum, 5
+Quam multo repetet Graecia milite,
+Coniurata tuas rumpere nuptias
+ Et regnum Priami vetus.
+
+Heu heu, quantus equis, quantus adest viris
+Sudor! quanta moves funera Dardanae 10
+Genti! Iam galeam Pallas et aegida
+ Currusque et rabiem parat.
+
+Nequiquam Veneris praesidio ferox
+Pectes caesariem, grataque feminis
+Imbelli cithara carmina divides; 15
+ Nequiquam thalamo gravis
+
+Hastas et calami spicula Cnosii
+Vitabis strepitumque et celerem sequi
+Aiacem: tamen, heu, serus adulteros
+ Crines pulvere collines. 20
+
+Non Laertiaden, exitium tuae
+Genti, non Pylium Nestora respicis?
+Urgent impavidi te Salaminius
+ Teucer, te Sthenelus, sciens
+
+Pugnae, sive opus est imperitare equis, 25
+Non auriga piger. Merionen quoque
+Nosces. Ecce furit te reperire atrox
+ Tydides, melior patre,
+
+Quem tu, cervus uti vallis in altera
+Visum parte lupum graminis immemor 30
+Sublimi fugies mollis anhelitu,
+ Non hoc pollicitus tuae.
+
+Iracunda diem proferet Ilio
+Matronisque Phrygum classis Achillei:
+Post certas hiemes uret Achaicus 35
+ Ignis Iliacas domos.'
+
+
+
+
+XVI.
+
+O matre pulchra filia pulchrior,
+Quem criminosis cumque voles modum
+ Pones iambis, sive flamma
+ Sive mari libet Hadriano.
+
+Non Dindymene, non adytis quatit 5
+Mentem sacerdotum incola Pythius,
+ Non Liber aeque, non acuta
+ Sic geminant Corybantes aera,
+
+Tristes ut irae, quas neque Noricus
+Deterret ensis nec mare naufragum 10
+ Nec saevus ignis nec tremendo
+ Iuppiter ipse ruens tumultu.
+
+Fertur Prometheus addere principi
+Limo coactus particulam undique
+ Desectam et insani leonis 15
+ Vim stomacho adposuisse nostro.
+
+Irae Thyesten exitio gravi
+Stravere et altis urbibus ultimae
+ Stetere causae cur perirent
+ Funditus imprimeretque muris 20
+
+Hostile aratrum exercitus insolens.
+Compesce mentem! Me quoque pectoris
+ Temptavit in dulci iuventa
+ Fervor et in celeres iambos
+
+Misit furentem; nunc ego mitibus 25
+Mutare quaero tristia, dum mihi
+ Fias recantatis amica
+ Opprobriis animumque reddas.
+
+
+
+
+XVII.
+
+Velox amoenum saepe Lucretilem
+Mutat Lycaeo Faunus et igneam
+ Defendit aestatem capellis
+ Usque meis pluviosque ventos.
+
+Impune tutum per nemus arbutos 5
+Quaerunt latentis et thyma deviae
+ Olentis uxores mariti,
+ Nec viridis metuunt colubras
+
+Nec Martialis haediliae lupos,
+Utcumque dulci, Tyndari, fistula 10
+ Valles et Usticae cubantis
+ Levia personuere saxa.
+
+Di me tuentur, dis pietas mea
+Et Musa cordist. Hic tibi copia
+ Manabit ad plenum benigno 15
+ Ruris honorum opulenta cornu.
+
+Hic in reducta valle Caniculae
+Vitabis aestus et fide Teia
+ Dices laborantis in uno
+ Penelopen vitreamque Circen; 20
+
+Hic innocentis pocula Lesbii
+Duces sub umbra, nec Semeleius
+ Cum Marte confundet Thyoneus
+ Proelia, nec metues protervum
+
+Suspecta Cyrum, ne male dispari 25
+Incontinentis iniciat manus
+ Et scindat haerentem coronam
+ Crinibus immeritamque vestem.
+
+
+
+
+XVIII.
+
+Nullam, Vare, sacra vite prius severis arborem
+Circa mite solum Tiburis et moenia Catili.
+Siccis omnia nam dura deus proposuit neque
+Mordaces aliter diffugiunt sollicitudines.
+Quis post vina gravem militiam aut pauperiem crepat? 5
+Quis non te potius, Bacche pater, teque, decens Venus?
+Ac ne quis modici transiliat munera Liberi,
+Centaurea monet cum Lapithis rixa super mero
+Debellata, monet Sithoniis non levis Euhius,
+Cum fas atque nefas exiguo fine libidinum 10
+Discernunt avidi. Non ego te, candide Bassareu,
+Invitum quatiam nec variis obsita frondibus
+Sub divum rapiam. Saeva tene cum Berecyntio
+Cornu tympana, quae subsequitur caecus amor sui,
+Et tollens vacuum plus nimio gloria verticem 15
+Arcanique fides prodiga, perlucidior vitro.
+
+
+
+
+XIX.
+
+Mater saeva Cupidinum
+ Thebanaeque iubet me Semelae puer
+Et lasciva Licentia
+ Finitis animum reddere amoribus.
+Urit me Glycerae nitor, 5
+ Splendentis Pario marmore purius;
+Urit grata protervitas
+ Et voltus nimium lubricus adspici.
+In me tota ruens Venus
+ Cyprum deseruit, nec patitur Scythas 10
+Et versis animosum equis
+ Parthum dicere nec quae nihil attinent.
+Hic vivum mihi caespitem, hic
+ Verbenas, pueri, ponite turaque
+Bimi cum patera meri: 15
+ Mactata veniet lenior hostia.
+
+
+
+
+XX.
+
+Vile potabis modicis Sabinum
+Cantharis, Graeca quod ego ipse testa
+Conditum levi, datus in theatro
+ Cum tibi plausus,
+
+Care Maecenas eques, ut paterni 5
+Fluminis ripae simul et iocosa
+Redderet laudes tibi Vaticani
+ Montis imago.
+
+Caecubum et prelo domitam Caleno
+Tu bibes uvam: mea nec Falernae 10
+Temperant vites neque Formiani
+ Pocula colles.
+
+
+
+
+XXI.
+
+Dianam tenerae dicite virgines,
+Intonsum, pueri, dicite Cynthium
+ Latonamque supremo
+ Dilectam penitus Iovi.
+
+Vos laetam fluviis et nemorum coma, 5
+Quaecumque aut gelido prominet Algido,
+ Nigris aut Erymanthi
+ Silvis aut viridis Cragi;
+
+Vos Tempe totidem tollite laudibus
+Natalemque, mares, Delon Apollinis 10
+ Insignemque pharetra
+ Fraternaque umerum lyra.
+
+Hic bellum lacrimosum, hic miseram famem
+Pestemque a populo et principe Caesare in
+ Persas atque Britannos 15
+ Vestra motus aget prece.
+
+
+
+
+XXII.
+
+Integer vitae scelerisque purus
+Non eget Mauris iaculis neque arcu
+Nec venenatis gravida sagittis,
+ Fusce, pharetra,
+
+Sive per Syrtis iter aestuosas, 5
+Sive facturus per inhospitalem
+Caucasum vel quae loca fabulosus
+ Lambit Hydaspes.
+
+Namque me silva lupus in Sabina,
+Dum meam canto Lalagen et ultra 10
+Terminum curis vagor expeditis,
+ Fugit inermem,
+
+Quale portentum neque militaris
+Daunias latis alit aesculetis
+Nec Iubae tellus generat, leonum 15
+ Arida nutrix.
+
+Pone me pigris ubi nulla campis
+Arbor aestiva recreatur aura,
+Quod latus mundi nebulae malusque
+ Iuppiter urget; 20
+
+Pone sub curru nimium propinqui
+Solis in terra domibus negata:
+Dulce ridentem Lalagen amabo,
+ Dulce loquentem.
+
+
+
+
+XXIII.
+
+Vitas hinuleo me similis, Chloe,
+Quaerenti pavidam montibus aviis
+ Matrem non sine vano
+ Aurarum et siluae metu.
+
+Nam seu mobilibus veris inhorruit 5
+Adventus foliis, seu virides rubum
+ Dimovere lacertae,
+ Et corde et genibus tremit.
+
+Atqui non ego te tigris ut aspera
+Gaetulusve leo frangere persequor: 10
+ Tandem desine matrem
+ Tempestiva sequi viro.
+
+
+
+
+XXIV.
+
+Quis desiderio sit pudor aut modus
+Tam cari capitis? Praecipe lugubris
+Cantus, Melpomene, cui liquidam pater
+ Vocem cum cithara dedit.
+
+Ergo Quintilium perpetuus sopor 5
+Urget! Cui Pudor et Iustitiae soror,
+Incorrupta Fides, nudaque Veritas
+ Quando ullum inveniet parem?
+
+Multis ille bonis flebilis occidit,
+Nulli flebilior quam tibi, Vergili. 10
+Tu frustra pius heu non ita creditum
+ Poscis Quintilium deos.
+
+Quid? si Threicio blandius Orpheo
+Auditam moderere arboribus fidem,
+Num vanae redeat sanguis imagini, 15
+ Quam virga semel horrida,
+
+Non lenis precibus fata recludere,
+Nigro compulerit Mercurius gregi?
+Durum: sed levius fit patientia,
+ Quidquid corrigerest nefas. 20
+
+
+
+
+XXV.
+
+Parcius iunctas quatiunt fenestras
+Iactibus crebris iuvenes protervi,
+Nec tibi somnos adimunt, amatque
+ Ianua limen,
+
+Quae prius multum facilis movebat 5
+Cardines. Audis minus et minus iam:
+'Me tuo longas pereunte noctes,
+ Lydia, dormis?'
+
+Invicem moechos anus arrogantis
+Flebis in solo levis angiportu, 10
+Thracio bacchante magis sub inter-
+ lunia vento,
+
+Cum tibi flagrans amor et libido,
+Quae solet matres furiare equorum,
+Saeviet circa iecur ulcerosum, 15
+ Non sine questu,
+
+Laeta quod pubes hedera virenti
+Gaudeat pulla magis atque myrto,
+Aridas frondes hiemis sodali
+ Dedicet Hebro. 20
+
+
+
+
+XXVI.
+
+Musis amicus tristitiam et metus
+Tradam protervis in mare Creticum
+ Portare ventis, quis sub Arcto
+ Rex gelidae metuatur orae,
+
+Quid Tiridaten terreat, unice 5
+Securus. O quae fontibus integris
+ Gaudes, apricos necte flores,
+ Necte meo Lamiae coronam,
+
+Pimplei dulcis. Nil sine te mei
+Prosunt honores: hunc fidibus novis, 10
+ Hunc Lesbio sacrare plectro
+ Teque tuasque decet sorores.
+
+
+
+
+XXVII.
+
+Natis in usum laetitiae scyphis
+Pugnare Thracumst: tollite barbarum
+ Morem, verecundumque Bacchum
+ Sanguineis prohibete rixis.
+
+Vino et lucernis Medus acinaces 5
+Immane quantum discrepat: impium
+ Lenite clamorem, sodales,
+ Et cubito remanete presso.
+
+Voltis severi me quoque sumere
+Partem Falerni? Dicat Opuntiae 10
+ Frater Megillae quo beatus
+ Volnere, qua pereat sagitta.
+
+Cessat voluntas? Non alia bibam
+Mercede. Quae te cumque domat Venus,
+ Non erubescendis adurit 15
+ Ignibus ingenuoque semper
+
+Amore peccas. Quidquid habes, age,
+Depone tutis auribus. A miser,
+ Quanta laborabas Charybdi,
+ Digne puer meliore flamma! 20
+
+Quae saga, quis te solvere Thessalis
+Magus venenis, quis poterit deus?
+ Vix inligatum te triformi
+ Pegasus expediet Chimaera.
+
+
+
+
+XXVIII.
+
+Te maris et terrae numeroque carentis arenae
+ Mensorem cohibent, Archyta,
+Pulveris exigui prope litus parva Matinum
+ Munera, nec quicquam tibi prodest
+Aerias temptasse domos animoque rotundum 5
+ Percurrisse polum morituro.
+Occidit et Pelopis genitor, conviva deorum,
+ Tithonusque remotus in auras
+Et Iovis arcanis Minos admissus, habentque
+ Tartara Panthoiden iterum Orco 10
+Demissum, quamvis clipeo Troiana refixo
+ Tempora testatus nihil ultra
+Nervos atque cutem morti concesserat atrae,
+ Iudice te non sordidus auctor
+Naturae verique. Sed omnes una manet nox 15
+ Et calcanda semel via leti.
+Dant alios Furiae torvo spectacula Marti,
+ Exitiost avidum mare nautis;
+Mixta senum ac iuvenum densentur funera; nullum
+ Saeva caput Proserpina fugit: 20
+Me quoque devexi rapidus comes Orionis
+ Illyricis Notus obruit undis.
+At tu, nauta, vagae ne parce malignus arenae
+ Ossibus et capiti inhumato
+Particulam dare: sic, quodcumque minabitur Eurus 25
+ Fluctibus Hesperiis, Venusinae
+Plectantur silvae te sospite, multaque merces,
+ Unde potest, tibi defluat aequo
+Ab Iove Neptunoque sacri custode Tarenti.
+ Neglegis immeritis nocituram 30
+Postmodo te natis fraudem committere? Fors et
+ Debita iura vicesque superbae
+Te maneant ipsum: precibus non linquar inultis,
+ Teque piacula nulla resolvent.
+Quamquam festinas, non est mora longa; licebit 35
+ Iniecto ter pulvere curras.
+
+
+
+
+XXIX.
+
+Icci, beatis nunc Arabum invides
+Gazis et acrem militiam paras
+ Non ante devictis Sabaeae
+ Regibus, horribilique Medo
+
+Nectis catenas? Quae tibi virginum 5
+Sponso necato barbara serviet?
+ Puer quis ex aula capillis
+ Ad cyathum statuetur unctis,
+
+Doctus sagittas tendere Sericas
+Arcu paterno? Quis neget arduis 10
+ Pronos relabi posse rivos
+ Montibus et Tiberim reverti,
+
+Cum tu coemptos undique nobilis
+Libros Panaeti Socraticam et domum
+ Mutare loricis Hiberis, 15
+ Pollicitus meliora, tendis ?
+
+
+
+
+XXX.
+
+O Venus, regina Cnidi Paphique,
+Sperne dilectam Cypron et vocantis
+Ture te multo Glycerae decoram
+ Transfer in aedem.
+
+Fervidus tecum puer et solutis 5
+Gratiae zonis properentque Nymphae
+Et parum comis sine te Iuventas
+ Mercuriusque.
+
+
+
+
+XXXI.
+
+Quid dedicatum poscit Apollinem
+Vates? Quid orat, de patera novum
+ Fundens liquorem? Non opimae
+ Sardiniae segetes feracis,
+
+Non aestuosae grata Calabriae 5
+Armenta, non aurum aut ebur Indicum,
+ Non rura, quae Liris quieta
+ Mordet aqua taciturnus amnis.
+
+Premant Calena falce quibus dedit
+Fortuna vitem, dives et aureis 10
+ Mercator exsiccet culullis
+ Vina Syra reparata merce,
+
+Dis carus ipsis, quippe ter et quater
+Anno revisens aequor Atlanticum
+ Impune. Me pascunt olivae, 15
+ Me cichorea levesque malvae.
+
+Frui paratis et valido mihi,
+Latoe, dones et precor integra
+ Cum mente nec turpem senectam
+ Degere nec cithara carentem. 20
+
+
+
+
+XXXII.
+
+Poscimur. Siquid vacui sub umbra
+Lusimus tecum, quod et hunc in annum
+Vivat et pluris, age dic Latinum,
+ Barbite, carmen,
+
+Lesbio primum modulate civi, 5
+Qui ferox bello tamen inter arma,
+Sive iactatam religarat udo
+ Litore navim,
+
+Liberum et Musas Veneremque et illi
+Semper haerentem puerum canebat, 10
+Et Lycum nigris oculis nigroque
+ Crine decorum.
+
+O decus Phoebi et dapibus supremi
+Grata testudo Iovis, o laborum
+Dulce lenimen, mihi cumque salve 15
+ Rite vocanti!
+
+
+
+
+XXXIII.
+
+Albi, ne doleas plus nimio memor
+Immitis Glycerae, neu miserabilis
+Decantes elegos, cur tibi iunior
+ Laesa praeniteat fide.
+
+Insignem tenui fronte Lycorida 5
+Cyri torret amor, Cyrus in asperam
+Declinat Pholoen; sed prius Apulis
+ Iungentur capreae lupis
+
+Quam turpi Pholoe peccet adultero.
+Sic visum Veneri, cui placet impares 10
+Formas atque animos sub iuga aenea
+ Saevo mittere cum ioco.
+
+Ipsum me melior cum peteret Venus,
+Grata detinuit compede Myrtale
+Libertina, fretis acrior Hadriae 15
+ Curvantis Calabros sinus.
+
+
+
+
+XXXIV.
+
+Parcus deorum cultor et infrequens,
+Insanientis dum sapientiae
+ Consultus erro, nunc retrorsum
+ Vela dare atque iterare cursus
+
+Cogor relictos. Namque Diespiter, 5
+Igni corusco nubila dividens
+ Plerumque, per purum tonantis
+ Egit equos volucremque currum,
+
+Quo bruta tellus et vaga flumina,
+Quo Styx et invisi horrida Taenari 10
+ Sedes Atlanteusque finis
+ Concutitur. Valet ima summis
+
+Mutare et insignem attenuat deus,
+Obscura promens; hinc apicem rapax
+ Fortuna cum stridore acuto 15
+ Sustulit, hic posuisse gaudet.
+
+
+
+
+XXXV.
+
+O diva, gratum quae regis Antium,
+Praesens vel imo tollere de gradu
+ Mortale corpus vel superbos
+ Vertere funeribus triumphos,
+
+Te pauper ambit sollicita prece 5
+Ruris colonus, te dominam aequoris
+ Quicumque Bithyna lacessit
+ Carpathium pelagus carina.
+
+Te Dacus asper, te profugi Scythae
+Urbesque gentesque et Latium ferox 10
+ Regumque matres barbarorum et
+ Purpurei metuunt tyranni,
+
+Iniurioso ne pede proruas
+Stantem columnam, neu populus frequens
+ Ad arma cessantis, ad arma 15
+ Concitet imperiumque frangat.
+
+Te semper anteit saeva Necessitas,
+Clavos trabalis et cuneos manu
+ Gestans aena, nec severus
+ Uncus abest liquidumque plumbum. 20
+
+Te Spes et albo rara Fides colit
+Velata panno, nec comitem abnegat,
+ Utcumque mutata potentis
+ Veste domos inimica linquis.
+
+At volgus infidum et meretrix retro 25
+Periura cedit, diffugiunt cadis
+ Cum faece siccatis amici
+ Ferre iugum pariter dolosi.
+
+Serves iturum Caesarem in ultimos
+Orbis Britannos et iuvenum recens 30
+ Examen Eois timendum
+ Partibus Oceanoque rubro.
+
+Eheu cicatricum et sceleris pudet
+Fratrumque. Quid nos dura refugimus
+ Aetas? quid intactum nefasti
+ Liquimus? unde manum iuventus 35
+
+Metu deorum continuit? quibus
+Pepercit aris? O utinam nova
+ Incude diffingas retusum in
+ Massagetas Arabasque ferrum! 40
+
+
+
+
+XXXVI.
+
+Et ture et fidibus iuvat
+ Placare et vituli sanguine debito
+Custodes Numidae deos,
+ Qui nunc Hesperia sospes ab ultima
+Caris multa sodalibus, 5
+ Nulli plura tamen dividit oscula
+Quam dulci Lamiae, memor
+ Actae non alio rege puertiae
+Mutataeque simul togae.
+ Cressa ne careat pulchra dies nota, 10
+Neu promptae modus amphorae
+ Neu morem in Salium sit requies pedum,
+Neu multi Damalis meri
+ Bassum Threicia vincat amystide,
+Neu desint epulis rosae 15
+ Neu vivax apium neu breve lilium.
+Omnes in Damalin putris
+ Deponent oculos, nec Damalis novo
+Divelletur adultero,
+ Lascivis hederis ambitiosior. 20
+
+
+
+
+XXXVII.
+
+Nunc est bibendum, nunc pede libero
+Pulsanda tellus, nunc Saliaribus
+ Ornare pulvinar deorum
+ Tempus erat dapibus, sodales.
+
+Antehac nefas depromere Caecubum 5
+Cellis avitis, dum Capitolio
+ Regina dementis ruinas
+ Funus et imperio parabat
+
+Contaminato cum grege turpium
+Morbo virorum, quidlibet impotens 10
+ Sperare fortunaque dulci
+ Ebria. Sed minuit furorem
+
+Vix una sospes navis ab ignibus,
+Mentemque lymphatam Mareotico
+ Redegit in veros timores 15
+ Caesar, ab Italia volantem
+
+Remis adurgens, accipiter velut
+Mollis columbas aut leporem citus
+ Venator in campis nivalis
+ Haemoniae, daret ut catenis 20
+
+Fatale monstrum. Quae generosius
+Perire quaerens nec muliebriter
+ Expavit ensem nec latentis
+ Classe cita reparavit oras.
+
+Ausa et iacentem visere regiam 25
+Voltu sereno, fortis et asperas
+ Tractare serpentes, ut atrum
+ Corpore combiberet venenum,
+
+Deliberata morte ferocior,
+Saevis Liburnis scilicet invidens 30
+ Privata deduci superbo
+ Non humilis mulier triumpho.
+
+
+
+
+XXXVIII.
+
+Persicos odi, puer, apparatus;
+Displicent nexae philyra coronae;
+Mitte sectari, rosa quo locorum
+ Sera moretur.
+
+Simplici myrto nihil adlabores 5
+Sedulus curo: neque te ministrum
+Dedecet myrtus neque me sub arta
+ Vite bibentem.
+
+
+
+
+CARMINUM
+
+LIBER SECUNDUS.
+
+
+
+
+I.
+
+Motum ex Metello consule civicum
+Bellique causas et vitia et modos
+ Ludumque Fortunae gravisque
+ Principum amicitias et arma
+
+Nondum expiatis uncta cruoribus, 5
+Periculosae plenum opus aleae,
+ Tractas et incedis per ignis
+ Suppositos cineri doloso.
+
+Paullum severae Musa tragoediae
+Desit theatris; mox ubi publicas 10
+ Res ordinaris, grande munus
+ Cecropio repetes cothurno,
+
+Insigne maestis praesidium reis
+Et consulenti, Pollio, Curiae,
+ Cui laurus aeternos honores 15
+ Delmatico peperit triumpho.
+
+Iam nunc minaci murmure cornuum
+Perstringis auris, iam litui strepunt,
+ Iam fulgor armorum fugacis
+ Terret equos equitumque voltus. 20
+
+Audire magnos iam videor duces,
+Non indecoro pulvere sordidos,
+ Et cuncta terrarum subacta
+ Praeter atrocem animum Catonis.
+
+Iuno et deorum quisquis amicior 25
+Afris inulta cesserat impotens
+ Tellure victorum nepotes
+ Rettulit inferias Iugurthae.
+
+Quis non Latino sanguine pinguior
+Campus sepulcris impia proelia 30
+ Testatur auditumque Medis
+ Hesperiae sonitum ruinae?
+
+Qui gurges aut quae flumina lugubris
+Ignara belli? quod mare Dauniae
+ Non decoloravere caedes? 35
+ Quae caret ora cruore nostro?
+
+Sed ne relictis, Musa procax, iocis
+Ceae retractes munera neniae,
+ Mecum Dionaeo sub antro
+ Quaere modos leviore plectro.
+
+
+
+
+II.
+
+Nullus argento color est avaris
+Abdito terris, inimice lamnae
+Crispe Sallusti, nisi temperato
+ Splendeat usu.
+
+Vivet extento Proculeius aevo, 5
+Notus in fratres animi paterni;
+Illum aget penna metuente solvi
+ Fama superstes.
+
+Latius regnes avidum domando
+Spiritum, quam si Libyam remotis 10
+Gadibus iungas et uterque Poenus
+ Serviat uni.
+
+Crescit indulgens sibi dirus hydrops
+Nec sitim pellit, nisi causa morbi
+Fugerit venis et aquosus albo 15
+ Corpore languor.
+
+Redditum Cyri solio Phraaten
+Dissidens plebi numero beatorum
+Eximit Virtus populumque falsis
+ Dedocet uti 20
+
+Vocibus, regnum et diadema tutum
+Deferens uni propriamque laurum,
+Quisquis ingentis oculo inretorto
+ Spectat acervos.
+
+
+
+
+III.
+
+Aequam memento rebus in arduis
+Servare mentem, non secus in bonis
+ Ab insolenti temperatam
+ Laetitia, moriture Delli,
+
+Seu maestus omni tempore vixeris, 5
+Seu te in remoto gramine per dies
+ Festos reclinatum bearis
+ Interiore nota Falerni.
+
+Quo pinus ingens albaque populus
+Umbram hospitalem consociare amant 10
+ Ramis? Quid obliquo laborat
+ Lympha fugax trepidare rivo?
+
+Huc vina et unguenta et nimium brevis
+Flores amoenae ferre iube rosae,
+ Dum res et aetas et sororum
+ Fila trium patiuntur atra. 15
+
+Cedes coemptis saltibus et domo
+Villaque, flavus quam Tiberis lavit,
+ Cedes, et exstructis in altum
+ Divitiis potietur heres.
+
+Divesne prisco natus ab Inacho 20
+Nil interest an pauper et infima
+ De gente sub divo moreris,
+ Victima nil miserantis Orci.
+
+Omnes eodem cogimur, omnium
+Versatur urna serius ocius 25
+ Sors exitura et nos in aeternum
+ Exsilium impositura cumbae.
+
+
+
+
+IV.
+
+Ne sit ancillae tibi amor pudori,
+Xanthia Phoceu! Prius insolentem
+Serva Briseis niveo colore
+ Movit Achillem;
+
+Movit Aiacem Telamone natum 5
+Forma captivae dominum Tecmessae;
+Arsit Atrides medio in triumpho
+ Virgine rapta,
+
+Barbarae postquam cecidere turmae
+Thessalo victore et ademptus Hector 10
+Tradidit fessis leviora tolli
+ Pergama Grais.
+
+Nescias an te generum beati
+Phyllidis flavae decorent parentes;
+Regium certe genus et penatis 15
+ Maeret iniquos.
+
+Crede non illam tibi de scelesta
+Plebe dilectam, neque sic fidelem,
+Sic lucro aversam potuisse nasci
+ Matre pudenda. 20
+
+Bracchia et voltum teretesque suras
+Integer laudo; fuge suspicari,
+Cuius octavum trepidavit aetas
+ Claudere lustrum.
+
+
+
+
+V.
+
+Nondum subacta ferre iugum valet
+Cervice, nondum munia comparis
+ Aequare nec tauri ruentis
+ In venerem tolerare pondus.
+
+Circa virentis est animus tuae 5
+Campos iuvencae, nunc fluviis gravem
+ Solantis aestum, nunc in udo
+ Ludere cum vitulis salicto
+
+Praegestientis. Tolle cupidinem
+Immitis uvae: iam tibi lividos 10
+ Distinguet autumnus racemos
+ Purpureo varius colore.
+
+Iam te sequetur: currit enim ferox
+Aetas, et illi, quos tibi dempserit,
+ Adponet annos; iam proterva 15
+ Fronte petet Lalage maritum,
+
+Dilecta quantum non Pholoe fugax,
+Non Chloris, albo sic umero nitens
+ Ut pura nocturno renidet
+ Luna mari, Cnidiusve Gyges, 20
+
+Quem si puellarum insereres choro,
+Mire sagacis falleret hospites
+ Discrimen obscurum solutis
+ Crinibus ambiguoque voltu.
+
+
+
+
+VI.
+
+Septimi, Gadis aditure mecum et
+Cantabrum indoctum iuga ferre nostra et
+Barbaras Syrtis, ubi Maura semper
+ Aestuat unda:
+
+Tibur Argeo positum colono 5
+Sit meae sedes utinam senectae,
+Sit modus lasso maris et viarum
+ Militiaeque.
+
+Unde si Parcae prohibent iniquae,
+Dulce pellitis ovibus Galaesi 10
+Flumen et regnata petam Laconi
+ Rura Phalantho.
+
+Ille terrarum mihi praeter omnis
+Angulus ridet, ubi non Hymetto
+Mella decedunt viridique certat 15
+ Baca Venafro;
+
+Ver ubi longum tepidasque praebet
+Iuppiter brumas, et amicus Aulon
+Fertili Baccho minimum Falernis
+ Invidet uvis. 20
+
+Ille te mecum locus et beatae
+Postulant arces; ibi tu calentem
+Debita sparges lacrima favillam
+ Vatis amici.
+
+
+
+
+VII.
+
+O saepe mecum tempus in ultimum
+Deducte Bruto militiae duce,
+ Quis te redonavit Quiritem
+ Dis patriis Italoque caelo,
+
+Pompei, meorum prime sodalium, 5
+Cum quo morantem saepe diem mero
+ Fregi, coronatus nitentis
+ Malobathro Syrio capillos?
+
+Tecum Philippos et celerem fugam
+Sensi relicta non bene parmula, 10
+ Cum fracta virtus et minaces
+ Turpe solum tetigere mento.
+
+Sed me per hostis Mercurius celer
+Denso paventem sustulit aere;
+ Te rursus in bellum resorbens 15
+ Unda fretis tulit aestuosis.
+
+Ergo obligatam redde Iovi dapem,
+Longaque fessum militia latus
+ Depone sub lauru mea nec
+ Parce cadis tibi destinatis. 20
+
+Oblivioso levia Massico
+Ciboria exple, funde capacibus
+ Unguenta de conchis. Quis udo
+ Deproperare apio coronas
+
+Curatve myrto? Quem Venus arbitrum 25
+Dicet bibendi? Non ego sanius
+ Bacchabor Edonis: recepto
+ Dulce mihi furerest amico.
+
+
+
+
+VIII.
+
+Ulla si iuris tibi peierati
+Poena, Barine, nocuisset umquam,
+Dente si nigro fieres vel uno
+ Turpior ungui,
+
+Crederem. Sed tu simul obligasti 5
+Perfidum votis caput, enitescis
+Pulchrior multo, iuvenumque prodis
+ Publica cura.
+
+Expedit matris cineres opertos
+Fallere et toto taciturna noctis 10
+Signa cum caelo gelidaque divos
+ Morte carentis.
+
+Ridet hoc, inquam, Venus ipsa, rident
+Simplices Nymphae ferus et Cupido,
+Semper ardentis acuens sagittas 15
+ Cote cruenta.
+
+Adde quod pubes tibi crescit omnis,
+Servitus crescit nova, nec priores
+Impiae tectum dominae relinquunt,
+ Saepe minati. 20
+
+Te suis matres motuunt iuvencis,
+Te senes parci miseraeque nuper
+Virgines nuptae, tua ne retardet
+ Aura maritos.
+
+
+
+
+IX.
+
+Non semper imbres nubibus hispidos
+Manant in agros aut mare Caspium
+ Vexant inaequales procellae
+ Usque, nec Armeniis in oris,
+
+Amice Valgi, stat glacies iners 5
+Mensis per omnis, aut Aquilonibus
+ Querceta Gargani laborant
+ Et foliis viduantur orni:
+
+Tu semper urges flebilibus modis
+Mysten ademptum, nec tibi Vespero 10
+ Surgente decedunt amores
+ Nec rapidum fugiente solem.
+
+At non ter aevo functus amabilem
+Ploravit omnis Antilochum senex
+ Annos, nec impubem parentes 15
+ Troilon aut Phrygiae sorores
+
+Flevere semper. Desine mollium
+Tandem querellarum, et potius nova
+ Cantemus Augusti tropaea
+ Caesaris et rigidum Niphaten, 20
+
+Medumque flumen gentibus additum
+Victis minores volvere vertices,
+ Intraque praescriptum Gelonos
+ Exiguis equitare campis.
+
+
+
+
+X.
+
+Rectius vives, Licini, neque altum
+Semper urgendo neque, dum procellas
+Cautus horrescis, nimium premendo
+ Litus iniquum.
+
+Auream quisquis mediocritatem 5
+Diligit, tutus caret obsoleti
+Sordibus tecti, caret invidenda
+ Sobrius aula.
+
+Saepius ventis agitatur ingens
+Pinus et celsae graviore casu 10
+Decidunt turres feriuntque summos
+ Fulgura montis.
+
+Sperat infestis, metuit secundis
+Alteram sortem bene praeparatum
+Pectus. Informis hiemes reducit 15
+ Iuppiter, idem
+
+Submovet. Non, si male nunc, et olim
+Sic erit: quondam cithara tacentem
+Suscitat Musam neque semper arcum
+ Tendit Apollo. 20
+
+Rebus angustis animosus atque
+Fortis appare; sapienter idem
+Contrahes vento nimium secundo
+ Turgida vela.
+
+
+
+
+XI.
+
+Quid bellicosus Cantaber et Scythes,
+Hirpine Quinti, cogitet Hadria
+ Divisus obiecto, remittas
+ Quaerere, nec trepides in usum
+
+Poscentis aevi pauca. Fugit retro 5
+Levis iuventas et decor, arida
+ Pellente lascivos amores
+ Canitie facilemque somnum.
+
+Non semper idem floribus est honor
+Vernis, neque uno luna rubens nitet 10
+ Voltu: quid aeternis minorem
+ Consiliis animum fatigas?
+
+Cur non sub alta vel platano vel hac
+Pinu iacentes sic temere et rosa
+ Canos odorati capillos, 15
+ Dum licet, Assyriaque nardo
+
+Potamus uncti? Dissipat Euhius
+Curas edacis. Quis puer ocius
+ Restinguet ardentis Falerni
+ Pocula praetereunte lympha? 20
+
+Quis devium scortum eliciet domo
+Lyden? Eburna, die age, cum lyra
+ Maturet, in comptum Lacaenae
+ More comam religata nodum.
+
+
+
+
+XII.
+
+Nolis longa ferae bella Numantiae
+Nec durum Hannibalem nec Siculum mare
+Poeno purpureum sanguine mollibus
+ Aptari citharae modis,
+
+Nec saevos Lapithas et nimium mero 5
+Hylaeum domitosque Herculea manu
+Telluris iuvenes, unde periculum
+ Fulgens contremuit domus
+
+Saturni veteris: tuque pedestribus
+Dices historiis proelia Caesaris, 10
+Maecenas, melius ductaque per vias
+ Regum colla minacium.
+
+Me dulcis dominae Musa Licymniae
+Cantus, me voluit dicere lucidum
+Fulgentis oculos et bene mutuis 15
+ Fidum pectus amoribus;
+
+Quam nec ferre pedem dedecuit choris
+Nec certare ioco nec dare bracchia
+Ludentem nitidis virginibus sacro
+ Dianae celebris die. 20
+
+Num tu quae tenuit dives Achaemenes
+Aut pinguis Phrygiae Mygdonias opes
+Permutare velis crine Licymniae,
+ Plenas aut Arabum domos,
+
+Dum flagrantia detorquet ad oscula 25
+Cervicem, aut facili saevitia negat
+Quae poscente magis gaudeat eripi,
+ Interdum rapere occupet?
+
+
+
+
+XIII.
+
+Ille et nefasto te posuit die,
+Quicumque primum, et sacrilega manu
+ Produxit, arbos, in nepotum
+ Perniciem opprobriumque pagi;
+
+Illum et parentis crediderim sui 5
+Fregisse cervicem et penetralia
+ Sparsisse nocturno cruore
+ Hospitis; ille venena Colcha
+
+Et quidquid usquam concipitur nefas
+Tractavit, agro qui statuit meo 10
+ Te triste lignum, te caducum
+ In domini caput immerentis.
+
+Quid quisque vitet, numquam homini satis
+Cautumst in horas: navita Bosporum
+ Poenus perhorrescit neque ultra 15
+ Caeca timet aliunde fata;
+
+Miles sagittas et celerem fugam
+Parthi, catenas Parthus et Italum
+ Robur; sed improvisa leti
+ Vis rapuit rapietque gentis. 20
+
+Quam paene furvae regna Proserpinae
+Et iudicantem vidimus Aeacum
+ Sedesque discriptas piorum et
+ Aeoliis fidibus querentem
+
+Sappho puellis de popularibus, 25
+Et te sonantem plenius aureo,
+ Alcaee, plectro dura navis,
+ Dura fugae mala, dura belli.
+
+Utrumque sacro digna silentio
+Mirantur umbrae dicere; sed magis 30
+ Pugnas et exactos tyrannos
+ Densum umeris bibit aure volgus.
+
+Quid mirum, ubi illis carminibus stupens
+Demittit atras belua centiceps
+ Auris, et intorti capillis 35
+ Eumenidum recreantur angues?
+
+Quin et Prometheus et Pelopis parens
+Dulci laborem decipitur sono,
+ Nec curat Orion leones
+ Aut timidos agitare lyncas. 40
+
+
+
+
+XIV.
+
+Eheu fugaces, Postume, Postume,
+Labuntur anni, nec pietas moram
+ Rugis et instanti senectae
+ Adferet indomitaeque morti;
+
+Non si trecenis quotquot eunt dies, 5
+Amice, places inlacrimabilem
+ Plutona tauris, qui ter amplum
+ Geryonen Tityonque tristi
+
+Compescit unda, scilicet omnibus,
+Quicumque terrae munere vescimur, 10
+ Enaviganda, sive reges
+ Sive inopes erimus coloni.
+
+Frustra cruento Marte carebimus
+Fractisque rauci fluctibus Hadriae,
+ Frustra per autumnos nocentem 15
+ Corporibus metuemus Austrum:
+
+Visendus ater flumine languido
+Cocytos errans et Danai genus
+ Infame damnatusque longi
+ Sisyphus Aeolides laboris. 20
+
+Linquenda tellus et domus et placens
+Uxor, neque harum, quas colis, arborum
+ Te praeter invisas cupressos
+ Ulla brevem dominum sequetur.
+
+Absumet heres Caecuba dignior 25
+Servata centum clavibus et mero
+ Tinguet pavimentum superbo,
+ Pontificum potiore cenis.
+
+
+
+
+XV.
+
+Iam pauca aratro iugera regiae
+Moles relinquent; undique latius
+ Extenta visentur Lucrino
+ Stagna lacu, platanusque caelebs
+
+Evincet ulmos; tum violaria et 5
+Myrtus et omnis copia narium
+ Spargent olivetis odorem
+ Fertilibus domino priori;
+
+Tum spissa ramis laurea fervidos
+Excludet ictus. Non ita Romuli 10
+ Praescriptum et intonsi Catonis
+ Auspiciis veterumque norma.
+
+Privatus illis census erat brevis,
+Commune magnum: nulla decempedis
+ Metata privatis opacam 15
+ Porticus excipiebat Arcton,
+
+Nec fortuitum spernere caespitem
+Leges sinebant, oppida publico
+ Sumptu iubentes et deorum
+ Templa novo decorare saxo. 20
+
+
+
+
+XVI.
+
+Otium divos rogat in patenti
+Prensus Aegaeo, simul atra nubes
+Condidit lunam neque certa fulgent
+ Sidera nautis;
+
+Otium bello furiosa Thrace, 5
+Otium Medi pharetra decori,
+Grosphe, non gemmis neque purpura ve-
+ nale nec auro.
+
+Non enim gazae neque consularis
+Submovet lictor miseros tumultus 10
+Mentis et curas laqueata circum
+ Tecta volantis.
+
+Vivitur parvo bene cui paternum
+Splendet in mensa tenui salinum
+Nec levis somnos timor aut cupido 15
+ Sordidus aufert.
+
+Quid brevi fortes iaculamur aevo
+Multa? Quid terras alio calentis
+Sole mutamus? Patriae quis exsul
+ Se quoque fugit? 20
+
+Scandit aeratas vitiosa navis
+Cura nec turmas equitum relinquit,
+Ocior cervis et agente nimbos
+ Ocior Euro.
+
+Laetus in praesens animus quod ultrast 25
+Oderit curare et amara lento
+Temperet risu; nihil est ab omni
+ Parte beatum.
+
+Abstulit clarum cita mors Achillem,
+Longa Tithonum minuit senectus, 30
+Et mihi forsan tibi quod negarit
+ Porriget hora.
+
+Te greges centum Siculaeque circum
+Mugiunt vaccae, tibi tollit hinnitum
+Apta quadrigis equa, te bis Afro 35
+ Murice tinctae
+
+Vestiunt lanae; mihi parva rura et
+Spiritum Graiae tenuem Camenae
+Parca non mendax dedit et malignum
+ Spernere volgus. 40
+
+
+
+
+XVII.
+
+Cur me querellis exanimas tuis?
+Nec dis amicumst nec mihi te prius
+ Obire, Maecenas, mearum
+ Grande decus columenque rerum.
+
+A, te meae si partem animae rapit 5
+Maturior vis, quid moror altera,
+ Nec carus aeque nec superstes
+ Integer? Ille dies utramque
+
+Ducet ruinam. Non ego perfidum
+Dixi sacramentum: ibimus, ibimus, 10
+ Utcumque praecedes, supremum
+ Carpere iter comites parati.
+
+Me nec Chimaerae spiritus igneae
+Nec, si resurgat, centimanus Gyas
+ Divellet umquam: sic potenti 15
+ Iustitiae placitumque Parcis.
+
+Seu Libra seu me Scorpios adspicit
+Formidolosus pars violentior
+ Natalis horae, seu tyrannus
+ Hesperiae Capricornus undae, 20
+
+Utrumque nostrum incredibili modo
+Consentit astrum. Te Iovis impio
+ Tutela Saturno refulgens
+ Eripuit volucrisque Fati
+
+Tardavit alas, cum populus frequens 25
+Laetum theatris ter crepuit sonum;
+ Me truncus inlapsus cerebro
+ Sustulerat, nisi Faunus ictum
+
+Dextra levasset, Mercurialium
+Custos virorum. Reddere victimas 30
+ Aedemque votivam memento;
+ Nos humilem feriemus agnam.
+
+
+
+
+XVIII.
+
+Non ebur neque aureum
+ Mea renidet in domo lacunar,
+Non trabes Hymettiae
+ Premunt columnas ultima recisas
+Africa, neque Attali 5
+ Ignotus heres regiam occupavi,
+Nec Laconicas mihi
+ Trahunt honestae purpuras clientae.
+At fides et ingeni
+ Benigna venast, pauperemque dives 10
+Me petit: nihil supra
+ Deos lacesso nec potentem amicum
+Largiora flagito,
+ Satis beatus unicis Sabinis.
+Truditur dies die, 15
+ Novaeque pergunt interire lunae:
+Tu secanda marmora
+ Locas sub ipsum funus, et sepulcri
+Immemor struis domos,
+ Marisque Bais obstrepentis urges 20
+Submovere litora,
+ Parum locuples continente ripa.
+Quid quod usque proximos
+ Revellis agri terminos et ultra
+Limites clientium 25
+ Salis avarus? Pellitur paternos
+In sinu ferens deos
+ Et uxor et vir sordidosque natos.
+Nulla certior tamen
+ Rapacis Orci fine destinata 30
+Aula divitem manet
+ Erum. Quid ultra tendis? Aequa tellus
+Pauperi recluditur
+ Regumque pueris, nec satelles Orci
+Callidum Promethea 35
+ Revexit auro captus. Hic superbum
+Tantalum atque Tantali
+ Genus coercet, hic levare functum
+Pauperem laboribus
+ Vocatus atque non vocatus audit. 40
+
+
+
+
+XIX.
+
+Bacchum in remotis carmina rupibus
+Vidi docentem, credite posteri,
+ Nymphasque discentis et auris
+ Capripedum Satyrorum acutas.
+
+Euhoe, recenti mens trepidat metu, 5
+Plenoque Bacchi pectore turbidum
+ Laetatur. Euhoe, parce Liber,
+ Parce gravi metuende thyrso.
+
+Fas pervicacis est mihi Thyiadas
+Vinique fontem lactis et uberes 10
+ Cantare rivos atque truncis
+ Lapsa cavis iterare mella;
+
+Fas et beatae coniugis additum
+Stellis honorem tectaque Penthei
+ Disiecta non leni ruina 15
+ Thracis et exitium Lycurgi.
+
+Tu flectis amnis, tu mare barbarum,
+Tu separatis uvidus in iugis
+ Nodo coerces viperino
+ Bistonidum sine fraude crinis. 20
+
+Tu, cum parentis regna per arduum
+Cohors Gigantum scanderet impia,
+ Rhoetum retorsisti leonis
+ Unguibus horribilique mala;
+
+Quamquam choreis aptior et iocis 25
+Ludoque dictus non sat idoneus
+ Pugnae ferebaris; sed idem
+ Pacis eras mediusque belli.
+
+Te vidit insons Cerberus aureo
+Cornu decorum, leniter atterens 30
+ Caudam, et recedentis trilingui
+ Ore pedes tetigitque crura.
+
+
+
+
+XX.
+
+Non usitata nec tenui ferar
+Penna biformis per liquidum aethera
+ Vates, neque in terris morabor
+ Longius invidiaque maior
+
+Urbis relinquam. Non ego pauperum 5
+Sanguis parentum, non ego, quem vocas,
+ Dilecte Maecenas, obibo
+ Nec Stygia cohibebor unda.
+
+Iam iam residunt cruribus asperae
+Pelles et album mutor in alitem 10
+ Superne, nascunturque leves
+ Per digitos umerosque plumae.
+
+Iam Daedaleo notior Icaro
+Visam gementis litora Bospori
+ Syrtisque Gaetulas canorus 15
+ Ales Hyperboreosque campos.
+
+Me Colchus et qui dissimulat metum
+Marsae cohortis Dacus et ultimi
+ Noscent Geloni, me peritus
+ Discet Hiber Rhodanique potor. 20
+
+Absint inani funere neniae
+Luctusque turpes et querimoniae;
+ Compesce clamorem ac sepulcri
+ Mitte supervacuos honores.
+
+
+
+
+CARMINUM
+
+LIBER TERTIUS.
+
+
+
+
+I.
+
+Odi profanum volgus et arceo.
+Favete linguis: carmina non prius
+ Audita Musarum sacerdos
+ Virginibus puerisque canto.
+
+Regum timendorum in proprios greges, 5
+Reges in ipsos imperiumst Iovis,
+ Clari Giganteo triumpho,
+ Cuncta supercilio moventis.
+
+Est ut viro vir latius ordinet
+Arbusta sulcis, hic generosior 10
+ Descendat in Campum petitor,
+ Moribus hic meliorque fama
+
+Contendat, illi turba clientium
+Sit maior: aequa lege Necessitas
+ Sortitur insignis et imos; 15
+ Omne capax movet urna nomen.
+
+Destrictus ensis cui super impia
+Cervice pendet, non Siculae dapes
+ Dulcem elaborabunt saporem,
+ Non avium citharaeque cantus 20
+
+Somnum reducent. Somnus agrestium
+Lenis virorum non humilis domos
+ Fastidit umbrosamque ripam,
+ Non zephyris agitata tempe.
+
+Desiderantem quod satis est neque 25
+Tumultuosum sollicitat mare
+ Nec saevus Arcturi cadentis
+ Impetus aut orientis Haedi,
+
+Non verberatae grandine vineae
+Fundusque mendax, arbore nunc aquas 30
+ Culpante, nunc torrentia agros
+ Sidera, nunc hiemes iniquas.
+
+Contracta pisces aequora sentiunt
+Iactis in altum molibus: huc frequens
+ Caementa demittit redemptor 35
+ Cum famulis dominusque terrae
+
+Fastidiosus. Sed Timor et Minae
+Scandunt eodem quo dominus, neque
+ Decedit aerata triremi et
+ Post equitem sedet atra Cura. 40
+
+Quod si dolentem nec Phrygius lapis
+Nec purpurarum sidere clarior
+ Delenit usus nec Falerna
+ Vitis Achaemeniumque costum:
+
+Cur invidendis postibus et novo 45
+Sublime ritu moliar atrium?
+ Cur valle permutem Sabina
+ Divitias operosiores?
+
+
+
+
+II.
+
+Angustam amice pauperiem pati
+Robustus acri militia puer
+ Condiscat et Parthos ferocis
+ Vexet eques metuendus hasta,
+
+Vitamque sub divo et trepidis agat 5
+In rebus. Illum ex moenibus hosticis
+ Matrona bellantis tyranni
+ Prospiciens et adulta virgo
+
+Suspiret, eheu, ne rudis agminum
+Sponsus lacessat regius asperum 10
+ Tactu leonem, quem cruenta
+ Per medias rapit ira caedes.
+
+Dulce et decorumst pro patria mori:
+Mors et fugacem persequitur virum,
+ Nec parcit imbellis iuventae 15
+ Poplitibus timidoque tergo.
+
+Virtus repulsae nescia sordidae,
+Intaminatis fulget honoribus,
+ Nec sumit aut ponit securis
+ Arbitrio popularis aurae. 20
+
+Virtus recludens immeritis mori
+Caelum negata temptat iter via,
+ Coetusque volgaris et udam
+ Spernit humum fugiente penna.
+
+Est et fideli tuta silentio 25
+Merces: vetabo qui Cereris sacrum
+ Volgarit arcanae sub isdem
+ Sit trabibus fragilemve mecum
+
+Solvat phaselon; saepe Diespiter
+Neglectus incesto addidit integrum: 30
+ Raro antecedentem scelestum
+ Deseruit pede Poena claudo.
+
+
+
+
+III.
+
+Iustum et tenacem propositi virum
+Non civium ardor prava iubentium,
+ Non voltus instantis tyranni
+ Mente quatit solida, neque Auster,
+
+Dux inquieti turbidus Hadriae, 5
+Nec fulminantis magna manus Iovis;
+ Si fractus inlabatur orbis,
+ Impavidum ferient ruinae.
+
+Hac arte Pollux et vagus Hercules
+Enisus arcis attigit igneas, 10
+ Quos inter Augustus recumbens
+ Purpureo bibet ore nectar.
+
+Hac te merentem, Bacche pater, tuae
+Vexere tigres, indocili iugum
+ Collo trahentes; hac Quirinus 15
+ Martis equis Acheronta fugit,
+
+Gratum elocuta consiliantibus
+Iunone divis: 'Ilion, Ilion
+ Fatalis incestusque iudex
+ Et mulier peregrina vertit 20
+
+In pulverem, ex quo destituit deos
+Mercede pacta Laomedon, mihi
+ Castaeque damnatum Minervae
+ Cum populo et duce fraudulento.
+
+Iam nec Lacaenae splendet adulterae 25
+Famosus hospes nec Priami domus
+ Periura pugnacis Achivos
+ Hectoreis opibus refringit,
+
+Nostrisque ductum seditionibus
+Bellum resedit. Protinus et gravis 30
+ Iras et invisum nepotem,
+ Troica quem peperit sacerdos,
+
+Marti redonabo; illum ego lucidas
+Inire sedes, ducere nectaris
+ Sucos et adscribi quietis 35
+ Ordinibus patiar deorum.
+
+Dum longus inter saeviat Ilion
+Romamque pontus, qualibet exsules
+ In parte regnanto beati;
+ Dum Priami Paridisque busto 40
+
+Insultet armentum et catulos ferae
+Celent inultae, stet Capitolium
+ Fulgens triumphatisque possit
+ Roma ferox dare iura Medis.
+
+Horrenda late nomen in ultimas 45
+Extendat oras, qua medius liquor
+ Secernit Europen ab Afro,
+ Qua tumidus rigat arva Nilus.
+
+Aurum inrepertum et sic melius situm,
+Cum terra celat, spernere fortior 50
+ Quam cogere humanos in usus
+ Omne sacrum rapiente dextra,
+
+Quicumque mundo terminus obstitit,
+Hunc tanget armis, visere gestiens,
+ Qua parte debacchentur ignes, 55
+ Qua nebulae pluviique rores.
+
+Sed bellicosis fata Quiritibus
+Hac lege dico, ne nimium pii
+ Rebusque fidentes avitae
+ Tecta velint reparare Troiae. 60
+
+Troiae renascens alite lugubri
+Fortuna tristi clade iterabitur,
+ Ducente victricis catervas
+ Coniuge me Iovis et sorore.
+
+Ter si resurgat murus aeneus 65
+Auctore Phoebo, ter pereat meis
+ Excisus Argivis, ter uxor
+ Capta virum puerosque ploret.'
+
+Non hoc iocosae conveniet lyrae:
+Quo, Musa, tendis? Desine pervicax 70
+ Referre sermones deorum et
+ Magna modis tenuare parvis.
+
+
+
+
+IV.
+
+Descende caelo et dic age tibia
+Regina longum Calliope melos,
+ Seu voce nunc mavis acuta,
+ Seu fidibus citharave Phoebi.
+
+Auditis, an me ludit amabilis 5
+Insania? Audire et videor pios
+ Errare per lucos, amoenae
+ Quos et aquae subeunt et aurae.
+
+Me fabulosae Volture in Apulo
+Nutricis extra limen Apuliae 10
+ Ludo fatigatumque somno
+ Fronde nova puerum palumbes
+
+Texere, mirum quod foret omnibus,
+Quicumque celsae nidum Acherontiae
+ Saltusque Bantinos et arvum 15
+ Pingue tenent humilis Forenti,
+
+Ut tuto ab atris corpore viperis
+Dormirem et ursis, ut premerer sacra
+ Lauroque conlataque myrto,
+ Non sine dis animosus infans. 20
+
+Vester, Camenae, vester in arduos
+Tollor Sabinos, seu mihi frigidum
+ Praeneste seu Tibur supinum
+ Seu liquidae placuere Baiae.
+
+Vestris amicum fontibus et choris 25
+Non me Philippis versa acies retro,
+ Devota non extinxit arbos,
+ Nec Sicula Palinurus unda.
+
+Utcumque mecum vos eritis, libens
+Insanientem navita Bosporum 30
+ Temptabo et urentis arenas
+ Litoris Assyrii viator;
+
+Visam Britannos hospitibus feros
+Et laetum equino sanguine Concanum;
+ Visam pharetratos Gelonos 35
+ Et Scythicum inviolatus amnem.
+
+Vos Caesarem altum, militia simul
+Fessas cohortis abdidit oppidis,
+ Finire quaerentem labores,
+ Pierio recreatis antro. 40
+
+Vos lene consilium et datis et dato
+Gaudetis, almae. Scimus, ut impios
+ Titanas immanemque turmam
+ Fulmine sustulerit caduco
+
+Qui terram inertem, qui mare temperat 45
+Ventosum et urbis regnaque tristia
+ Divosque mortalisque turbas
+ Imperio regit unus aequo.
+
+Magnum illa terrorem intulerat Iovi
+Fidens iuventus horrida bracchiis, 50
+ Fratresque tendentes opaco
+ Pelion imposuisse Olympo.
+
+Sed quid Typhoeus et validus Mimas,
+Aut quid minaci Porphyrion statu,
+ Quid Rhoetus evolsisque truncis 55
+ Enceladus iaculator audax
+
+Contra sonantem Palladis aegida
+Possent ruentes? Hinc avidus stetit
+ Volcanus, hinc matrona Iuno et
+ Numquam umeris positurus arcum, 60
+
+Qui rore puro Castaliae lavit
+Crinis solutos, qui Lyciae tenet
+ Dumeta natalemque silvam,
+ Delius et Patareus Apollo.
+
+Vis consili expers mole ruit sua: 65
+Vim temperatam di quoque provehunt
+ In maius; idem odere viris
+ Omne nefas animo moventis.
+
+Testis mearum centimanus Gyas
+Sententiarum, notus et integrae 70
+ Temptator Orion Dianae,
+ Virginea domitus sagitta.
+
+Iniecta monstris Terra dolet suis
+Maeretque partus fulmine luridum
+ Missos ad Orcum; nec peredit 75
+ Impositam celer ignis Aetnam.
+
+Incontinentis nec Tityi iecur
+Reliquit ales, nequitiae additus
+ Custos; amatorem trecentae
+ Pirithoum cohibent catenae. 80
+
+
+
+
+V.
+
+Caelo tonantem credidimus Iovem
+Regnare; praesens divus habebitur
+ Augustus adiectis Britannis
+ Imperio gravibusque Persis.
+
+Milesne Crassi coniuge barbara 5
+Turpis maritus vixit et hostium,
+ Pro curia inversique mores!
+ Consenuit socerorum in armis
+
+Sub rege Medo Marsus et Apulus,
+Anciliorum et nominis et togae 10
+ Oblitus aeternaeque Vestae,
+ Incolumi Iove et urbe Roma?
+
+Hoc caverat mens provida Reguli
+Dissentientis condicionibus
+ Foedis et exemplo trahentis 15
+ Perniciem veniens in aevum,
+
+Si non periret immiserabilis
+Captiva pubes. 'Signa ego Punicis
+ Adfixa delubris et arma
+ Militibus sine caede' dixit 20
+
+'Derepta vidi; vidi ego civium
+Retorta tergo bracchia libero
+ Portasque non clausas et arva
+ Marte coli populata nostro.
+
+Auro repensus scilicet acrior 25
+Miles redibit. Flagitio additis
+ Damnum: neque amissos colores
+ Lana refert medicata fuco,
+
+Nec vera virtus, cum semel excidit,
+Curat reponi deterioribus. 30
+ Si pugnat extricata densis
+ Cerva plagis, erit ille fortis,
+
+Qui perfidis se credidit hostibus,
+Et Marte Poenos proteret altero
+ Qui lora restrictis lacertis 35
+ Sensit iners timuitque mortem.
+
+Hic, unde vitam sumeret inscius,
+Pacem duello miscuit. O pudor!
+ O magna Carthago, probrosis
+ Altior Italiae ruinis!' 40
+
+Fertur pudicae coniugis osculum
+Parvosque natos ut capitis minor
+ Ab se removisse et virilem
+ Torvus humi posuisse voltum,
+
+Donec labantis consilio patres 45
+Firmaret auctor numquam alias dato,
+ Interque maerentis amicos
+ Egregius properaret exsul.
+
+Atqui sciebat quae sibi barbarus
+Tortor pararet; non aliter tamen 50
+ Dimovit obstantis propinquos
+ Et populum reditus morantem,
+
+Quam si clientum longa negotia
+Diiudicata lite relinqueret,
+ Tendens Venafranos in agros 55
+ Aut Lacedaemonium Tarentum.
+
+
+
+
+VI.
+
+Delicta maiorum immeritus lues,
+Romane, donec templa refeceris
+ Aedisque labentis deorum et
+ Foeda nigro simulacra fumo.
+
+Dis te minorem quod geris, imperas: 5
+Hinc omne principium, huc refer exitum.
+ Di multa neglecti dederunt
+ Hesperiae mala luctuosae.
+
+Iam bis Monaeses et Pacori manus
+Non auspicatos contudit impetus 10
+ Nostros et adiecisse praedam
+ Torquibus exiguis renidet.
+
+Paene occupatam seditionibus
+Delevit Urbem Dacus et Aethiops,
+ Hic classe formidatus, ille 15
+ Missilibus melior sagittis.
+
+Fecunda culpae saecula nuptias
+Primum inquinavere et genus et domos
+ Hoc fonte derivata clades
+ In patriam populumque fluxit. 20
+
+Motus doceri gaudet Ionicos
+Matura virgo et fingitur artibus
+ Iam nunc et incestos amores
+ De tenero meditatur ungui.
+
+Mox iuniores quaerit adulteros 25
+Inter mariti vina, neque eligit
+ Cui donet impermissa raptim
+ Gaudia luminibus remotis,
+
+Sed iussa coram non sine conscio
+Surgit marito, seu vocat institor 30
+ Seu navis Hispanae magister,
+ Dedecorum pretiosus emptor.
+
+Non his iuventus orta parentibus
+Infecit aequor sanguine Punico
+ Pyrrhumque et ingentem cecidit 35
+ Antiochum Hannibalemque dirum;
+
+Sed rusticorum mascula militum
+Proles, Sabellis docta ligonibus
+ Versare glaebas et severae
+ Matris ad arbitrium recisos 40
+
+Portare fustis, sol ubi montium
+Mutaret umbras et iuga demeret
+ Bobus fatigatis amicum
+ Tempus agens abeunte curru.
+
+Damnosa quid non imminuit dies? 45
+Aetas parentum, peior avis, tulit
+ Nos nequiores, mox daturos
+ Progeniem vitiosiorem.
+
+
+
+
+VII.
+
+Quid fles, Asterie, quem tibi candidi
+Primo restituent vere Favonii
+ Thyna merce beatum,
+ Constantis iuvenem fide,
+
+Gygen? Ille Notis actus ad Oricum 5
+Post insana Caprae sidera frigidas
+ Noctis non sine multis
+ Insomnis lacrimis agit.
+
+Atqui sollicitae nuntius hospitae,
+Suspirare Chloen et miseram tuis 10
+ Dicens ignibus uri,
+ Temptat mille vafer modis.
+
+Ut Proetum mulier perfida credulum
+Falsis impulerit criminibus nimis
+ Casto Bellerophontae 15
+ Maturare necem refert;
+
+Narrat paene datum Pelea Tartaro,
+Magnessam Hippolyten dum fugit abstinens;
+ Et peccare docentis
+ Fallax historias movet. 20
+
+Frustra: nam scopulis surdior Icari
+Voces audit adhuc integer. At tibi
+ Ne vicinus Enipeus
+ Plus iusto placeat cave;
+
+Quamvis non alius flectere equum sciens 25
+Aeque conspicitur gramine Martio,
+ Nec quisquam citus aeque
+ Tusco denatat alveo.
+
+Prima nocte domum claude neque in vias
+Sub cantu querulae despice tibiae, 30
+ Et te saepe vocanti
+ Duram difficilis mane.
+
+
+
+
+VIII.
+
+Martiis caelebs quid agam Kalendis,
+Quid velint flores et acerra turis
+Plena miraris positusque carbo in
+ Caespite vivo,
+
+Docte sermones utriusque linguae? 5
+Voveram dulcis epulas et album
+Libero caprum prope funeratus
+ Arboris ictu.
+
+Hic dies, anno redeunte festus,
+Corticem adstrictum pice demovebit 10
+Amphorae fumum bibere institutae
+ Consule Tullo.
+
+Sume, Maecenas, cyathos amici
+Sospitis centum et vigiles lucernas
+Perfer in lucem; procul omnis esto 15
+ Clamor et ira.
+
+Mitte civilis super urbe curas:
+Occidit Daci Cotisonis agmen,
+Medus infestus sibi luctuosis
+ Dissidet armis, 20
+
+Servit Hispanae vetus hostis orae
+Cantaber sera domitus catena,
+Iam Scythae laxo meditantur arcu
+ Cedere campis.
+
+Neglegens ne qua populus laboret, 25
+Parce privatus nimium cavere;
+Dona praesentis cape laetus horae,
+ Linque severa.
+
+
+
+
+IX.
+
+'Donec gratus eram tibi
+ Nec quisquam potior bracchia candidae
+Cervici iuvenis dabat,
+ Persarum vigui rege beatior.'
+
+'Donec non alia magis 5
+ Arsisti neque erat Lydia post Chloen,
+Multi Lydia nominis
+ Romana vigui clarior Ilia.'
+
+'Me nunc Thressa Chloe regit,
+ Dulcis docta modos et citharae sciens, 10
+Pro qua non metuam mori,
+ Si parcent animae fata superstiti.'
+
+'Me torret face mutua
+ Thurini Calais filius Ornyti,
+Pro quo bis patiar mori, 15
+ Si parcent puero fata superstiti.'
+
+'Quid si prisca redit Venus
+ Diductosque iugo cogit aeneo?
+Si flava excutitur Chloe
+ Reiectaeque patet ianua Lydiae?' 20
+
+'Quamquam sidere pulchrior
+ Illest, tu levior cortice et improbo
+Iracundior Hadria,
+ Tecum vivere amem, tecum obeam libens!'
+
+
+
+
+X.
+
+Extremum Tanain si biberes, Lyce,
+Saevo nupta viro, me tamen asperas
+ Porrectum ante foris obicere incolis
+ Plorares Aquilonibus.
+
+Audis, quo strepitu ianua, quo nemus 5
+Inter pulchra satum tecta remugiat
+ Ventis, et positas ut glaciet nivis
+ Puro numine Iuppiter?
+
+Ingratam Veneri porie superbiam,
+Ne currente retro funis eat rota: 10
+ Non te Penelopen difficilem procis
+ Tyrrhenus genuit parens.
+
+O quamvis neque te munera nec preces
+Nec tinctus viola pallor amantium
+ Nec vir Pieria paelice saucius 15
+ Curvat, supplicibus tuis
+
+Parcas, nec rigida mollior aesculo
+Nec Mauris animum mitior anguibus.
+ Non hoc semper erit liminis aut aquae
+ Caelestis patiens latus. 20
+
+
+
+
+XI.
+
+Mercuri, nam te docilis magistro
+Movit Amphion lapides canendo,
+Tuque testudo resonare septem
+ Callida nervis,
+
+Nec loquax olim neque grata, nunc et 5
+Divitum mensis et amica templis,
+Dic modos Lyde quibus obstinatas
+ Adplicet auris,
+
+Quae velut latis equa trima campis
+Ludit exsultim metuitque tangi, 10
+Nuptiarum expers et adhuc protervo
+ Cruda marito.
+
+Tu potes tigris comitesque silvas
+Ducere et rivos celeres morari;
+Cessit immanis tibi blandienti 15
+ Ianitor aulae
+
+Cerberus, quamvis furiale centum
+Muniant angues caput, eius atque
+Spiritus taeter saniesque manet
+ Ore trilingui. 20
+
+Quin et Ixion Tityosque voltu
+Risit invito; stetit urna paullum
+Sicca, dum grato Danai puellas
+ Carmine mulces.
+
+Audiat Lyde scelus atque notas 25
+Virginum poenas et inane lymphae
+Dolium fundo pereuntis imo,
+ Seraque fata
+
+Quae manent culpas etiam sub Orco.
+Impiae, (nam quid potuere maius?) 30
+Impiae sponsos potuere duro
+ Perdere ferro.
+
+Una de multis face nuptiali
+Digna periurum fuit in parentem
+Splendide mendax et in omne virgo 35
+ Nobilis aevum;
+
+'Surge' quae dixit iuveni marito,
+'Surge, ne longus tibi somnus, unde
+Non times, detur; socerum et scelestas
+ Falle sorores, 40
+
+Quae, velut nactae vitulos leaenae,
+Singulos eheu lacerant. Ego illis
+Mollior nec te feriam neque intra
+ Claustra tenebo.
+
+Me pater saevis oneret catenis, 45
+Quod viro clemeus misero peperci;
+Me vel extremos Numidarum in agros
+ Classe releget.
+
+I pedes quo te rapiunt et aurae,
+Dum favet nox et Venus, i secundo 50
+Omine et nostri memorem sepulcro
+ Scalpe querellam.'
+
+
+
+
+XII.
+
+Miserarumst neque amori dare ludum neque dulci
+Mala vino lavere, aut exanimari metuentis
+Patruae verbera linguae.
+
+Tibi qualum Cythereae puer ales, tibi telas
+Operosaeque Minervae studium aufert, Neobule, 5
+Liparaei nitor Hebri
+
+Simul unctos Tiberinis umeros lavit in undis,
+Eques ipso melior Bellerophonte, neque pugno
+Neque segni pede victus;
+
+Catus idem per apertum fugientis agitato 10
+Grege cervos iaculari et celer arto latitantem
+Fruticeto excipere aprum.
+
+
+
+
+XIII.
+
+O fons Bandusiae, splendidior vitro,
+Dulci digne mero non sine floribus,
+ Cras donaberis haedo,
+ Cui frons turgida cornibus
+
+Primis et venerem et proelia destinat; 5
+Frustra: nam gelidos inficiet tibi
+ Rubro sanguine rivos,
+ Lascivi suboles gregis.
+
+Te flagrantis atrox hora Caniculae
+Nescit tangere, tu frigus amabile 10
+ Fessis vomere tauris
+ Praebes et pecori vago.
+
+Fies nobilium tu quoque fontium,
+Me dicente cavis impositam ilicem
+ Saxis unde loquaces 15
+ Lymphae desiliunt tuae.
+
+
+
+
+XIV.
+
+Herculis ritu modo dictus, o plebs,
+Morte venalem petiisse laurum,
+Caesar Hispana repetit penatis
+ Victor ab ora.
+
+Unico gaudens mulier marito 5
+Prodeat iustis operata divis
+Et soror clari ducis et decorae
+ Supplice vitta
+
+Virginum matres iuvenumque nuper
+Sospitum. Vos, o pueri et puellae 10
+Iam virum expertae, male ominatis
+ Parcite verbis.
+
+Hic dies vere mihi festus atras
+Eximet curas; ego nec tumultum
+Nec mori per vim metuam tenente 15
+ Caesare terras.
+
+I, pete unguentum, puer, et coronas
+Et cadum Marsi memorem duelli,
+Spartacum si qua potuit vagantem
+ Fallere testa. 20
+
+Dic et argutae properet Neaerae
+Murreum nodo cohibere crinem;
+Si per invisum mora ianitorem
+ Fiet, abito.
+
+Lenit albescens animos capillus 25
+Litium et rixae cupidos protervae;
+Non ego hoc ferrem calidus iuventa
+ Consule Planco.
+
+
+
+
+XV.
+
+Uxor pauperis Ibyci,
+ Tandem nequitiae fige modum tuae
+Famosisque laboribus:
+ Maturo propior desine funeri
+Inter ludere virgines, 5
+ Et stellis nebulam spargere candidis.
+Non, siquid Pholoen satis,
+ Et te, Chlori, decet: filia rectius
+Expugnat iuvenum domos,
+ Pulso Thyias uti concita tympano. 10
+Illam cogit amor Nothi
+ Lascivae similem ludere capreae;
+Te lanae prope nobilem
+ Tonsae Luceriam, non citharae decent
+Nec flos purpureus rosae 15
+ Nec poti vetulam faece tenus cadi.
+
+
+
+
+XVI.
+
+Inclusam Danaen turris aenea
+Robustaeque fores et vigilum canum
+ Tristes excubiae munierant satis
+ Nocturnis ab adulteris,
+
+Si non Acrisium virginis abditae 5
+Custodem pavidum Iuppiter et Venus
+ Risissent: fore enim tutum iter et patens
+ Converso in pretium deo.
+
+Aurum per medios ire satellites
+Et perrumpere amat saxa potentius 10
+ Ictu fulmineo: concidit auguris
+ Argivi domus, ob lucrum
+
+Demersa exitio; diffidit urbium
+Portas vir Macedo et subruit aemulos
+ Reges muneribus; munera navium 15
+ Saevos inlaqueant duces.
+
+Crescentem sequitur cura pecuniam
+Maiorumque fames. Iure perhorrui
+ Late conspicuum tollere verticem,
+ Maecenas, equitum decus. 20
+
+Quanto quisque sibi plura negaverit,
+Ab dis plura feret. Nil cupientium
+ Nudus castra peto et transfuga divitum
+ Partis linquere gestio,
+
+Contemptae dominus splendidior rei, 25
+Quam si quidquid arat impiger Apulus
+ Occultare meis dicerer horreis,
+ Magnas inter opes inops.
+
+Purae rivus aquae silvaque iugerum
+Paucorum et segetis certa fides meae 30
+ Fulgentem imperio fertilis Africae
+ Fallit sorte beatior.
+
+Quamquam nec Calabrae mella ferunt apes,
+Nec Laestrygonia Bacchus in amphora
+ Languescit mihi, nec pinguia Gallicis 35
+ Crescunt vellera pascuis;
+
+Importuna tamen pauperies abest,
+Nec si plura velim tu dare deneges.
+ Contracto melius parva cupidine
+ Vectigalia porrigam, 40
+
+Quam si Mygdoniis regnum Alyattei
+Campis continuem. Multa petentibus
+ Desunt multa: benest, cui deus obtulit
+ Parca quod satis est manu.
+
+
+
+
+XVII.
+
+Aeli vetusto nobilis ab Lamo,
+Qnando et priores hinc Lamias ferunt
+ Denominatos et nepotum
+ Per memores genus omne fastos;
+
+Auctore ab illo ducis originem 5
+Qui Formiarum moenia dicitur
+ Princeps et innantem Maricae
+ Litoribus tenuisse Lirim,
+
+Late tyrannus:--cras foliis nemus
+Multis et alga litus inutili 10
+ Demissa tempestas ab Euro
+ Sternet, aquae nisi fallit augur
+
+Annosa cornix. Dum potes, aridum
+Compone lignum: cras Genium mero
+ Curabis et porco bimenstri 15
+ Cum famulis operum solutis.
+
+
+
+
+XVIII.
+
+Faune, Nympharum fugientum amator,
+Per meos finis et aprica rura
+Lenis incedas, abeasque parvis
+ Aequus alumnis,
+
+Si tener pleno cadit haedus anno, 5
+Larga nec desunt Veneris sodali
+Vina craterae, vetus ara multo
+ Fumat odore.
+
+Ludit herboso pecus omne campo,
+Cum tibi Nonae redeunt Decembres; 10
+Festus in pratis vacat otioso
+ Cum bove pagus;
+
+Inter audacis lupus errat agnos;
+Spargit agrestis tibi silva frondis;
+Gaudet invisam pepulisse fossor 15
+ Ter pede terram.
+
+
+
+
+XIX.
+
+Quantum distet ab Inacho
+ Codrus pro patria non timidus mori
+Narras et genus Aeaci
+ Et pugnata sacro bella sub Ilio;
+Quo Chium pretio cadum 5
+ Mercemur, quis aquam temperet ignibus,
+Quo praebente domum et quota
+ Paelignis caream frigoribus, taces.
+Da lunae propere novae,
+ Da noctis mediae, da, puer, auguris 10
+Murenae: tribus aut novem
+ Miscentur cyathis pocula commodis.
+Qui Musas amat imparis,
+ Ternos ter cyathos attonitus petet
+Vates; tris prohibet supra 15
+ Rixarum metuens tangere Gratia
+Nudis iuncta sororibus.
+ Insanire iuvat: cur Berecyntiae
+Cessant flamina tibiae?
+ Cur pendet tacita fistula cum lyra? 20
+Parcentis ego dexteras
+ Odi: sparge rosas; audiat invidus
+Dementem strepitum Lycus
+ Et vicina seni non habilis Lyco.
+Spissa te nitidum coma, 25
+ Puro te similem, Telephe, Vespero
+Tempestiva petit Rhode;
+ Me lentus Glycerae torret amor meae.
+
+
+
+
+XX.
+
+Non vides quanto moveas periclo,
+Pyrrhe, Gaetulae catulos leaenae?
+Dura post paullo fugies inaudax
+ Proelia raptor,
+
+Cum per obstantis iuvenum catervas 5
+Ibit insignem repetens Nearchum:
+Grande certamen, tibi praeda cedat
+ Maior an illi.
+
+Interim, dum tu celeres sagittas
+Promis, haec dentis acuit timendos, 10
+Arbiter pugnae posuisse nudo
+ Sub pede palmam
+
+Fertur et leni recreare vento
+Sparsum odoratis umerum capillis,
+Qualis aut Nireus fuit aut aquosa 15
+ Raptus ab Ida.
+
+
+
+
+XXI.
+
+O nata mecum consule Manlio,
+Seu tu querellas sive geris iocos
+ Seu rixam et insanos amores
+ Seu facilem, pia testa, somnum,
+
+Quocumque lectum nomiue Massicum 5
+Servas, moveri digna bono die,
+ Descende, Corvino iubente
+ Promere languidiora vina.
+
+Non ille, quamquam Socraticis madet
+Sermonibus, te negleget horridus: 10
+ Narratur et prisci Catonis
+ Saepe mero caluisse virtus.
+
+Tu lene tormentum ingenio admoves
+Plerumque duro; tu sapientium
+ Curas et arcanum iocoso 15
+ Consilium retegis Lyaeo;
+
+Tu spem reducis mentibus anxiis
+Virisque et addis cornua pauperi,
+ Post te neque iratos trementi
+ Regum apices neque militum arma. 20
+
+Te Liber et, si laeta aderit, Venus
+Segnesque nodum solvere Gratiae
+ Vivaeque producent lucernae,
+ Dum rediens fugat astra Phoebus.
+
+
+
+
+XXII.
+
+Montium custos nemorumque Virgo,
+Quae laborantis utero puellas
+Ter vocata audis adimisque leto,
+ Diva triformis,
+
+Imminens villae tua pinus esto, 5
+Quam per exactos ego laetus annos
+Verris obliquum meditantis ictum
+ Sanguine donem.
+
+
+
+
+XXIII.
+
+Caelo supinas si tuleris manus
+Nascente luna, rustica Phidyle,
+ Si ture placaris et horna
+ Fruge Laris avidaque porca,
+
+Nec pestilentem sentiet Africum 5
+Fecunda vitis nec sterilem seges
+ Robiginem aut dulces alumni
+ Pomifero grave tempus anno.
+
+Nam quae nivali pascitur Algido
+Devota quercus inter et ilices 10
+ Aut crescit Albanis in herbis
+ Victima pontificum securis
+
+Cervice tinguet: te nihil attinet
+Temptare multa caede bidentium
+ Parvos coronantem marino 15
+ Rore deos fragilique myrto.
+
+Immunis aram si tetigit manus,
+Non sumptuosa blandior hostia
+ Mollivit aversos Penatis
+ Farre pio et saliente mica. 20
+
+
+
+XXIV.
+
+Intactis opulentior
+ Thesauris Arabum et divitis Indiae
+Caementis licet occupes
+ Tyrrhenum omne tuis et mare Apulicum,
+Si figit adamantinos 5
+ Summis verticibus dira Necessitas
+Clavos, non animum metu,
+ Non mortis laqueis expedies caput.
+Campestres melius Scythae,
+ Quorum plaustra vagas rite trahunt domos, 10
+Vivunt et rigidi Getae,
+ Immetata quibus iugera liberas
+Fruges et Cererem ferunt,
+ Nec cultura placet longior annua,
+Defunctumque laboribus 15
+ Aequali recreat sorte vicarius.
+Illic matre carentibus
+ Privignis mulier temperat innocens,
+Nec dotata regit virum
+ Coniunx nec nitido fidit adultero; 20
+Dos est magna parentium
+ Virtus et metuens alterius viri
+Certo foedere castitas,
+ Et peccare nefas aut pretiumst mori.
+O quisquis volet impias 25
+ Caedis et rabiem tollere civicam,
+Si quaeret pater urbium
+ Subscribi statuis, indomitam audeat
+Refrenare licentiam,
+ Clarus post genitis: quatenus, heu nefas! 30
+Virtutem incolumem odimus,
+ Sublatam ex oculis quaerimus invidi.
+Quid tristes querimoniae,
+ Si non supplicio culpa reciditur;
+Quid leges sine moribus 35
+ Vanae proficiunt, si neque fervidis
+Pars inclusa caloribus
+ Mundi nec boreae finitimum latus
+Durataeque solo nives
+ Mercatorem abigunt, horrida callidi 40
+Vincunt aequora navitae,
+ Magnum pauperies opprobrium iubet
+Quidvis et facere et pati,
+ Virtutisque viam deserit arduae?
+Vel nos in Capitolium, 45
+ Quo clamor vocat et turba faventium,
+Vel nos in mare proximum
+ Gemmas et lapides aurum et inutile,
+Summi materiem mali,
+ Mittamus, scelerum si bene paenitet. 50
+Eradenda cupidinis
+ Pravi sunt elementa et tenerae nimis
+Mentes asperioribus
+ Formandae studiis. Nescit equo rudis
+Haerere ingenuus puer 55
+ Venarique timet, ludere doctior,
+Seu Graeco iubeas trocho,
+ Seu malis vetita legibus alea,
+Cum periura patris fides
+ Consortem socium fallat et hospites, 60
+Indignoque pecuniam
+ Heredi properet. Scilicet improbae
+Crescunt divitiae; tamen
+ Curtae nescio quid semper abest rei.
+
+
+
+
+XXV.
+
+Quo me, Bacche, rapis tui
+ Plenum? Quae nemora aut quos agor in specus,
+Velox mente nova? Quibus
+ Antris egregii Caesaris audiar
+Aeternum meditans decus 5
+ Stellis inserere et consilio Iovis?
+Dicam insigne, recens, adhuc
+ Indictum ore alio. Non secus in iugis
+Exsomnis stupet Euhias,
+ Hebrum prospiciens et nive candidam 10
+Thracen ac pede barbaro
+ Lustratam Rhodopen, ut mihi devio
+Ripas et vacuum nemus
+ Mirari libet. O Naiadum potens
+Baccharumque valentium 15
+ Proceras manibus vertere fraxinos,
+Nil parvum aut humili modo,
+ Nil mortale loquar. Dulce periculumst,
+O Lenaee, sequi deum
+ Cingentem viridi tempora pampino. 20
+
+
+
+
+XXVI.
+
+Vixi puellis nuper idoneus
+Et militavi non sine gloria;
+ Nunc arma defunctumque bello
+ Barbiton hic paries habebit,
+
+Laevum marinae qui Veneris latus 5
+Custodit. Hic, hic ponite lucida
+ Funalia et vectis et arcus
+ Oppositis foribus minacis,
+
+O quae beatam diva tenes Cyprum et
+Memphin carentem Sithonia nive, 10
+ Regina, sublimi flagello
+ Tange Chloen semel arrogantem.
+
+
+
+
+XXVII.
+
+Impios parrae recinentis omen
+Ducat et praegnans canis aut ab agro
+Rava decurrens lupa Lanuvino
+ Fetaque volpes;
+
+Rumpat et serpens iter institutum, 5
+Si per obliquum similis sagittae
+Terruit mannos: ego cui timebo,
+ Providus auspex,
+
+Antequam stantis repetat paludes
+Imbrium divina avis imminentum, 10
+Oscinem corvum prece suscitabo
+ Solis ab ortu.
+
+Sis licet felix, ubicumque mavis,
+Et memor nostri, Galatea, vivas;
+Teque nec laevus vetet ire picus 15
+ Nec vaga cornix.
+
+Sed vides quanto trepidet tumultu
+Pronus Orion. Ego quid sit ater
+Hadriae novi sinus et quid albus
+ Peccet Iapyx. 20
+
+Hostium uxores puerique caecos
+Sentiant motus orientis Austri et
+Aequoris nigri fremitum et trementis
+ Verbere ripas.
+
+Sic et Europe niveum doloso 25
+Credidit tauro latus et scatentem
+Beluis pontum mediasque fraudes
+ Palluit audax:
+
+Nuper in pratis studiosa florum et
+Debitae Nymphis opifex coronae 30
+Nocte sublustri nihil astra praeter
+ Vidit et undas.
+
+Quae simul centum tetigit potentem
+Oppidis Creten, 'Pater--o relictum
+Filiae nomen pietasque' dixit, 35
+ 'Victa furore!
+
+Unde quo veni? Levis una mors est
+Virginum culpae. Vigilansne ploro
+Turpe commissum an vitiis carentem
+ Ludit imago 40
+
+Vana quae porta fugiens eburna
+Somnium ducit? Meliusne fluctus
+Ire per longos fuit, an recentis
+ Carpere flores?
+
+Siquis infamem mihi nunc iuvencum 45
+Dedat iratae, lacerare ferro et
+Frangere enitar modo multum amati
+ Cornua monstri.
+
+Impudens liqui patrios Penatis,
+Impudens Orcum moror. O deorum 50
+Siquis haec audis, utinam inter errem
+ Nuda leones!
+
+Antequam turpis macies decentis
+Occupet malas teneraeque sucus
+Defluat praedae, speciosa quaero 55
+ Pascere tigris.
+
+Vilis Europe, pater urget absens:
+Quid mori cessas? Potes hac ab orno
+Pendulum zona bene te secuta
+ Laedere collum. 60
+
+Sive te rupes et acuta leto
+Saxa delectant, age te procellae
+Crede veloci, nisi erile mavis
+ Carpere pensum
+
+Regius sanguis, dominaeque tradi 65
+Barbarae paelex.' Aderat querenti
+Perfidum ridens Venus et remisso
+ Filius arcu.
+
+Mox ubi lusit satis, 'abstineto'
+Dixit 'irarum calidaeque rixae, 70
+Cum tibi invisus laceranda reddet
+ Cornua taurus.
+
+Uxor invicti Iovis esse nescis.
+Mitte singultus, bene ferre magnam
+Disce fortunam; tua sectus orbis 75
+ Nomina ducet.'
+
+
+
+
+XXVIII.
+
+Festo quid potius die
+ Neptuni faciam? Prome reconditum,
+Lyde strenua Caecubum,
+ Munitaeque adhibe vim sapientiae.
+Inclinare meridiem 5
+ Sentis et, veluti stet volucris dies,
+Parcis deripere horreo
+ Cessantem Bibuli consulis amphoram.
+Nos cantabimus invicem
+ Neptunum et viridis Nereidum comas; 10
+Tu curva recines lyra
+ Latonam et celeris spicula Cynthiae:
+Summo carmine quae Cnidon
+ Fulgentisque tenet Cycladas, et Paphum
+Iunctis visit oloribus; 15
+ Dicetur merita Nox quoque nenia.
+
+
+
+
+XXIX.
+
+Tyrrhena regum progenies, tibi
+Non ante verso lene merum cado
+ Cum flore, Maecenas, rosarum et
+ Pressa tuis balanus capillis
+
+Iamdudum apud mest: eripe te morae, 5
+Ne semper udum Tibur et Aefulae
+ Declive contempleris arvum et
+ Telegoni iuga parricidae.
+
+Fastidiosam desere copiam et
+Molem propinquam nubibus arduis, 10
+ Omitte mirari beatae
+ Fumum et opes strepitumque Romae.
+
+Plerumque gratae divitibus vices
+Mundaeque parvo sub lare pauperum
+ Cenae sine aulaeis et ostro 15
+ Sollicitam explicuere frontem.
+
+Iam clarus occultum Andromedae pater
+Ostendit ignem, iam Procyon furit
+ Et stella vesani Leonis,
+ Sole dies referente siccos; 20
+
+Iam pastor umbras cum grege languido
+Rivumque fessus quaerit et horridi
+ Dumeta Silvani, caretque
+ Ripa vagis taciturna ventis.
+
+Tu civitatem quis deceat status 25
+Curas et Urbi sollicitus times
+ Quid Seres et regnata Cyro
+ Bactra parent Tanaisque discors.
+
+Prudens futuri temporis egitum
+Caliginosa nocte premit deus, 30
+ Ridetque si mortalis ultra
+ Fas trepidat. Quod adest memento
+
+Componere aequus; cetera fluminis
+Ritu feruntur, nunc medio alveo
+ Cum pace delabentis Etruscum 35
+ In mare, nunc lapides adesos
+
+Stirpisque raptas et pecus et domos
+Volventis una non sine montium
+ Clamore vicinaeque silvae,
+ Cum fera diluvies quietos 40
+
+Irritat amnis. Ille potens sui
+Laetusque deget, cui licet in diem
+ Digisse 'Vixi: cras vel atra
+ Nube polum pater occupato
+
+Vel sole puro; non tamen inritum 45
+Quodcumque retrost efficiet, neque
+ Diffinget infectumque reddet
+ Quod fugiens semel hora vegit.'
+
+Fortuna saevo laeta negotio et
+Ludum insolentem ludere pertinax 50
+ Transmutat incertos honores,
+ Nunc mihi nunc alii benigna.
+
+Laudo manentem; si celeres quatit
+Pennas, resigno quae dedit et mea
+ Virtute me involvo probamque 55
+ Pauperiem sine dote quaero.
+
+Non est meum, si mugiat Africis
+Malus procellis, ad miseras preces
+ Decurrere et votis pacisci,
+ Ne Cypriae Tyriaeque merces 60
+
+Addant avaro divitias mari:
+Tunc me biremis praesidio scaphae
+ Tutum per Aegaeos tumultus
+ Aura feret geminusque Pollux.
+
+
+
+
+XXX.
+
+Exegi monumentum aere perennius
+Regalique situ pyramidum altius,
+Quod non imber edax, non Aquilo impotens
+Possit diruere aut innumerabilis
+Annorum series et fuga temporum. 5
+Non omnis moriar, multaque pars mei
+Vitabit Libitinam: usque ego postera
+Crescam laude recens, dum Capitolium
+Scandet cum tacita virgine pontifex.
+Dicar, qua violens obstrepit Aufidus 10
+Et qua pauper aquae Daunus agrestium
+Regnavit populorum, ex humili potens
+Princeps Aeolium carmen ad Italos
+Deduxisse modos. Sume superbiam
+Quaesitam meritis et mihi Delphica 15
+Lauro cinge volens, Melpomene, comam.
+
+
+
+
+CARMINUM
+
+LIBER QUARTUS.
+
+
+
+
+I.
+
+Intermissa, Venus, diu
+ Rursus bella moves? Parce, precor, precor.
+Non sum qualis eram bonae
+ Sub regno Cinarae. Desine, dulcium
+Mater saeva Cupidinum, 5
+ Circa lustra decem flectere mollibus
+Iam durum imperiis: abi,
+ Quo blandae iuvenum te revocant preces.
+Tempestivius in domum
+ Paulli, purpureis ales oloribus, 10
+Comissabere Maximi,
+ Si torrere iecur quaeris idoneum.
+Namque et nobilis et decens
+ Et pro sollicitis non tacitus reis
+Et centum puer artium 15
+ Late signa feret militiae tuae,
+Et quandoque potentior
+ Largi muneribus riserit aemuli,
+Albanos prope te lacus
+ Ponet marmoream sub trabe citrea. 20
+Illic plurima naribus
+ Duces tura, lyraeque et Berecyntiae
+Delectabere tibiae
+ Mixtis carminibus non sine fistula;
+Illic bis pueri die 25
+ Numen cum teneris virginibus tuum
+Laudantes pede candido
+ In morem Salium ter quatient humum.
+Me nec femina nec puer
+ Iam nec spes animi credula mutui, 30
+Nec certare iuvat mero
+ Nec vincire novis tempora floribus.
+Sed cur heu, Ligurine, cur
+ Manat rara meas lacrima per genas?
+Cur facunda parum decoro 35
+ Inter verba cadit lingua silentio?
+Nocturnis ego somniis
+ Iam captum teneo, iam volucrem sequor
+Te per gramina Martii
+ Campi, te per aquas, dure, volubilis. 40
+
+
+
+
+II.
+
+Pindarum quisquis studet aemulari,
+Iulle, ceratis ope Daedalea
+Nititur pennis vitreo daturus
+ Nomina ponto.
+
+Monte decurrens velut amnis, imbres 5
+Quem super notas aluere ripas,
+Fervet immensusque ruit profundo
+ Pindarus ore,
+
+Laurea donandus Apollinari,
+Seu per audacis nova dithyrambos 10
+Verba devolvit numerisque fertur
+ Lege solutis,
+
+Seu deos regesve canit, deorum
+Sanguinem, per quos cecidere iusta
+Morte Centauri, cecidit tremendae 15
+ Flamma Chimaerae,
+
+Sive quos Elea domum reducit
+Palma caelestis pugilemve equumve
+Dicit et centum potiore signis
+ Munere donat, 20
+
+Flebili sponsae iuvenemve raptum
+Plorat et viris animumque moresque
+Aureos educit in astra nigroque
+ Invidet Orco.
+
+Multa Dircaeum levat aura cycnum, 25
+Tendit, Antoni, quotiens in altos
+Nubium tractus. Ego apis Matinae
+ More modoque
+
+Grata carpentis thyma per laborem
+Plurimum circa nemus uvidique 30
+Tiburis ripas operosa parvus
+ Carmina fingo.
+
+Concines maiore poeta plectro
+Caesarem, quandoque trahet ferocis
+Per sacrum clivum merita decorus 35
+ Fronde Sygambros;
+
+Quo nihil maius meliusve terris
+Fata donavere bonique divi
+Nec dabunt, quamvis redeant in aurum
+ Tempora priscum. 40
+
+Concines laetosque dies et urbis
+Publicum ludum super impetrato
+Fortis Augusti reditu forumque
+ Litibus orbum.
+
+Tum meae, si quid loquar audiendum, 45
+Vocis accedet bona pars, et 'O Sol
+Pulcher, o laudande!' canam recepto
+ Caesare felix.
+
+Teque dum procedis, 'Io Triumphe!'
+Non semel dicemus, 'Io Triumphe!' 50
+Civitas omnis dabimusque divis
+ Tura benignis.
+
+Te decem tauri totidemque vaccae,
+Me tener solvet vitulus, relicta
+Matre qui largis iuvenescit herbis 55
+ In mea vota,
+
+Fronte curvatos imitatus ignis
+Tertium lunae referentis ortum,
+Qua notam duxit, niveus videri,
+ Cetera fulvus. 60
+
+
+
+
+III.
+
+Quem tu, Melpomene, semel
+ Nascentem placido lumine videris,
+Illum non labor Isthmius
+ Clarabit pugilem, non equus impiger
+Curru ducet Achaico
+ Victorem, neque res bellica Deliis
+Ornatmn foliis ducem,
+ Quod regum tumidas contuderit minas,
+Ostendet Capitolio;
+ Sed quae Tibur aquae fertile praefluunt, 10
+Et spissae nemorum comae
+ Fingent Aeolio carmine nobilem.
+Romae principis urbium
+ Dignatur suboles inter amabilis
+Vatum ponere me choros, 15
+ Et iam dente minus mordeor invido.
+O testudinis aureae
+ Dulcem quae strepitum, Pieri, temperas,
+O mutis quoque piscibus
+ Donatura cycni, si libeat, sonum, 20
+Totum muneris hoc tuist,
+ Quod monstror digito praetereuntium
+Romanae fidicen lyrae
+ Quod spiro et placeo, si placeo, tuumst.
+
+
+
+
+IV.
+
+Qualem ministrum fulminis alitem,
+Cui rex deorum regnum in avis vagas
+ Permisit expertus fidelem
+ Iuppiter in Ganymede flavo,
+
+Olim iuventas et patrius vigor 5
+Nido laborum propulit inscium,
+ Vernique iam nimbis remotis
+ Insolitos docuere nisus
+
+Venti paventem, mox in ovilia
+Demisit hostem vividus impetus, 10
+ Nunc in reluctantis dracones
+ Egit amor dapis atque pugnae;
+
+Qualemve laetis caprea pascuis
+Intenta fulvae matris ab ubere
+ Iam lacte depulsum leonem 15
+ Dente novo peritura vidit:
+
+Videre Raetis bella sub Alpibus
+Drusum gerentem Vindelici; (quibus
+ Mos unde deductus per omne
+ Tempus Amazonia securi 20
+
+Dextras obarmet, quaerere distuli,
+Nec scire fas est omnia); sed diu
+ Lateque victrices catervae
+ Consiliis iuvenis revictae
+
+Sensere quid mens rite, quid indoles 25
+Nutrita faustis sub penetralibus
+ Posset, quid Augusti paternus
+ In pueros animus Nerones.
+
+Fortes creantur fortibus et bonis;
+Est in iuvencis, est in equis patrum 30
+ Virtus, neque imbellem feroces
+ Progenerant aquilae columbam;
+
+Doctrina sed vim promovet insitam,
+Rectique cultus pectora roborant;
+ Utcumque defecere mores, 35
+ Indecorant bene nata culpae.
+
+Quid debeas, o Roma, Neronibus,
+Testis Metaurum flumen et Hasdrubal
+ Devictus et pulcher fugatis
+ Ille dies Latio tenebris, 40
+
+Qui primus alma risit adorea,
+Dirus per urbis Afer ut Italas
+ Ceu flamma per taedas vel Eurus
+ Per Siculas equitavit undas.
+
+Post hoc secundis usque laboribus 45
+Romana pubes crevit, et impio
+ Vastata Poenorum tumultu
+ Fana deos habuere rectos,
+
+Dixitque tandem perfidus Hannibal:
+'Cervi luporum praeda rapacium, 50
+ Sectamur ultro, quos opimus
+ Fallere et effugerest triumphus.
+
+Gens quae cremato fortis ab Ilio
+Iactata Tuscis aequoribus sacra
+ Natosque maturosque patres 55
+ Pertulit Ausonias ad urbis,
+
+Duris ut ilex tonsa bipennibus
+Nigrae feraci frondis in Algido,
+ Per damna, per caedis, ab ipso
+ Ducit opes animumque ferro. 60
+
+Non hydra secto corpore firmior
+Vinci dolentem crevit in Herculem,
+ Monstrumve submisere Colchi
+ Maius Echioniaeve Thebae.
+
+Merses profundo, pulchrior evenit; 65
+Luctere, multa proruet integrum
+ Cum laude victorem geretque
+ Proelia coniugibus loquenda.
+
+Carthagini iam non ego nuntios
+Mittam superbos: occidit, occidit 70
+ Spes omnis et fortuna nostri
+ Nominis Hasdrubale interempto.'
+
+Nil Claudiae non perficient manus,
+Quas et benigno numine Iuppiter
+ Defendit et curae sagaces 75
+ Expediunt per acuta belli.
+
+
+
+
+V.
+
+Divis orte bonis, optime Romulae
+Custos gentis, abes iam nimium diu;
+Maturum reditum pollicitus patrum
+ Sancto concilio redi.
+
+Lucem redde tuae, dux bone, patriae: 5
+Instar veris enim voltus ubi tuus
+Adfulsit populo, gratior it dies
+ Et soles melius nitent.
+
+Ut mater iuvenem, quem Notus invido
+Flatu Carpathii trans maris aequora 10
+Cunctantem spatio longius annuo
+ Dulci distinet a domo,
+
+Votis ominibusque et precibus vocat,
+Curvo nec faciem litore demovet,
+Sic desideriis icta fidelibus 15
+ Quaerit patria Caesarem.
+
+Tutus bos etenim rura perambulat,
+Nutrit rura Ceres almaque Faustitas,
+Pacatum volitant per mare navitae,
+ Culpari metuit fides, 20
+
+Nullis polluitur casta domus stupris,
+Mos et lex maculosum edomuit nefas,
+Laudantur simili prole puerperae,
+ Culpam poena premit comes.
+
+Quis Parthum paveat, quis gelidum Scythen, 25
+Quis Germania quos horrida parturit
+Fetus incolumi Caesare? quis ferae
+ Bellum curet Hiberiae?
+
+Condit quisque diem collibus in suis,
+Et vitem viduas ducit ad arbores; 30
+Hinc ad vina redit laetus et alteris
+ Te mensis adhibet deum;
+
+Te multa prece, te prosequitur mero
+Defuso pateris, et Laribus tuum
+Miscet numen, uti Graecia Castoris 35
+ Et magni memor Herculis.
+
+'Longas o utinam, dux bone, ferias
+Praestes Hesperiae!' dicimus integro
+Sicci mane die, dicimus uvidi,
+ Cum Sol Oceano subest. 40
+
+
+
+
+VI.
+
+Dive, quem proles Niobea magnae
+Vindicem linguae Tityosque raptor
+Sensit et Troiae prope victor altae
+ Phthius Achilles,
+
+Ceteris maior, tibi miles impar, 5
+Filius quamvis Thetidis marinae
+Dardanas turris quateret tremenda
+ Cuspide pugnax.
+
+Ille mordaci velut icta ferro
+Pinus aut impulsa cupressus Euro, 10
+Procidit late posuitque collum in
+ Pulvere Teucro.
+
+Ille non inclusus equo Minervae
+Sacra mentito male feriatos
+Troas et laetam Priami choreis 15
+ Falleret aulam;
+
+Sed palam captis gravis, heu nefas, heu,
+Nescios fari pueros Achivis
+Ureret flammis, etiam latentem
+ Matris in alvo, 20
+
+Ni tuis victus Venerisque gratae
+Vocibus divum pater adnuisset
+Rebus Aeneae potiore ductos
+ Alite muros.
+
+Doctor Argivae fidicen Thaliae, 25
+Phoebe, qui Xantho lavis amne crinis,
+Dauniae defende decus Camenae,
+ Levis Agyieu.
+
+Spiritum Phoebus mihi, Phoebus artem
+Carminis nomenque dedit poetae. 30
+Virginum primae puerique claris
+ Patribus orti,
+
+Deliae tutela deae, fugacis
+Lyncas et cervos cohibentis arcu,
+Lesbium servate pedem meique 35
+ Pollicis ictum,
+
+Rite Latonae puerum canentes,
+Rite crescentem face Noctilucam,
+Prosperam frugum celeremque pronos
+ Volvere mensis. 40
+
+Nupta iam dices 'Ego dis amicum,
+Saeculo festas referente luces,
+Reddidi carmen docilis modorum
+ Vatis Horati.'
+
+
+
+
+VII.
+
+Diffugere nives, redeunt iam gramina campis
+ Arboribusque comae;
+Mutat terra vices et decrescentia ripas
+ Flumina praetereunt;
+Gratia cum Nymphis geminisque sororibus audet 5
+ Ducere nuda choros.
+Immortalia ne speres, monet annus et almum
+ Quae rapit hora diem.
+Frigora mitescunt Zephyris, ver proterit aestas
+ Interitura simul 10
+Pomifer autumnus fruges effuderit, et mox
+ Bruma recurrit iners.
+Damna tamen celeres reparant caelestia lunae:
+ Nos ubi decidimus
+Quo pater Aeneas, quo dives Tullus et Ancus, 15
+ Pulvis et umbra sumus.
+Quis scit an adiciant hodiernae crastina summae
+ Tempora di superi?
+Cuncta manus avidas fugient heredis, amico
+ Quae dederis animo. 20
+Cum semel occideris et de te splendida Minos
+ Fecerit arbitria,
+Non, Torquate, genus, non te facundia, non te
+ Restituet pietas.
+Infernis neque enim tenebris Diana pudicum 25
+ Liberat Hippolytum,
+Nec Lethaea valet Theseus abrumpere caro
+ Vincula Pirithoo.
+
+
+
+
+VII.
+
+Donarem pateras grataque commodus,
+Censorine, meis aera sodalibus,
+Donarem tripodas, praemia fortium
+Graiorum, neque tu pessima munerum
+Ferres, divite me scilicet artium, 5
+Quas aut Parrhasius protulit aut Scopas,
+Hic saxo, liquidis ille coloribus
+Sollers nunc hominem ponere, nunc deum.
+Sed non haec mihi vis, nec tibi talium
+Res est aut animus deliciarum egens. 10
+Gaudes carminibus; carmina possumus
+Donare et pretium dicere muneris.
+Non incisa notis marmora publicis,
+Per quae spiritus et vita redit bonis
+Post mortem ducibus, non celeres fugae 15
+Reiectaeque retrorsum Hannibalis minae,
+Non incendia Carthaginis impiae
+Eius, qui domita nomen ab Africa
+Lucratus rediit, clarius indicant
+Laudes quam Calabrae Pierides; neque 20
+Si chartae sileant quod bene feceris
+Mercedem tuleris. Quid foret Iliae
+Mavortisque puer, si taciturnitas
+Obstaret meritis invida Romuli?
+Ereptum Stygiis fluctibus Aeacum 25
+Virtus et favor et lingua potentium
+Vatum divitibus consecrat insulis.
+Dignum laude virum Musa vetat mori:
+Caelo Musa beat. Sic Iovis interest
+Optatis epulis impiger Hercules, 30
+Clarum Tyndaridae sidus ab infimis
+Quassas eripiunt aequoribus ratis,
+Ornatus viridi tempora pampino
+Liber vota bonos ducit ad exitus.
+
+
+
+
+IX.
+
+Ne forte credas interitura quae
+Longe sonantem natus ad Aufidum
+ Non ante volgatas per artis
+ Verba loquor socianda chordis:
+
+Non, si priores Maeonius tenet 5
+Sedes Homerus, Pindaricae latent
+ Ceaeque et Alcaei minaces
+ Stesichorique graves Camenae;
+
+Nec si quid olim lusit Anacreon
+Delevit aetas; spirat adhuc amor 10
+ Vivuntque commissi calores
+ Aeoliae fidibus puellae.
+
+Non sola comptos arsit adulteri
+Crinis et aurum vestibus illitum
+ Mirata regalisque cultus 15
+ Et comites Helene Lacaena,
+
+Primusve Teucer tela Cydonio
+Direxit arcu; non semel Ilios
+ Vexata; non pugnavit ingens
+ Idomeneus Sthenelusve solus 20
+
+Dicenda Musis proelia; non ferox
+Hector vel acer Deiphobus gravis
+ Excepit ictus pro pudicis
+ Coniugibus puerisque primus.
+
+Vixere fortes ante Agamemnona 25
+Multi; sed omnes inlacrimabiles
+ Urgentur ignotique longa
+ Nocte, carent quia vate sacro.
+
+Paullum sepultae distat inertiae
+Celata virtus. Non ego te meis 30
+ Chartis inornatum silebo,
+ Totve tuos patiar labores
+
+Impune, Lolli, carpere lividas
+Obliviones. Est animus tibi
+ Rerumque prudens et secundis 35
+ Temporibus dubiisque rectus,
+
+Vindex avarae fraudis et abstinens
+Ducentis ad se cuncta pecuniae,
+ Consulque non unius anni,
+ Sed quotiens bonus atque fidus 40
+
+Iudex honestum praetulit utili,
+Reiecit alto dona nocentium
+ Voltu, per obstantis catervas
+ Explicuit sua victor arma.
+
+Non possidentem multa vocaveris 45
+Recte beatum; rectius occupat
+ Nomen beati, qui deorum
+ Muneribus sapienter uti
+
+Duramque callet pauperiem pati
+Peiusque leto flagitium timet, 50
+ Non ille pro caris amicis
+ Aut patria timidus perire.
+
+
+
+
+X.
+
+O crudelis adhuc et Veneris muneribus potens,
+Insperata tuae cum veniet pluma superbiae
+Et, quae nunc umeris involitant, deciderint comae,
+Nunc et qui color est puniceae flore prior rosae
+Mutatus Ligurinum in faciem verterit hispidam, 5
+Dices 'Heu,' quotiens te speculo videris alterum,
+'Quae mens est hodie, cur eadem non puero fuit,
+Vel cur his animis incolumes non redeunt genae?'
+
+
+
+
+XI.
+
+Est mihi nonum superantis annum
+Plenus Albani cadus; est in horto,
+Phylli, nectendis apium coronis;
+ Est hederae vis
+
+Multa, qua crinis religata fulges; 5
+Ridet argento domus; ara castis
+Vincta verbenis avet immolato
+ Spargier agno;
+
+Cuncta festinat manus, huc et illuc
+Cursitant mixtae pueris puellae; 10
+Sordidum flammae trepidant rotantes
+ Vertice fumum.
+
+Ut tamen noris quibus advoceris
+Gaudiis, Idus tibi sunt agendae,
+Qui dies mensem Veneris marinae 15
+ Findit Aprilem,
+
+Iure sollemnis mihi sanctiorque
+Paene natali proprio, quod ex hac
+Luce Maecenas meus adfluentis
+ Ordinat annos. 20
+
+Telephum, quem tu petis, occupavit
+Non tuae sortis iuvenem puella
+Dives et lasciva, tenetque grata
+ Compede vinctum.
+
+Terret ambustus Phaethon avaras 25
+Spes, et exemplum grave praebet ales
+Pegasus terrenum equitem gravatus
+ Bellerophonten,
+
+Semper ut te digna sequare et ultra
+Quam licet sperare nefas putando 30
+Disparem vites. Age iam, meorum
+ Finis amorum,
+
+(Non enim posthac alia calebo
+Femina) condisce modos, amanda
+Voce quos reddas: minuentur atrae 35
+ Carmine curae.
+
+
+
+
+XII.
+
+Iam veris comites, quae mare temperant,
+Impellunt animae lintea Thraciae;
+Iam nec prata rigent nec fluvii strepunt
+ Hiberna nive turgidi.
+
+Nidum ponit, Ityn flebiliter gemens, 5
+Infelix avis et Cecropiae domus
+Aeternum opprobrium, quod male barbaras
+ Regumst ulta libidines.
+
+Dicunt in tenero gramine pinguium
+Custodes ovium carmina fistula 10
+Delectantque deum cui pecus et nigri
+ Colles Arcadiae placent.
+
+Adduxere sitim tempora, Vergili;
+Sed pressum Calibus ducere Liberum
+Si gestis, iuvenum nobilium cliens, 15
+ Nardo vina mereberis.
+
+Nardi parvus onyx eliciet cadum,
+Qui nunc Sulpiciis accubat horreis,
+Spes donare novas largus amaraque
+ Curarum eluere efficax. 20
+
+Ad quae si properas gaudia, cum tua
+Velox merce veni: non ego te meis
+Immunem meditor tinguere poculis,
+ Plena dives ut in domo.
+
+Verum pone moras et studium lucri, 25
+Nigrorumque memor, dum licet, ignium
+Misce stultitiam consiliis brevem:
+ Dulcest desipere in loco.
+
+
+
+
+XIII.
+
+Audivere, Lyce, di mea vota, di
+Audivere, Lyce: fis anus, et tamen
+ Vis formosa videri,
+ Ludisque et bibis impudens
+
+Et cantu tremulo pota Cupidinem 5
+Lentum sollicitas. Ille virentis et
+ Doctae psallere Chiae
+ Pulchris excubat in genis.
+
+Importunus enim transvolat aridas
+Quercus et refugit te, quia luridi 10
+ Dentes te, quia rugae
+ Turpant et capitis nives.
+
+Nec Coae referunt iam tibi purpurae
+Nec cari lapides tempora, quae semel
+ Notis condita fastis 15
+ Inclusit volucris dies.
+
+Quo fugit venus, heu, quove color? decens
+Quo motus? Quid habes illius, illius,
+ Quae spirabat amores,
+ Quae me surpuerat mihi, 20
+
+Felix post Cinaram notaque et artium
+Gratarum facies? Sed Cinarae brevis
+ Annos fata dederunt,
+ Servatura diu parem
+
+Cornicis vetulae temporibus Lycen, 25
+Possent ut iuvenes visere fervidi
+ Multo non sine risu
+ Dilapsam in cineres facem.
+
+
+
+
+XIV.
+
+Quae cura patrum quaeve Quiritium
+Plenis honorum muneribus tuas,
+ Auguste, virtutes in aevum
+ Per titulos memoresque fastos
+
+Aeternet, o qua sol habitabilis 5
+Inlustrat oras, maxime principum?
+ Quem legis expertes Latinae
+ Vindelici didicere nuper
+
+Quid marte posses. Milite nam tuo
+Drusus Genaunos, implacidum genus, 10
+ Breunosque velocis et arcis
+ Alpibus impositas tremendis
+
+Deiecit acer plus vice simplici;
+Maior Neronum mox grave proelium
+Commisit immanisque Raetos 15
+ Auspiciis pepulit secundis,
+
+Spectandus in certamine Martio,
+Devota morti pectora liberae
+ Quantis fatigaret ruinis,
+ Indomitas prope qualis undas 20
+
+Exercet Auster, Pleiadum choro
+Scindente nubis, impiger hostium
+ Vexare turmas et frementem
+ Mittere equum medios per ignis.
+
+Sic tauriformis volvitur Aufidus, 25
+Qui regna Dauni praefluit Apuli,
+ Cum saevit horrendamque cultis
+ Diluviem meditatur agris,
+
+Ut barbarorum Claudius agmina
+Ferrata vasto diruit impetu 30
+ Primosque et extremos metendo
+ Stravit humum sine clade victor,
+
+Te copias, te consilium et tuos
+Praebente divos. Nam tibi, quo die
+ Portus Alexandrea supplex 35
+ Et vacuam patefecit aulam,
+
+Fortuna lustro prospera tertio
+Belli secundos reddidit exitus,
+ Laudemque et optatum peractis
+ Imperiis decus adrogavit. 40
+
+Te Cantaber non ante domabilis
+Medusque et Indus, te profugus Scythes
+ Miratur, o tutela praesens
+ Italiae dominaeque Romae.
+
+Te fontium qui celat origines 45
+Nilusque et Hister, te rapidus Tigris,
+ Te beluosus qui remotis
+ Obstrepit Oceanus Britannis,
+
+Te non paventis funera Galliae
+Duraeque tellus audit Hiberiae, 50
+ Te caede gaudentes Sygambri
+ Compositis venerantur armis.
+
+
+
+
+XV.
+
+Phoebus volentem proelia me loqui
+Victas et urbis increpuit lyra,
+ Ne parva Tyrrhenum per aequor
+ Vela darem. Tua, Caesar, aetas
+
+Fruges et agris rettulit uberes 5
+Et signa nostro restituit Iovi
+ Derepta Parthorum superbis
+ Postibus et vacuum duellis
+
+Ianum Quirini clausit et ordinem
+Rectum evaganti frena licentiae 10
+ Iniecit emovitque culpas
+ Et veteres revocavit artis,
+
+Per quas Latinum nomen et Italae
+Crevere vires famaque et imperi
+ Porrecta maiestas ad ortus 15
+ Solis ab Hesperio cubili.
+
+Custode rerum Caesare non furor
+Civilis aut vis exiget otium,
+ Non ira, quae procudit ensis
+ Et miseras inimicat urbis. 20
+
+Non qui profundum Danuvium bibunt
+Edicta rumpent Iulia, non Getae,
+ Non Seres infidive Persae,
+ Non Tanain prope flumen orti.
+
+Nosque et profestis lucibus et sacris 25
+Inter iocosi munera Liberi
+ Cum prole matronisque nostris,
+ Rite deos prius adprecati,
+
+Virtute functos more patrum duces
+Lydis remixto carmine tibiis 30
+ Troiamque et Anchisen et almae
+ Progeniem Veneris canemus.
+
+
+
+
+CARMEN
+
+SAECULARE.
+
+
+
+
+Phoebe silvarumque potens Diana,
+Lucidum caeli decus, o colendi
+Semper et culti, date quae precamur
+ Tempore sacro,
+
+Quo Sibyllini monuere versus 5
+Virgines lectas puerosque castos
+Dis quibus septem placuere colles
+ Dicere carmen.
+
+Alme Sol, curru nitido diem qui
+Promis et celas aliusque et idem 10
+Nasceris, possis nihil urbe Roma
+ Visere maius!
+
+Rite maturos aperire partus
+Lenis, Ilithyia, tuere matres,
+Sive tu Lucina probas vocari 15
+ Seu Genitalis:
+
+Diva, producas subolem patrumque
+Prosperes decreta super iugandis
+Feminis prolisque novae feraci
+ Lege marita, 20
+
+Certus undenos deciens per annos
+Orbis ut cantus referatque ludos
+Ter die claro totiensque grata
+ Nocte frequentis.
+
+Vosque veraces cecinisse, Parcae, 25
+Quod semel dictumst stabilisque rerum
+Terminus servet, bona iam peractis
+ Iungite fata.
+
+Fertilis frugum pecorisque tellus
+Spicea donet Cererem corona; 30
+Nutriant fetus et aquae salubres
+ Et Iovis aurae.
+
+Condito mitis placidusque telo
+Supplices audi pueros, Apollo;
+Siderum regina bicornis, audi, 35
+ Luna, puellas:
+
+Roma si vestrumst opus, Iliaeque
+Litus Etruscum tenuere turmae,
+Iussa pars mutare Laris et urbem
+ Sospite cursu, 40
+
+Cui per ardentem sine fraude Troiam
+Castus Aeneas patriae superstes
+Liberum munivit iter, daturus
+ Plura relictis:
+
+Di, probos mores docili iuventae, 45
+Di, senectuti placidae quietem,
+Romulae genti date remque prolemque
+ Et decus omne.
+
+Quaeque vos bobus veneratur albis
+Clarus Anchisae Venerisque sanguis, 50
+Impetret, bellante prior, iacentem
+ Lenis in hostem.
+
+Iam mari terraque manus potentis
+Medus Albanasque timet securis,
+Iam Scythae responsa petunt superbi 55
+ Nuper, et Indi.
+
+Iam Fides et Pax et Honor Pudorque
+Priscus et neglecta redire Virtus
+Audet, adparetque beata pleno
+ Copia cornu. 60
+
+Augur et fulgente decorus arcu
+Phoebus acceptusque novem Camenis,
+Qui salutari levat arte fessos
+ Corporis artus,
+
+Si Palatinas videt aequus aras, 65
+Remque Romanam Latiumque felix
+Alterum in lustrum meliusque semper
+ Prorogat aevum.
+
+Quaeque Aventinum tenet Algidumque,
+Quindecim Diana preces virorum 70
+Curat et votis puerorum amicas
+ Adplicat auris.
+
+Haec Iovem sentire deosque cunctos
+Spem bonam certamque domum reporto,
+Doctus et Phoebi chorus et Dianae 75
+ Dicere laudes.
+
+
+
+
+EPODON
+
+LIBER.
+
+
+
+
+I.
+
+Ibis Liburnis inter alta navium,
+ Amice, propugnacula,
+Paratus omne Caesaris periculum
+ Subire, Maecenas, tuo.
+Quid nos, quibus te vita si superstite 5
+ Iucunda, si contra, gravis?
+Utrumne iussi persequemur otium
+ Non dulce, ni tecum simul,
+An hunc laborem mente laturi, decet
+ Qua ferre non mollis viros? 10
+Feremus, et te vel per Alpium iuga
+ Inhospitalem et Caucasum
+Vel Occidentis usque ad ultimum sinum
+ Forti sequemur pectore.
+Roges tuum labore quid iuvem meo, 15
+ Imbellis ac firmus parum?
+Comes minore sum futurus in metu,
+ Qui maior absentis habet:
+Ut adsidens implumibus pullis avis
+ Serpentium adlapsus timet 20
+Magis relictis, non, ut adsit, auxili
+ Latura plus praesentibus.
+Libenter hoc et omne militabitur
+ Bellum in tuae spem gratiae,
+Non ut iuvencis inligata pluribus 25
+ Aratra nitantur meis
+Pecusve Calabris ante sidus fervidum
+ Lucana mutet pascuis,
+Nec ut superni villa candens Tusculi
+ Circaea tangat moenia. 30
+Satis superque me benignitas tua
+ Ditavit: haud paravero,
+Quod aut avarus ut Chremes terra premam,
+ Discinctus aut perdam nepos.
+
+
+
+
+II.
+
+'Beatus ille qui procul negotiis,
+ Ut prisca gens mortalium,
+Paterna rura bobus exercet suis,
+ Solutus omni faenore,
+Neque excitatur classico miles truci, 5
+ Neque horret iratum mare,
+Forumque vitat et superba civium
+ Potentiorum limina.
+Ergo aut adulta vitium propagine
+ Altas maritat populos, 10
+Aut in reducta valle mugientium
+ Prospectat errantis greges,
+Inutilisve falce ramos amputans
+ Feliciores inserit,
+Aut pressa puris mella condit amphoris, 15
+ Aut tondet infirmas ovis;
+Vel, cum decorum mitibus pomis caput
+ Autumnus agris extulit,
+Ut gaudet insitiva decerpens pira
+ Certantem et uvam purpurae, 20
+Qua muneretur te, Priape, et te, pater
+ Silvane, tutor finium.
+Libet iacere modo sub antiqua ilice,
+ Modo in tenaci gramine.
+Labuntur altis interim ripis aquae, 25
+ Queruntur in silvis aves,
+Fontesque lymphis obstrepunt manantibus,
+ Somnos quod invitet levis.
+At cum tonantis annus hibernus Iovis
+ Imbris nivisque comparat, 30
+Aut trudit acris hinc et hinc multa cane
+ Apros in obstantis plagas,
+Aut amite levi rara tendit retia,
+ Turdis edacibus dolos,
+Pavidumque leporem et advenam laqueo gruem 35
+ Iucunda captat praemia.
+Quis non malarum, quas amor curas habet,
+ Haec inter obliviscitur?
+Quod si pudica mulier in partem iuvet
+ Domum atque dulcis liberos, 40
+Sabina qualis aut perusta solibus
+ Pernicis uxor Apuli,
+Sacrum vetustis exstruat lignis focum
+ Lassi sub adventum viri,
+Claudensque textis cratibus laetum pecus 45
+ Distenta siccet ubera,
+Et horna dulci vina promens dolio
+ Dapes inemptas adparet:
+Non me Lucrina iuverint conchylia
+ Magisve rhombus aut scari, 50
+Si quos Eois intonata fluctibus
+ Hiems ad hoc vertat mare;
+Non Afra avis descendat in ventrem meum,
+ Non attagen Ionicus
+Iucundior, quam lecta de pinguissimis 55
+ Oliva ramis arborum
+Aut herba lapathi prata amantis et gravi
+ Malvae salubres corpori,
+Vel agna festis caesa Terminalibus
+ Vel haedus ereptus lupo. 60
+Has inter epulas ut iuvat pastas ovis
+ Videre properantis domum,
+Videre fessos vomerem inversum boves
+ Collo trahentis languido,
+Positosque vernas, ditis examen domus, 65
+ Circum renidentis Laris.'
+Haec ubi locutus faenerator Alfius,
+ Iam iam futurus rusticus,
+Omnem redegit Idibus pecuniam,
+ Quaerit Kalendis ponere. 70
+
+
+
+
+III.
+
+Parentis olim si quis impia manu
+ Senile guttur fregerit,
+Edit cicutis allium nocentius.
+ O dura messorum ilia!
+Quid hoc veneni saevit in praecordiis? 5
+ Num viperinus his cruor
+Incoctus herbis me fefellit? an malas
+ Canidia tractavit dapes?
+Ut Argonautas praeter omnis candidum
+ Medea miratast ducem, 10
+Ignota tauris inligaturum iuga
+ Perunxit hoc Iasonem;
+Hoc delibutis ulta donis paelicem,
+ Serpente fugit alite.
+Nec tantus umquam siderum insedit vapor 15
+ Siticulosae Apuliae,
+Nec munus umeris efficacis Herculis
+ Inarsit aestuosius.
+At si quid umquam tale concupiveris,
+ Iocose Maecenas, precor 20
+Manum puella savio opponat tuo,
+ Extrema et in sponda cubet.
+
+
+
+
+IV.
+
+Lupis et agnis quanta sortito obtigit
+ Tecum mihi discordiast,
+Hibericis peruste funibus latus
+ Et crura dura compede.
+Licet superbus ambules pecunia, 5
+ Fortuna non mutat genus.
+Videsne, Sacram metiente te viam
+ Cum bis trium ulnarum toga,
+Ut ora vertat huc et huc euntium
+ Liberrima indignatio? 10
+'Sectus flagellis hic triumviralibus
+ Praeconis ad fastidium
+Arat Falerni mille fundi iugera,
+ Et Appiam mannis terit,
+Sedilibusque magnus in primis eques 15
+ Othone contempto sedet.
+Quid attinet tot ora navium gravi
+ Rostrata duci pondere
+Contra latrones atque servilem manum,
+ Hoc, hoc tribuno militum?' 20
+
+
+
+
+V.
+
+'At, o deorum quidquid in caelo regit
+ Terras et humanum genus,
+Quid iste fert tumultus et quid omnium
+ Voltus in unum me truces?
+Per liberos te, si vocata partubus 5
+ Lucina veris adfuit,
+Per hoc inane purpurae decus precor,
+ Per improbaturum haec Iovem,
+Quid ut noverca me intueris aut uti
+ Petita ferro belua?' 10
+Ut haec trementi questus ore constitit
+ Insignibus raptis puer,
+Impube corpus, quale posset impia
+ Mollire Thracum pectora;
+Canidia, brevibus implicata viperis 15
+ Crinis et incomptum caput,
+Iubet sepulcris caprificos erutas,
+ Iubet cupressus funebris
+Et uncta turpis ova ranae sanguine
+ Plumamque nocturnae strigis 20
+Herbasque quas Iolcos atque Hiberia
+ Mittit venenorum ferax,
+Et ossa ab ore rapta ieiunae canis
+ Flammis aduri Colchicis.
+At expedita Sagana, per totam domum 25
+ Spargens Avernalis aquas,
+Horret capillis ut marinus asperis
+ Echinus ant currens aper.
+Abacta nulla Veia conscientia
+ Ligonibus duris humum 30
+Exhauriebat, ingemens laboribus,
+ Quo posset infossus puer
+Longo die bis terque mutatae dapis
+ Inemori spectaculo,
+Cum promineret ore, quantum exstant aqua 35
+ Suspensa mento corpora:
+Exsecta uti medulla et aridum iecur
+ Amoris esset poculum,
+Interminato cum semel fixae cibo
+ Intabuissent pupulae. 40
+Non defuisse masculae libidinis
+ Ariminensem Foliam
+Et otiosa credidit Neapolis
+ Et omne vicinum oppidum,
+Quae sidera excantata voce Thessala 45
+ Lunamque caelo deripit.
+Hic inresectum saeva dente livido
+ Canidia rodens pollicem,
+Quid dixit aut quid tacuit? 'O rebus meis
+ Non infideles arbitrae, 50
+Nox et Diana, quae silentium regis,
+ Arcana cum fiunt sacra,
+Nunc nunc adeste, nunc in hostilis domos
+ Iram atque numen vertite.
+Formidolosis dum latent silvis ferae 55
+ Dulci sopore languidae,
+Senem, quod omnes rideant, adulterum
+ Latrent Suburanae canes,
+Nardo perunctum, quale non perfectius
+ Meae laborarint manus. 60
+Quid accidit? Cur dira barbarae minus
+ Venena Medeae valent,
+Quibus superbam fugit ulta paelicem,
+ Magni Creontis filiam,
+Cum palla, tabo munus imbutum, novam 65
+ Incendio nuptam abstulit?
+Atqui nec herba nec latens in asperis
+ Radix fefellit me locis.
+Indormit unctis omnium cubilibus
+ Oblivione paelicum. 70
+A, a, solutus ambulat veneficae
+ Scientioris carmine!
+Non usitatis, Vare, potionibus,
+ O multa fleturum caput,
+Ad me recurres, nec vocata mens tua 75
+ Marsis redibit vocibus.
+Maius parabo, maius infundam tibi
+ Fastidienti poculum,
+Priusque caelum sidet inferius mari
+ Tellure porrecta super, 80
+Quam non amore sic meo flagres uti
+ Bitumen atris ignibus.'
+Sub haec puer iam non, ut ante, mollibus,
+ Lenire verbis impias,
+Sed dubius unde rumperet silentium, 85
+ Misit Thyesteas preces:
+'Venena magnum fas nefasque non valent
+ Convertere humanam vicem.
+Diris agam vos; dira detestatio
+ Nulla expiatur victima. 90
+Quin, ubi perire iussus exspiravero,
+ Nocturnus occurram Furor,
+Petamque voltus umbra curvis unguibus,
+ Quae vis deorumst Manium,
+Et inquietis adsidens praecordiis 95
+ Pavore somnos auferam.
+Vos turba vicatim hinc et hinc saxis petens
+ Contundet obscenas anus;
+Post insepulta membra different lupi
+ Et Esquilinae alites, 100
+Neque hoc parentes, heu mihi superstites,
+ Effugerit spectaculum.'
+
+
+
+
+VI.
+
+Quid immerentis hospites vexas, canis
+ Ignavus adversum lupos?
+Quin huc inanis, si potes, vertis minas,
+ Et me remorsurum petis?
+Nam qualis aut Molossus aut fulvus Lacon, 5
+ Amica vis pastoribus,
+Agam per altas aure sublata nivis,
+ Quaecumque praecedet fera;
+Tu, cum timenda voce complesti nemus,
+ Proiectum odoraris cibum. 10
+Cave, cave: namque in malos asperrimus
+ Parata tollo cornua,
+Qualis Lycambae spretus infido gener,
+ Aut acer hostis Bupalo.
+An, si quis atro dente me petiverit, 15
+ Inultus ut flebo puer?
+
+
+
+
+VII.
+
+Quo, quo scelesti ruitis? aut cur dexteris
+ Aptantur enses conditi?
+Parumne campis atque Neptuno super
+ Fusumst Latini sanguinis,
+Non ut superbas invidae Carthaginis 5
+ Romanus arcis ureret,
+Intactus aut Britannus ut descenderet
+ Sacra catenatus via,
+Sed ut secundum vota Parthorum sua
+ Urbs haec periret dextera? 10
+Neque hic lupis mos nec fuit leonibus
+ Umquam nisi in dispar feris.
+Furorne caecus an rapit vis acrior
+ An culpa? Responsum date!
+Tacent, et albus ora pallor inficit, 15
+ Mentesque perculsae stupent.
+Sic est: acerba fata Romanos agunt
+ Scelusque fraternae necis,
+Ut immerentis fluxit in terram Remi
+ Sacer nepotibus cruor. 20
+
+
+
+
+IX.
+
+Quando repostum Caecubum ad festas dapes,
+ Victore laetus Caesare,
+Tecum sub alta--sic Iovi gratum--domo,
+ Beate Maecenas, bibam,
+Sonante mixtum tibiis carmen lyra, 5
+ Hac Dorium, illis barbarum?
+Ut nuper, actus cum freto Neptunius
+ Dux fugit ustis navibus,
+Minatus Urbi vincla, quae detraxerat
+ Servis amicus perfidis. 10
+Romanus eheu--posteri negabitis--
+ Emancipatus feminae
+Fert vallum et arma miles et spadonibus
+ Servire rugosis potest,
+Interque signa turpe militaria 15
+ Sol adspicit conopium.
+Ad hunc frementis verterunt bis mille equos
+ Galli, canentes Caesarem,
+Hostiliumque navium portu latent
+ Puppes sinistrorsum citae. 20
+Io Triumphe, tu moraris aureos
+ Currus et intactas boves?
+Io Triumphe, nec Iugurthino parem
+ Bello reportasti ducem,
+Neque Africanum, cui super Carthaginem 25
+ Virtus sepulcrum condidit.
+Terra marique victus hostis punico
+ Lugubre mutavit sagum.
+Aut ille centum nobilem Cretam urbibus,
+ Ventis iturus non suis, 30
+Exercitatas aut petit Syrtis Noto,
+ Aut fertur incerto mari.
+Capaciores adfer huc, puer, scyphos
+ Et Chia vina aut Lesbia,
+Vel quod fluentem nauseam coerceat 35
+ Metire nobis Caecubum.
+Curam metumque Caesaris rerum iuvat
+ Dulci Lyaeo solvere.
+
+
+
+
+X.
+
+Mala soluta navis exit alite,
+ Ferens olentem Mevium:
+Ut horridis utrumque verberes latus,
+ Auster, memento fluctibus.
+Niger rudentis Eurus inverso mari 5
+ Fractosque remos differat;
+Insurgat Aquilo, quantus altis montibus
+ Frangit trementis ilices;
+Nec sidus atra nocte amicum adpareat,
+ Qua tristis Orion cadit; 10
+Quietiore nec feratur aequore,
+ Quam Graia victorum manus,
+Cum Pallas usto vertit iram ab Ilio
+ In impiam Aiacis ratem.
+O quantus instat navitis sudor tuis 15
+ Tibique pallor luteus
+Et illa non virilis eiulatio
+ Preces et aversum ad Iovem,
+Ionius udo cum remugiens sinus
+ Noto carinam ruperit. 20
+Opima quod si praeda curvo litore
+ Porrecta mergos iuverit,
+Libidinosus immolabitur caper
+ Et agna Tempestatibus.
+
+
+
+
+XIII.
+
+Horrida tempestas caelum contraxit, et imbres
+ Nivesque deducunt Iovem; nunc mare, nunc siluae
+Threicio Aquilone sonant. Rapiamus, amice,
+ Occasionem de die, dumque virent genua
+Et decet, obducta solvatur fronte senectus. 5
+ Tu vina Torquato move consule pressa meo.
+Cetera mitte loqui: deus haec fortasse benigna
+ Reducet in sedem vice. Nunc et Achaemenio
+Perfundi nardo iuvat et fide Cyllenea
+ Levare diris pectora sollicitudinibus, 10
+Nobilis ut grandi cecinit Centaurus alumno:
+ 'Invicte, mortalis dea nate puer Thetide,
+Te manet Assaraci tellus, quam frigida parvi
+ Findunt Scamandri flumina lubricus et Simois,
+Unde tibi reditum certo subtemine Parcae 15
+ Rupere, nec mater domum caerula te revehet.
+Illic omne malum vino cantuque levato,
+ Deformis aegrimoniae dulcibus adloquiis.'
+
+
+
+
+XIV.
+
+Mollis inertia cur tantam diffuderit imis
+ Oblivionem sensibus,
+Pocula Lethaeos ut si ducentia somnos
+ Arente fauce traxerim,
+Candide Maecenas, occidis saepe rogando: 5
+ Deus, deus nam me vetat
+Inceptos, olim promissum carmen, iambos
+ Ad umbilicum adducere.
+Non aliter Samio dicunt arsisse Bathyllo
+ Anacreonta Teium, 10
+Qui persaepe cava testudine flevit amorem
+ Non elaboratum ad pedem.
+Ureris ipse miser: quod si non pulchrior ignis
+ Accendit obsessam Ilion,
+Gaude sorte tua; me libertina nec uno 15
+ Contenta Phryne macerat.
+
+
+
+
+XV.
+
+Nox erat et caelo fulgebat Luna sereno
+ Inter minora sidera,
+Cum tu, magnorum numen laesura deorum,
+ In verba iurabas mea,
+Artius atque hedera procera adstringitur ilex, 5
+ Lentis adhaerens bracchiis,
+Dum pecori lupus et nautis infestus Orion
+ Turbaret hibernum mare,
+Intonsosque agitaret Apollinis aura capillos,
+ Fore hunc amorem mutuum. 10
+O dolitura mea multum virtute Neaera!
+ Nam si quid in Flacco virist,
+Non feret adsiduas potiori te dare noctis,
+ Et quaeret iratus parem:
+Nec semel offensi cedet constantia formae, 15
+ Si certus intrarit dolor.
+Et tu, quicumque's felicior atque meo nunc
+ Superbus incedis malo,
+Sis pecore et multa dives tellure licebit
+ Tibique Pactolus fluat, 20
+Nec te Pythagorae fallant arcana renati,
+ Formaque vincas Nirea,
+Eheu, translatos alio maerebis amores;
+ Ast ego vicissim risero.
+
+
+
+
+XVI.
+
+Altera iam teritur bellis civilibus aetas,
+ Suis et ipsa Roma viribus ruit.
+Quam neque finitimi valuerunt perdere Marsi
+ Minacis aut Etrusca Porsenae manus
+Aemula nec virtus Capuae nec Spartacus acer 5
+ Novisque rebus infidelis Allobrox,
+Nec fera caerulea domuit Germania pube
+ Parentibusque abominatus Hannibal,
+Impia perdemus devoti sanguinis aetas,
+ Ferisque rursus occupabitur solum. 10
+Barbarus heu cineres insistet victor et urbem
+ Eques sonante verberabit ungula,
+Quaeque carent ventis et solibus ossa Quirini,
+ Nefas videre! dissipabit insolens.
+Forte, quid expediat, communiter aut melior pars 15
+ Malis carere quaeritis laboribus.
+Nulla sit hac potior sententia: Phocaeorum
+ Velut profugit exsecrata civitas
+Agros atque Laris patrios habitandaque fana
+ Apris reliquit et rapacibus lupis, 20
+Ire, pedes quocumque ferent, quocumque per undas
+ Notus vocabit aut protervus Africus.
+Sic placet? an melius quis habet suadere? Secunda
+ Ratem occupare quid moramur alite?
+Sed iuremus in haec: 'Simul imis saxa renarint 25
+ Vadis levata, ne redire sit nefas,
+Neu conversa domum pigeat dare lintea, quando
+ Padus Matina laverit cacumina,
+In mare seu celsus procurrerit Appenninus,
+ Novaque monstra iunxerit libidine 30
+Mirus amor, iuvet ut tigris subsidere cervis,
+ Adulteretur et columba miluo,
+Credula nec ravos timeant armenta leones,
+ Ametque salsa levis hircus aequora.'
+Haec et quae poterunt reditus abscindere dulcis 35
+ Eamus omnis exsecrata civitas,
+Aut pars indocili melior grege; mollis et exspes
+ Inominata perprimat cubilia.
+Vos, quibus est virtus, muliebrem tollite luctum,
+ Etrusca praeter et volate litora. 40
+Nos manet Oceanus circumvagus; arva beata
+ Petamus, arva divites et insulas,
+Reddit ubi cererem tellus inarata quotannis
+ Et imputata floret usque vinea,
+Germinat et numquam fallentis termes olivae, 45
+ Suamque pulla ficus ornat arborem,
+Mella cava manant ex ilice, montibus altis
+ Levis crepante lympha desilit pede.
+Illic iniussae veniunt ad mulctra capellae,
+ Refertque tenta grex amicus ubera, 50
+Nec vespertinus circumgemit ursus ovile,
+ Nec intumescit alta viperis humus.
+Pluraque felices mirabimur, ut neque largis
+ Aquosus Eurus arva radat imbribus,
+Pinguia nec siccis urantur semina glaebis, 55
+ Utrumque rege temperante caelitum.
+Non huc Argoo contendit remige pinus,
+ Neque impudica Colchis intulit pedem;
+Non huc Sidonii torserunt cornua nautae,
+ Laboriosa nec cohors Ulixei. 60
+Nulla nocent pecori contagia, nullius astri
+ Gregem aestuosa torret impotentia.
+Iuppiter illa piae secrevit litora genti,
+ Ut inquinavit aere tempus aureum;
+Aere, dehinc ferro duravit saecula, quorum 65
+ Piis secunda vate me datur fuga.
+
+
+
+
+XVII.
+
+'Iam iam efficaci do manus scientiae,
+Supplex et oro regna per Proserpinae,
+Per et Dianae non movenda numina,
+Per atque libros carminum valentium
+Refixa caelo devocare sidera, 5
+Canidia, parce vocibus tandem sacris
+Citumque retro solve, solve turbinem!
+Movit nepotem Telephus Nereium,
+In quem superbus ordinarat agmina
+Mysorum et in quem tela acuta torserat. 10
+Unxere matres Iliae addictum feris
+Alitibus atque canibus homicidam Hectorem,
+Postquam relictis moenibus rex procidit
+Heu pervicacis ad pedes Achillei.
+Saetosa duris exuere pellibus 15
+Laboriosi remiges Ulixei
+Volente Circa membra; tunc mens et sonus
+Relapsus atque notus in voltus honor.
+Dedi satis superque poenarum tibi,
+Amata nautis multum et institoribus. 20
+Fugit iuventas et verecundus color
+Reliquit ossa pelle amicta lurida,
+Tuis capillus albus est odoribus;
+Nullum ab labore me reclinat otium;
+Urget diem nox et dies noctem, nequest 25
+Levare tenta spiritu praecordia.
+Ergo negatum vincor ut credam miser,
+Sabella pectus increpare carmina
+Caputque Marsa dissilire nenia.
+Quid amplius vis? O mare et terra, ardeo, 30
+Quantum neque atro delibutus Hercules
+Nessi cruore, nec Sicana fervida
+Virens in Aetna flamma; tu, donec cinis
+Iniuriosis aridus ventis ferar,
+Cales venenis officina Colchicis. 35
+Quae finis aut quod me manet stipendium?
+Effare; iussas cum fide poenas luam,
+Paratus expiare, seu poposceris
+Centum iuvencos, sive mendaci lyra
+Voles sonari: 'Tu pudica, tu proba 40
+Perambulabis astra sidus aureum.'
+Infamis Helenae Castor offensus vicem
+Fraterque magni Castoris, victi prece,
+Adempta vati reddidere lumina:
+Et tu--potes nam--solve me dementia, 45
+O nec paternis obsoleta sordibus,
+Nec in sepulcris pauperum prudens anus
+Novendialis dissipare pulveres.
+Tibi hospitale pectus et purae manus
+Tuusque venter Pactumeius, et tuo 50
+Cruore rubros obstetrix pannos lavit,
+Utcumque fortis exsilis puerpera.'
+'Quid obseratis auribus fundis preces?
+Non saxa nudis surdiora navitis
+Neptunus alto tundit hibernus salo.
+Inultus ut tu riseris Cotyttia
+Volgata, sacrum liberi Cupidinis,
+Et Esquilini pontifex venefici
+Impune ut urbem nomine impleris meo?
+Quid proderit ditasse Paelignas anus, 60
+Velociusve miscuisse toxicum?
+Sed tardiora fata te votis manent;
+Ingrata misero vita ducendast in hoc,
+Novis ut usque suppetas laboribus.
+Optat quietem Pelopis infidi pater, 65
+Egens benignae Tantalus semper dapis,
+Optat Prometheus obligatus aliti,
+Optat supremo collocare Sisyphus
+In monte saxum; sed vetant leges Iovis.
+Voles modo altis desilire turribus, 70
+Modo ense pectus Norico recludere,
+Frustraque vincla gutturi nectes tuo,
+Fastidiosa tristis aegrimonia.
+Vectabor umeris tunc ego inimicis eques,
+Meaeque terra cedet insolentiae. 75
+An quae movere cereas imagines,
+Ut ipse nosti curiosus, et polo
+Deripere Lunam vocibus possim meis,
+Possim crematos excitare mortuos
+Desiderique temperare pocula, 80
+Plorem artis in te nil agentis exitus?'
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Odes and Epodes, by Horace
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK ODES AND EPODES ***
+
+***** This file should be named 9646.txt or 9646.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+ https://www.gutenberg.org/9/6/4/9646/
+
+Produced by Stan Goodman, Thomas Berger and the Online
+Distributed Proofreading Team.
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties. Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research. They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement. See
+paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works. See paragraph 1.E below.
+
+1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States. If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed. Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work. You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change. If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges. If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form. However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+ the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+ you already use to calculate your applicable taxes. The fee is
+ owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+ has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+ Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments
+ must be paid within 60 days following each date on which you
+ prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+ returns. Royalty payments should be clearly marked as such and
+ sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+ address specified in Section 4, "Information about donations to
+ the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+ you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+ does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+ License. You must require such a user to return or
+ destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+ and discontinue all use of and all access to other copies of
+ Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+ money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+ electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+ of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+ distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from. If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation. The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund. If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations. Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+ Dr. Gregory B. Newby
+ Chief Executive and Director
+ gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment. Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements. We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance. To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+ https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/9646.zip b/9646.zip
new file mode 100644
index 0000000..4509978
--- /dev/null
+++ b/9646.zip
Binary files differ
diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt
new file mode 100644
index 0000000..6312041
--- /dev/null
+++ b/LICENSE.txt
@@ -0,0 +1,11 @@
+This eBook, including all associated images, markup, improvements,
+metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be
+in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES.
+
+Procedures for determining public domain status are described in
+the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org.
+
+No investigation has been made concerning possible copyrights in
+jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize
+this eBook outside of the United States should confirm copyright
+status under the laws that apply to them.
diff --git a/README.md b/README.md
new file mode 100644
index 0000000..18aec09
--- /dev/null
+++ b/README.md
@@ -0,0 +1,2 @@
+Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for
+eBook #9646 (https://www.gutenberg.org/ebooks/9646)
diff --git a/old/7hode10.txt b/old/7hode10.txt
new file mode 100644
index 0000000..a5cf444
--- /dev/null
+++ b/old/7hode10.txt
@@ -0,0 +1,5354 @@
+The Project Gutenberg EBook of Odes and Epodes, by Horace
+
+Copyright laws are changing all over the world. Be sure to check the
+copyright laws for your country before downloading or redistributing
+this or any other Project Gutenberg eBook.
+
+This header should be the first thing seen when viewing this Project
+Gutenberg file. Please do not remove it. Do not change or edit the
+header without written permission.
+
+Please read the "legal small print," and other information about the
+eBook and Project Gutenberg at the bottom of this file. Included is
+important information about your specific rights and restrictions in
+how the file may be used. You can also find out about how to make a
+donation to Project Gutenberg, and how to get involved.
+
+
+**Welcome To The World of Free Plain Vanilla Electronic Texts**
+
+**eBooks Readable By Both Humans and By Computers, Since 1971**
+
+*****These eBooks Were Prepared By Thousands of Volunteers!*****
+
+
+Title: Odes and Epodes
+
+Author: Horace
+
+Release Date: January, 2006 [EBook #9646]
+[Yes, we are more than one year ahead of schedule]
+[This file was first posted on October 13, 2003]
+
+Edition: 10
+
+Language: Latin
+
+Character set encoding: ASCII
+
+*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK ODES AND EPODES ***
+
+
+
+
+Produced by Stan Goodman, Thomas Berger
+and the Online Distributed Proofreading Team.
+
+
+
+
+HORACE
+
+ODES AND EPODES
+
+
+Edited by
+
+Paul Shorey,
+
+Professor in The University Of Chicago
+
+
+Revised by
+
+Paul Shorey and Gordon J. Laing
+
+Professors in The University Of Chicago
+
+
+
+
+Q. HORATII FLACCI
+
+
+
+CARMINUM
+
+LIBER PRIMUS.
+
+
+
+
+I.
+
+Maecenas atavis edite regibus,
+O et praesidium et dulce decus meum,
+Sunt quos curriculo pulverem Olympicum
+Collegisse iuvat metaque fervidis
+Evitata rotis palmaque nobilis 5
+Terrarum dominos evehit ad deos;
+Hunc, si mobilium turba Quiritium
+Certat tergeminis tollere honoribus;
+Illum, si proprio condidit horreo,
+Quidquid de Libycis verritur areis. 10
+Gaudentem patrios findere sarculo
+Agros Attalicis condicionibus
+Numquam dimoveas, ut trabe Cypria
+Myrtoum pavidus nauta secet mare.
+Luctantem Icariis fluctibus Africum 15
+Mercator metuens otium et oppidi
+Laudat rura sui; mox reficit ratis
+Quassas, indocilis pauperiem pati.
+Est qui nec veteris pocula Massici
+Nec partem solido demere de die 20
+Spernit, nunc viridi membra sub arbuto
+Stratus nunc ad aquae lene caput sacrae.
+Multos castra iuvant et lituo tubae
+Permixtus sonitus bellaque matribus
+Detestata. Manet sub Iove frigido 25
+Venator tenerae coniugis immemor,
+Seu visast catulis cerva fidelibus,
+Seu rupit teretes Marsus aper plagas.
+Me doctarum hederae praemia frontium
+Dis miscent superis, me gelidum nemus 30
+Nympharumque leves cum Satyris chori
+Secernunt populo, si neque tibias
+Euterpe cohibet nec Polyhymnia
+Lesboum refugit tendere barbiton.
+Quod si me lyricis vatibus inseris, 35
+Sublimi feriam sidera vertice.
+
+
+
+
+II.
+
+Iam satis terris nivis atque dirae
+Grandinis misit pater et rubente
+Dextera sacras iaculatus arcis
+ Terruit urbem,
+
+Terruit gentis, grave ne rediret 5
+Saeculum Pyrrhae nova monstra questae,
+Omne cum Proteus pecus egit altos
+ Visere montis,
+
+Piscium et summa genus haesit ulmo,
+Nota quae sedes fuerat columbis, 10
+Et superiecto pavidae natarunt
+ Aequore dammae.
+
+Vidimus flavum Tiberim retortis
+Litore Etrusco violenter undis
+Ire deiectum monumenta regis 15
+ Templaque Vestae,
+
+Iliae dum se nimium querenti
+Iactat ultorem, vagus et sinistra
+Labitur ripa Iove non probante uxorius
+ amnis. 20
+
+Audiet civis acuisse ferrum,
+Quo graves Persae melius perirent,
+Audiet pugnas vitio parentum
+ Rara iuventus.
+
+Quem vocet divum populus ruentis 25
+Imperi rebus? Prece qua fatigent
+Virgines sanctae minus audientem
+ Carmina Vestam?
+
+Cui dabit partis scelus expiandi
+Iuppiter? Tandem venias precamur, 30
+Nube candentis umeros amictus,
+ Augur Apollo;
+
+Sive tu mavis, Erycina ridens,
+Quam Iocus circum volat et Cupido;
+Sive neglectum genus et nepotes 35
+ Respicis, auctor,
+
+Heu nimis longo satiate ludo,
+Quem iuvat clamor galeaeque leves
+Acer et Mauri peditis cruentum
+ Voltus in hostem; 40
+
+Sive mutata iuvenem figura
+Ales in terris imitaris almae
+Filius Maiae, patiens vocari
+ Caesaris ultor,
+
+Serus in caelum redeas, diuque 45
+Laetus intersis populo Quirini,
+Neve te nostris vitiis iniquum
+ Ocior aura
+
+Tollat; hic magnos potius triumphos,
+Hic ames dici pater atque princeps, 50
+Neu sinas Medos equitare inultos
+ Te duce, Caesar.
+
+
+
+
+III.
+
+Sic te diva potens Cypri,
+ Sic fratres Helenae, lucida sidera,
+Ventorumque regat pater
+ Obstrictis aliis praeter Iapyga,
+Navis, quae tibi creditum 5
+ Debes Vergilium finibus Atticis,
+Reddas incolumem precor
+ Et serves animae dimidium meae.
+Illi robur et aes triplex
+ Circa pectus erat, qui fragilem truci 10
+Commisit pelago ratem
+ Primus, nec timuit praecipitem Africum
+Decertantem Aquilonibus
+ Nec tristis Hyadas nec rabiem Noti,
+Quo non arbiter Hadriae 15
+ Maior, tollere seu ponere volt freta.
+Quem mortis timuit gradum,
+ Qui siccis oculis monstra natantia,
+Qui vidit mare turbidum et
+ Infamis scopulos, Acroceraunia? 20
+Nequiquam deus abscidit
+ Prudens Oceano dissociabili
+Terras, si tamen impiae
+ Non tangenda rates transiliunt vada.
+Audax omnia perpeti 25
+ Gens humana ruit per vetitum nefas.
+Audax Iapeti genus
+ Ignem fraude mala gentibus intulit.
+Post ignem aetheria domo
+ Subductum macies et nova febrium 30
+Terris incubuit cohors,
+ Semotique prius tarda necessitas
+Leti corripuit gradum.
+ Expertus vacuum Daedalus aera
+Pennis non homini datis; 35
+ Perrupit Acheronta Herculeus labor.
+Nil mortalibus arduist;
+ Caelum ipsum petimus stultitia, neque
+Per nostrum patimur scelus
+ Iracunda Iovem ponere fulmina. 40
+
+
+
+
+IV.
+
+Solvitur acris hiems grata vice veris et Favoni,
+ Trahuntque siccas machinae carinas,
+Ac neque iam stabulis gaudet pecus aut arator igni,
+ Nec prata canis albicant pruinis.
+Iam Cytherea choros ducit Venus imminente luna, 5
+ Iunctaeque Nymphis Gratiae decentes
+Alterno terram quatiunt pede, dum gravis Cyclopum
+ Volcanus ardens urit officinas.
+Nunc decet aut viridi nitidum caput impedire myrto
+ Aut flore terrae quem ferunt solutae; 10
+Nunc et in umbrosis Fauno decet immolare lucis,
+ Seu poscat agna sive malit haedo.
+Pallida mors aequo pulsat pede pauperum tabernas
+ Regumque turris. O beate Sesti,
+Vitae summa brevis spem nos vetat incohare longam. 15
+ Iam te premet nox, fabulaeque Manes,
+Et domus exilis Plutonia; quo simul mearis,
+ Nec regna vini sortiere talis
+Nec tenerum Lycidan mirabere, quo calet iuventus
+ Nunc omnis et mox virgines tepebunt. 20
+
+
+
+
+V.
+
+Quis multa gracilis te puer in rosa
+Perfusus liquidis urget odoribus
+ Grato, Pyrrha, sub antro?
+ Cui flavam religas comam,
+
+Simplex munditiis? Heu quotiens fidem 5
+Mutatosque deos flebit et aspera
+ Nigris aequora ventis
+ Emirabitur insolens,
+
+Qui nunc te fruitur credulus aurea,
+Qui semper vacuam, semper amabilem 10
+ Sperat, nescius aurae
+ Fallacis. Miseri, quibus
+
+Intentata nites. Me tabula sacer
+Votiva paries indicat uvida
+ Suspendisse potenti 15
+ Vestimenta maris deo.
+
+
+
+
+VI.
+
+Scriberis Vario fortis et hostium
+Victor Maeonii carminis alite,
+Quam rem cumque ferox navibus aut equis
+ Miles te duce gesserit.
+
+Nos, Agrippa, neque haec dicere nec gravem 5
+Pelidae stomachum cedere nescii
+Nec cursus duplicis per mare Ulixei
+ Nec saevam Pelopis domum
+
+Conamur, tenues grandia, dum pudor
+Imbellisque lyrae Musa potens vetat 10
+Laudes egregii Caesaris et tuas
+ Culpa deterere ingeni.
+
+Quis Martem tunica tectum adamantina
+Digne scripserit, aut pulvere Troico
+Nigrum Merionen, aut ope Palladis 15
+ Tydiden superis parem?
+
+Nos convivia, nos proelia virginum
+Sectis in iuvenes unguibus acrium
+Cantamus vacui, sive quid urimur,
+ Non praeter solitum leves. 20
+
+
+
+
+VII.
+
+Laudabunt alii claram Rhodon aut Mytilenen
+ Aut Epheson bimarisve Corinthi
+Moenia vel Baccho Thebas vel Apolline Delphos
+ Insignis aut Thessala Tempe.
+Sunt quibus unum opus est intactae Palladis urbem 5
+ Carmine perpetuo celebrare et
+Undique decerptam fronti praeponere olivam.
+ Plurimus in Iunonis honorem
+Aptum dicet equis Argos ditisque Mycenas.
+ Me nec tam patiens Lacedaemon 10
+Nec tam Larisae percussit campus opimae,
+ Quam domus Albuneae resonantis
+Et praeceps Anio ac Tiburni lucus et uda
+ Mobilibus pomaria rivis.
+Albus ut obscuro deterget nubila caelo 15
+ Saepe Notus neque parturit imbris
+Perpetuo, sic tu sapiens finire memento
+ Tristitiam vitaeque labores
+Molli, Plance, mero, seu te fulgentia signis
+ Castra tenent seu densa tenebit 20
+Tiburis umbra tui. Teucer Salamina patremque
+ Cum fugeret, tamen uda Lyaeo
+Tempora populea fertur vinxisse corona,
+ Sic tristis adfatus amicos:
+'Quo nos cumque feret melior fortuna parente, 25
+ Ibimus, o socii comitesque!
+Nil desperandum Teucro duce et auspice Teucro:
+ Certus enim promisit Apollo,
+Ambiguam tellure nova Salamina futuram.
+ O fortes peioraque passi 30
+Mecum saepe viri, nunc vino pellite curas;
+ Cras ingens iterabimus aequor.'
+
+
+
+
+VIII.
+
+Lydia, dic, per omnis
+ Te deos oro, Sybarin cur properes amando
+Perdere; cur apricum
+ Oderit campum, patiens pulveris atque solis?
+Cur neque militaris 5
+ Inter aequalis equitat, Gallica nec lupatis
+Temperat ora frenis?
+ Cur timet flavum Tiberim tangere? Cur olivum
+Sanguine viperino
+ Cautius vitat, neque iam livida gestat armis 10
+Bracchia, saepe disco,
+ Saepe trans finem iaculo nobilis expedito?
+Quid latet, ut marinae
+ Filium dicunt Thetidis sub lacrimosa Troiae
+Funera, ne virilis 15
+ Cultus in caedem et Lycias proriperet catervas?
+
+
+
+
+IX.
+
+Vides ut alta stet nive candidum
+Soracte, nec iam sustineant onus
+ Silvae laborantes, geluque
+ Flumina constiterint acuto.
+
+Dissolve frigus ligna super foco 5
+Large reponens atque benignius
+ Deprome quadrimum Sabina,
+ O Thaliarche, merum diota.
+
+Permitte divis cetera; qui simul
+Stravere ventos aequore fervido 10
+ Deproeliantis, nec cupressi
+ Nec veteres agitantur orni.
+
+Quid sit futurum cras, fuge quaerere et
+Quem fors dierum cumque dabit lucro
+ Adpone, nec dulcis amores 15
+ Sperne puer neque tu choreas,
+
+Donec virenti canities abest
+Morosa. Nunc et campus et areae
+ Lenesque sub noctem susurri
+ Composita repetantur hora; 20
+
+Nunc et latentis proditor intimo
+Gratus puellae risus ab angulo
+ Pignusque dereptum lacertis
+ Aut digito male pertinaci.
+
+
+
+
+X.
+
+Mercuri, facunde nepos Atlantis,
+Qui feros cultus hominum recentum
+Voce formasti catus et decorae
+ More palaestrae,
+
+Te canam, magni Iovis et deorum 5
+Nuntium curvaeque lyrae parentem,
+Callidum quidquid placuit iocoso
+ Condere furto.
+
+Te, boves olim nisi reddidisses
+Per dolum amotas, puerum minaci 10
+Voce dum terret, viduus pharetra
+ Risit Apollo.
+
+Quin et Atridas duce te superbos
+Ilio dives Priamus relicto
+Thessalosque ignis et iniqua Troiae 15
+ Castra fefellit.
+
+Tu pias laetis animas reponis
+Sedibus virgaque levem coerces
+Aurea turbam, superis deorum
+ Gratus et imis. 20
+
+
+
+
+XI.
+
+Tu ne quaesieris, scire nefas, quem mihi, quem tibi
+Finem di dederint, Leuconoe, nec Babylonios
+Temptaris numeros. Ut melius quidquid erit pati,
+Seu pluris hiemes seu tribuit Iuppiter ultimam,
+Quae nunc oppositis debilitat pumicibus mare 5
+Tyrrhenum: sapias, vina liques, et spatio brevi
+Spem longam reseces. Dum loquimur, fugerit invida
+Aetas: carpe diem, quam minimum credula postero.
+
+
+
+
+XII.
+
+Quem virum aut heroa lyra vel acri
+Tibia sumis celebrare, Clio?
+Quem deum? Cuius recinet iocosa
+ Nomen imago
+
+Aut in umbrosis Heliconis oris, 5
+Aut super Pindo gelidove in Haemo?
+Unde vocalem temere insecutae
+ Orphea silvae,
+
+Arte materna rapidos morantem
+Fluminum lapsus celeresque ventos, 10
+Blandum et auritas fidibus canoris
+ Ducere quercus.
+
+Quid prius dicam solitis parentis
+Laudibus, qui res hominum ac deorum,
+Qui mare ac terras variisque mundum 15
+ Temperat horis?
+
+Unde nil maius generatur ipso,
+Nec viget quicquam simile aut secundum:
+Proximos illi tamen occupavit
+ Pallas honores, 20
+
+Proeliis audax; neque te silebo,
+Liber, et saevis inimica virgo
+Beluis, nec te, metuende certa
+ Phoebe sagitta.
+
+Dicam et Alciden puerosque Ledae, 25
+Hunc equis, illum superare pugnis
+Nobilem; quorum simul alba nautis
+ Stella refulsit,
+
+Defluit saxis agitatus humor,
+Concidunt venti fugiuntque nubes, 30
+Et minax, quod sic voluere, ponto
+ Unda recumbit.
+
+Romulum post hos prius an quietum
+Pompili regnum memorem an superbos
+Tarquini fascis dubito, an Catonis 35
+ Nobile letum.
+
+Regulum et Scauros animaeque magnae
+Prodigum Paullum superante Poeno
+Gratus insigni referam camena
+ Fabriciumque. 40
+
+Hunc, et incomptis Curium capillis
+Utilem bello tulit, et Camillum
+Saeva paupertas et avitus apto
+ Cum lare fundus.
+
+Crescit occulto velut arbor aevo 45
+Fama Marcelli; micat inter omnis
+Iulium sidus velut inter ignis
+ Luna minores.
+
+Gentis humanae pater atque custos,
+Orte Saturno, tibi cura magni 50
+Caesaris fatis data: tu secundo
+ Caesare regnes.
+
+Ille seu Parthos Latio imminentis
+Egerit iusto domitos triumpho,
+Sive subiectos Orientis orae 55
+ Seras et Indos,
+
+Te minor latum reget aequus orbem;
+Tu gravi curru quaties Olympum,
+Tu parum castis inimica mittes
+ Fulmina lucis. 60
+
+
+
+
+XIII.
+
+Cum tu, Lydia, Telephi
+ Cervicem roseam, cerea Telephi
+Laudas bracchia, vae meum
+ Fervens difficili bile tumet iecur.
+Tum nec mens mihi nec color 5
+ Certa sede manet, umor et in genas
+Furtim labitur, arguens
+ Quam lentis penitus macerer ignibus.
+Uror, seu tibi candidos
+ Turparunt umeros immodicae mero 10
+Rixae, sive puer furens
+ Impressit memorem dente labris notam.
+Non, si me satis audias,
+ Speres perpetuum dulcia barbare
+Laedentem oscula, quae Venus 15
+ Quinta parte sui nectaris imbuit.
+Felices ter et amplius,
+ Quos inrupta tenet copula nec malis
+Divolsus querimoniis
+ Suprema citius solvet amor die. 20
+
+
+
+
+XIV.
+
+O navis, referent in mare te novi
+Fluctus! O quid agis? Fortiter occupa
+ Portum! Nonne vides ut
+ Nudum remigio latus
+
+Et malus celeri saucius Africo 5
+Antemnaeque gemant, ac sine funibus
+Vix durare carinae
+ Possint imperiosius
+
+Aequor? Non tibi sunt integra lintea,
+Non di, quos iterum pressa voces malo. 10
+ Quamvis Pontica pinus,
+ Silvae filia nobilis,
+
+Iactes et genus et nomen inutile,
+Nil pictis timidus navita puppibus
+ Fidit. Tu, nisi ventis 15
+ Debes ludibrium, cave.
+
+Nuper sollicitum quae mihi taedium,
+Nunc desiderium curaque non levis,
+ Interfusa nitentis
+ Vites aequora Cycladas. 20
+
+
+
+
+XV.
+
+Pastor cum traheret per freta navibus
+Idaeis Helenen perfidus hospitam,
+Ingrato celeres obruit otio
+ Ventos ut caneret fera
+
+Nereus fata: 'Mala ducis avi domum, 5
+Quam multo repetet Graecia milite,
+Coniurata tuas rumpere nuptias
+ Et regnum Priami vetus.
+
+Heu heu, quantus equis, quantus adest viris
+Sudor! quanta moves funera Dardanae 10
+Genti! Iam galeam Pallas et aegida
+ Currusque et rabiem parat.
+
+Nequiquam Veneris praesidio ferox
+Pectes caesariem, grataque feminis
+Imbelli cithara carmina divides; 15
+ Nequiquam thalamo gravis
+
+Hastas et calami spicula Cnosii
+Vitabis strepitumque et celerem sequi
+Aiacem: tamen, heu, serus adulteros
+ Crines pulvere collines. 20
+
+Non Laertiaden, exitium tuae
+Genti, non Pylium Nestora respicis?
+Urgent impavidi te Salaminius
+ Teucer, te Sthenelus, sciens
+
+Pugnae, sive opus est imperitare equis, 25
+Non auriga piger. Merionen quoque
+Nosces. Ecce furit te reperire atrox
+ Tydides, melior patre,
+
+Quem tu, cervus uti vallis in altera
+Visum parte lupum graminis immemor 30
+Sublimi fugies mollis anhelitu,
+ Non hoc pollicitus tuae.
+
+Iracunda diem proferet Ilio
+Matronisque Phrygum classis Achillei:
+Post certas hiemes uret Achaicus 35
+ Ignis Iliacas domos.'
+
+
+
+
+XVI.
+
+O matre pulchra filia pulchrior,
+Quem criminosis cumque voles modum
+ Pones iambis, sive flamma
+ Sive mari libet Hadriano.
+
+Non Dindymene, non adytis quatit 5
+Mentem sacerdotum incola Pythius,
+ Non Liber aeque, non acuta
+ Sic geminant Corybantes aera,
+
+Tristes ut irae, quas neque Noricus
+Deterret ensis nec mare naufragum 10
+ Nec saevus ignis nec tremendo
+ Iuppiter ipse ruens tumultu.
+
+Fertur Prometheus addere principi
+Limo coactus particulam undique
+ Desectam et insani leonis 15
+ Vim stomacho adposuisse nostro.
+
+Irae Thyesten exitio gravi
+Stravere et altis urbibus ultimae
+ Stetere causae cur perirent
+ Funditus imprimeretque muris 20
+
+Hostile aratrum exercitus insolens.
+Compesce mentem! Me quoque pectoris
+ Temptavit in dulci iuventa
+ Fervor et in celeres iambos
+
+Misit furentem; nunc ego mitibus 25
+Mutare quaero tristia, dum mihi
+ Fias recantatis amica
+ Opprobriis animumque reddas.
+
+
+
+
+XVII.
+
+Velox amoenum saepe Lucretilem
+Mutat Lycaeo Faunus et igneam
+ Defendit aestatem capellis
+ Usque meis pluviosque ventos.
+
+Impune tutum per nemus arbutos 5
+Quaerunt latentis et thyma deviae
+ Olentis uxores mariti,
+ Nec viridis metuunt colubras
+
+Nec Martialis haediliae lupos,
+Utcumque dulci, Tyndari, fistula 10
+ Valles et Usticae cubantis
+ Levia personuere saxa.
+
+Di me tuentur, dis pietas mea
+Et Musa cordist. Hic tibi copia
+ Manabit ad plenum benigno 15
+ Ruris honorum opulenta cornu.
+
+Hic in reducta valle Caniculae
+Vitabis aestus et fide Teia
+ Dices laborantis in uno
+ Penelopen vitreamque Circen; 20
+
+Hic innocentis pocula Lesbii
+Duces sub umbra, nec Semeleius
+ Cum Marte confundet Thyoneus
+ Proelia, nec metues protervum
+
+Suspecta Cyrum, ne male dispari 25
+Incontinentis iniciat manus
+ Et scindat haerentem coronam
+ Crinibus immeritamque vestem.
+
+
+
+
+XVIII.
+
+Nullam, Vare, sacra vite prius severis arborem
+Circa mite solum Tiburis et moenia Catili.
+Siccis omnia nam dura deus proposuit neque
+Mordaces aliter diffugiunt sollicitudines.
+Quis post vina gravem militiam aut pauperiem crepat? 5
+Quis non te potius, Bacche pater, teque, decens Venus?
+Ac ne quis modici transiliat munera Liberi,
+Centaurea monet cum Lapithis rixa super mero
+Debellata, monet Sithoniis non levis Euhius,
+Cum fas atque nefas exiguo fine libidinum 10
+Discernunt avidi. Non ego te, candide Bassareu,
+Invitum quatiam nec variis obsita frondibus
+Sub divum rapiam. Saeva tene cum Berecyntio
+Cornu tympana, quae subsequitur caecus amor sui,
+Et tollens vacuum plus nimio gloria verticem 15
+Arcanique fides prodiga, perlucidior vitro.
+
+
+
+
+XIX.
+
+Mater saeva Cupidinum
+ Thebanaeque iubet me Semelae puer
+Et lasciva Licentia
+ Finitis animum reddere amoribus.
+Urit me Glycerae nitor, 5
+ Splendentis Pario marmore purius;
+Urit grata protervitas
+ Et voltus nimium lubricus adspici.
+In me tota ruens Venus
+ Cyprum deseruit, nec patitur Scythas 10
+Et versis animosum equis
+ Parthum dicere nec quae nihil attinent.
+Hic vivum mihi caespitem, hic
+ Verbenas, pueri, ponite turaque
+Bimi cum patera meri: 15
+ Mactata veniet lenior hostia.
+
+
+
+
+XX.
+
+Vile potabis modicis Sabinum
+Cantharis, Graeca quod ego ipse testa
+Conditum levi, datus in theatro
+ Cum tibi plausus,
+
+Care Maecenas eques, ut paterni 5
+Fluminis ripae simul et iocosa
+Redderet laudes tibi Vaticani
+ Montis imago.
+
+Caecubum et prelo domitam Caleno
+Tu bibes uvam: mea nec Falernae 10
+Temperant vites neque Formiani
+ Pocula colles.
+
+
+
+
+XXI.
+
+Dianam tenerae dicite virgines,
+Intonsum, pueri, dicite Cynthium
+ Latonamque supremo
+ Dilectam penitus Iovi.
+
+Vos laetam fluviis et nemorum coma, 5
+Quaecumque aut gelido prominet Algido,
+ Nigris aut Erymanthi
+ Silvis aut viridis Cragi;
+
+Vos Tempe totidem tollite laudibus
+Natalemque, mares, Delon Apollinis 10
+ Insignemque pharetra
+ Fraternaque umerum lyra.
+
+Hic bellum lacrimosum, hic miseram famem
+Pestemque a populo et principe Caesare in
+ Persas atque Britannos 15
+ Vestra motus aget prece.
+
+
+
+
+XXII.
+
+Integer vitae scelerisque purus
+Non eget Mauris iaculis neque arcu
+Nec venenatis gravida sagittis,
+ Fusce, pharetra,
+
+Sive per Syrtis iter aestuosas, 5
+Sive facturus per inhospitalem
+Caucasum vel quae loca fabulosus
+ Lambit Hydaspes.
+
+Namque me silva lupus in Sabina,
+Dum meam canto Lalagen et ultra 10
+Terminum curis vagor expeditis,
+ Fugit inermem,
+
+Quale portentum neque militaris
+Daunias latis alit aesculetis
+Nec Iubae tellus generat, leonum 15
+ Arida nutrix.
+
+Pone me pigris ubi nulla campis
+Arbor aestiva recreatur aura,
+Quod latus mundi nebulae malusque
+ Iuppiter urget; 20
+
+Pone sub curru nimium propinqui
+Solis in terra domibus negata:
+Dulce ridentem Lalagen amabo,
+ Dulce loquentem.
+
+
+
+
+XXIII.
+
+Vitas hinuleo me similis, Chloe,
+Quaerenti pavidam montibus aviis
+ Matrem non sine vano
+ Aurarum et siluae metu.
+
+Nam seu mobilibus veris inhorruit 5
+Adventus foliis, seu virides rubum
+ Dimovere lacertae,
+ Et corde et genibus tremit.
+
+Atqui non ego te tigris ut aspera
+Gaetulusve leo frangere persequor: 10
+ Tandem desine matrem
+ Tempestiva sequi viro.
+
+
+
+
+XXIV.
+
+Quis desiderio sit pudor aut modus
+Tam cari capitis? Praecipe lugubris
+Cantus, Melpomene, cui liquidam pater
+ Vocem cum cithara dedit.
+
+Ergo Quintilium perpetuus sopor 5
+Urget! Cui Pudor et Iustitiae soror,
+Incorrupta Fides, nudaque Veritas
+ Quando ullum inveniet parem?
+
+Multis ille bonis flebilis occidit,
+Nulli flebilior quam tibi, Vergili. 10
+Tu frustra pius heu non ita creditum
+ Poscis Quintilium deos.
+
+Quid? si Threicio blandius Orpheo
+Auditam moderere arboribus fidem,
+Num vanae redeat sanguis imagini, 15
+ Quam virga semel horrida,
+
+Non lenis precibus fata recludere,
+Nigro compulerit Mercurius gregi?
+Durum: sed levius fit patientia,
+ Quidquid corrigerest nefas. 20
+
+
+
+
+XXV.
+
+Parcius iunctas quatiunt fenestras
+Iactibus crebris iuvenes protervi,
+Nec tibi somnos adimunt, amatque
+ Ianua limen,
+
+Quae prius multum facilis movebat 5
+Cardines. Audis minus et minus iam:
+'Me tuo longas pereunte noctes,
+ Lydia, dormis?'
+
+Invicem moechos anus arrogantis
+Flebis in solo levis angiportu, 10
+Thracio bacchante magis sub inter-
+ lunia vento,
+
+Cum tibi flagrans amor et libido,
+Quae solet matres furiare equorum,
+Saeviet circa iecur ulcerosum, 15
+ Non sine questu,
+
+Laeta quod pubes hedera virenti
+Gaudeat pulla magis atque myrto,
+Aridas frondes hiemis sodali
+ Dedicet Hebro. 20
+
+
+
+
+XXVI.
+
+Musis amicus tristitiam et metus
+Tradam protervis in mare Creticum
+ Portare ventis, quis sub Arcto
+ Rex gelidae metuatur orae,
+
+Quid Tiridaten terreat, unice 5
+Securus. O quae fontibus integris
+ Gaudes, apricos necte flores,
+ Necte meo Lamiae coronam,
+
+Pimplei dulcis. Nil sine te mei
+Prosunt honores: hunc fidibus novis, 10
+ Hunc Lesbio sacrare plectro
+ Teque tuasque decet sorores.
+
+
+
+
+XXVII.
+
+Natis in usum laetitiae scyphis
+Pugnare Thracumst: tollite barbarum
+ Morem, verecundumque Bacchum
+ Sanguineis prohibete rixis.
+
+Vino et lucernis Medus acinaces 5
+Immane quantum discrepat: impium
+ Lenite clamorem, sodales,
+ Et cubito remanete presso.
+
+Voltis severi me quoque sumere
+Partem Falerni? Dicat Opuntiae 10
+ Frater Megillae quo beatus
+ Volnere, qua pereat sagitta.
+
+Cessat voluntas? Non alia bibam
+Mercede. Quae te cumque domat Venus,
+ Non erubescendis adurit 15
+ Ignibus ingenuoque semper
+
+Amore peccas. Quidquid habes, age,
+Depone tutis auribus. A miser,
+ Quanta laborabas Charybdi,
+ Digne puer meliore flamma! 20
+
+Quae saga, quis te solvere Thessalis
+Magus venenis, quis poterit deus?
+ Vix inligatum te triformi
+ Pegasus expediet Chimaera.
+
+
+
+
+XXVIII.
+
+Te maris et terrae numeroque carentis arenae
+ Mensorem cohibent, Archyta,
+Pulveris exigui prope litus parva Matinum
+ Munera, nec quicquam tibi prodest
+Aerias temptasse domos animoque rotundum 5
+ Percurrisse polum morituro.
+Occidit et Pelopis genitor, conviva deorum,
+ Tithonusque remotus in auras
+Et Iovis arcanis Minos admissus, habentque
+ Tartara Panthoiden iterum Orco 10
+Demissum, quamvis clipeo Troiana refixo
+ Tempora testatus nihil ultra
+Nervos atque cutem morti concesserat atrae,
+ Iudice te non sordidus auctor
+Naturae verique. Sed omnes una manet nox 15
+ Et calcanda semel via leti.
+Dant alios Furiae torvo spectacula Marti,
+ Exitiost avidum mare nautis;
+Mixta senum ac iuvenum densentur funera; nullum
+ Saeva caput Proserpina fugit: 20
+Me quoque devexi rapidus comes Orionis
+ Illyricis Notus obruit undis.
+At tu, nauta, vagae ne parce malignus arenae
+ Ossibus et capiti inhumato
+Particulam dare: sic, quodcumque minabitur Eurus 25
+ Fluctibus Hesperiis, Venusinae
+Plectantur silvae te sospite, multaque merces,
+ Unde potest, tibi defluat aequo
+Ab Iove Neptunoque sacri custode Tarenti.
+ Neglegis immeritis nocituram 30
+Postmodo te natis fraudem committere? Fors et
+ Debita iura vicesque superbae
+Te maneant ipsum: precibus non linquar inultis,
+ Teque piacula nulla resolvent.
+Quamquam festinas, non est mora longa; licebit 35
+ Iniecto ter pulvere curras.
+
+
+
+
+XXIX.
+
+Icci, beatis nunc Arabum invides
+Gazis et acrem militiam paras
+ Non ante devictis Sabaeae
+ Regibus, horribilique Medo
+
+Nectis catenas? Quae tibi virginum 5
+Sponso necato barbara serviet?
+ Puer quis ex aula capillis
+ Ad cyathum statuetur unctis,
+
+Doctus sagittas tendere Sericas
+Arcu paterno? Quis neget arduis 10
+ Pronos relabi posse rivos
+ Montibus et Tiberim reverti,
+
+Cum tu coemptos undique nobilis
+Libros Panaeti Socraticam et domum
+ Mutare loricis Hiberis, 15
+ Pollicitus meliora, tendis ?
+
+
+
+
+XXX.
+
+O Venus, regina Cnidi Paphique,
+Sperne dilectam Cypron et vocantis
+Ture te multo Glycerae decoram
+ Transfer in aedem.
+
+Fervidus tecum puer et solutis 5
+Gratiae zonis properentque Nymphae
+Et parum comis sine te Iuventas
+ Mercuriusque.
+
+
+
+
+XXXI.
+
+Quid dedicatum poscit Apollinem
+Vates? Quid orat, de patera novum
+ Fundens liquorem? Non opimae
+ Sardiniae segetes feracis,
+
+Non aestuosae grata Calabriae 5
+Armenta, non aurum aut ebur Indicum,
+ Non rura, quae Liris quieta
+ Mordet aqua taciturnus amnis.
+
+Premant Calena falce quibus dedit
+Fortuna vitem, dives et aureis 10
+ Mercator exsiccet culullis
+ Vina Syra reparata merce,
+
+Dis carus ipsis, quippe ter et quater
+Anno revisens aequor Atlanticum
+ Impune. Me pascunt olivae, 15
+ Me cichorea levesque malvae.
+
+Frui paratis et valido mihi,
+Latoe, dones et precor integra
+ Cum mente nec turpem senectam
+ Degere nec cithara carentem. 20
+
+
+
+
+XXXII.
+
+Poscimur. Siquid vacui sub umbra
+Lusimus tecum, quod et hunc in annum
+Vivat et pluris, age dic Latinum,
+ Barbite, carmen,
+
+Lesbio primum modulate civi, 5
+Qui ferox bello tamen inter arma,
+Sive iactatam religarat udo
+ Litore navim,
+
+Liberum et Musas Veneremque et illi
+Semper haerentem puerum canebat, 10
+Et Lycum nigris oculis nigroque
+ Crine decorum.
+
+O decus Phoebi et dapibus supremi
+Grata testudo Iovis, o laborum
+Dulce lenimen, mihi cumque salve 15
+ Rite vocanti!
+
+
+
+
+XXXIII.
+
+Albi, ne doleas plus nimio memor
+Immitis Glycerae, neu miserabilis
+Decantes elegos, cur tibi iunior
+ Laesa praeniteat fide.
+
+Insignem tenui fronte Lycorida 5
+Cyri torret amor, Cyrus in asperam
+Declinat Pholoen; sed prius Apulis
+ Iungentur capreae lupis
+
+Quam turpi Pholoe peccet adultero.
+Sic visum Veneri, cui placet impares 10
+Formas atque animos sub iuga aenea
+ Saevo mittere cum ioco.
+
+Ipsum me melior cum peteret Venus,
+Grata detinuit compede Myrtale
+Libertina, fretis acrior Hadriae 15
+ Curvantis Calabros sinus.
+
+
+
+
+XXXIV.
+
+Parcus deorum cultor et infrequens,
+Insanientis dum sapientiae
+ Consultus erro, nunc retrorsum
+ Vela dare atque iterare cursus
+
+Cogor relictos. Namque Diespiter, 5
+Igni corusco nubila dividens
+ Plerumque, per purum tonantis
+ Egit equos volucremque currum,
+
+Quo bruta tellus et vaga flumina,
+Quo Styx et invisi horrida Taenari 10
+ Sedes Atlanteusque finis
+ Concutitur. Valet ima summis
+
+Mutare et insignem attenuat deus,
+Obscura promens; hinc apicem rapax
+ Fortuna cum stridore acuto 15
+ Sustulit, hic posuisse gaudet.
+
+
+
+
+XXXV.
+
+O diva, gratum quae regis Antium,
+Praesens vel imo tollere de gradu
+ Mortale corpus vel superbos
+ Vertere funeribus triumphos,
+
+Te pauper ambit sollicita prece 5
+Ruris colonus, te dominam aequoris
+ Quicumque Bithyna lacessit
+ Carpathium pelagus carina.
+
+Te Dacus asper, te profugi Scythae
+Urbesque gentesque et Latium ferox 10
+ Regumque matres barbarorum et
+ Purpurei metuunt tyranni,
+
+Iniurioso ne pede proruas
+Stantem columnam, neu populus frequens
+ Ad arma cessantis, ad arma 15
+ Concitet imperiumque frangat.
+
+Te semper anteit saeva Necessitas,
+Clavos trabalis et cuneos manu
+ Gestans aena, nec severus
+ Uncus abest liquidumque plumbum. 20
+
+Te Spes et albo rara Fides colit
+Velata panno, nec comitem abnegat,
+ Utcumque mutata potentis
+ Veste domos inimica linquis.
+
+At volgus infidum et meretrix retro 25
+Periura cedit, diffugiunt cadis
+ Cum faece siccatis amici
+ Ferre iugum pariter dolosi.
+
+Serves iturum Caesarem in ultimos
+Orbis Britannos et iuvenum recens 30
+ Examen Eois timendum
+ Partibus Oceanoque rubro.
+
+Eheu cicatricum et sceleris pudet
+Fratrumque. Quid nos dura refugimus
+ Aetas? quid intactum nefasti
+ Liquimus? unde manum iuventus 35
+
+Metu deorum continuit? quibus
+Pepercit aris? O utinam nova
+ Incude diffingas retusum in
+ Massagetas Arabasque ferrum! 40
+
+
+
+
+XXXVI.
+
+Et ture et fidibus iuvat
+ Placare et vituli sanguine debito
+Custodes Numidae deos,
+ Qui nunc Hesperia sospes ab ultima
+Caris multa sodalibus, 5
+ Nulli plura tamen dividit oscula
+Quam dulci Lamiae, memor
+ Actae non alio rege puertiae
+Mutataeque simul togae.
+ Cressa ne careat pulchra dies nota, 10
+Neu promptae modus amphorae
+ Neu morem in Salium sit requies pedum,
+Neu multi Damalis meri
+ Bassum Threicia vincat amystide,
+Neu desint epulis rosae 15
+ Neu vivax apium neu breve lilium.
+Omnes in Damalin putris
+ Deponent oculos, nec Damalis novo
+Divelletur adultero,
+ Lascivis hederis ambitiosior. 20
+
+
+
+
+XXXVII.
+
+Nunc est bibendum, nunc pede libero
+Pulsanda tellus, nunc Saliaribus
+ Ornare pulvinar deorum
+ Tempus erat dapibus, sodales.
+
+Antehac nefas depromere Caecubum 5
+Cellis avitis, dum Capitolio
+ Regina dementis ruinas
+ Funus et imperio parabat
+
+Contaminato cum grege turpium
+Morbo virorum, quidlibet impotens 10
+ Sperare fortunaque dulci
+ Ebria. Sed minuit furorem
+
+Vix una sospes navis ab ignibus,
+Mentemque lymphatam Mareotico
+ Redegit in veros timores 15
+ Caesar, ab Italia volantem
+
+Remis adurgens, accipiter velut
+Mollis columbas aut leporem citus
+ Venator in campis nivalis
+ Haemoniae, daret ut catenis 20
+
+Fatale monstrum. Quae generosius
+Perire quaerens nec muliebriter
+ Expavit ensem nec latentis
+ Classe cita reparavit oras.
+
+Ausa et iacentem visere regiam 25
+Voltu sereno, fortis et asperas
+ Tractare serpentes, ut atrum
+ Corpore combiberet venenum,
+
+Deliberata morte ferocior,
+Saevis Liburnis scilicet invidens 30
+ Privata deduci superbo
+ Non humilis mulier triumpho.
+
+
+
+
+XXXVIII.
+
+Persicos odi, puer, apparatus;
+Displicent nexae philyra coronae;
+Mitte sectari, rosa quo locorum
+ Sera moretur.
+
+Simplici myrto nihil adlabores 5
+Sedulus curo: neque te ministrum
+Dedecet myrtus neque me sub arta
+ Vite bibentem.
+
+
+
+
+CARMINUM
+
+LIBER SECUNDUS.
+
+
+
+
+I.
+
+Motum ex Metello consule civicum
+Bellique causas et vitia et modos
+ Ludumque Fortunae gravisque
+ Principum amicitias et arma
+
+Nondum expiatis uncta cruoribus, 5
+Periculosae plenum opus aleae,
+ Tractas et incedis per ignis
+ Suppositos cineri doloso.
+
+Paullum severae Musa tragoediae
+Desit theatris; mox ubi publicas 10
+ Res ordinaris, grande munus
+ Cecropio repetes cothurno,
+
+Insigne maestis praesidium reis
+Et consulenti, Pollio, Curiae,
+ Cui laurus aeternos honores 15
+ Delmatico peperit triumpho.
+
+Iam nunc minaci murmure cornuum
+Perstringis auris, iam litui strepunt,
+ Iam fulgor armorum fugacis
+ Terret equos equitumque voltus. 20
+
+Audire magnos iam videor duces,
+Non indecoro pulvere sordidos,
+ Et cuncta terrarum subacta
+ Praeter atrocem animum Catonis.
+
+Iuno et deorum quisquis amicior 25
+Afris inulta cesserat impotens
+ Tellure victorum nepotes
+ Rettulit inferias Iugurthae.
+
+Quis non Latino sanguine pinguior
+Campus sepulcris impia proelia 30
+ Testatur auditumque Medis
+ Hesperiae sonitum ruinae?
+
+Qui gurges aut quae flumina lugubris
+Ignara belli? quod mare Dauniae
+ Non decoloravere caedes? 35
+ Quae caret ora cruore nostro?
+
+Sed ne relictis, Musa procax, iocis
+Ceae retractes munera neniae,
+ Mecum Dionaeo sub antro
+ Quaere modos leviore plectro.
+
+
+
+
+II.
+
+Nullus argento color est avaris
+Abdito terris, inimice lamnae
+Crispe Sallusti, nisi temperato
+ Splendeat usu.
+
+Vivet extento Proculeius aevo, 5
+Notus in fratres animi paterni;
+Illum aget penna metuente solvi
+ Fama superstes.
+
+Latius regnes avidum domando
+Spiritum, quam si Libyam remotis 10
+Gadibus iungas et uterque Poenus
+ Serviat uni.
+
+Crescit indulgens sibi dirus hydrops
+Nec sitim pellit, nisi causa morbi
+Fugerit venis et aquosus albo 15
+ Corpore languor.
+
+Redditum Cyri solio Phraaten
+Dissidens plebi numero beatorum
+Eximit Virtus populumque falsis
+ Dedocet uti 20
+
+Vocibus, regnum et diadema tutum
+Deferens uni propriamque laurum,
+Quisquis ingentis oculo inretorto
+ Spectat acervos.
+
+
+
+
+III.
+
+Aequam memento rebus in arduis
+Servare mentem, non secus in bonis
+ Ab insolenti temperatam
+ Laetitia, moriture Delli,
+
+Seu maestus omni tempore vixeris, 5
+Seu te in remoto gramine per dies
+ Festos reclinatum bearis
+ Interiore nota Falerni.
+
+Quo pinus ingens albaque populus
+Umbram hospitalem consociare amant 10
+ Ramis? Quid obliquo laborat
+ Lympha fugax trepidare rivo?
+
+Huc vina et unguenta et nimium brevis
+Flores amoenae ferre iube rosae,
+ Dum res et aetas et sororum
+ Fila trium patiuntur atra. 15
+
+Cedes coemptis saltibus et domo
+Villaque, flavus quam Tiberis lavit,
+ Cedes, et exstructis in altum
+ Divitiis potietur heres.
+
+Divesne prisco natus ab Inacho 20
+Nil interest an pauper et infima
+ De gente sub divo moreris,
+ Victima nil miserantis Orci.
+
+Omnes eodem cogimur, omnium
+Versatur urna serius ocius 25
+ Sors exitura et nos in aeternum
+ Exsilium impositura cumbae.
+
+
+
+
+IV.
+
+Ne sit ancillae tibi amor pudori,
+Xanthia Phoceu! Prius insolentem
+Serva Briseis niveo colore
+ Movit Achillem;
+
+Movit Aiacem Telamone natum 5
+Forma captivae dominum Tecmessae;
+Arsit Atrides medio in triumpho
+ Virgine rapta,
+
+Barbarae postquam cecidere turmae
+Thessalo victore et ademptus Hector 10
+Tradidit fessis leviora tolli
+ Pergama Grais.
+
+Nescias an te generum beati
+Phyllidis flavae decorent parentes;
+Regium certe genus et penatis 15
+ Maeret iniquos.
+
+Crede non illam tibi de scelesta
+Plebe dilectam, neque sic fidelem,
+Sic lucro aversam potuisse nasci
+ Matre pudenda. 20
+
+Bracchia et voltum teretesque suras
+Integer laudo; fuge suspicari,
+Cuius octavum trepidavit aetas
+ Claudere lustrum.
+
+
+
+
+V.
+
+Nondum subacta ferre iugum valet
+Cervice, nondum munia comparis
+ Aequare nec tauri ruentis
+ In venerem tolerare pondus.
+
+Circa virentis est animus tuae 5
+Campos iuvencae, nunc fluviis gravem
+ Solantis aestum, nunc in udo
+ Ludere cum vitulis salicto
+
+Praegestientis. Tolle cupidinem
+Immitis uvae: iam tibi lividos 10
+ Distinguet autumnus racemos
+ Purpureo varius colore.
+
+Iam te sequetur: currit enim ferox
+Aetas, et illi, quos tibi dempserit,
+ Adponet annos; iam proterva 15
+ Fronte petet Lalage maritum,
+
+Dilecta quantum non Pholoe fugax,
+Non Chloris, albo sic umero nitens
+ Ut pura nocturno renidet
+ Luna mari, Cnidiusve Gyges, 20
+
+Quem si puellarum insereres choro,
+Mire sagacis falleret hospites
+ Discrimen obscurum solutis
+ Crinibus ambiguoque voltu.
+
+
+
+
+VI.
+
+Septimi, Gadis aditure mecum et
+Cantabrum indoctum iuga ferre nostra et
+Barbaras Syrtis, ubi Maura semper
+ Aestuat unda:
+
+Tibur Argeo positum colono 5
+Sit meae sedes utinam senectae,
+Sit modus lasso maris et viarum
+ Militiaeque.
+
+Unde si Parcae prohibent iniquae,
+Dulce pellitis ovibus Galaesi 10
+Flumen et regnata petam Laconi
+ Rura Phalantho.
+
+Ille terrarum mihi praeter omnis
+Angulus ridet, ubi non Hymetto
+Mella decedunt viridique certat 15
+ Baca Venafro;
+
+Ver ubi longum tepidasque praebet
+Iuppiter brumas, et amicus Aulon
+Fertili Baccho minimum Falernis
+ Invidet uvis. 20
+
+Ille te mecum locus et beatae
+Postulant arces; ibi tu calentem
+Debita sparges lacrima favillam
+ Vatis amici.
+
+
+
+
+VII.
+
+O saepe mecum tempus in ultimum
+Deducte Bruto militiae duce,
+ Quis te redonavit Quiritem
+ Dis patriis Italoque caelo,
+
+Pompei, meorum prime sodalium, 5
+Cum quo morantem saepe diem mero
+ Fregi, coronatus nitentis
+ Malobathro Syrio capillos?
+
+Tecum Philippos et celerem fugam
+Sensi relicta non bene parmula, 10
+ Cum fracta virtus et minaces
+ Turpe solum tetigere mento.
+
+Sed me per hostis Mercurius celer
+Denso paventem sustulit aere;
+ Te rursus in bellum resorbens 15
+ Unda fretis tulit aestuosis.
+
+Ergo obligatam redde Iovi dapem,
+Longaque fessum militia latus
+ Depone sub lauru mea nec
+ Parce cadis tibi destinatis. 20
+
+Oblivioso levia Massico
+Ciboria exple, funde capacibus
+ Unguenta de conchis. Quis udo
+ Deproperare apio coronas
+
+Curatve myrto? Quem Venus arbitrum 25
+Dicet bibendi? Non ego sanius
+ Bacchabor Edonis: recepto
+ Dulce mihi furerest amico.
+
+
+
+
+VIII.
+
+Ulla si iuris tibi peierati
+Poena, Barine, nocuisset umquam,
+Dente si nigro fieres vel uno
+ Turpior ungui,
+
+Crederem. Sed tu simul obligasti 5
+Perfidum votis caput, enitescis
+Pulchrior multo, iuvenumque prodis
+ Publica cura.
+
+Expedit matris cineres opertos
+Fallere et toto taciturna noctis 10
+Signa cum caelo gelidaque divos
+ Morte carentis.
+
+Ridet hoc, inquam, Venus ipsa, rident
+Simplices Nymphae ferus et Cupido,
+Semper ardentis acuens sagittas 15
+ Cote cruenta.
+
+Adde quod pubes tibi crescit omnis,
+Servitus crescit nova, nec priores
+Impiae tectum dominae relinquunt,
+ Saepe minati. 20
+
+Te suis matres motuunt iuvencis,
+Te senes parci miseraeque nuper
+Virgines nuptae, tua ne retardet
+ Aura maritos.
+
+
+
+
+IX.
+
+Non semper imbres nubibus hispidos
+Manant in agros aut mare Caspium
+ Vexant inaequales procellae
+ Usque, nec Armeniis in oris,
+
+Amice Valgi, stat glacies iners 5
+Mensis per omnis, aut Aquilonibus
+ Querceta Gargani laborant
+ Et foliis viduantur orni:
+
+Tu semper urges flebilibus modis
+Mysten ademptum, nec tibi Vespero 10
+ Surgente decedunt amores
+ Nec rapidum fugiente solem.
+
+At non ter aevo functus amabilem
+Ploravit omnis Antilochum senex
+ Annos, nec impubem parentes 15
+ Troilon aut Phrygiae sorores
+
+Flevere semper. Desine mollium
+Tandem querellarum, et potius nova
+ Cantemus Augusti tropaea
+ Caesaris et rigidum Niphaten, 20
+
+Medumque flumen gentibus additum
+Victis minores volvere vertices,
+ Intraque praescriptum Gelonos
+ Exiguis equitare campis.
+
+
+
+
+X.
+
+Rectius vives, Licini, neque altum
+Semper urgendo neque, dum procellas
+Cautus horrescis, nimium premendo
+ Litus iniquum.
+
+Auream quisquis mediocritatem 5
+Diligit, tutus caret obsoleti
+Sordibus tecti, caret invidenda
+ Sobrius aula.
+
+Saepius ventis agitatur ingens
+Pinus et celsae graviore casu 10
+Decidunt turres feriuntque summos
+ Fulgura montis.
+
+Sperat infestis, metuit secundis
+Alteram sortem bene praeparatum
+Pectus. Informis hiemes reducit 15
+ Iuppiter, idem
+
+Submovet. Non, si male nunc, et olim
+Sic erit: quondam cithara tacentem
+Suscitat Musam neque semper arcum
+ Tendit Apollo. 20
+
+Rebus angustis animosus atque
+Fortis appare; sapienter idem
+Contrahes vento nimium secundo
+ Turgida vela.
+
+
+
+
+XI.
+
+Quid bellicosus Cantaber et Scythes,
+Hirpine Quinti, cogitet Hadria
+ Divisus obiecto, remittas
+ Quaerere, nec trepides in usum
+
+Poscentis aevi pauca. Fugit retro 5
+Levis iuventas et decor, arida
+ Pellente lascivos amores
+ Canitie facilemque somnum.
+
+Non semper idem floribus est honor
+Vernis, neque uno luna rubens nitet 10
+ Voltu: quid aeternis minorem
+ Consiliis animum fatigas?
+
+Cur non sub alta vel platano vel hac
+Pinu iacentes sic temere et rosa
+ Canos odorati capillos, 15
+ Dum licet, Assyriaque nardo
+
+Potamus uncti? Dissipat Euhius
+Curas edacis. Quis puer ocius
+ Restinguet ardentis Falerni
+ Pocula praetereunte lympha? 20
+
+Quis devium scortum eliciet domo
+Lyden? Eburna, die age, cum lyra
+ Maturet, in comptum Lacaenae
+ More comam religata nodum.
+
+
+
+
+XII.
+
+Nolis longa ferae bella Numantiae
+Nec durum Hannibalem nec Siculum mare
+Poeno purpureum sanguine mollibus
+ Aptari citharae modis,
+
+Nec saevos Lapithas et nimium mero 5
+Hylaeum domitosque Herculea manu
+Telluris iuvenes, unde periculum
+ Fulgens contremuit domus
+
+Saturni veteris: tuque pedestribus
+Dices historiis proelia Caesaris, 10
+Maecenas, melius ductaque per vias
+ Regum colla minacium.
+
+Me dulcis dominae Musa Licymniae
+Cantus, me voluit dicere lucidum
+Fulgentis oculos et bene mutuis 15
+ Fidum pectus amoribus;
+
+Quam nec ferre pedem dedecuit choris
+Nec certare ioco nec dare bracchia
+Ludentem nitidis virginibus sacro
+ Dianae celebris die. 20
+
+Num tu quae tenuit dives Achaemenes
+Aut pinguis Phrygiae Mygdonias opes
+Permutare velis crine Licymniae,
+ Plenas aut Arabum domos,
+
+Dum flagrantia detorquet ad oscula 25
+Cervicem, aut facili saevitia negat
+Quae poscente magis gaudeat eripi,
+ Interdum rapere occupet?
+
+
+
+
+XIII.
+
+Ille et nefasto te posuit die,
+Quicumque primum, et sacrilega manu
+ Produxit, arbos, in nepotum
+ Perniciem opprobriumque pagi;
+
+Illum et parentis crediderim sui 5
+Fregisse cervicem et penetralia
+ Sparsisse nocturno cruore
+ Hospitis; ille venena Colcha
+
+Et quidquid usquam concipitur nefas
+Tractavit, agro qui statuit meo 10
+ Te triste lignum, te caducum
+ In domini caput immerentis.
+
+Quid quisque vitet, numquam homini satis
+Cautumst in horas: navita Bosporum
+ Poenus perhorrescit neque ultra 15
+ Caeca timet aliunde fata;
+
+Miles sagittas et celerem fugam
+Parthi, catenas Parthus et Italum
+ Robur; sed improvisa leti
+ Vis rapuit rapietque gentis. 20
+
+Quam paene furvae regna Proserpinae
+Et iudicantem vidimus Aeacum
+ Sedesque discriptas piorum et
+ Aeoliis fidibus querentem
+
+Sappho puellis de popularibus, 25
+Et te sonantem plenius aureo,
+ Alcaee, plectro dura navis,
+ Dura fugae mala, dura belli.
+
+Utrumque sacro digna silentio
+Mirantur umbrae dicere; sed magis 30
+ Pugnas et exactos tyrannos
+ Densum umeris bibit aure volgus.
+
+Quid mirum, ubi illis carminibus stupens
+Demittit atras belua centiceps
+ Auris, et intorti capillis 35
+ Eumenidum recreantur angues?
+
+Quin et Prometheus et Pelopis parens
+Dulci laborem decipitur sono,
+ Nec curat Orion leones
+ Aut timidos agitare lyncas. 40
+
+
+
+
+XIV.
+
+Eheu fugaces, Postume, Postume,
+Labuntur anni, nec pietas moram
+ Rugis et instanti senectae
+ Adferet indomitaeque morti;
+
+Non si trecenis quotquot eunt dies, 5
+Amice, places inlacrimabilem
+ Plutona tauris, qui ter amplum
+ Geryonen Tityonque tristi
+
+Compescit unda, scilicet omnibus,
+Quicumque terrae munere vescimur, 10
+ Enaviganda, sive reges
+ Sive inopes erimus coloni.
+
+Frustra cruento Marte carebimus
+Fractisque rauci fluctibus Hadriae,
+ Frustra per autumnos nocentem 15
+ Corporibus metuemus Austrum:
+
+Visendus ater flumine languido
+Cocytos errans et Danai genus
+ Infame damnatusque longi
+ Sisyphus Aeolides laboris. 20
+
+Linquenda tellus et domus et placens
+Uxor, neque harum, quas colis, arborum
+ Te praeter invisas cupressos
+ Ulla brevem dominum sequetur.
+
+Absumet heres Caecuba dignior 25
+Servata centum clavibus et mero
+ Tinguet pavimentum superbo,
+ Pontificum potiore cenis.
+
+
+
+
+XV.
+
+Iam pauca aratro iugera regiae
+Moles relinquent; undique latius
+ Extenta visentur Lucrino
+ Stagna lacu, platanusque caelebs
+
+Evincet ulmos; tum violaria et 5
+Myrtus et omnis copia narium
+ Spargent olivetis odorem
+ Fertilibus domino priori;
+
+Tum spissa ramis laurea fervidos
+Excludet ictus. Non ita Romuli 10
+ Praescriptum et intonsi Catonis
+ Auspiciis veterumque norma.
+
+Privatus illis census erat brevis,
+Commune magnum: nulla decempedis
+ Metata privatis opacam 15
+ Porticus excipiebat Arcton,
+
+Nec fortuitum spernere caespitem
+Leges sinebant, oppida publico
+ Sumptu iubentes et deorum
+ Templa novo decorare saxo. 20
+
+
+
+
+XVI.
+
+Otium divos rogat in patenti
+Prensus Aegaeo, simul atra nubes
+Condidit lunam neque certa fulgent
+ Sidera nautis;
+
+Otium bello furiosa Thrace, 5
+Otium Medi pharetra decori,
+Grosphe, non gemmis neque purpura ve-
+ nale nec auro.
+
+Non enim gazae neque consularis
+Submovet lictor miseros tumultus 10
+Mentis et curas laqueata circum
+ Tecta volantis.
+
+Vivitur parvo bene cui paternum
+Splendet in mensa tenui salinum
+Nec levis somnos timor aut cupido 15
+ Sordidus aufert.
+
+Quid brevi fortes iaculamur aevo
+Multa? Quid terras alio calentis
+Sole mutamus? Patriae quis exsul
+ Se quoque fugit? 20
+
+Scandit aeratas vitiosa navis
+Cura nec turmas equitum relinquit,
+Ocior cervis et agente nimbos
+ Ocior Euro.
+
+Laetus in praesens animus quod ultrast 25
+Oderit curare et amara lento
+Temperet risu; nihil est ab omni
+ Parte beatum.
+
+Abstulit clarum cita mors Achillem,
+Longa Tithonum minuit senectus, 30
+Et mihi forsan tibi quod negarit
+ Porriget hora.
+
+Te greges centum Siculaeque circum
+Mugiunt vaccae, tibi tollit hinnitum
+Apta quadrigis equa, te bis Afro 35
+ Murice tinctae
+
+Vestiunt lanae; mihi parva rura et
+Spiritum Graiae tenuem Camenae
+Parca non mendax dedit et malignum
+ Spernere volgus. 40
+
+
+
+
+XVII.
+
+Cur me querellis exanimas tuis?
+Nec dis amicumst nec mihi te prius
+ Obire, Maecenas, mearum
+ Grande decus columenque rerum.
+
+A, te meae si partem animae rapit 5
+Maturior vis, quid moror altera,
+ Nec carus aeque nec superstes
+ Integer? Ille dies utramque
+
+Ducet ruinam. Non ego perfidum
+Dixi sacramentum: ibimus, ibimus, 10
+ Utcumque praecedes, supremum
+ Carpere iter comites parati.
+
+Me nec Chimaerae spiritus igneae
+Nec, si resurgat, centimanus Gyas
+ Divellet umquam: sic potenti 15
+ Iustitiae placitumque Parcis.
+
+Seu Libra seu me Scorpios adspicit
+Formidolosus pars violentior
+ Natalis horae, seu tyrannus
+ Hesperiae Capricornus undae, 20
+
+Utrumque nostrum incredibili modo
+Consentit astrum. Te Iovis impio
+ Tutela Saturno refulgens
+ Eripuit volucrisque Fati
+
+Tardavit alas, cum populus frequens 25
+Laetum theatris ter crepuit sonum;
+ Me truncus inlapsus cerebro
+ Sustulerat, nisi Faunus ictum
+
+Dextra levasset, Mercurialium
+Custos virorum. Reddere victimas 30
+ Aedemque votivam memento;
+ Nos humilem feriemus agnam.
+
+
+
+
+XVIII.
+
+Non ebur neque aureum
+ Mea renidet in domo lacunar,
+Non trabes Hymettiae
+ Premunt columnas ultima recisas
+Africa, neque Attali 5
+ Ignotus heres regiam occupavi,
+Nec Laconicas mihi
+ Trahunt honestae purpuras clientae.
+At fides et ingeni
+ Benigna venast, pauperemque dives 10
+Me petit: nihil supra
+ Deos lacesso nec potentem amicum
+Largiora flagito,
+ Satis beatus unicis Sabinis.
+Truditur dies die, 15
+ Novaeque pergunt interire lunae:
+Tu secanda marmora
+ Locas sub ipsum funus, et sepulcri
+Immemor struis domos,
+ Marisque Bais obstrepentis urges 20
+Submovere litora,
+ Parum locuples continente ripa.
+Quid quod usque proximos
+ Revellis agri terminos et ultra
+Limites clientium 25
+ Salis avarus? Pellitur paternos
+In sinu ferens deos
+ Et uxor et vir sordidosque natos.
+Nulla certior tamen
+ Rapacis Orci fine destinata 30
+Aula divitem manet
+ Erum. Quid ultra tendis? Aequa tellus
+Pauperi recluditur
+ Regumque pueris, nec satelles Orci
+Callidum Promethea 35
+ Revexit auro captus. Hic superbum
+Tantalum atque Tantali
+ Genus coercet, hic levare functum
+Pauperem laboribus
+ Vocatus atque non vocatus audit. 40
+
+
+
+
+XIX.
+
+Bacchum in remotis carmina rupibus
+Vidi docentem, credite posteri,
+ Nymphasque discentis et auris
+ Capripedum Satyrorum acutas.
+
+Euhoe, recenti mens trepidat metu, 5
+Plenoque Bacchi pectore turbidum
+ Laetatur. Euhoe, parce Liber,
+ Parce gravi metuende thyrso.
+
+Fas pervicacis est mihi Thyiadas
+Vinique fontem lactis et uberes 10
+ Cantare rivos atque truncis
+ Lapsa cavis iterare mella;
+
+Fas et beatae coniugis additum
+Stellis honorem tectaque Penthei
+ Disiecta non leni ruina 15
+ Thracis et exitium Lycurgi.
+
+Tu flectis amnis, tu mare barbarum,
+Tu separatis uvidus in iugis
+ Nodo coerces viperino
+ Bistonidum sine fraude crinis. 20
+
+Tu, cum parentis regna per arduum
+Cohors Gigantum scanderet impia,
+ Rhoetum retorsisti leonis
+ Unguibus horribilique mala;
+
+Quamquam choreis aptior et iocis 25
+Ludoque dictus non sat idoneus
+ Pugnae ferebaris; sed idem
+ Pacis eras mediusque belli.
+
+Te vidit insons Cerberus aureo
+Cornu decorum, leniter atterens 30
+ Caudam, et recedentis trilingui
+ Ore pedes tetigitque crura.
+
+
+
+
+XX.
+
+Non usitata nec tenui ferar
+Penna biformis per liquidum aethera
+ Vates, neque in terris morabor
+ Longius invidiaque maior
+
+Urbis relinquam. Non ego pauperum 5
+Sanguis parentum, non ego, quem vocas,
+ Dilecte Maecenas, obibo
+ Nec Stygia cohibebor unda.
+
+Iam iam residunt cruribus asperae
+Pelles et album mutor in alitem 10
+ Superne, nascunturque leves
+ Per digitos umerosque plumae.
+
+Iam Daedaleo notior Icaro
+Visam gementis litora Bospori
+ Syrtisque Gaetulas canorus 15
+ Ales Hyperboreosque campos.
+
+Me Colchus et qui dissimulat metum
+Marsae cohortis Dacus et ultimi
+ Noscent Geloni, me peritus
+ Discet Hiber Rhodanique potor. 20
+
+Absint inani funere neniae
+Luctusque turpes et querimoniae;
+ Compesce clamorem ac sepulcri
+ Mitte supervacuos honores.
+
+
+
+
+CARMINUM
+
+LIBER TERTIUS.
+
+
+
+
+I.
+
+Odi profanum volgus et arceo.
+Favete linguis: carmina non prius
+ Audita Musarum sacerdos
+ Virginibus puerisque canto.
+
+Regum timendorum in proprios greges, 5
+Reges in ipsos imperiumst Iovis,
+ Clari Giganteo triumpho,
+ Cuncta supercilio moventis.
+
+Est ut viro vir latius ordinet
+Arbusta sulcis, hic generosior 10
+ Descendat in Campum petitor,
+ Moribus hic meliorque fama
+
+Contendat, illi turba clientium
+Sit maior: aequa lege Necessitas
+ Sortitur insignis et imos; 15
+ Omne capax movet urna nomen.
+
+Destrictus ensis cui super impia
+Cervice pendet, non Siculae dapes
+ Dulcem elaborabunt saporem,
+ Non avium citharaeque cantus 20
+
+Somnum reducent. Somnus agrestium
+Lenis virorum non humilis domos
+ Fastidit umbrosamque ripam,
+ Non zephyris agitata tempe.
+
+Desiderantem quod satis est neque 25
+Tumultuosum sollicitat mare
+ Nec saevus Arcturi cadentis
+ Impetus aut orientis Haedi,
+
+Non verberatae grandine vineae
+Fundusque mendax, arbore nunc aquas 30
+ Culpante, nunc torrentia agros
+ Sidera, nunc hiemes iniquas.
+
+Contracta pisces aequora sentiunt
+Iactis in altum molibus: huc frequens
+ Caementa demittit redemptor 35
+ Cum famulis dominusque terrae
+
+Fastidiosus. Sed Timor et Minae
+Scandunt eodem quo dominus, neque
+ Decedit aerata triremi et
+ Post equitem sedet atra Cura. 40
+
+Quod si dolentem nec Phrygius lapis
+Nec purpurarum sidere clarior
+ Delenit usus nec Falerna
+ Vitis Achaemeniumque costum:
+
+Cur invidendis postibus et novo 45
+Sublime ritu moliar atrium?
+ Cur valle permutem Sabina
+ Divitias operosiores?
+
+
+
+
+II.
+
+Angustam amice pauperiem pati
+Robustus acri militia puer
+ Condiscat et Parthos ferocis
+ Vexet eques metuendus hasta,
+
+Vitamque sub divo et trepidis agat 5
+In rebus. Illum ex moenibus hosticis
+ Matrona bellantis tyranni
+ Prospiciens et adulta virgo
+
+Suspiret, eheu, ne rudis agminum
+Sponsus lacessat regius asperum 10
+ Tactu leonem, quem cruenta
+ Per medias rapit ira caedes.
+
+Dulce et decorumst pro patria mori:
+Mors et fugacem persequitur virum,
+ Nec parcit imbellis iuventae 15
+ Poplitibus timidoque tergo.
+
+Virtus repulsae nescia sordidae,
+Intaminatis fulget honoribus,
+ Nec sumit aut ponit securis
+ Arbitrio popularis aurae. 20
+
+Virtus recludens immeritis mori
+Caelum negata temptat iter via,
+ Coetusque volgaris et udam
+ Spernit humum fugiente penna.
+
+Est et fideli tuta silentio 25
+Merces: vetabo qui Cereris sacrum
+ Volgarit arcanae sub isdem
+ Sit trabibus fragilemve mecum
+
+Solvat phaselon; saepe Diespiter
+Neglectus incesto addidit integrum: 30
+ Raro antecedentem scelestum
+ Deseruit pede Poena claudo.
+
+
+
+
+III.
+
+Iustum et tenacem propositi virum
+Non civium ardor prava iubentium,
+ Non voltus instantis tyranni
+ Mente quatit solida, neque Auster,
+
+Dux inquieti turbidus Hadriae, 5
+Nec fulminantis magna manus Iovis;
+ Si fractus inlabatur orbis,
+ Impavidum ferient ruinae.
+
+Hac arte Pollux et vagus Hercules
+Enisus arcis attigit igneas, 10
+ Quos inter Augustus recumbens
+ Purpureo bibet ore nectar.
+
+Hac te merentem, Bacche pater, tuae
+Vexere tigres, indocili iugum
+ Collo trahentes; hac Quirinus 15
+ Martis equis Acheronta fugit,
+
+Gratum elocuta consiliantibus
+Iunone divis: 'Ilion, Ilion
+ Fatalis incestusque iudex
+ Et mulier peregrina vertit 20
+
+In pulverem, ex quo destituit deos
+Mercede pacta Laomedon, mihi
+ Castaeque damnatum Minervae
+ Cum populo et duce fraudulento.
+
+Iam nec Lacaenae splendet adulterae 25
+Famosus hospes nec Priami domus
+ Periura pugnacis Achivos
+ Hectoreis opibus refringit,
+
+Nostrisque ductum seditionibus
+Bellum resedit. Protinus et gravis 30
+ Iras et invisum nepotem,
+ Troica quem peperit sacerdos,
+
+Marti redonabo; illum ego lucidas
+Inire sedes, ducere nectaris
+ Sucos et adscribi quietis 35
+ Ordinibus patiar deorum.
+
+Dum longus inter saeviat Ilion
+Romamque pontus, qualibet exsules
+ In parte regnanto beati;
+ Dum Priami Paridisque busto 40
+
+Insultet armentum et catulos ferae
+Celent inultae, stet Capitolium
+ Fulgens triumphatisque possit
+ Roma ferox dare iura Medis.
+
+Horrenda late nomen in ultimas 45
+Extendat oras, qua medius liquor
+ Secernit Europen ab Afro,
+ Qua tumidus rigat arva Nilus.
+
+Aurum inrepertum et sic melius situm,
+Cum terra celat, spernere fortior 50
+ Quam cogere humanos in usus
+ Omne sacrum rapiente dextra,
+
+Quicumque mundo terminus obstitit,
+Hunc tanget armis, visere gestiens,
+ Qua parte debacchentur ignes, 55
+ Qua nebulae pluviique rores.
+
+Sed bellicosis fata Quiritibus
+Hac lege dico, ne nimium pii
+ Rebusque fidentes avitae
+ Tecta velint reparare Troiae. 60
+
+Troiae renascens alite lugubri
+Fortuna tristi clade iterabitur,
+ Ducente victricis catervas
+ Coniuge me Iovis et sorore.
+
+Ter si resurgat murus aeneus 65
+Auctore Phoebo, ter pereat meis
+ Excisus Argivis, ter uxor
+ Capta virum puerosque ploret.'
+
+Non hoc iocosae conveniet lyrae:
+Quo, Musa, tendis? Desine pervicax 70
+ Referre sermones deorum et
+ Magna modis tenuare parvis.
+
+
+
+
+IV.
+
+Descende caelo et dic age tibia
+Regina longum Calliope melos,
+ Seu voce nunc mavis acuta,
+ Seu fidibus citharave Phoebi.
+
+Auditis, an me ludit amabilis 5
+Insania? Audire et videor pios
+ Errare per lucos, amoenae
+ Quos et aquae subeunt et aurae.
+
+Me fabulosae Volture in Apulo
+Nutricis extra limen Apuliae 10
+ Ludo fatigatumque somno
+ Fronde nova puerum palumbes
+
+Texere, mirum quod foret omnibus,
+Quicumque celsae nidum Acherontiae
+ Saltusque Bantinos et arvum 15
+ Pingue tenent humilis Forenti,
+
+Ut tuto ab atris corpore viperis
+Dormirem et ursis, ut premerer sacra
+ Lauroque conlataque myrto,
+ Non sine dis animosus infans. 20
+
+Vester, Camenae, vester in arduos
+Tollor Sabinos, seu mihi frigidum
+ Praeneste seu Tibur supinum
+ Seu liquidae placuere Baiae.
+
+Vestris amicum fontibus et choris 25
+Non me Philippis versa acies retro,
+ Devota non extinxit arbos,
+ Nec Sicula Palinurus unda.
+
+Utcumque mecum vos eritis, libens
+Insanientem navita Bosporum 30
+ Temptabo et urentis arenas
+ Litoris Assyrii viator;
+
+Visam Britannos hospitibus feros
+Et laetum equino sanguine Concanum;
+ Visam pharetratos Gelonos 35
+ Et Scythicum inviolatus amnem.
+
+Vos Caesarem altum, militia simul
+Fessas cohortis abdidit oppidis,
+ Finire quaerentem labores,
+ Pierio recreatis antro. 40
+
+Vos lene consilium et datis et dato
+Gaudetis, almae. Scimus, ut impios
+ Titanas immanemque turmam
+ Fulmine sustulerit caduco
+
+Qui terram inertem, qui mare temperat 45
+Ventosum et urbis regnaque tristia
+ Divosque mortalisque turbas
+ Imperio regit unus aequo.
+
+Magnum illa terrorem intulerat Iovi
+Fidens iuventus horrida bracchiis, 50
+ Fratresque tendentes opaco
+ Pelion imposuisse Olympo.
+
+Sed quid Typhoeus et validus Mimas,
+Aut quid minaci Porphyrion statu,
+ Quid Rhoetus evolsisque truncis 55
+ Enceladus iaculator audax
+
+Contra sonantem Palladis aegida
+Possent ruentes? Hinc avidus stetit
+ Volcanus, hinc matrona Iuno et
+ Numquam umeris positurus arcum, 60
+
+Qui rore puro Castaliae lavit
+Crinis solutos, qui Lyciae tenet
+ Dumeta natalemque silvam,
+ Delius et Patareus Apollo.
+
+Vis consili expers mole ruit sua: 65
+Vim temperatam di quoque provehunt
+ In maius; idem odere viris
+ Omne nefas animo moventis.
+
+Testis mearum centimanus Gyas
+Sententiarum, notus et integrae 70
+ Temptator Orion Dianae,
+ Virginea domitus sagitta.
+
+Iniecta monstris Terra dolet suis
+Maeretque partus fulmine luridum
+ Missos ad Orcum; nec peredit 75
+ Impositam celer ignis Aetnam.
+
+Incontinentis nec Tityi iecur
+Reliquit ales, nequitiae additus
+ Custos; amatorem trecentae
+ Pirithoum cohibent catenae. 80
+
+
+
+
+V.
+
+Caelo tonantem credidimus Iovem
+Regnare; praesens divus habebitur
+ Augustus adiectis Britannis
+ Imperio gravibusque Persis.
+
+Milesne Crassi coniuge barbara 5
+Turpis maritus vixit et hostium,
+ Pro curia inversique mores!
+ Consenuit socerorum in armis
+
+Sub rege Medo Marsus et Apulus,
+Anciliorum et nominis et togae 10
+ Oblitus aeternaeque Vestae,
+ Incolumi Iove et urbe Roma?
+
+Hoc caverat mens provida Reguli
+Dissentientis condicionibus
+ Foedis et exemplo trahentis 15
+ Perniciem veniens in aevum,
+
+Si non periret immiserabilis
+Captiva pubes. 'Signa ego Punicis
+ Adfixa delubris et arma
+ Militibus sine caede' dixit 20
+
+'Derepta vidi; vidi ego civium
+Retorta tergo bracchia libero
+ Portasque non clausas et arva
+ Marte coli populata nostro.
+
+Auro repensus scilicet acrior 25
+Miles redibit. Flagitio additis
+ Damnum: neque amissos colores
+ Lana refert medicata fuco,
+
+Nec vera virtus, cum semel excidit,
+Curat reponi deterioribus. 30
+ Si pugnat extricata densis
+ Cerva plagis, erit ille fortis,
+
+Qui perfidis se credidit hostibus,
+Et Marte Poenos proteret altero
+ Qui lora restrictis lacertis 35
+ Sensit iners timuitque mortem.
+
+Hic, unde vitam sumeret inscius,
+Pacem duello miscuit. O pudor!
+ O magna Carthago, probrosis
+ Altior Italiae ruinis!' 40
+
+Fertur pudicae coniugis osculum
+Parvosque natos ut capitis minor
+ Ab se removisse et virilem
+ Torvus humi posuisse voltum,
+
+Donec labantis consilio patres 45
+Firmaret auctor numquam alias dato,
+ Interque maerentis amicos
+ Egregius properaret exsul.
+
+Atqui sciebat quae sibi barbarus
+Tortor pararet; non aliter tamen 50
+ Dimovit obstantis propinquos
+ Et populum reditus morantem,
+
+Quam si clientum longa negotia
+Diiudicata lite relinqueret,
+ Tendens Venafranos in agros 55
+ Aut Lacedaemonium Tarentum.
+
+
+
+
+VI.
+
+Delicta maiorum immeritus lues,
+Romane, donec templa refeceris
+ Aedisque labentis deorum et
+ Foeda nigro simulacra fumo.
+
+Dis te minorem quod geris, imperas: 5
+Hinc omne principium, huc refer exitum.
+ Di multa neglecti dederunt
+ Hesperiae mala luctuosae.
+
+Iam bis Monaeses et Pacori manus
+Non auspicatos contudit impetus 10
+ Nostros et adiecisse praedam
+ Torquibus exiguis renidet.
+
+Paene occupatam seditionibus
+Delevit Urbem Dacus et Aethiops,
+ Hic classe formidatus, ille 15
+ Missilibus melior sagittis.
+
+Fecunda culpae saecula nuptias
+Primum inquinavere et genus et domos
+ Hoc fonte derivata clades
+ In patriam populumque fluxit. 20
+
+Motus doceri gaudet Ionicos
+Matura virgo et fingitur artibus
+ Iam nunc et incestos amores
+ De tenero meditatur ungui.
+
+Mox iuniores quaerit adulteros 25
+Inter mariti vina, neque eligit
+ Cui donet impermissa raptim
+ Gaudia luminibus remotis,
+
+Sed iussa coram non sine conscio
+Surgit marito, seu vocat institor 30
+ Seu navis Hispanae magister,
+ Dedecorum pretiosus emptor.
+
+Non his iuventus orta parentibus
+Infecit aequor sanguine Punico
+ Pyrrhumque et ingentem cecidit 35
+ Antiochum Hannibalemque dirum;
+
+Sed rusticorum mascula militum
+Proles, Sabellis docta ligonibus
+ Versare glaebas et severae
+ Matris ad arbitrium recisos 40
+
+Portare fustis, sol ubi montium
+Mutaret umbras et iuga demeret
+ Bobus fatigatis amicum
+ Tempus agens abeunte curru.
+
+Damnosa quid non imminuit dies? 45
+Aetas parentum, peior avis, tulit
+ Nos nequiores, mox daturos
+ Progeniem vitiosiorem.
+
+
+
+
+VII.
+
+Quid fles, Asterie, quem tibi candidi
+Primo restituent vere Favonii
+ Thyna merce beatum,
+ Constantis iuvenem fide,
+
+Gygen? Ille Notis actus ad Oricum 5
+Post insana Caprae sidera frigidas
+ Noctis non sine multis
+ Insomnis lacrimis agit.
+
+Atqui sollicitae nuntius hospitae,
+Suspirare Chloen et miseram tuis 10
+ Dicens ignibus uri,
+ Temptat mille vafer modis.
+
+Ut Proetum mulier perfida credulum
+Falsis impulerit criminibus nimis
+ Casto Bellerophontae 15
+ Maturare necem refert;
+
+Narrat paene datum Pelea Tartaro,
+Magnessam Hippolyten dum fugit abstinens;
+ Et peccare docentis
+ Fallax historias movet. 20
+
+Frustra: nam scopulis surdior Icari
+Voces audit adhuc integer. At tibi
+ Ne vicinus Enipeus
+ Plus iusto placeat cave;
+
+Quamvis non alius flectere equum sciens 25
+Aeque conspicitur gramine Martio,
+ Nec quisquam citus aeque
+ Tusco denatat alveo.
+
+Prima nocte domum claude neque in vias
+Sub cantu querulae despice tibiae, 30
+ Et te saepe vocanti
+ Duram difficilis mane.
+
+
+
+
+VIII.
+
+Martiis caelebs quid agam Kalendis,
+Quid velint flores et acerra turis
+Plena miraris positusque carbo in
+ Caespite vivo,
+
+Docte sermones utriusque linguae? 5
+Voveram dulcis epulas et album
+Libero caprum prope funeratus
+ Arboris ictu.
+
+Hic dies, anno redeunte festus,
+Corticem adstrictum pice demovebit 10
+Amphorae fumum bibere institutae
+ Consule Tullo.
+
+Sume, Maecenas, cyathos amici
+Sospitis centum et vigiles lucernas
+Perfer in lucem; procul omnis esto 15
+ Clamor et ira.
+
+Mitte civilis super urbe curas:
+Occidit Daci Cotisonis agmen,
+Medus infestus sibi luctuosis
+ Dissidet armis, 20
+
+Servit Hispanae vetus hostis orae
+Cantaber sera domitus catena,
+Iam Scythae laxo meditantur arcu
+ Cedere campis.
+
+Neglegens ne qua populus laboret, 25
+Parce privatus nimium cavere;
+Dona praesentis cape laetus horae,
+ Linque severa.
+
+
+
+
+IX.
+
+'Donec gratus eram tibi
+ Nec quisquam potior bracchia candidae
+Cervici iuvenis dabat,
+ Persarum vigui rege beatior.'
+
+'Donec non alia magis 5
+ Arsisti neque erat Lydia post Chloen,
+Multi Lydia nominis
+ Romana vigui clarior Ilia.'
+
+'Me nunc Thressa Chloe regit,
+ Dulcis docta modos et citharae sciens, 10
+Pro qua non metuam mori,
+ Si parcent animae fata superstiti.'
+
+'Me torret face mutua
+ Thurini Calais filius Ornyti,
+Pro quo bis patiar mori, 15
+ Si parcent puero fata superstiti.'
+
+'Quid si prisca redit Venus
+ Diductosque iugo cogit aeneo?
+Si flava excutitur Chloe
+ Reiectaeque patet ianua Lydiae?' 20
+
+'Quamquam sidere pulchrior
+ Illest, tu levior cortice et improbo
+Iracundior Hadria,
+ Tecum vivere amem, tecum obeam libens!'
+
+
+
+
+X.
+
+Extremum Tanain si biberes, Lyce,
+Saevo nupta viro, me tamen asperas
+ Porrectum ante foris obicere incolis
+ Plorares Aquilonibus.
+
+Audis, quo strepitu ianua, quo nemus 5
+Inter pulchra satum tecta remugiat
+ Ventis, et positas ut glaciet nivis
+ Puro numine Iuppiter?
+
+Ingratam Veneri porie superbiam,
+Ne currente retro funis eat rota: 10
+ Non te Penelopen difficilem procis
+ Tyrrhenus genuit parens.
+
+O quamvis neque te munera nec preces
+Nec tinctus viola pallor amantium
+ Nec vir Pieria paelice saucius 15
+ Curvat, supplicibus tuis
+
+Parcas, nec rigida mollior aesculo
+Nec Mauris animum mitior anguibus.
+ Non hoc semper erit liminis aut aquae
+ Caelestis patiens latus. 20
+
+
+
+
+XI.
+
+Mercuri, nam te docilis magistro
+Movit Amphion lapides canendo,
+Tuque testudo resonare septem
+ Callida nervis,
+
+Nec loquax olim neque grata, nunc et 5
+Divitum mensis et amica templis,
+Dic modos Lyde quibus obstinatas
+ Adplicet auris,
+
+Quae velut latis equa trima campis
+Ludit exsultim metuitque tangi, 10
+Nuptiarum expers et adhuc protervo
+ Cruda marito.
+
+Tu potes tigris comitesque silvas
+Ducere et rivos celeres morari;
+Cessit immanis tibi blandienti 15
+ Ianitor aulae
+
+Cerberus, quamvis furiale centum
+Muniant angues caput, eius atque
+Spiritus taeter saniesque manet
+ Ore trilingui. 20
+
+Quin et Ixion Tityosque voltu
+Risit invito; stetit urna paullum
+Sicca, dum grato Danai puellas
+ Carmine mulces.
+
+Audiat Lyde scelus atque notas 25
+Virginum poenas et inane lymphae
+Dolium fundo pereuntis imo,
+ Seraque fata
+
+Quae manent culpas etiam sub Orco.
+Impiae, (nam quid potuere maius?) 30
+Impiae sponsos potuere duro
+ Perdere ferro.
+
+Una de multis face nuptiali
+Digna periurum fuit in parentem
+Splendide mendax et in omne virgo 35
+ Nobilis aevum;
+
+'Surge' quae dixit iuveni marito,
+'Surge, ne longus tibi somnus, unde
+Non times, detur; socerum et scelestas
+ Falle sorores, 40
+
+Quae, velut nactae vitulos leaenae,
+Singulos eheu lacerant. Ego illis
+Mollior nec te feriam neque intra
+ Claustra tenebo.
+
+Me pater saevis oneret catenis, 45
+Quod viro clemeus misero peperci;
+Me vel extremos Numidarum in agros
+ Classe releget.
+
+I pedes quo te rapiunt et aurae,
+Dum favet nox et Venus, i secundo 50
+Omine et nostri memorem sepulcro
+ Scalpe querellam.'
+
+
+
+
+XII.
+
+Miserarumst neque amori dare ludum neque dulci
+Mala vino lavere, aut exanimari metuentis
+Patruae verbera linguae.
+
+Tibi qualum Cythereae puer ales, tibi telas
+Operosaeque Minervae studium aufert, Neobule, 5
+Liparaei nitor Hebri
+
+Simul unctos Tiberinis umeros lavit in undis,
+Eques ipso melior Bellerophonte, neque pugno
+Neque segni pede victus;
+
+Catus idem per apertum fugientis agitato 10
+Grege cervos iaculari et celer arto latitantem
+Fruticeto excipere aprum.
+
+
+
+
+XIII.
+
+O fons Bandusiae, splendidior vitro,
+Dulci digne mero non sine floribus,
+ Cras donaberis haedo,
+ Cui frons turgida cornibus
+
+Primis et venerem et proelia destinat; 5
+Frustra: nam gelidos inficiet tibi
+ Rubro sanguine rivos,
+ Lascivi suboles gregis.
+
+Te flagrantis atrox hora Caniculae
+Nescit tangere, tu frigus amabile 10
+ Fessis vomere tauris
+ Praebes et pecori vago.
+
+Fies nobilium tu quoque fontium,
+Me dicente cavis impositam ilicem
+ Saxis unde loquaces 15
+ Lymphae desiliunt tuae.
+
+
+
+
+XIV.
+
+Herculis ritu modo dictus, o plebs,
+Morte venalem petiisse laurum,
+Caesar Hispana repetit penatis
+ Victor ab ora.
+
+Unico gaudens mulier marito 5
+Prodeat iustis operata divis
+Et soror clari ducis et decorae
+ Supplice vitta
+
+Virginum matres iuvenumque nuper
+Sospitum. Vos, o pueri et puellae 10
+Iam virum expertae, male ominatis
+ Parcite verbis.
+
+Hic dies vere mihi festus atras
+Eximet curas; ego nec tumultum
+Nec mori per vim metuam tenente 15
+ Caesare terras.
+
+I, pete unguentum, puer, et coronas
+Et cadum Marsi memorem duelli,
+Spartacum si qua potuit vagantem
+ Fallere testa. 20
+
+Dic et argutae properet Neaerae
+Murreum nodo cohibere crinem;
+Si per invisum mora ianitorem
+ Fiet, abito.
+
+Lenit albescens animos capillus 25
+Litium et rixae cupidos protervae;
+Non ego hoc ferrem calidus iuventa
+ Consule Planco.
+
+
+
+
+XV.
+
+Uxor pauperis Ibyci,
+ Tandem nequitiae fige modum tuae
+Famosisque laboribus:
+ Maturo propior desine funeri
+Inter ludere virgines, 5
+ Et stellis nebulam spargere candidis.
+Non, siquid Pholoen satis,
+ Et te, Chlori, decet: filia rectius
+Expugnat iuvenum domos,
+ Pulso Thyias uti concita tympano. 10
+Illam cogit amor Nothi
+ Lascivae similem ludere capreae;
+Te lanae prope nobilem
+ Tonsae Luceriam, non citharae decent
+Nec flos purpureus rosae 15
+ Nec poti vetulam faece tenus cadi.
+
+
+
+
+XVI.
+
+Inclusam Danaen turris aenea
+Robustaeque fores et vigilum canum
+ Tristes excubiae munierant satis
+ Nocturnis ab adulteris,
+
+Si non Acrisium virginis abditae 5
+Custodem pavidum Iuppiter et Venus
+ Risissent: fore enim tutum iter et patens
+ Converso in pretium deo.
+
+Aurum per medios ire satellites
+Et perrumpere amat saxa potentius 10
+ Ictu fulmineo: concidit auguris
+ Argivi domus, ob lucrum
+
+Demersa exitio; diffidit urbium
+Portas vir Macedo et subruit aemulos
+ Reges muneribus; munera navium 15
+ Saevos inlaqueant duces.
+
+Crescentem sequitur cura pecuniam
+Maiorumque fames. Iure perhorrui
+ Late conspicuum tollere verticem,
+ Maecenas, equitum decus. 20
+
+Quanto quisque sibi plura negaverit,
+Ab dis plura feret. Nil cupientium
+ Nudus castra peto et transfuga divitum
+ Partis linquere gestio,
+
+Contemptae dominus splendidior rei, 25
+Quam si quidquid arat impiger Apulus
+ Occultare meis dicerer horreis,
+ Magnas inter opes inops.
+
+Purae rivus aquae silvaque iugerum
+Paucorum et segetis certa fides meae 30
+ Fulgentem imperio fertilis Africae
+ Fallit sorte beatior.
+
+Quamquam nec Calabrae mella ferunt apes,
+Nec Laestrygonia Bacchus in amphora
+ Languescit mihi, nec pinguia Gallicis 35
+ Crescunt vellera pascuis;
+
+Importuna tamen pauperies abest,
+Nec si plura velim tu dare deneges.
+ Contracto melius parva cupidine
+ Vectigalia porrigam, 40
+
+Quam si Mygdoniis regnum Alyattei
+Campis continuem. Multa petentibus
+ Desunt multa: benest, cui deus obtulit
+ Parca quod satis est manu.
+
+
+
+
+XVII.
+
+Aeli vetusto nobilis ab Lamo,
+Qnando et priores hinc Lamias ferunt
+ Denominatos et nepotum
+ Per memores genus omne fastos;
+
+Auctore ab illo ducis originem 5
+Qui Formiarum moenia dicitur
+ Princeps et innantem Maricae
+ Litoribus tenuisse Lirim,
+
+Late tyrannus:--cras foliis nemus
+Multis et alga litus inutili 10
+ Demissa tempestas ab Euro
+ Sternet, aquae nisi fallit augur
+
+Annosa cornix. Dum potes, aridum
+Compone lignum: cras Genium mero
+ Curabis et porco bimenstri 15
+ Cum famulis operum solutis.
+
+
+
+
+XVIII.
+
+Faune, Nympharum fugientum amator,
+Per meos finis et aprica rura
+Lenis incedas, abeasque parvis
+ Aequus alumnis,
+
+Si tener pleno cadit haedus anno, 5
+Larga nec desunt Veneris sodali
+Vina craterae, vetus ara multo
+ Fumat odore.
+
+Ludit herboso pecus omne campo,
+Cum tibi Nonae redeunt Decembres; 10
+Festus in pratis vacat otioso
+ Cum bove pagus;
+
+Inter audacis lupus errat agnos;
+Spargit agrestis tibi silva frondis;
+Gaudet invisam pepulisse fossor 15
+ Ter pede terram.
+
+
+
+
+XIX.
+
+Quantum distet ab Inacho
+ Codrus pro patria non timidus mori
+Narras et genus Aeaci
+ Et pugnata sacro bella sub Ilio;
+Quo Chium pretio cadum 5
+ Mercemur, quis aquam temperet ignibus,
+Quo praebente domum et quota
+ Paelignis caream frigoribus, taces.
+Da lunae propere novae,
+ Da noctis mediae, da, puer, auguris 10
+Murenae: tribus aut novem
+ Miscentur cyathis pocula commodis.
+Qui Musas amat imparis,
+ Ternos ter cyathos attonitus petet
+Vates; tris prohibet supra 15
+ Rixarum metuens tangere Gratia
+Nudis iuncta sororibus.
+ Insanire iuvat: cur Berecyntiae
+Cessant flamina tibiae?
+ Cur pendet tacita fistula cum lyra? 20
+Parcentis ego dexteras
+ Odi: sparge rosas; audiat invidus
+Dementem strepitum Lycus
+ Et vicina seni non habilis Lyco.
+Spissa te nitidum coma, 25
+ Puro te similem, Telephe, Vespero
+Tempestiva petit Rhode;
+ Me lentus Glycerae torret amor meae.
+
+
+
+
+XX.
+
+Non vides quanto moveas periclo,
+Pyrrhe, Gaetulae catulos leaenae?
+Dura post paullo fugies inaudax
+ Proelia raptor,
+
+Cum per obstantis iuvenum catervas 5
+Ibit insignem repetens Nearchum:
+Grande certamen, tibi praeda cedat
+ Maior an illi.
+
+Interim, dum tu celeres sagittas
+Promis, haec dentis acuit timendos, 10
+Arbiter pugnae posuisse nudo
+ Sub pede palmam
+
+Fertur et leni recreare vento
+Sparsum odoratis umerum capillis,
+Qualis aut Nireus fuit aut aquosa 15
+ Raptus ab Ida.
+
+
+
+
+XXI.
+
+O nata mecum consule Manlio,
+Seu tu querellas sive geris iocos
+ Seu rixam et insanos amores
+ Seu facilem, pia testa, somnum,
+
+Quocumque lectum nomiue Massicum 5
+Servas, moveri digna bono die,
+ Descende, Corvino iubente
+ Promere languidiora vina.
+
+Non ille, quamquam Socraticis madet
+Sermonibus, te negleget horridus: 10
+ Narratur et prisci Catonis
+ Saepe mero caluisse virtus.
+
+Tu lene tormentum ingenio admoves
+Plerumque duro; tu sapientium
+ Curas et arcanum iocoso 15
+ Consilium retegis Lyaeo;
+
+Tu spem reducis mentibus anxiis
+Virisque et addis cornua pauperi,
+ Post te neque iratos trementi
+ Regum apices neque militum arma. 20
+
+Te Liber et, si laeta aderit, Venus
+Segnesque nodum solvere Gratiae
+ Vivaeque producent lucernae,
+ Dum rediens fugat astra Phoebus.
+
+
+
+
+XXII.
+
+Montium custos nemorumque Virgo,
+Quae laborantis utero puellas
+Ter vocata audis adimisque leto,
+ Diva triformis,
+
+Imminens villae tua pinus esto, 5
+Quam per exactos ego laetus annos
+Verris obliquum meditantis ictum
+ Sanguine donem.
+
+
+
+
+XXIII.
+
+Caelo supinas si tuleris manus
+Nascente luna, rustica Phidyle,
+ Si ture placaris et horna
+ Fruge Laris avidaque porca,
+
+Nec pestilentem sentiet Africum 5
+Fecunda vitis nec sterilem seges
+ Robiginem aut dulces alumni
+ Pomifero grave tempus anno.
+
+Nam quae nivali pascitur Algido
+Devota quercus inter et ilices 10
+ Aut crescit Albanis in herbis
+ Victima pontificum securis
+
+Cervice tinguet: te nihil attinet
+Temptare multa caede bidentium
+ Parvos coronantem marino 15
+ Rore deos fragilique myrto.
+
+Immunis aram si tetigit manus,
+Non sumptuosa blandior hostia
+ Mollivit aversos Penatis
+ Farre pio et saliente mica. 20
+
+
+
+XXIV.
+
+Intactis opulentior
+ Thesauris Arabum et divitis Indiae
+Caementis licet occupes
+ Tyrrhenum omne tuis et mare Apulicum,
+Si figit adamantinos 5
+ Summis verticibus dira Necessitas
+Clavos, non animum metu,
+ Non mortis laqueis expedies caput.
+Campestres melius Scythae,
+ Quorum plaustra vagas rite trahunt domos, 10
+Vivunt et rigidi Getae,
+ Immetata quibus iugera liberas
+Fruges et Cererem ferunt,
+ Nec cultura placet longior annua,
+Defunctumque laboribus 15
+ Aequali recreat sorte vicarius.
+Illic matre carentibus
+ Privignis mulier temperat innocens,
+Nec dotata regit virum
+ Coniunx nec nitido fidit adultero; 20
+Dos est magna parentium
+ Virtus et metuens alterius viri
+Certo foedere castitas,
+ Et peccare nefas aut pretiumst mori.
+O quisquis volet impias 25
+ Caedis et rabiem tollere civicam,
+Si quaeret pater urbium
+ Subscribi statuis, indomitam audeat
+Refrenare licentiam,
+ Clarus post genitis: quatenus, heu nefas! 30
+Virtutem incolumem odimus,
+ Sublatam ex oculis quaerimus invidi.
+Quid tristes querimoniae,
+ Si non supplicio culpa reciditur;
+Quid leges sine moribus 35
+ Vanae proficiunt, si neque fervidis
+Pars inclusa caloribus
+ Mundi nec boreae finitimum latus
+Durataeque solo nives
+ Mercatorem abigunt, horrida callidi 40
+Vincunt aequora navitae,
+ Magnum pauperies opprobrium iubet
+Quidvis et facere et pati,
+ Virtutisque viam deserit arduae?
+Vel nos in Capitolium, 45
+ Quo clamor vocat et turba faventium,
+Vel nos in mare proximum
+ Gemmas et lapides aurum et inutile,
+Summi materiem mali,
+ Mittamus, scelerum si bene paenitet. 50
+Eradenda cupidinis
+ Pravi sunt elementa et tenerae nimis
+Mentes asperioribus
+ Formandae studiis. Nescit equo rudis
+Haerere ingenuus puer 55
+ Venarique timet, ludere doctior,
+Seu Graeco iubeas trocho,
+ Seu malis vetita legibus alea,
+Cum periura patris fides
+ Consortem socium fallat et hospites, 60
+Indignoque pecuniam
+ Heredi properet. Scilicet improbae
+Crescunt divitiae; tamen
+ Curtae nescio quid semper abest rei.
+
+
+
+
+XXV.
+
+Quo me, Bacche, rapis tui
+ Plenum? Quae nemora aut quos agor in specus,
+Velox mente nova? Quibus
+ Antris egregii Caesaris audiar
+Aeternum meditans decus 5
+ Stellis inserere et consilio Iovis?
+Dicam insigne, recens, adhuc
+ Indictum ore alio. Non secus in iugis
+Exsomnis stupet Euhias,
+ Hebrum prospiciens et nive candidam 10
+Thracen ac pede barbaro
+ Lustratam Rhodopen, ut mihi devio
+Ripas et vacuum nemus
+ Mirari libet. O Naiadum potens
+Baccharumque valentium 15
+ Proceras manibus vertere fraxinos,
+Nil parvum aut humili modo,
+ Nil mortale loquar. Dulce periculumst,
+O Lenaee, sequi deum
+ Cingentem viridi tempora pampino. 20
+
+
+
+
+XXVI.
+
+Vixi puellis nuper idoneus
+Et militavi non sine gloria;
+ Nunc arma defunctumque bello
+ Barbiton hic paries habebit,
+
+Laevum marinae qui Veneris latus 5
+Custodit. Hic, hic ponite lucida
+ Funalia et vectis et arcus
+ Oppositis foribus minacis,
+
+O quae beatam diva tenes Cyprum et
+Memphin carentem Sithonia nive, 10
+ Regina, sublimi flagello
+ Tange Chloen semel arrogantem.
+
+
+
+
+XXVII.
+
+Impios parrae recinentis omen
+Ducat et praegnans canis aut ab agro
+Rava decurrens lupa Lanuvino
+ Fetaque volpes;
+
+Rumpat et serpens iter institutum, 5
+Si per obliquum similis sagittae
+Terruit mannos: ego cui timebo,
+ Providus auspex,
+
+Antequam stantis repetat paludes
+Imbrium divina avis imminentum, 10
+Oscinem corvum prece suscitabo
+ Solis ab ortu.
+
+Sis licet felix, ubicumque mavis,
+Et memor nostri, Galatea, vivas;
+Teque nec laevus vetet ire picus 15
+ Nec vaga cornix.
+
+Sed vides quanto trepidet tumultu
+Pronus Orion. Ego quid sit ater
+Hadriae novi sinus et quid albus
+ Peccet Iapyx. 20
+
+Hostium uxores puerique caecos
+Sentiant motus orientis Austri et
+Aequoris nigri fremitum et trementis
+ Verbere ripas.
+
+Sic et Europe niveum doloso 25
+Credidit tauro latus et scatentem
+Beluis pontum mediasque fraudes
+ Palluit audax:
+
+Nuper in pratis studiosa florum et
+Debitae Nymphis opifex coronae 30
+Nocte sublustri nihil astra praeter
+ Vidit et undas.
+
+Quae simul centum tetigit potentem
+Oppidis Creten, 'Pater--o relictum
+Filiae nomen pietasque' dixit, 35
+ 'Victa furore!
+
+Unde quo veni? Levis una mors est
+Virginum culpae. Vigilansne ploro
+Turpe commissum an vitiis carentem
+ Ludit imago 40
+
+Vana quae porta fugiens eburna
+Somnium ducit? Meliusne fluctus
+Ire per longos fuit, an recentis
+ Carpere flores?
+
+Siquis infamem mihi nunc iuvencum 45
+Dedat iratae, lacerare ferro et
+Frangere enitar modo multum amati
+ Cornua monstri.
+
+Impudens liqui patrios Penatis,
+Impudens Orcum moror. O deorum 50
+Siquis haec audis, utinam inter errem
+ Nuda leones!
+
+Antequam turpis macies decentis
+Occupet malas teneraeque sucus
+Defluat praedae, speciosa quaero 55
+ Pascere tigris.
+
+Vilis Europe, pater urget absens:
+Quid mori cessas? Potes hac ab orno
+Pendulum zona bene te secuta
+ Laedere collum. 60
+
+Sive te rupes et acuta leto
+Saxa delectant, age te procellae
+Crede veloci, nisi erile mavis
+ Carpere pensum
+
+Regius sanguis, dominaeque tradi 65
+Barbarae paelex.' Aderat querenti
+Perfidum ridens Venus et remisso
+ Filius arcu.
+
+Mox ubi lusit satis, 'abstineto'
+Dixit 'irarum calidaeque rixae, 70
+Cum tibi invisus laceranda reddet
+ Cornua taurus.
+
+Uxor invicti Iovis esse nescis.
+Mitte singultus, bene ferre magnam
+Disce fortunam; tua sectus orbis 75
+ Nomina ducet.'
+
+
+
+
+XXVIII.
+
+Festo quid potius die
+ Neptuni faciam? Prome reconditum,
+Lyde strenua Caecubum,
+ Munitaeque adhibe vim sapientiae.
+Inclinare meridiem 5
+ Sentis et, veluti stet volucris dies,
+Parcis deripere horreo
+ Cessantem Bibuli consulis amphoram.
+Nos cantabimus invicem
+ Neptunum et viridis Nereidum comas; 10
+Tu curva recines lyra
+ Latonam et celeris spicula Cynthiae:
+Summo carmine quae Cnidon
+ Fulgentisque tenet Cycladas, et Paphum
+Iunctis visit oloribus; 15
+ Dicetur merita Nox quoque nenia.
+
+
+
+
+XXIX.
+
+Tyrrhena regum progenies, tibi
+Non ante verso lene merum cado
+ Cum flore, Maecenas, rosarum et
+ Pressa tuis balanus capillis
+
+Iamdudum apud mest: eripe te morae, 5
+Ne semper udum Tibur et Aefulae
+ Declive contempleris arvum et
+ Telegoni iuga parricidae.
+
+Fastidiosam desere copiam et
+Molem propinquam nubibus arduis, 10
+ Omitte mirari beatae
+ Fumum et opes strepitumque Romae.
+
+Plerumque gratae divitibus vices
+Mundaeque parvo sub lare pauperum
+ Cenae sine aulaeis et ostro 15
+ Sollicitam explicuere frontem.
+
+Iam clarus occultum Andromedae pater
+Ostendit ignem, iam Procyon furit
+ Et stella vesani Leonis,
+ Sole dies referente siccos; 20
+
+Iam pastor umbras cum grege languido
+Rivumque fessus quaerit et horridi
+ Dumeta Silvani, caretque
+ Ripa vagis taciturna ventis.
+
+Tu civitatem quis deceat status 25
+Curas et Urbi sollicitus times
+ Quid Seres et regnata Cyro
+ Bactra parent Tanaisque discors.
+
+Prudens futuri temporis egitum
+Caliginosa nocte premit deus, 30
+ Ridetque si mortalis ultra
+ Fas trepidat. Quod adest memento
+
+Componere aequus; cetera fluminis
+Ritu feruntur, nunc medio alveo
+ Cum pace delabentis Etruscum 35
+ In mare, nunc lapides adesos
+
+Stirpisque raptas et pecus et domos
+Volventis una non sine montium
+ Clamore vicinaeque silvae,
+ Cum fera diluvies quietos 40
+
+Irritat amnis. Ille potens sui
+Laetusque deget, cui licet in diem
+ Digisse 'Vixi: cras vel atra
+ Nube polum pater occupato
+
+Vel sole puro; non tamen inritum 45
+Quodcumque retrost efficiet, neque
+ Diffinget infectumque reddet
+ Quod fugiens semel hora vegit.'
+
+Fortuna saevo laeta negotio et
+Ludum insolentem ludere pertinax 50
+ Transmutat incertos honores,
+ Nunc mihi nunc alii benigna.
+
+Laudo manentem; si celeres quatit
+Pennas, resigno quae dedit et mea
+ Virtute me involvo probamque 55
+ Pauperiem sine dote quaero.
+
+Non est meum, si mugiat Africis
+Malus procellis, ad miseras preces
+ Decurrere et votis pacisci,
+ Ne Cypriae Tyriaeque merces 60
+
+Addant avaro divitias mari:
+Tunc me biremis praesidio scaphae
+ Tutum per Aegaeos tumultus
+ Aura feret geminusque Pollux.
+
+
+
+
+XXX.
+
+Exegi monumentum aere perennius
+Regalique situ pyramidum altius,
+Quod non imber edax, non Aquilo impotens
+Possit diruere aut innumerabilis
+Annorum series et fuga temporum. 5
+Non omnis moriar, multaque pars mei
+Vitabit Libitinam: usque ego postera
+Crescam laude recens, dum Capitolium
+Scandet cum tacita virgine pontifex.
+Dicar, qua violens obstrepit Aufidus 10
+Et qua pauper aquae Daunus agrestium
+Regnavit populorum, ex humili potens
+Princeps Aeolium carmen ad Italos
+Deduxisse modos. Sume superbiam
+Quaesitam meritis et mihi Delphica 15
+Lauro cinge volens, Melpomene, comam.
+
+
+
+
+CARMINUM
+
+LIBER QUARTUS.
+
+
+
+
+I.
+
+Intermissa, Venus, diu
+ Rursus bella moves? Parce, precor, precor.
+Non sum qualis eram bonae
+ Sub regno Cinarae. Desine, dulcium
+Mater saeva Cupidinum, 5
+ Circa lustra decem flectere mollibus
+Iam durum imperiis: abi,
+ Quo blandae iuvenum te revocant preces.
+Tempestivius in domum
+ Paulli, purpureis ales oloribus, 10
+Comissabere Maximi,
+ Si torrere iecur quaeris idoneum.
+Namque et nobilis et decens
+ Et pro sollicitis non tacitus reis
+Et centum puer artium 15
+ Late signa feret militiae tuae,
+Et quandoque potentior
+ Largi muneribus riserit aemuli,
+Albanos prope te lacus
+ Ponet marmoream sub trabe citrea. 20
+Illic plurima naribus
+ Duces tura, lyraeque et Berecyntiae
+Delectabere tibiae
+ Mixtis carminibus non sine fistula;
+Illic bis pueri die 25
+ Numen cum teneris virginibus tuum
+Laudantes pede candido
+ In morem Salium ter quatient humum.
+Me nec femina nec puer
+ Iam nec spes animi credula mutui, 30
+Nec certare iuvat mero
+ Nec vincire novis tempora floribus.
+Sed cur heu, Ligurine, cur
+ Manat rara meas lacrima per genas?
+Cur facunda parum decoro 35
+ Inter verba cadit lingua silentio?
+Nocturnis ego somniis
+ Iam captum teneo, iam volucrem sequor
+Te per gramina Martii
+ Campi, te per aquas, dure, volubilis. 40
+
+
+
+
+II.
+
+Pindarum quisquis studet aemulari,
+Iulle, ceratis ope Daedalea
+Nititur pennis vitreo daturus
+ Nomina ponto.
+
+Monte decurrens velut amnis, imbres 5
+Quem super notas aluere ripas,
+Fervet immensusque ruit profundo
+ Pindarus ore,
+
+Laurea donandus Apollinari,
+Seu per audacis nova dithyrambos 10
+Verba devolvit numerisque fertur
+ Lege solutis,
+
+Seu deos regesve canit, deorum
+Sanguinem, per quos cecidere iusta
+Morte Centauri, cecidit tremendae 15
+ Flamma Chimaerae,
+
+Sive quos Elea domum reducit
+Palma caelestis pugilemve equumve
+Dicit et centum potiore signis
+ Munere donat, 20
+
+Flebili sponsae iuvenemve raptum
+Plorat et viris animumque moresque
+Aureos educit in astra nigroque
+ Invidet Orco.
+
+Multa Dircaeum levat aura cycnum, 25
+Tendit, Antoni, quotiens in altos
+Nubium tractus. Ego apis Matinae
+ More modoque
+
+Grata carpentis thyma per laborem
+Plurimum circa nemus uvidique 30
+Tiburis ripas operosa parvus
+ Carmina fingo.
+
+Concines maiore poeta plectro
+Caesarem, quandoque trahet ferocis
+Per sacrum clivum merita decorus 35
+ Fronde Sygambros;
+
+Quo nihil maius meliusve terris
+Fata donavere bonique divi
+Nec dabunt, quamvis redeant in aurum
+ Tempora priscum. 40
+
+Concines laetosque dies et urbis
+Publicum ludum super impetrato
+Fortis Augusti reditu forumque
+ Litibus orbum.
+
+Tum meae, si quid loquar audiendum, 45
+Vocis accedet bona pars, et 'O Sol
+Pulcher, o laudande!' canam recepto
+ Caesare felix.
+
+Teque dum procedis, 'Io Triumphe!'
+Non semel dicemus, 'Io Triumphe!' 50
+Civitas omnis dabimusque divis
+ Tura benignis.
+
+Te decem tauri totidemque vaccae,
+Me tener solvet vitulus, relicta
+Matre qui largis iuvenescit herbis 55
+ In mea vota,
+
+Fronte curvatos imitatus ignis
+Tertium lunae referentis ortum,
+Qua notam duxit, niveus videri,
+ Cetera fulvus. 60
+
+
+
+
+III.
+
+Quem tu, Melpomene, semel
+ Nascentem placido lumine videris,
+Illum non labor Isthmius
+ Clarabit pugilem, non equus impiger
+Curru ducet Achaico
+ Victorem, neque res bellica Deliis
+Ornatmn foliis ducem,
+ Quod regum tumidas contuderit minas,
+Ostendet Capitolio;
+ Sed quae Tibur aquae fertile praefluunt, 10
+Et spissae nemorum comae
+ Fingent Aeolio carmine nobilem.
+Romae principis urbium
+ Dignatur suboles inter amabilis
+Vatum ponere me choros, 15
+ Et iam dente minus mordeor invido.
+O testudinis aureae
+ Dulcem quae strepitum, Pieri, temperas,
+O mutis quoque piscibus
+ Donatura cycni, si libeat, sonum, 20
+Totum muneris hoc tuist,
+ Quod monstror digito praetereuntium
+Romanae fidicen lyrae
+ Quod spiro et placeo, si placeo, tuumst.
+
+
+
+
+IV.
+
+Qualem ministrum fulminis alitem,
+Cui rex deorum regnum in avis vagas
+ Permisit expertus fidelem
+ Iuppiter in Ganymede flavo,
+
+Olim iuventas et patrius vigor 5
+Nido laborum propulit inscium,
+ Vernique iam nimbis remotis
+ Insolitos docuere nisus
+
+Venti paventem, mox in ovilia
+Demisit hostem vividus impetus, 10
+ Nunc in reluctantis dracones
+ Egit amor dapis atque pugnae;
+
+Qualemve laetis caprea pascuis
+Intenta fulvae matris ab ubere
+ Iam lacte depulsum leonem 15
+ Dente novo peritura vidit:
+
+Videre Raetis bella sub Alpibus
+Drusum gerentem Vindelici; (quibus
+ Mos unde deductus per omne
+ Tempus Amazonia securi 20
+
+Dextras obarmet, quaerere distuli,
+Nec scire fas est omnia); sed diu
+ Lateque victrices catervae
+ Consiliis iuvenis revictae
+
+Sensere quid mens rite, quid indoles 25
+Nutrita faustis sub penetralibus
+ Posset, quid Augusti paternus
+ In pueros animus Nerones.
+
+Fortes creantur fortibus et bonis;
+Est in iuvencis, est in equis patrum 30
+ Virtus, neque imbellem feroces
+ Progenerant aquilae columbam;
+
+Doctrina sed vim promovet insitam,
+Rectique cultus pectora roborant;
+ Utcumque defecere mores, 35
+ Indecorant bene nata culpae.
+
+Quid debeas, o Roma, Neronibus,
+Testis Metaurum flumen et Hasdrubal
+ Devictus et pulcher fugatis
+ Ille dies Latio tenebris, 40
+
+Qui primus alma risit adorea,
+Dirus per urbis Afer ut Italas
+ Ceu flamma per taedas vel Eurus
+ Per Siculas equitavit undas.
+
+Post hoc secundis usque laboribus 45
+Romana pubes crevit, et impio
+ Vastata Poenorum tumultu
+ Fana deos habuere rectos,
+
+Dixitque tandem perfidus Hannibal:
+'Cervi luporum praeda rapacium, 50
+ Sectamur ultro, quos opimus
+ Fallere et effugerest triumphus.
+
+Gens quae cremato fortis ab Ilio
+Iactata Tuscis aequoribus sacra
+ Natosque maturosque patres 55
+ Pertulit Ausonias ad urbis,
+
+Duris ut ilex tonsa bipennibus
+Nigrae feraci frondis in Algido,
+ Per damna, per caedis, ab ipso
+ Ducit opes animumque ferro. 60
+
+Non hydra secto corpore firmior
+Vinci dolentem crevit in Herculem,
+ Monstrumve submisere Colchi
+ Maius Echioniaeve Thebae.
+
+Merses profundo, pulchrior evenit; 65
+Luctere, multa proruet integrum
+ Cum laude victorem geretque
+ Proelia coniugibus loquenda.
+
+Carthagini iam non ego nuntios
+Mittam superbos: occidit, occidit 70
+ Spes omnis et fortuna nostri
+ Nominis Hasdrubale interempto.'
+
+Nil Claudiae non perficient manus,
+Quas et benigno numine Iuppiter
+ Defendit et curae sagaces 75
+ Expediunt per acuta belli.
+
+
+
+
+V.
+
+Divis orte bonis, optime Romulae
+Custos gentis, abes iam nimium diu;
+Maturum reditum pollicitus patrum
+ Sancto concilio redi.
+
+Lucem redde tuae, dux bone, patriae: 5
+Instar veris enim voltus ubi tuus
+Adfulsit populo, gratior it dies
+ Et soles melius nitent.
+
+Ut mater iuvenem, quem Notus invido
+Flatu Carpathii trans maris aequora 10
+Cunctantem spatio longius annuo
+ Dulci distinet a domo,
+
+Votis ominibusque et precibus vocat,
+Curvo nec faciem litore demovet,
+Sic desideriis icta fidelibus 15
+ Quaerit patria Caesarem.
+
+Tutus bos etenim rura perambulat,
+Nutrit rura Ceres almaque Faustitas,
+Pacatum volitant per mare navitae,
+ Culpari metuit fides, 20
+
+Nullis polluitur casta domus stupris,
+Mos et lex maculosum edomuit nefas,
+Laudantur simili prole puerperae,
+ Culpam poena premit comes.
+
+Quis Parthum paveat, quis gelidum Scythen, 25
+Quis Germania quos horrida parturit
+Fetus incolumi Caesare? quis ferae
+ Bellum curet Hiberiae?
+
+Condit quisque diem collibus in suis,
+Et vitem viduas ducit ad arbores; 30
+Hinc ad vina redit laetus et alteris
+ Te mensis adhibet deum;
+
+Te multa prece, te prosequitur mero
+Defuso pateris, et Laribus tuum
+Miscet numen, uti Graecia Castoris 35
+ Et magni memor Herculis.
+
+'Longas o utinam, dux bone, ferias
+Praestes Hesperiae!' dicimus integro
+Sicci mane die, dicimus uvidi,
+ Cum Sol Oceano subest. 40
+
+
+
+
+VI.
+
+Dive, quem proles Niobea magnae
+Vindicem linguae Tityosque raptor
+Sensit et Troiae prope victor altae
+ Phthius Achilles,
+
+Ceteris maior, tibi miles impar, 5
+Filius quamvis Thetidis marinae
+Dardanas turris quateret tremenda
+ Cuspide pugnax.
+
+Ille mordaci velut icta ferro
+Pinus aut impulsa cupressus Euro, 10
+Procidit late posuitque collum in
+ Pulvere Teucro.
+
+Ille non inclusus equo Minervae
+Sacra mentito male feriatos
+Troas et laetam Priami choreis 15
+ Falleret aulam;
+
+Sed palam captis gravis, heu nefas, heu,
+Nescios fari pueros Achivis
+Ureret flammis, etiam latentem
+ Matris in alvo, 20
+
+Ni tuis victus Venerisque gratae
+Vocibus divum pater adnuisset
+Rebus Aeneae potiore ductos
+ Alite muros.
+
+Doctor Argivae fidicen Thaliae, 25
+Phoebe, qui Xantho lavis amne crinis,
+Dauniae defende decus Camenae,
+ Levis Agyieu.
+
+Spiritum Phoebus mihi, Phoebus artem
+Carminis nomenque dedit poetae. 30
+Virginum primae puerique claris
+ Patribus orti,
+
+Deliae tutela deae, fugacis
+Lyncas et cervos cohibentis arcu,
+Lesbium servate pedem meique 35
+ Pollicis ictum,
+
+Rite Latonae puerum canentes,
+Rite crescentem face Noctilucam,
+Prosperam frugum celeremque pronos
+ Volvere mensis. 40
+
+Nupta iam dices 'Ego dis amicum,
+Saeculo festas referente luces,
+Reddidi carmen docilis modorum
+ Vatis Horati.'
+
+
+
+
+VII.
+
+Diffugere nives, redeunt iam gramina campis
+ Arboribusque comae;
+Mutat terra vices et decrescentia ripas
+ Flumina praetereunt;
+Gratia cum Nymphis geminisque sororibus audet 5
+ Ducere nuda choros.
+Immortalia ne speres, monet annus et almum
+ Quae rapit hora diem.
+Frigora mitescunt Zephyris, ver proterit aestas
+ Interitura simul 10
+Pomifer autumnus fruges effuderit, et mox
+ Bruma recurrit iners.
+Damna tamen celeres reparant caelestia lunae:
+ Nos ubi decidimus
+Quo pater Aeneas, quo dives Tullus et Ancus, 15
+ Pulvis et umbra sumus.
+Quis scit an adiciant hodiernae crastina summae
+ Tempora di superi?
+Cuncta manus avidas fugient heredis, amico
+ Quae dederis animo. 20
+Cum semel occideris et de te splendida Minos
+ Fecerit arbitria,
+Non, Torquate, genus, non te facundia, non te
+ Restituet pietas.
+Infernis neque enim tenebris Diana pudicum 25
+ Liberat Hippolytum,
+Nec Lethaea valet Theseus abrumpere caro
+ Vincula Pirithoo.
+
+
+
+
+VII.
+
+Donarem pateras grataque commodus,
+Censorine, meis aera sodalibus,
+Donarem tripodas, praemia fortium
+Graiorum, neque tu pessima munerum
+Ferres, divite me scilicet artium, 5
+Quas aut Parrhasius protulit aut Scopas,
+Hic saxo, liquidis ille coloribus
+Sollers nunc hominem ponere, nunc deum.
+Sed non haec mihi vis, nec tibi talium
+Res est aut animus deliciarum egens. 10
+Gaudes carminibus; carmina possumus
+Donare et pretium dicere muneris.
+Non incisa notis marmora publicis,
+Per quae spiritus et vita redit bonis
+Post mortem ducibus, non celeres fugae 15
+Reiectaeque retrorsum Hannibalis minae,
+Non incendia Carthaginis impiae
+Eius, qui domita nomen ab Africa
+Lucratus rediit, clarius indicant
+Laudes quam Calabrae Pierides; neque 20
+Si chartae sileant quod bene feceris
+Mercedem tuleris. Quid foret Iliae
+Mavortisque puer, si taciturnitas
+Obstaret meritis invida Romuli?
+Ereptum Stygiis fluctibus Aeacum 25
+Virtus et favor et lingua potentium
+Vatum divitibus consecrat insulis.
+Dignum laude virum Musa vetat mori:
+Caelo Musa beat. Sic Iovis interest
+Optatis epulis impiger Hercules, 30
+Clarum Tyndaridae sidus ab infimis
+Quassas eripiunt aequoribus ratis,
+Ornatus viridi tempora pampino
+Liber vota bonos ducit ad exitus.
+
+
+
+
+IX.
+
+Ne forte credas interitura quae
+Longe sonantem natus ad Aufidum
+ Non ante volgatas per artis
+ Verba loquor socianda chordis:
+
+Non, si priores Maeonius tenet 5
+Sedes Homerus, Pindaricae latent
+ Ceaeque et Alcaei minaces
+ Stesichorique graves Camenae;
+
+Nec si quid olim lusit Anacreon
+Delevit aetas; spirat adhuc amor 10
+ Vivuntque commissi calores
+ Aeoliae fidibus puellae.
+
+Non sola comptos arsit adulteri
+Crinis et aurum vestibus illitum
+ Mirata regalisque cultus 15
+ Et comites Helene Lacaena,
+
+Primusve Teucer tela Cydonio
+Direxit arcu; non semel Ilios
+ Vexata; non pugnavit ingens
+ Idomeneus Sthenelusve solus 20
+
+Dicenda Musis proelia; non ferox
+Hector vel acer Deiphobus gravis
+ Excepit ictus pro pudicis
+ Coniugibus puerisque primus.
+
+Vixere fortes ante Agamemnona 25
+Multi; sed omnes inlacrimabiles
+ Urgentur ignotique longa
+ Nocte, carent quia vate sacro.
+
+Paullum sepultae distat inertiae
+Celata virtus. Non ego te meis 30
+ Chartis inornatum silebo,
+ Totve tuos patiar labores
+
+Impune, Lolli, carpere lividas
+Obliviones. Est animus tibi
+ Rerumque prudens et secundis 35
+ Temporibus dubiisque rectus,
+
+Vindex avarae fraudis et abstinens
+Ducentis ad se cuncta pecuniae,
+ Consulque non unius anni,
+ Sed quotiens bonus atque fidus 40
+
+Iudex honestum praetulit utili,
+Reiecit alto dona nocentium
+ Voltu, per obstantis catervas
+ Explicuit sua victor arma.
+
+Non possidentem multa vocaveris 45
+Recte beatum; rectius occupat
+ Nomen beati, qui deorum
+ Muneribus sapienter uti
+
+Duramque callet pauperiem pati
+Peiusque leto flagitium timet, 50
+ Non ille pro caris amicis
+ Aut patria timidus perire.
+
+
+
+
+X.
+
+O crudelis adhuc et Veneris muneribus potens,
+Insperata tuae cum veniet pluma superbiae
+Et, quae nunc umeris involitant, deciderint comae,
+Nunc et qui color est puniceae flore prior rosae
+Mutatus Ligurinum in faciem verterit hispidam, 5
+Dices 'Heu,' quotiens te speculo videris alterum,
+'Quae mens est hodie, cur eadem non puero fuit,
+Vel cur his animis incolumes non redeunt genae?'
+
+
+
+
+XI.
+
+Est mihi nonum superantis annum
+Plenus Albani cadus; est in horto,
+Phylli, nectendis apium coronis;
+ Est hederae vis
+
+Multa, qua crinis religata fulges; 5
+Ridet argento domus; ara castis
+Vincta verbenis avet immolato
+ Spargier agno;
+
+Cuncta festinat manus, huc et illuc
+Cursitant mixtae pueris puellae; 10
+Sordidum flammae trepidant rotantes
+ Vertice fumum.
+
+Ut tamen noris quibus advoceris
+Gaudiis, Idus tibi sunt agendae,
+Qui dies mensem Veneris marinae 15
+ Findit Aprilem,
+
+Iure sollemnis mihi sanctiorque
+Paene natali proprio, quod ex hac
+Luce Maecenas meus adfluentis
+ Ordinat annos. 20
+
+Telephum, quem tu petis, occupavit
+Non tuae sortis iuvenem puella
+Dives et lasciva, tenetque grata
+ Compede vinctum.
+
+Terret ambustus Phaethon avaras 25
+Spes, et exemplum grave praebet ales
+Pegasus terrenum equitem gravatus
+ Bellerophonten,
+
+Semper ut te digna sequare et ultra
+Quam licet sperare nefas putando 30
+Disparem vites. Age iam, meorum
+ Finis amorum,
+
+(Non enim posthac alia calebo
+Femina) condisce modos, amanda
+Voce quos reddas: minuentur atrae 35
+ Carmine curae.
+
+
+
+
+XII.
+
+Iam veris comites, quae mare temperant,
+Impellunt animae lintea Thraciae;
+Iam nec prata rigent nec fluvii strepunt
+ Hiberna nive turgidi.
+
+Nidum ponit, Ityn flebiliter gemens, 5
+Infelix avis et Cecropiae domus
+Aeternum opprobrium, quod male barbaras
+ Regumst ulta libidines.
+
+Dicunt in tenero gramine pinguium
+Custodes ovium carmina fistula 10
+Delectantque deum cui pecus et nigri
+ Colles Arcadiae placent.
+
+Adduxere sitim tempora, Vergili;
+Sed pressum Calibus ducere Liberum
+Si gestis, iuvenum nobilium cliens, 15
+ Nardo vina mereberis.
+
+Nardi parvus onyx eliciet cadum,
+Qui nunc Sulpiciis accubat horreis,
+Spes donare novas largus amaraque
+ Curarum eluere efficax. 20
+
+Ad quae si properas gaudia, cum tua
+Velox merce veni: non ego te meis
+Immunem meditor tinguere poculis,
+ Plena dives ut in domo.
+
+Verum pone moras et studium lucri, 25
+Nigrorumque memor, dum licet, ignium
+Misce stultitiam consiliis brevem:
+ Dulcest desipere in loco.
+
+
+
+
+XIII.
+
+Audivere, Lyce, di mea vota, di
+Audivere, Lyce: fis anus, et tamen
+ Vis formosa videri,
+ Ludisque et bibis impudens
+
+Et cantu tremulo pota Cupidinem 5
+Lentum sollicitas. Ille virentis et
+ Doctae psallere Chiae
+ Pulchris excubat in genis.
+
+Importunus enim transvolat aridas
+Quercus et refugit te, quia luridi 10
+ Dentes te, quia rugae
+ Turpant et capitis nives.
+
+Nec Coae referunt iam tibi purpurae
+Nec cari lapides tempora, quae semel
+ Notis condita fastis 15
+ Inclusit volucris dies.
+
+Quo fugit venus, heu, quove color? decens
+Quo motus? Quid habes illius, illius,
+ Quae spirabat amores,
+ Quae me surpuerat mihi, 20
+
+Felix post Cinaram notaque et artium
+Gratarum facies? Sed Cinarae brevis
+ Annos fata dederunt,
+ Servatura diu parem
+
+Cornicis vetulae temporibus Lycen, 25
+Possent ut iuvenes visere fervidi
+ Multo non sine risu
+ Dilapsam in cineres facem.
+
+
+
+
+XIV.
+
+Quae cura patrum quaeve Quiritium
+Plenis honorum muneribus tuas,
+ Auguste, virtutes in aevum
+ Per titulos memoresque fastos
+
+Aeternet, o qua sol habitabilis 5
+Inlustrat oras, maxime principum?
+ Quem legis expertes Latinae
+ Vindelici didicere nuper
+
+Quid marte posses. Milite nam tuo
+Drusus Genaunos, implacidum genus, 10
+ Breunosque velocis et arcis
+ Alpibus impositas tremendis
+
+Deiecit acer plus vice simplici;
+Maior Neronum mox grave proelium
+Commisit immanisque Raetos 15
+ Auspiciis pepulit secundis,
+
+Spectandus in certamine Martio,
+Devota morti pectora liberae
+ Quantis fatigaret ruinis,
+ Indomitas prope qualis undas 20
+
+Exercet Auster, Pleiadum choro
+Scindente nubis, impiger hostium
+ Vexare turmas et frementem
+ Mittere equum medios per ignis.
+
+Sic tauriformis volvitur Aufidus, 25
+Qui regna Dauni praefluit Apuli,
+ Cum saevit horrendamque cultis
+ Diluviem meditatur agris,
+
+Ut barbarorum Claudius agmina
+Ferrata vasto diruit impetu 30
+ Primosque et extremos metendo
+ Stravit humum sine clade victor,
+
+Te copias, te consilium et tuos
+Praebente divos. Nam tibi, quo die
+ Portus Alexandrea supplex 35
+ Et vacuam patefecit aulam,
+
+Fortuna lustro prospera tertio
+Belli secundos reddidit exitus,
+ Laudemque et optatum peractis
+ Imperiis decus adrogavit. 40
+
+Te Cantaber non ante domabilis
+Medusque et Indus, te profugus Scythes
+ Miratur, o tutela praesens
+ Italiae dominaeque Romae.
+
+Te fontium qui celat origines 45
+Nilusque et Hister, te rapidus Tigris,
+ Te beluosus qui remotis
+ Obstrepit Oceanus Britannis,
+
+Te non paventis funera Galliae
+Duraeque tellus audit Hiberiae, 50
+ Te caede gaudentes Sygambri
+ Compositis venerantur armis.
+
+
+
+
+XV.
+
+Phoebus volentem proelia me loqui
+Victas et urbis increpuit lyra,
+ Ne parva Tyrrhenum per aequor
+ Vela darem. Tua, Caesar, aetas
+
+Fruges et agris rettulit uberes 5
+Et signa nostro restituit Iovi
+ Derepta Parthorum superbis
+ Postibus et vacuum duellis
+
+Ianum Quirini clausit et ordinem
+Rectum evaganti frena licentiae 10
+ Iniecit emovitque culpas
+ Et veteres revocavit artis,
+
+Per quas Latinum nomen et Italae
+Crevere vires famaque et imperi
+ Porrecta maiestas ad ortus 15
+ Solis ab Hesperio cubili.
+
+Custode rerum Caesare non furor
+Civilis aut vis exiget otium,
+ Non ira, quae procudit ensis
+ Et miseras inimicat urbis. 20
+
+Non qui profundum Danuvium bibunt
+Edicta rumpent Iulia, non Getae,
+ Non Seres infidive Persae,
+ Non Tanain prope flumen orti.
+
+Nosque et profestis lucibus et sacris 25
+Inter iocosi munera Liberi
+ Cum prole matronisque nostris,
+ Rite deos prius adprecati,
+
+Virtute functos more patrum duces
+Lydis remixto carmine tibiis 30
+ Troiamque et Anchisen et almae
+ Progeniem Veneris canemus.
+
+
+
+
+CARMEN
+
+SAECULARE.
+
+
+
+
+Phoebe silvarumque potens Diana,
+Lucidum caeli decus, o colendi
+Semper et culti, date quae precamur
+ Tempore sacro,
+
+Quo Sibyllini monuere versus 5
+Virgines lectas puerosque castos
+Dis quibus septem placuere colles
+ Dicere carmen.
+
+Alme Sol, curru nitido diem qui
+Promis et celas aliusque et idem 10
+Nasceris, possis nihil urbe Roma
+ Visere maius!
+
+Rite maturos aperire partus
+Lenis, Ilithyia, tuere matres,
+Sive tu Lucina probas vocari 15
+ Seu Genitalis:
+
+Diva, producas subolem patrumque
+Prosperes decreta super iugandis
+Feminis prolisque novae feraci
+ Lege marita, 20
+
+Certus undenos deciens per annos
+Orbis ut cantus referatque ludos
+Ter die claro totiensque grata
+ Nocte frequentis.
+
+Vosque veraces cecinisse, Parcae, 25
+Quod semel dictumst stabilisque rerum
+Terminus servet, bona iam peractis
+ Iungite fata.
+
+Fertilis frugum pecorisque tellus
+Spicea donet Cererem corona; 30
+Nutriant fetus et aquae salubres
+ Et Iovis aurae.
+
+Condito mitis placidusque telo
+Supplices audi pueros, Apollo;
+Siderum regina bicornis, audi, 35
+ Luna, puellas:
+
+Roma si vestrumst opus, Iliaeque
+Litus Etruscum tenuere turmae,
+Iussa pars mutare Laris et urbem
+ Sospite cursu, 40
+
+Cui per ardentem sine fraude Troiam
+Castus Aeneas patriae superstes
+Liberum munivit iter, daturus
+ Plura relictis:
+
+Di, probos mores docili iuventae, 45
+Di, senectuti placidae quietem,
+Romulae genti date remque prolemque
+ Et decus omne.
+
+Quaeque vos bobus veneratur albis
+Clarus Anchisae Venerisque sanguis, 50
+Impetret, bellante prior, iacentem
+ Lenis in hostem.
+
+Iam mari terraque manus potentis
+Medus Albanasque timet securis,
+Iam Scythae responsa petunt superbi 55
+ Nuper, et Indi.
+
+Iam Fides et Pax et Honor Pudorque
+Priscus et neglecta redire Virtus
+Audet, adparetque beata pleno
+ Copia cornu. 60
+
+Augur et fulgente decorus arcu
+Phoebus acceptusque novem Camenis,
+Qui salutari levat arte fessos
+ Corporis artus,
+
+Si Palatinas videt aequus aras, 65
+Remque Romanam Latiumque felix
+Alterum in lustrum meliusque semper
+ Prorogat aevum.
+
+Quaeque Aventinum tenet Algidumque,
+Quindecim Diana preces virorum 70
+Curat et votis puerorum amicas
+ Adplicat auris.
+
+Haec Iovem sentire deosque cunctos
+Spem bonam certamque domum reporto,
+Doctus et Phoebi chorus et Dianae 75
+ Dicere laudes.
+
+
+
+
+EPODON
+
+LIBER.
+
+
+
+
+I.
+
+Ibis Liburnis inter alta navium,
+ Amice, propugnacula,
+Paratus omne Caesaris periculum
+ Subire, Maecenas, tuo.
+Quid nos, quibus te vita si superstite 5
+ Iucunda, si contra, gravis?
+Utrumne iussi persequemur otium
+ Non dulce, ni tecum simul,
+An hunc laborem mente laturi, decet
+ Qua ferre non mollis viros? 10
+Feremus, et te vel per Alpium iuga
+ Inhospitalem et Caucasum
+Vel Occidentis usque ad ultimum sinum
+ Forti sequemur pectore.
+Roges tuum labore quid iuvem meo, 15
+ Imbellis ac firmus parum?
+Comes minore sum futurus in metu,
+ Qui maior absentis habet:
+Ut adsidens implumibus pullis avis
+ Serpentium adlapsus timet 20
+Magis relictis, non, ut adsit, auxili
+ Latura plus praesentibus.
+Libenter hoc et omne militabitur
+ Bellum in tuae spem gratiae,
+Non ut iuvencis inligata pluribus 25
+ Aratra nitantur meis
+Pecusve Calabris ante sidus fervidum
+ Lucana mutet pascuis,
+Nec ut superni villa candens Tusculi
+ Circaea tangat moenia. 30
+Satis superque me benignitas tua
+ Ditavit: haud paravero,
+Quod aut avarus ut Chremes terra premam,
+ Discinctus aut perdam nepos.
+
+
+
+
+II.
+
+'Beatus ille qui procul negotiis,
+ Ut prisca gens mortalium,
+Paterna rura bobus exercet suis,
+ Solutus omni faenore,
+Neque excitatur classico miles truci, 5
+ Neque horret iratum mare,
+Forumque vitat et superba civium
+ Potentiorum limina.
+Ergo aut adulta vitium propagine
+ Altas maritat populos, 10
+Aut in reducta valle mugientium
+ Prospectat errantis greges,
+Inutilisve falce ramos amputans
+ Feliciores inserit,
+Aut pressa puris mella condit amphoris, 15
+ Aut tondet infirmas ovis;
+Vel, cum decorum mitibus pomis caput
+ Autumnus agris extulit,
+Ut gaudet insitiva decerpens pira
+ Certantem et uvam purpurae, 20
+Qua muneretur te, Priape, et te, pater
+ Silvane, tutor finium.
+Libet iacere modo sub antiqua ilice,
+ Modo in tenaci gramine.
+Labuntur altis interim ripis aquae, 25
+ Queruntur in silvis aves,
+Fontesque lymphis obstrepunt manantibus,
+ Somnos quod invitet levis.
+At cum tonantis annus hibernus Iovis
+ Imbris nivisque comparat, 30
+Aut trudit acris hinc et hinc multa cane
+ Apros in obstantis plagas,
+Aut amite levi rara tendit retia,
+ Turdis edacibus dolos,
+Pavidumque leporem et advenam laqueo gruem 35
+ Iucunda captat praemia.
+Quis non malarum, quas amor curas habet,
+ Haec inter obliviscitur?
+Quod si pudica mulier in partem iuvet
+ Domum atque dulcis liberos, 40
+Sabina qualis aut perusta solibus
+ Pernicis uxor Apuli,
+Sacrum vetustis exstruat lignis focum
+ Lassi sub adventum viri,
+Claudensque textis cratibus laetum pecus 45
+ Distenta siccet ubera,
+Et horna dulci vina promens dolio
+ Dapes inemptas adparet:
+Non me Lucrina iuverint conchylia
+ Magisve rhombus aut scari, 50
+Si quos Eois intonata fluctibus
+ Hiems ad hoc vertat mare;
+Non Afra avis descendat in ventrem meum,
+ Non attagen Ionicus
+Iucundior, quam lecta de pinguissimis 55
+ Oliva ramis arborum
+Aut herba lapathi prata amantis et gravi
+ Malvae salubres corpori,
+Vel agna festis caesa Terminalibus
+ Vel haedus ereptus lupo. 60
+Has inter epulas ut iuvat pastas ovis
+ Videre properantis domum,
+Videre fessos vomerem inversum boves
+ Collo trahentis languido,
+Positosque vernas, ditis examen domus, 65
+ Circum renidentis Laris.'
+Haec ubi locutus faenerator Alfius,
+ Iam iam futurus rusticus,
+Omnem redegit Idibus pecuniam,
+ Quaerit Kalendis ponere. 70
+
+
+
+
+III.
+
+Parentis olim si quis impia manu
+ Senile guttur fregerit,
+Edit cicutis allium nocentius.
+ O dura messorum ilia!
+Quid hoc veneni saevit in praecordiis? 5
+ Num viperinus his cruor
+Incoctus herbis me fefellit? an malas
+ Canidia tractavit dapes?
+Ut Argonautas praeter omnis candidum
+ Medea miratast ducem, 10
+Ignota tauris inligaturum iuga
+ Perunxit hoc Iasonem;
+Hoc delibutis ulta donis paelicem,
+ Serpente fugit alite.
+Nec tantus umquam siderum insedit vapor 15
+ Siticulosae Apuliae,
+Nec munus umeris efficacis Herculis
+ Inarsit aestuosius.
+At si quid umquam tale concupiveris,
+ Iocose Maecenas, precor 20
+Manum puella savio opponat tuo,
+ Extrema et in sponda cubet.
+
+
+
+
+IV.
+
+Lupis et agnis quanta sortito obtigit
+ Tecum mihi discordiast,
+Hibericis peruste funibus latus
+ Et crura dura compede.
+Licet superbus ambules pecunia, 5
+ Fortuna non mutat genus.
+Videsne, Sacram metiente te viam
+ Cum bis trium ulnarum toga,
+Ut ora vertat huc et huc euntium
+ Liberrima indignatio? 10
+'Sectus flagellis hic triumviralibus
+ Praeconis ad fastidium
+Arat Falerni mille fundi iugera,
+ Et Appiam mannis terit,
+Sedilibusque magnus in primis eques 15
+ Othone contempto sedet.
+Quid attinet tot ora navium gravi
+ Rostrata duci pondere
+Contra latrones atque servilem manum,
+ Hoc, hoc tribuno militum?' 20
+
+
+
+
+V.
+
+'At, o deorum quidquid in caelo regit
+ Terras et humanum genus,
+Quid iste fert tumultus et quid omnium
+ Voltus in unum me truces?
+Per liberos te, si vocata partubus 5
+ Lucina veris adfuit,
+Per hoc inane purpurae decus precor,
+ Per improbaturum haec Iovem,
+Quid ut noverca me intueris aut uti
+ Petita ferro belua?' 10
+Ut haec trementi questus ore constitit
+ Insignibus raptis puer,
+Impube corpus, quale posset impia
+ Mollire Thracum pectora;
+Canidia, brevibus implicata viperis 15
+ Crinis et incomptum caput,
+Iubet sepulcris caprificos erutas,
+ Iubet cupressus funebris
+Et uncta turpis ova ranae sanguine
+ Plumamque nocturnae strigis 20
+Herbasque quas Iolcos atque Hiberia
+ Mittit venenorum ferax,
+Et ossa ab ore rapta ieiunae canis
+ Flammis aduri Colchicis.
+At expedita Sagana, per totam domum 25
+ Spargens Avernalis aquas,
+Horret capillis ut marinus asperis
+ Echinus ant currens aper.
+Abacta nulla Veia conscientia
+ Ligonibus duris humum 30
+Exhauriebat, ingemens laboribus,
+ Quo posset infossus puer
+Longo die bis terque mutatae dapis
+ Inemori spectaculo,
+Cum promineret ore, quantum exstant aqua 35
+ Suspensa mento corpora:
+Exsecta uti medulla et aridum iecur
+ Amoris esset poculum,
+Interminato cum semel fixae cibo
+ Intabuissent pupulae. 40
+Non defuisse masculae libidinis
+ Ariminensem Foliam
+Et otiosa credidit Neapolis
+ Et omne vicinum oppidum,
+Quae sidera excantata voce Thessala 45
+ Lunamque caelo deripit.
+Hic inresectum saeva dente livido
+ Canidia rodens pollicem,
+Quid dixit aut quid tacuit? 'O rebus meis
+ Non infideles arbitrae, 50
+Nox et Diana, quae silentium regis,
+ Arcana cum fiunt sacra,
+Nunc nunc adeste, nunc in hostilis domos
+ Iram atque numen vertite.
+Formidolosis dum latent silvis ferae 55
+ Dulci sopore languidae,
+Senem, quod omnes rideant, adulterum
+ Latrent Suburanae canes,
+Nardo perunctum, quale non perfectius
+ Meae laborarint manus. 60
+Quid accidit? Cur dira barbarae minus
+ Venena Medeae valent,
+Quibus superbam fugit ulta paelicem,
+ Magni Creontis filiam,
+Cum palla, tabo munus imbutum, novam 65
+ Incendio nuptam abstulit?
+Atqui nec herba nec latens in asperis
+ Radix fefellit me locis.
+Indormit unctis omnium cubilibus
+ Oblivione paelicum. 70
+A, a, solutus ambulat veneficae
+ Scientioris carmine!
+Non usitatis, Vare, potionibus,
+ O multa fleturum caput,
+Ad me recurres, nec vocata mens tua 75
+ Marsis redibit vocibus.
+Maius parabo, maius infundam tibi
+ Fastidienti poculum,
+Priusque caelum sidet inferius mari
+ Tellure porrecta super, 80
+Quam non amore sic meo flagres uti
+ Bitumen atris ignibus.'
+Sub haec puer iam non, ut ante, mollibus,
+ Lenire verbis impias,
+Sed dubius unde rumperet silentium, 85
+ Misit Thyesteas preces:
+'Venena magnum fas nefasque non valent
+ Convertere humanam vicem.
+Diris agam vos; dira detestatio
+ Nulla expiatur victima. 90
+Quin, ubi perire iussus exspiravero,
+ Nocturnus occurram Furor,
+Petamque voltus umbra curvis unguibus,
+ Quae vis deorumst Manium,
+Et inquietis adsidens praecordiis 95
+ Pavore somnos auferam.
+Vos turba vicatim hinc et hinc saxis petens
+ Contundet obscenas anus;
+Post insepulta membra different lupi
+ Et Esquilinae alites, 100
+Neque hoc parentes, heu mihi superstites,
+ Effugerit spectaculum.'
+
+
+
+
+VI.
+
+Quid immerentis hospites vexas, canis
+ Ignavus adversum lupos?
+Quin huc inanis, si potes, vertis minas,
+ Et me remorsurum petis?
+Nam qualis aut Molossus aut fulvus Lacon, 5
+ Amica vis pastoribus,
+Agam per altas aure sublata nivis,
+ Quaecumque praecedet fera;
+Tu, cum timenda voce complesti nemus,
+ Proiectum odoraris cibum. 10
+Cave, cave: namque in malos asperrimus
+ Parata tollo cornua,
+Qualis Lycambae spretus infido gener,
+ Aut acer hostis Bupalo.
+An, si quis atro dente me petiverit, 15
+ Inultus ut flebo puer?
+
+
+
+
+VII.
+
+Quo, quo scelesti ruitis? aut cur dexteris
+ Aptantur enses conditi?
+Parumne campis atque Neptuno super
+ Fusumst Latini sanguinis,
+Non ut superbas invidae Carthaginis 5
+ Romanus arcis ureret,
+Intactus aut Britannus ut descenderet
+ Sacra catenatus via,
+Sed ut secundum vota Parthorum sua
+ Urbs haec periret dextera? 10
+Neque hic lupis mos nec fuit leonibus
+ Umquam nisi in dispar feris.
+Furorne caecus an rapit vis acrior
+ An culpa? Responsum date!
+Tacent, et albus ora pallor inficit, 15
+ Mentesque perculsae stupent.
+Sic est: acerba fata Romanos agunt
+ Scelusque fraternae necis,
+Ut immerentis fluxit in terram Remi
+ Sacer nepotibus cruor. 20
+
+
+
+
+IX.
+
+Quando repostum Caecubum ad festas dapes,
+ Victore laetus Caesare,
+Tecum sub alta--sic Iovi gratum--domo,
+ Beate Maecenas, bibam,
+Sonante mixtum tibiis carmen lyra, 5
+ Hac Dorium, illis barbarum?
+Ut nuper, actus cum freto Neptunius
+ Dux fugit ustis navibus,
+Minatus Urbi vincla, quae detraxerat
+ Servis amicus perfidis. 10
+Romanus eheu--posteri negabitis--
+ Emancipatus feminae
+Fert vallum et arma miles et spadonibus
+ Servire rugosis potest,
+Interque signa turpe militaria 15
+ Sol adspicit conopium.
+Ad hunc frementis verterunt bis mille equos
+ Galli, canentes Caesarem,
+Hostiliumque navium portu latent
+ Puppes sinistrorsum citae. 20
+Io Triumphe, tu moraris aureos
+ Currus et intactas boves?
+Io Triumphe, nec Iugurthino parem
+ Bello reportasti ducem,
+Neque Africanum, cui super Carthaginem 25
+ Virtus sepulcrum condidit.
+Terra marique victus hostis punico
+ Lugubre mutavit sagum.
+Aut ille centum nobilem Cretam urbibus,
+ Ventis iturus non suis, 30
+Exercitatas aut petit Syrtis Noto,
+ Aut fertur incerto mari.
+Capaciores adfer huc, puer, scyphos
+ Et Chia vina aut Lesbia,
+Vel quod fluentem nauseam coerceat 35
+ Metire nobis Caecubum.
+Curam metumque Caesaris rerum iuvat
+ Dulci Lyaeo solvere.
+
+
+
+
+X.
+
+Mala soluta navis exit alite,
+ Ferens olentem Mevium:
+Ut horridis utrumque verberes latus,
+ Auster, memento fluctibus.
+Niger rudentis Eurus inverso mari 5
+ Fractosque remos differat;
+Insurgat Aquilo, quantus altis montibus
+ Frangit trementis ilices;
+Nec sidus atra nocte amicum adpareat,
+ Qua tristis Orion cadit; 10
+Quietiore nec feratur aequore,
+ Quam Graia victorum manus,
+Cum Pallas usto vertit iram ab Ilio
+ In impiam Aiacis ratem.
+O quantus instat navitis sudor tuis 15
+ Tibique pallor luteus
+Et illa non virilis eiulatio
+ Preces et aversum ad Iovem,
+Ionius udo cum remugiens sinus
+ Noto carinam ruperit. 20
+Opima quod si praeda curvo litore
+ Porrecta mergos iuverit,
+Libidinosus immolabitur caper
+ Et agna Tempestatibus.
+
+
+
+
+XIII.
+
+Horrida tempestas caelum contraxit, et imbres
+ Nivesque deducunt Iovem; nunc mare, nunc siluae
+Threicio Aquilone sonant. Rapiamus, amice,
+ Occasionem de die, dumque virent genua
+Et decet, obducta solvatur fronte senectus. 5
+ Tu vina Torquato move consule pressa meo.
+Cetera mitte loqui: deus haec fortasse benigna
+ Reducet in sedem vice. Nunc et Achaemenio
+Perfundi nardo iuvat et fide Cyllenea
+ Levare diris pectora sollicitudinibus, 10
+Nobilis ut grandi cecinit Centaurus alumno:
+ 'Invicte, mortalis dea nate puer Thetide,
+Te manet Assaraci tellus, quam frigida parvi
+ Findunt Scamandri flumina lubricus et Simois,
+Unde tibi reditum certo subtemine Parcae 15
+ Rupere, nec mater domum caerula te revehet.
+Illic omne malum vino cantuque levato,
+ Deformis aegrimoniae dulcibus adloquiis.'
+
+
+
+
+XIV.
+
+Mollis inertia cur tantam diffuderit imis
+ Oblivionem sensibus,
+Pocula Lethaeos ut si ducentia somnos
+ Arente fauce traxerim,
+Candide Maecenas, occidis saepe rogando: 5
+ Deus, deus nam me vetat
+Inceptos, olim promissum carmen, iambos
+ Ad umbilicum adducere.
+Non aliter Samio dicunt arsisse Bathyllo
+ Anacreonta Teium, 10
+Qui persaepe cava testudine flevit amorem
+ Non elaboratum ad pedem.
+Ureris ipse miser: quod si non pulchrior ignis
+ Accendit obsessam Ilion,
+Gaude sorte tua; me libertina nec uno 15
+ Contenta Phryne macerat.
+
+
+
+
+XV.
+
+Nox erat et caelo fulgebat Luna sereno
+ Inter minora sidera,
+Cum tu, magnorum numen laesura deorum,
+ In verba iurabas mea,
+Artius atque hedera procera adstringitur ilex, 5
+ Lentis adhaerens bracchiis,
+Dum pecori lupus et nautis infestus Orion
+ Turbaret hibernum mare,
+Intonsosque agitaret Apollinis aura capillos,
+ Fore hunc amorem mutuum. 10
+O dolitura mea multum virtute Neaera!
+ Nam si quid in Flacco virist,
+Non feret adsiduas potiori te dare noctis,
+ Et quaeret iratus parem:
+Nec semel offensi cedet constantia formae, 15
+ Si certus intrarit dolor.
+Et tu, quicumque's felicior atque meo nunc
+ Superbus incedis malo,
+Sis pecore et multa dives tellure licebit
+ Tibique Pactolus fluat, 20
+Nec te Pythagorae fallant arcana renati,
+ Formaque vincas Nirea,
+Eheu, translatos alio maerebis amores;
+ Ast ego vicissim risero.
+
+
+
+
+XVI.
+
+Altera iam teritur bellis civilibus aetas,
+ Suis et ipsa Roma viribus ruit.
+Quam neque finitimi valuerunt perdere Marsi
+ Minacis aut Etrusca Porsenae manus
+Aemula nec virtus Capuae nec Spartacus acer 5
+ Novisque rebus infidelis Allobrox,
+Nec fera caerulea domuit Germania pube
+ Parentibusque abominatus Hannibal,
+Impia perdemus devoti sanguinis aetas,
+ Ferisque rursus occupabitur solum. 10
+Barbarus heu cineres insistet victor et urbem
+ Eques sonante verberabit ungula,
+Quaeque carent ventis et solibus ossa Quirini,
+ Nefas videre! dissipabit insolens.
+Forte, quid expediat, communiter aut melior pars 15
+ Malis carere quaeritis laboribus.
+Nulla sit hac potior sententia: Phocaeorum
+ Velut profugit exsecrata civitas
+Agros atque Laris patrios habitandaque fana
+ Apris reliquit et rapacibus lupis, 20
+Ire, pedes quocumque ferent, quocumque per undas
+ Notus vocabit aut protervus Africus.
+Sic placet? an melius quis habet suadere? Secunda
+ Ratem occupare quid moramur alite?
+Sed iuremus in haec: 'Simul imis saxa renarint 25
+ Vadis levata, ne redire sit nefas,
+Neu conversa domum pigeat dare lintea, quando
+ Padus Matina laverit cacumina,
+In mare seu celsus procurrerit Appenninus,
+ Novaque monstra iunxerit libidine 30
+Mirus amor, iuvet ut tigris subsidere cervis,
+ Adulteretur et columba miluo,
+Credula nec ravos timeant armenta leones,
+ Ametque salsa levis hircus aequora.'
+Haec et quae poterunt reditus abscindere dulcis 35
+ Eamus omnis exsecrata civitas,
+Aut pars indocili melior grege; mollis et exspes
+ Inominata perprimat cubilia.
+Vos, quibus est virtus, muliebrem tollite luctum,
+ Etrusca praeter et volate litora. 40
+Nos manet Oceanus circumvagus; arva beata
+ Petamus, arva divites et insulas,
+Reddit ubi cererem tellus inarata quotannis
+ Et imputata floret usque vinea,
+Germinat et numquam fallentis termes olivae, 45
+ Suamque pulla ficus ornat arborem,
+Mella cava manant ex ilice, montibus altis
+ Levis crepante lympha desilit pede.
+Illic iniussae veniunt ad mulctra capellae,
+ Refertque tenta grex amicus ubera, 50
+Nec vespertinus circumgemit ursus ovile,
+ Nec intumescit alta viperis humus.
+Pluraque felices mirabimur, ut neque largis
+ Aquosus Eurus arva radat imbribus,
+Pinguia nec siccis urantur semina glaebis, 55
+ Utrumque rege temperante caelitum.
+Non huc Argoo contendit remige pinus,
+ Neque impudica Colchis intulit pedem;
+Non huc Sidonii torserunt cornua nautae,
+ Laboriosa nec cohors Ulixei. 60
+Nulla nocent pecori contagia, nullius astri
+ Gregem aestuosa torret impotentia.
+Iuppiter illa piae secrevit litora genti,
+ Ut inquinavit aere tempus aureum;
+Aere, dehinc ferro duravit saecula, quorum 65
+ Piis secunda vate me datur fuga.
+
+
+
+
+XVII.
+
+'Iam iam efficaci do manus scientiae,
+Supplex et oro regna per Proserpinae,
+Per et Dianae non movenda numina,
+Per atque libros carminum valentium
+Refixa caelo devocare sidera, 5
+Canidia, parce vocibus tandem sacris
+Citumque retro solve, solve turbinem!
+Movit nepotem Telephus Nereium,
+In quem superbus ordinarat agmina
+Mysorum et in quem tela acuta torserat. 10
+Unxere matres Iliae addictum feris
+Alitibus atque canibus homicidam Hectorem,
+Postquam relictis moenibus rex procidit
+Heu pervicacis ad pedes Achillei.
+Saetosa duris exuere pellibus 15
+Laboriosi remiges Ulixei
+Volente Circa membra; tunc mens et sonus
+Relapsus atque notus in voltus honor.
+Dedi satis superque poenarum tibi,
+Amata nautis multum et institoribus. 20
+Fugit iuventas et verecundus color
+Reliquit ossa pelle amicta lurida,
+Tuis capillus albus est odoribus;
+Nullum ab labore me reclinat otium;
+Urget diem nox et dies noctem, nequest 25
+Levare tenta spiritu praecordia.
+Ergo negatum vincor ut credam miser,
+Sabella pectus increpare carmina
+Caputque Marsa dissilire nenia.
+Quid amplius vis? O mare et terra, ardeo, 30
+Quantum neque atro delibutus Hercules
+Nessi cruore, nec Sicana fervida
+Virens in Aetna flamma; tu, donec cinis
+Iniuriosis aridus ventis ferar,
+Cales venenis officina Colchicis. 35
+Quae finis aut quod me manet stipendium?
+Effare; iussas cum fide poenas luam,
+Paratus expiare, seu poposceris
+Centum iuvencos, sive mendaci lyra
+Voles sonari: 'Tu pudica, tu proba 40
+Perambulabis astra sidus aureum.'
+Infamis Helenae Castor offensus vicem
+Fraterque magni Castoris, victi prece,
+Adempta vati reddidere lumina:
+Et tu--potes nam--solve me dementia, 45
+O nec paternis obsoleta sordibus,
+Nec in sepulcris pauperum prudens anus
+Novendialis dissipare pulveres.
+Tibi hospitale pectus et purae manus
+Tuusque venter Pactumeius, et tuo 50
+Cruore rubros obstetrix pannos lavit,
+Utcumque fortis exsilis puerpera.'
+'Quid obseratis auribus fundis preces?
+Non saxa nudis surdiora navitis
+Neptunus alto tundit hibernus salo.
+Inultus ut tu riseris Cotyttia
+Volgata, sacrum liberi Cupidinis,
+Et Esquilini pontifex venefici
+Impune ut urbem nomine impleris meo?
+Quid proderit ditasse Paelignas anus, 60
+Velociusve miscuisse toxicum?
+Sed tardiora fata te votis manent;
+Ingrata misero vita ducendast in hoc,
+Novis ut usque suppetas laboribus.
+Optat quietem Pelopis infidi pater, 65
+Egens benignae Tantalus semper dapis,
+Optat Prometheus obligatus aliti,
+Optat supremo collocare Sisyphus
+In monte saxum; sed vetant leges Iovis.
+Voles modo altis desilire turribus, 70
+Modo ense pectus Norico recludere,
+Frustraque vincla gutturi nectes tuo,
+Fastidiosa tristis aegrimonia.
+Vectabor umeris tunc ego inimicis eques,
+Meaeque terra cedet insolentiae. 75
+An quae movere cereas imagines,
+Ut ipse nosti curiosus, et polo
+Deripere Lunam vocibus possim meis,
+Possim crematos excitare mortuos
+Desiderique temperare pocula, 80
+Plorem artis in te nil agentis exitus?'
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Odes and Epodes, by Horace
+
+*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK ODES AND EPODES ***
+
+This file should be named 7hode10.txt or 7hode10.zip
+Corrected EDITIONS of our eBooks get a new NUMBER, 7hode11.txt
+VERSIONS based on separate sources get new LETTER, 7hode10a.txt
+
+Produced by Stan Goodman, Thomas Berger
+and the Online Distributed Proofreading Team.
+
+Project Gutenberg eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the US
+unless a copyright notice is included. Thus, we usually do not
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+We are now trying to release all our eBooks one year in advance
+of the official release dates, leaving time for better editing.
+Please be encouraged to tell us about any error or corrections,
+even years after the official publication date.
+
+Please note neither this listing nor its contents are final til
+midnight of the last day of the month of any such announcement.
+The official release date of all Project Gutenberg eBooks is at
+Midnight, Central Time, of the last day of the stated month. A
+preliminary version may often be posted for suggestion, comment
+and editing by those who wish to do so.
+
+Most people start at our Web sites at:
+http://gutenberg.net or
+http://promo.net/pg
+
+These Web sites include award-winning information about Project
+Gutenberg, including how to donate, how to help produce our new
+eBooks, and how to subscribe to our email newsletter (free!).
+
+
+Those of you who want to download any eBook before announcement
+can get to them as follows, and just download by date. This is
+also a good way to get them instantly upon announcement, as the
+indexes our cataloguers produce obviously take a while after an
+announcement goes out in the Project Gutenberg Newsletter.
+
+http://www.ibiblio.org/gutenberg/etext03 or
+ftp://ftp.ibiblio.org/pub/docs/books/gutenberg/etext03
+
+Or /etext02, 01, 00, 99, 98, 97, 96, 95, 94, 93, 92, 92, 91 or 90
+
+Just search by the first five letters of the filename you want,
+as it appears in our Newsletters.
+
+
+Information about Project Gutenberg (one page)
+
+We produce about two million dollars for each hour we work. The
+time it takes us, a rather conservative estimate, is fifty hours
+to get any eBook selected, entered, proofread, edited, copyright
+searched and analyzed, the copyright letters written, etc. Our
+projected audience is one hundred million readers. If the value
+per text is nominally estimated at one dollar then we produce $2
+million dollars per hour in 2002 as we release over 100 new text
+files per month: 1240 more eBooks in 2001 for a total of 4000+
+We are already on our way to trying for 2000 more eBooks in 2002
+If they reach just 1-2% of the world's population then the total
+will reach over half a trillion eBooks given away by year's end.
+
+The Goal of Project Gutenberg is to Give Away 1 Trillion eBooks!
+This is ten thousand titles each to one hundred million readers,
+which is only about 4% of the present number of computer users.
+
+Here is the briefest record of our progress (* means estimated):
+
+eBooks Year Month
+
+ 1 1971 July
+ 10 1991 January
+ 100 1994 January
+ 1000 1997 August
+ 1500 1998 October
+ 2000 1999 December
+ 2500 2000 December
+ 3000 2001 November
+ 4000 2001 October/November
+ 6000 2002 December*
+ 9000 2003 November*
+10000 2004 January*
+
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation has been created
+to secure a future for Project Gutenberg into the next millennium.
+
+We need your donations more than ever!
+
+As of February, 2002, contributions are being solicited from people
+and organizations in: Alabama, Alaska, Arkansas, Connecticut,
+Delaware, District of Columbia, Florida, Georgia, Hawaii, Illinois,
+Indiana, Iowa, Kansas, Kentucky, Louisiana, Maine, Massachusetts,
+Michigan, Mississippi, Missouri, Montana, Nebraska, Nevada, New
+Hampshire, New Jersey, New Mexico, New York, North Carolina, Ohio,
+Oklahoma, Oregon, Pennsylvania, Rhode Island, South Carolina, South
+Dakota, Tennessee, Texas, Utah, Vermont, Virginia, Washington, West
+Virginia, Wisconsin, and Wyoming.
+
+We have filed in all 50 states now, but these are the only ones
+that have responded.
+
+As the requirements for other states are met, additions to this list
+will be made and fund raising will begin in the additional states.
+Please feel free to ask to check the status of your state.
+
+In answer to various questions we have received on this:
+
+We are constantly working on finishing the paperwork to legally
+request donations in all 50 states. If your state is not listed and
+you would like to know if we have added it since the list you have,
+just ask.
+
+While we cannot solicit donations from people in states where we are
+not yet registered, we know of no prohibition against accepting
+donations from donors in these states who approach us with an offer to
+donate.
+
+International donations are accepted, but we don't know ANYTHING about
+how to make them tax-deductible, or even if they CAN be made
+deductible, and don't have the staff to handle it even if there are
+ways.
+
+Donations by check or money order may be sent to:
+
+Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+PMB 113
+1739 University Ave.
+Oxford, MS 38655-4109
+
+Contact us if you want to arrange for a wire transfer or payment
+method other than by check or money order.
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation has been approved by
+the US Internal Revenue Service as a 501(c)(3) organization with EIN
+[Employee Identification Number] 64-622154. Donations are
+tax-deductible to the maximum extent permitted by law. As fund-raising
+requirements for other states are met, additions to this list will be
+made and fund-raising will begin in the additional states.
+
+We need your donations more than ever!
+
+You can get up to date donation information online at:
+
+http://www.gutenberg.net/donation.html
+
+
+***
+
+If you can't reach Project Gutenberg,
+you can always email directly to:
+
+Michael S. Hart <hart@pobox.com>
+
+Prof. Hart will answer or forward your message.
+
+We would prefer to send you information by email.
+
+
+**The Legal Small Print**
+
+
+(Three Pages)
+
+***START**THE SMALL PRINT!**FOR PUBLIC DOMAIN EBOOKS**START***
+Why is this "Small Print!" statement here? You know: lawyers.
+They tell us you might sue us if there is something wrong with
+your copy of this eBook, even if you got it for free from
+someone other than us, and even if what's wrong is not our
+fault. So, among other things, this "Small Print!" statement
+disclaims most of our liability to you. It also tells you how
+you may distribute copies of this eBook if you want to.
+
+*BEFORE!* YOU USE OR READ THIS EBOOK
+By using or reading any part of this PROJECT GUTENBERG-tm
+eBook, you indicate that you understand, agree to and accept
+this "Small Print!" statement. If you do not, you can receive
+a refund of the money (if any) you paid for this eBook by
+sending a request within 30 days of receiving it to the person
+you got it from. If you received this eBook on a physical
+medium (such as a disk), you must return it with your request.
+
+ABOUT PROJECT GUTENBERG-TM EBOOKS
+This PROJECT GUTENBERG-tm eBook, like most PROJECT GUTENBERG-tm eBooks,
+is a "public domain" work distributed by Professor Michael S. Hart
+through the Project Gutenberg Association (the "Project").
+Among other things, this means that no one owns a United States copyright
+on or for this work, so the Project (and you!) can copy and
+distribute it in the United States without permission and
+without paying copyright royalties. Special rules, set forth
+below, apply if you wish to copy and distribute this eBook
+under the "PROJECT GUTENBERG" trademark.
+
+Please do not use the "PROJECT GUTENBERG" trademark to market
+any commercial products without permission.
+
+To create these eBooks, the Project expends considerable
+efforts to identify, transcribe and proofread public domain
+works. Despite these efforts, the Project's eBooks and any
+medium they may be on may contain "Defects". Among other
+things, Defects may take the form of incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other
+intellectual property infringement, a defective or damaged
+disk or other eBook medium, a computer virus, or computer
+codes that damage or cannot be read by your equipment.
+
+LIMITED WARRANTY; DISCLAIMER OF DAMAGES
+But for the "Right of Replacement or Refund" described below,
+[1] Michael Hart and the Foundation (and any other party you may
+receive this eBook from as a PROJECT GUTENBERG-tm eBook) disclaims
+all liability to you for damages, costs and expenses, including
+legal fees, and [2] YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE OR
+UNDER STRICT LIABILITY, OR FOR BREACH OF WARRANTY OR CONTRACT,
+INCLUDING BUT NOT LIMITED TO INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE
+OR INCIDENTAL DAMAGES, EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE
+POSSIBILITY OF SUCH DAMAGES.
+
+If you discover a Defect in this eBook within 90 days of
+receiving it, you can receive a refund of the money (if any)
+you paid for it by sending an explanatory note within that
+time to the person you received it from. If you received it
+on a physical medium, you must return it with your note, and
+such person may choose to alternatively give you a replacement
+copy. If you received it electronically, such person may
+choose to alternatively give you a second opportunity to
+receive it electronically.
+
+THIS EBOOK IS OTHERWISE PROVIDED TO YOU "AS-IS". NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, ARE MADE TO YOU AS
+TO THE EBOOK OR ANY MEDIUM IT MAY BE ON, INCLUDING BUT NOT
+LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR A
+PARTICULAR PURPOSE.
+
+Some states do not allow disclaimers of implied warranties or
+the exclusion or limitation of consequential damages, so the
+above disclaimers and exclusions may not apply to you, and you
+may have other legal rights.
+
+INDEMNITY
+You will indemnify and hold Michael Hart, the Foundation,
+and its trustees and agents, and any volunteers associated
+with the production and distribution of Project Gutenberg-tm
+texts harmless, from all liability, cost and expense, including
+legal fees, that arise directly or indirectly from any of the
+following that you do or cause: [1] distribution of this eBook,
+[2] alteration, modification, or addition to the eBook,
+or [3] any Defect.
+
+DISTRIBUTION UNDER "PROJECT GUTENBERG-tm"
+You may distribute copies of this eBook electronically, or by
+disk, book or any other medium if you either delete this
+"Small Print!" and all other references to Project Gutenberg,
+or:
+
+[1] Only give exact copies of it. Among other things, this
+ requires that you do not remove, alter or modify the
+ eBook or this "small print!" statement. You may however,
+ if you wish, distribute this eBook in machine readable
+ binary, compressed, mark-up, or proprietary form,
+ including any form resulting from conversion by word
+ processing or hypertext software, but only so long as
+ *EITHER*:
+
+ [*] The eBook, when displayed, is clearly readable, and
+ does *not* contain characters other than those
+ intended by the author of the work, although tilde
+ (~), asterisk (*) and underline (_) characters may
+ be used to convey punctuation intended by the
+ author, and additional characters may be used to
+ indicate hypertext links; OR
+
+ [*] The eBook may be readily converted by the reader at
+ no expense into plain ASCII, EBCDIC or equivalent
+ form by the program that displays the eBook (as is
+ the case, for instance, with most word processors);
+ OR
+
+ [*] You provide, or agree to also provide on request at
+ no additional cost, fee or expense, a copy of the
+ eBook in its original plain ASCII form (or in EBCDIC
+ or other equivalent proprietary form).
+
+[2] Honor the eBook refund and replacement provisions of this
+ "Small Print!" statement.
+
+[3] Pay a trademark license fee to the Foundation of 20% of the
+ gross profits you derive calculated using the method you
+ already use to calculate your applicable taxes. If you
+ don't derive profits, no royalty is due. Royalties are
+ payable to "Project Gutenberg Literary Archive Foundation"
+ the 60 days following each date you prepare (or were
+ legally required to prepare) your annual (or equivalent
+ periodic) tax return. Please contact us beforehand to
+ let us know your plans and to work out the details.
+
+WHAT IF YOU *WANT* TO SEND MONEY EVEN IF YOU DON'T HAVE TO?
+Project Gutenberg is dedicated to increasing the number of
+public domain and licensed works that can be freely distributed
+in machine readable form.
+
+The Project gratefully accepts contributions of money, time,
+public domain materials, or royalty free copyright licenses.
+Money should be paid to the:
+"Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+If you are interested in contributing scanning equipment or
+software or other items, please contact Michael Hart at:
+hart@pobox.com
+
+[Portions of this eBook's header and trailer may be reprinted only
+when distributed free of all fees. Copyright (C) 2001, 2002 by
+Michael S. Hart. Project Gutenberg is a TradeMark and may not be
+used in any sales of Project Gutenberg eBooks or other materials be
+they hardware or software or any other related product without
+express permission.]
+
+*END THE SMALL PRINT! FOR PUBLIC DOMAIN EBOOKS*Ver.02/11/02*END*
+
diff --git a/old/7hode10.zip b/old/7hode10.zip
new file mode 100644
index 0000000..0aa94a9
--- /dev/null
+++ b/old/7hode10.zip
Binary files differ
diff --git a/old/8hode10.txt b/old/8hode10.txt
new file mode 100644
index 0000000..d4b2009
--- /dev/null
+++ b/old/8hode10.txt
@@ -0,0 +1,5354 @@
+The Project Gutenberg EBook of Odes and Epodes, by Horace
+
+Copyright laws are changing all over the world. Be sure to check the
+copyright laws for your country before downloading or redistributing
+this or any other Project Gutenberg eBook.
+
+This header should be the first thing seen when viewing this Project
+Gutenberg file. Please do not remove it. Do not change or edit the
+header without written permission.
+
+Please read the "legal small print," and other information about the
+eBook and Project Gutenberg at the bottom of this file. Included is
+important information about your specific rights and restrictions in
+how the file may be used. You can also find out about how to make a
+donation to Project Gutenberg, and how to get involved.
+
+
+**Welcome To The World of Free Plain Vanilla Electronic Texts**
+
+**eBooks Readable By Both Humans and By Computers, Since 1971**
+
+*****These eBooks Were Prepared By Thousands of Volunteers!*****
+
+
+Title: Odes and Epodes
+
+Author: Horace
+
+Release Date: January, 2006 [EBook #9646]
+[Yes, we are more than one year ahead of schedule]
+[This file was first posted on October 13, 2003]
+
+Edition: 10
+
+Language: Latin
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK ODES AND EPODES ***
+
+
+
+
+Produced by Stan Goodman, Thomas Berger
+and the Online Distributed Proofreading Team.
+
+
+
+
+HORACE
+
+ODES AND EPODES
+
+
+Edited by
+
+Paul Shorey,
+
+Professor in The University Of Chicago
+
+
+Revised by
+
+Paul Shorey and Gordon J. Laing
+
+Professors in The University Of Chicago
+
+
+
+
+Q. HORATII FLACCI
+
+
+
+CARMINUM
+
+LIBER PRIMUS.
+
+
+
+
+I.
+
+Maecenas atavis edite regibus,
+O et praesidium et dulce decus meum,
+Sunt quos curriculo pulverem Olympicum
+Collegisse iuvat metaque fervidis
+Evitata rotis palmaque nobilis 5
+Terrarum dominos evehit ad deos;
+Hunc, si mobilium turba Quiritium
+Certat tergeminis tollere honoribus;
+Illum, si proprio condidit horreo,
+Quidquid de Libycis verritur areis. 10
+Gaudentem patrios findere sarculo
+Agros Attalicis condicionibus
+Numquam dimoveas, ut trabe Cypria
+Myrtoum pavidus nauta secet mare.
+Luctantem Icariis fluctibus Africum 15
+Mercator metuens otium et oppidi
+Laudat rura sui; mox reficit ratis
+Quassas, indocilis pauperiem pati.
+Est qui nec veteris pocula Massici
+Nec partem solido demere de die 20
+Spernit, nunc viridi membra sub arbuto
+Stratus nunc ad aquae lene caput sacrae.
+Multos castra iuvant et lituo tubae
+Permixtus sonitus bellaque matribus
+Detestata. Manet sub Iove frigido 25
+Venator tenerae coniugis immemor,
+Seu visast catulis cerva fidelibus,
+Seu rupit teretes Marsus aper plagas.
+Me doctarum hederae praemia frontium
+Dis miscent superis, me gelidum nemus 30
+Nympharumque leves cum Satyris chori
+Secernunt populo, si neque tibias
+Euterpe cohibet nec Polyhymnia
+Lesboum refugit tendere barbiton.
+Quod si me lyricis vatibus inseris, 35
+Sublimi feriam sidera vertice.
+
+
+
+
+II.
+
+Iam satis terris nivis atque dirae
+Grandinis misit pater et rubente
+Dextera sacras iaculatus arcis
+ Terruit urbem,
+
+Terruit gentis, grave ne rediret 5
+Saeculum Pyrrhae nova monstra questae,
+Omne cum Proteus pecus egit altos
+ Visere montis,
+
+Piscium et summa genus haesit ulmo,
+Nota quae sedes fuerat columbis, 10
+Et superiecto pavidae natarunt
+ Aequore dammae.
+
+Vidimus flavum Tiberim retortis
+Litore Etrusco violenter undis
+Ire deiectum monumenta regis 15
+ Templaque Vestae,
+
+Iliae dum se nimium querenti
+Iactat ultorem, vagus et sinistra
+Labitur ripa Iove non probante uxorius
+ amnis. 20
+
+Audiet civis acuisse ferrum,
+Quo graves Persae melius perirent,
+Audiet pugnas vitio parentum
+ Rara iuventus.
+
+Quem vocet divum populus ruentis 25
+Imperi rebus? Prece qua fatigent
+Virgines sanctae minus audientem
+ Carmina Vestam?
+
+Cui dabit partis scelus expiandi
+Iuppiter? Tandem venias precamur, 30
+Nube candentis umeros amictus,
+ Augur Apollo;
+
+Sive tu mavis, Erycina ridens,
+Quam Iocus circum volat et Cupido;
+Sive neglectum genus et nepotes 35
+ Respicis, auctor,
+
+Heu nimis longo satiate ludo,
+Quem iuvat clamor galeaeque leves
+Acer et Mauri peditis cruentum
+ Voltus in hostem; 40
+
+Sive mutata iuvenem figura
+Ales in terris imitaris almae
+Filius Maiae, patiens vocari
+ Caesaris ultor,
+
+Serus in caelum redeas, diuque 45
+Laetus intersis populo Quirini,
+Neve te nostris vitiis iniquum
+ Ocior aura
+
+Tollat; hic magnos potius triumphos,
+Hic ames dici pater atque princeps, 50
+Neu sinas Medos equitare inultos
+ Te duce, Caesar.
+
+
+
+
+III.
+
+Sic te diva potens Cypri,
+ Sic fratres Helenae, lucida sidera,
+Ventorumque regat pater
+ Obstrictis aliis praeter Iapyga,
+Navis, quae tibi creditum 5
+ Debes Vergilium finibus Atticis,
+Reddas incolumem precor
+ Et serves animae dimidium meae.
+Illi robur et aes triplex
+ Circa pectus erat, qui fragilem truci 10
+Commisit pelago ratem
+ Primus, nec timuit praecipitem Africum
+Decertantem Aquilonibus
+ Nec tristis Hyadas nec rabiem Noti,
+Quo non arbiter Hadriae 15
+ Maior, tollere seu ponere volt freta.
+Quem mortis timuit gradum,
+ Qui siccis oculis monstra natantia,
+Qui vidit mare turbidum et
+ Infamis scopulos, Acroceraunia? 20
+Nequiquam deus abscidit
+ Prudens Oceano dissociabili
+Terras, si tamen impiae
+ Non tangenda rates transiliunt vada.
+Audax omnia perpeti 25
+ Gens humana ruit per vetitum nefas.
+Audax Iapeti genus
+ Ignem fraude mala gentibus intulit.
+Post ignem aetheria domo
+ Subductum macies et nova febrium 30
+Terris incubuit cohors,
+ Semotique prius tarda necessitas
+Leti corripuit gradum.
+ Expertus vacuum Daedalus aera
+Pennis non homini datis; 35
+ Perrupit Acheronta Herculeus labor.
+Nil mortalibus arduist;
+ Caelum ipsum petimus stultitia, neque
+Per nostrum patimur scelus
+ Iracunda Iovem ponere fulmina. 40
+
+
+
+
+IV.
+
+Solvitur acris hiems grata vice veris et Favoni,
+ Trahuntque siccas machinae carinas,
+Ac neque iam stabulis gaudet pecus aut arator igni,
+ Nec prata canis albicant pruinis.
+Iam Cytherea choros ducit Venus imminente luna, 5
+ Iunctaeque Nymphis Gratiae decentes
+Alterno terram quatiunt pede, dum gravis Cyclopum
+ Volcanus ardens urit officinas.
+Nunc decet aut viridi nitidum caput impedire myrto
+ Aut flore terrae quem ferunt solutae; 10
+Nunc et in umbrosis Fauno decet immolare lucis,
+ Seu poscat agna sive malit haedo.
+Pallida mors aequo pulsat pede pauperum tabernas
+ Regumque turris. O beate Sesti,
+Vitae summa brevis spem nos vetat incohare longam. 15
+ Iam te premet nox, fabulaeque Manes,
+Et domus exilis Plutonia; quo simul mearis,
+ Nec regna vini sortiere talis
+Nec tenerum Lycidan mirabere, quo calet iuventus
+ Nunc omnis et mox virgines tepebunt. 20
+
+
+
+
+V.
+
+Quis multa gracilis te puer in rosa
+Perfusus liquidis urget odoribus
+ Grato, Pyrrha, sub antro?
+ Cui flavam religas comam,
+
+Simplex munditiis? Heu quotiens fidem 5
+Mutatosque deos flebit et aspera
+ Nigris aequora ventis
+ Emirabitur insolens,
+
+Qui nunc te fruitur credulus aurea,
+Qui semper vacuam, semper amabilem 10
+ Sperat, nescius aurae
+ Fallacis. Miseri, quibus
+
+Intentata nites. Me tabula sacer
+Votiva paries indicat uvida
+ Suspendisse potenti 15
+ Vestimenta maris deo.
+
+
+
+
+VI.
+
+Scriberis Vario fortis et hostium
+Victor Maeonii carminis alite,
+Quam rem cumque ferox navibus aut equis
+ Miles te duce gesserit.
+
+Nos, Agrippa, neque haec dicere nec gravem 5
+Pelidae stomachum cedere nescii
+Nec cursus duplicis per mare Ulixei
+ Nec saevam Pelopis domum
+
+Conamur, tenues grandia, dum pudor
+Imbellisque lyrae Musa potens vetat 10
+Laudes egregii Caesaris et tuas
+ Culpa deterere ingeni.
+
+Quis Martem tunica tectum adamantina
+Digne scripserit, aut pulvere Troico
+Nigrum Merionen, aut ope Palladis 15
+ Tydiden superis parem?
+
+Nos convivia, nos proelia virginum
+Sectis in iuvenes unguibus acrium
+Cantamus vacui, sive quid urimur,
+ Non praeter solitum leves. 20
+
+
+
+
+VII.
+
+Laudabunt alii claram Rhodon aut Mytilenen
+ Aut Epheson bimarisve Corinthi
+Moenia vel Baccho Thebas vel Apolline Delphos
+ Insignis aut Thessala Tempe.
+Sunt quibus unum opus est intactae Palladis urbem 5
+ Carmine perpetuo celebrare et
+Undique decerptam fronti praeponere olivam.
+ Plurimus in Iunonis honorem
+Aptum dicet equis Argos ditisque Mycenas.
+ Me nec tam patiens Lacedaemon 10
+Nec tam Larisae percussit campus opimae,
+ Quam domus Albuneae resonantis
+Et praeceps Anio ac Tiburni lucus et uda
+ Mobilibus pomaria rivis.
+Albus ut obscuro deterget nubila caelo 15
+ Saepe Notus neque parturit imbris
+Perpetuo, sic tu sapiens finire memento
+ Tristitiam vitaeque labores
+Molli, Plance, mero, seu te fulgentia signis
+ Castra tenent seu densa tenebit 20
+Tiburis umbra tui. Teucer Salamina patremque
+ Cum fugeret, tamen uda Lyaeo
+Tempora populea fertur vinxisse corona,
+ Sic tristis adfatus amicos:
+'Quo nos cumque feret melior fortuna parente, 25
+ Ibimus, o socii comitesque!
+Nil desperandum Teucro duce et auspice Teucro:
+ Certus enim promisit Apollo,
+Ambiguam tellure nova Salamina futuram.
+ O fortes peioraque passi 30
+Mecum saepe viri, nunc vino pellite curas;
+ Cras ingens iterabimus aequor.'
+
+
+
+
+VIII.
+
+Lydia, dic, per omnis
+ Te deos oro, Sybarin cur properes amando
+Perdere; cur apricum
+ Oderit campum, patiens pulveris atque solis?
+Cur neque militaris 5
+ Inter aequalis equitat, Gallica nec lupatis
+Temperat ora frenis?
+ Cur timet flavum Tiberim tangere? Cur olivum
+Sanguine viperino
+ Cautius vitat, neque iam livida gestat armis 10
+Bracchia, saepe disco,
+ Saepe trans finem iaculo nobilis expedito?
+Quid latet, ut marinae
+ Filium dicunt Thetidis sub lacrimosa Troiae
+Funera, ne virilis 15
+ Cultus in caedem et Lycias proriperet catervas?
+
+
+
+
+IX.
+
+Vides ut alta stet nive candidum
+Soracte, nec iam sustineant onus
+ Silvae laborantes, geluque
+ Flumina constiterint acuto.
+
+Dissolve frigus ligna super foco 5
+Large reponens atque benignius
+ Deprome quadrimum Sabina,
+ O Thaliarche, merum diota.
+
+Permitte divis cetera; qui simul
+Stravere ventos aequore fervido 10
+ Deproeliantis, nec cupressi
+ Nec veteres agitantur orni.
+
+Quid sit futurum cras, fuge quaerere et
+Quem fors dierum cumque dabit lucro
+ Adpone, nec dulcis amores 15
+ Sperne puer neque tu choreas,
+
+Donec virenti canities abest
+Morosa. Nunc et campus et areae
+ Lenesque sub noctem susurri
+ Composita repetantur hora; 20
+
+Nunc et latentis proditor intimo
+Gratus puellae risus ab angulo
+ Pignusque dereptum lacertis
+ Aut digito male pertinaci.
+
+
+
+
+X.
+
+Mercuri, facunde nepos Atlantis,
+Qui feros cultus hominum recentum
+Voce formasti catus et decorae
+ More palaestrae,
+
+Te canam, magni Iovis et deorum 5
+Nuntium curvaeque lyrae parentem,
+Callidum quidquid placuit iocoso
+ Condere furto.
+
+Te, boves olim nisi reddidisses
+Per dolum amotas, puerum minaci 10
+Voce dum terret, viduus pharetra
+ Risit Apollo.
+
+Quin et Atridas duce te superbos
+Ilio dives Priamus relicto
+Thessalosque ignis et iniqua Troiae 15
+ Castra fefellit.
+
+Tu pias laetis animas reponis
+Sedibus virgaque levem coerces
+Aurea turbam, superis deorum
+ Gratus et imis. 20
+
+
+
+
+XI.
+
+Tu ne quaesieris, scire nefas, quem mihi, quem tibi
+Finem di dederint, Leuconoe, nec Babylonios
+Temptaris numeros. Ut melius quidquid erit pati,
+Seu pluris hiemes seu tribuit Iuppiter ultimam,
+Quae nunc oppositis debilitat pumicibus mare 5
+Tyrrhenum: sapias, vina liques, et spatio brevi
+Spem longam reseces. Dum loquimur, fugerit invida
+Aetas: carpe diem, quam minimum credula postero.
+
+
+
+
+XII.
+
+Quem virum aut heroa lyra vel acri
+Tibia sumis celebrare, Clio?
+Quem deum? Cuius recinet iocosa
+ Nomen imago
+
+Aut in umbrosis Heliconis oris, 5
+Aut super Pindo gelidove in Haemo?
+Unde vocalem temere insecutae
+ Orphea silvae,
+
+Arte materna rapidos morantem
+Fluminum lapsus celeresque ventos, 10
+Blandum et auritas fidibus canoris
+ Ducere quercus.
+
+Quid prius dicam solitis parentis
+Laudibus, qui res hominum ac deorum,
+Qui mare ac terras variisque mundum 15
+ Temperat horis?
+
+Unde nil maius generatur ipso,
+Nec viget quicquam simile aut secundum:
+Proximos illi tamen occupavit
+ Pallas honores, 20
+
+Proeliis audax; neque te silebo,
+Liber, et saevis inimica virgo
+Beluis, nec te, metuende certa
+ Phoebe sagitta.
+
+Dicam et Alciden puerosque Ledae, 25
+Hunc equis, illum superare pugnis
+Nobilem; quorum simul alba nautis
+ Stella refulsit,
+
+Defluit saxis agitatus humor,
+Concidunt venti fugiuntque nubes, 30
+Et minax, quod sic voluere, ponto
+ Unda recumbit.
+
+Romulum post hos prius an quietum
+Pompili regnum memorem an superbos
+Tarquini fascis dubito, an Catonis 35
+ Nobile letum.
+
+Regulum et Scauros animaeque magnae
+Prodigum Paullum superante Poeno
+Gratus insigni referam camena
+ Fabriciumque. 40
+
+Hunc, et incomptis Curium capillis
+Utilem bello tulit, et Camillum
+Saeva paupertas et avitus apto
+ Cum lare fundus.
+
+Crescit occulto velut arbor aevo 45
+Fama Marcelli; micat inter omnis
+Iulium sidus velut inter ignis
+ Luna minores.
+
+Gentis humanae pater atque custos,
+Orte Saturno, tibi cura magni 50
+Caesaris fatis data: tu secundo
+ Caesare regnes.
+
+Ille seu Parthos Latio imminentis
+Egerit iusto domitos triumpho,
+Sive subiectos Orientis orae 55
+ Seras et Indos,
+
+Te minor latum reget aequus orbem;
+Tu gravi curru quaties Olympum,
+Tu parum castis inimica mittes
+ Fulmina lucis. 60
+
+
+
+
+XIII.
+
+Cum tu, Lydia, Telephi
+ Cervicem roseam, cerea Telephi
+Laudas bracchia, vae meum
+ Fervens difficili bile tumet iecur.
+Tum nec mens mihi nec color 5
+ Certa sede manet, umor et in genas
+Furtim labitur, arguens
+ Quam lentis penitus macerer ignibus.
+Uror, seu tibi candidos
+ Turparunt umeros immodicae mero 10
+Rixae, sive puer furens
+ Impressit memorem dente labris notam.
+Non, si me satis audias,
+ Speres perpetuum dulcia barbare
+Laedentem oscula, quae Venus 15
+ Quinta parte sui nectaris imbuit.
+Felices ter et amplius,
+ Quos inrupta tenet copula nec malis
+Divolsus querimoniis
+ Suprema citius solvet amor die. 20
+
+
+
+
+XIV.
+
+O navis, referent in mare te novi
+Fluctus! O quid agis? Fortiter occupa
+ Portum! Nonne vides ut
+ Nudum remigio latus
+
+Et malus celeri saucius Africo 5
+Antemnaeque gemant, ac sine funibus
+Vix durare carinae
+ Possint imperiosius
+
+Aequor? Non tibi sunt integra lintea,
+Non di, quos iterum pressa voces malo. 10
+ Quamvis Pontica pinus,
+ Silvae filia nobilis,
+
+Iactes et genus et nomen inutile,
+Nil pictis timidus navita puppibus
+ Fidit. Tu, nisi ventis 15
+ Debes ludibrium, cave.
+
+Nuper sollicitum quae mihi taedium,
+Nunc desiderium curaque non levis,
+ Interfusa nitentis
+ Vites aequora Cycladas. 20
+
+
+
+
+XV.
+
+Pastor cum traheret per freta navibus
+Idaeis Helenen perfidus hospitam,
+Ingrato celeres obruit otio
+ Ventos ut caneret fera
+
+Nereus fata: 'Mala ducis avi domum, 5
+Quam multo repetet Graecia milite,
+Coniurata tuas rumpere nuptias
+ Et regnum Priami vetus.
+
+Heu heu, quantus equis, quantus adest viris
+Sudor! quanta moves funera Dardanae 10
+Genti! Iam galeam Pallas et aegida
+ Currusque et rabiem parat.
+
+Nequiquam Veneris praesidio ferox
+Pectes caesariem, grataque feminis
+Imbelli cithara carmina divides; 15
+ Nequiquam thalamo gravis
+
+Hastas et calami spicula Cnosii
+Vitabis strepitumque et celerem sequi
+Aiacem: tamen, heu, serus adulteros
+ Crines pulvere collines. 20
+
+Non Laertiaden, exitium tuae
+Genti, non Pylium Nestora respicis?
+Urgent impavidi te Salaminius
+ Teucer, te Sthenelus, sciens
+
+Pugnae, sive opus est imperitare equis, 25
+Non auriga piger. Merionen quoque
+Nosces. Ecce furit te reperire atrox
+ Tydides, melior patre,
+
+Quem tu, cervus uti vallis in altera
+Visum parte lupum graminis immemor 30
+Sublimi fugies mollis anhelitu,
+ Non hoc pollicitus tuae.
+
+Iracunda diem proferet Ilio
+Matronisque Phrygum classis Achillei:
+Post certas hiemes uret Achaicus 35
+ Ignis Iliacas domos.'
+
+
+
+
+XVI.
+
+O matre pulchra filia pulchrior,
+Quem criminosis cumque voles modum
+ Pones iambis, sive flamma
+ Sive mari libet Hadriano.
+
+Non Dindymene, non adytis quatit 5
+Mentem sacerdotum incola Pythius,
+ Non Liber aeque, non acuta
+ Sic geminant Corybantes aera,
+
+Tristes ut irae, quas neque Noricus
+Deterret ensis nec mare naufragum 10
+ Nec saevus ignis nec tremendo
+ Iuppiter ipse ruens tumultu.
+
+Fertur Prometheus addere principi
+Limo coactus particulam undique
+ Desectam et insani leonis 15
+ Vim stomacho adposuisse nostro.
+
+Irae Thyesten exitio gravi
+Stravere et altis urbibus ultimae
+ Stetere causae cur perirent
+ Funditus imprimeretque muris 20
+
+Hostile aratrum exercitus insolens.
+Compesce mentem! Me quoque pectoris
+ Temptavit in dulci iuventa
+ Fervor et in celeres iambos
+
+Misit furentem; nunc ego mitibus 25
+Mutare quaero tristia, dum mihi
+ Fias recantatis amica
+ Opprobriis animumque reddas.
+
+
+
+
+XVII.
+
+Velox amoenum saepe Lucretilem
+Mutat Lycaeo Faunus et igneam
+ Defendit aestatem capellis
+ Usque meis pluviosque ventos.
+
+Impune tutum per nemus arbutos 5
+Quaerunt latentis et thyma deviae
+ Olentis uxores mariti,
+ Nec viridis metuunt colubras
+
+Nec Martialis haediliae lupos,
+Utcumque dulci, Tyndari, fistula 10
+ Valles et Usticae cubantis
+ Levia personuere saxa.
+
+Di me tuentur, dis pietas mea
+Et Musa cordist. Hic tibi copia
+ Manabit ad plenum benigno 15
+ Ruris honorum opulenta cornu.
+
+Hic in reducta valle Caniculae
+Vitabis aestus et fide Teia
+ Dices laborantis in uno
+ Penelopen vitreamque Circen; 20
+
+Hic innocentis pocula Lesbii
+Duces sub umbra, nec Semeleius
+ Cum Marte confundet Thyoneus
+ Proelia, nec metues protervum
+
+Suspecta Cyrum, ne male dispari 25
+Incontinentis iniciat manus
+ Et scindat haerentem coronam
+ Crinibus immeritamque vestem.
+
+
+
+
+XVIII.
+
+Nullam, Vare, sacra vite prius severis arborem
+Circa mite solum Tiburis et moenia Catili.
+Siccis omnia nam dura deus proposuit neque
+Mordaces aliter diffugiunt sollicitudines.
+Quis post vina gravem militiam aut pauperiem crepat? 5
+Quis non te potius, Bacche pater, teque, decens Venus?
+Ac ne quis modici transiliat munera Liberi,
+Centaurea monet cum Lapithis rixa super mero
+Debellata, monet Sithoniis non levis Euhius,
+Cum fas atque nefas exiguo fine libidinum 10
+Discernunt avidi. Non ego te, candide Bassareu,
+Invitum quatiam nec variis obsita frondibus
+Sub divum rapiam. Saeva tene cum Berecyntio
+Cornu tympana, quae subsequitur caecus amor sui,
+Et tollens vacuum plus nimio gloria verticem 15
+Arcanique fides prodiga, perlucidior vitro.
+
+
+
+
+XIX.
+
+Mater saeva Cupidinum
+ Thebanaeque iubet me Semelae puer
+Et lasciva Licentia
+ Finitis animum reddere amoribus.
+Urit me Glycerae nitor, 5
+ Splendentis Pario marmore purius;
+Urit grata protervitas
+ Et voltus nimium lubricus adspici.
+In me tota ruens Venus
+ Cyprum deseruit, nec patitur Scythas 10
+Et versis animosum equis
+ Parthum dicere nec quae nihil attinent.
+Hic vivum mihi caespitem, hic
+ Verbenas, pueri, ponite turaque
+Bimi cum patera meri: 15
+ Mactata veniet lenior hostia.
+
+
+
+
+XX.
+
+Vile potabis modicis Sabinum
+Cantharis, Graeca quod ego ipse testa
+Conditum levi, datus in theatro
+ Cum tibi plausus,
+
+Care Maecenas eques, ut paterni 5
+Fluminis ripae simul et iocosa
+Redderet laudes tibi Vaticani
+ Montis imago.
+
+Caecubum et prelo domitam Caleno
+Tu bibes uvam: mea nec Falernae 10
+Temperant vites neque Formiani
+ Pocula colles.
+
+
+
+
+XXI.
+
+Dianam tenerae dicite virgines,
+Intonsum, pueri, dicite Cynthium
+ Latonamque supremo
+ Dilectam penitus Iovi.
+
+Vos laetam fluviis et nemorum coma, 5
+Quaecumque aut gelido prominet Algido,
+ Nigris aut Erymanthi
+ Silvis aut viridis Cragi;
+
+Vos Tempe totidem tollite laudibus
+Natalemque, mares, Delon Apollinis 10
+ Insignemque pharetra
+ Fraternaque umerum lyra.
+
+Hic bellum lacrimosum, hic miseram famem
+Pestemque a populo et principe Caesare in
+ Persas atque Britannos 15
+ Vestra motus aget prece.
+
+
+
+
+XXII.
+
+Integer vitae scelerisque purus
+Non eget Mauris iaculis neque arcu
+Nec venenatis gravida sagittis,
+ Fusce, pharetra,
+
+Sive per Syrtis iter aestuosas, 5
+Sive facturus per inhospitalem
+Caucasum vel quae loca fabulosus
+ Lambit Hydaspes.
+
+Namque me silva lupus in Sabina,
+Dum meam canto Lalagen et ultra 10
+Terminum curis vagor expeditis,
+ Fugit inermem,
+
+Quale portentum neque militaris
+Daunias latis alit aesculetis
+Nec Iubae tellus generat, leonum 15
+ Arida nutrix.
+
+Pone me pigris ubi nulla campis
+Arbor aestiva recreatur aura,
+Quod latus mundi nebulae malusque
+ Iuppiter urget; 20
+
+Pone sub curru nimium propinqui
+Solis in terra domibus negata:
+Dulce ridentem Lalagen amabo,
+ Dulce loquentem.
+
+
+
+
+XXIII.
+
+Vitas hinuleo me similis, Chloe,
+Quaerenti pavidam montibus aviis
+ Matrem non sine vano
+ Aurarum et siluae metu.
+
+Nam seu mobilibus veris inhorruit 5
+Adventus foliis, seu virides rubum
+ Dimovere lacertae,
+ Et corde et genibus tremit.
+
+Atqui non ego te tigris ut aspera
+Gaetulusve leo frangere persequor: 10
+ Tandem desine matrem
+ Tempestiva sequi viro.
+
+
+
+
+XXIV.
+
+Quis desiderio sit pudor aut modus
+Tam cari capitis? Praecipe lugubris
+Cantus, Melpomene, cui liquidam pater
+ Vocem cum cithara dedit.
+
+Ergo Quintilium perpetuus sopor 5
+Urget! Cui Pudor et Iustitiae soror,
+Incorrupta Fides, nudaque Veritas
+ Quando ullum inveniet parem?
+
+Multis ille bonis flebilis occidit,
+Nulli flebilior quam tibi, Vergili. 10
+Tu frustra pius heu non ita creditum
+ Poscis Quintilium deos.
+
+Quid? si Threicio blandius Orpheo
+Auditam moderere arboribus fidem,
+Num vanae redeat sanguis imagini, 15
+ Quam virga semel horrida,
+
+Non lenis precibus fata recludere,
+Nigro compulerit Mercurius gregi?
+Durum: sed levius fit patientia,
+ Quidquid corrigerest nefas. 20
+
+
+
+
+XXV.
+
+Parcius iunctas quatiunt fenestras
+Iactibus crebris iuvenes protervi,
+Nec tibi somnos adimunt, amatque
+ Ianua limen,
+
+Quae prius multum facilis movebat 5
+Cardines. Audis minus et minus iam:
+'Me tuo longas pereunte noctes,
+ Lydia, dormis?'
+
+Invicem moechos anus arrogantis
+Flebis in solo levis angiportu, 10
+Thracio bacchante magis sub inter-
+ lunia vento,
+
+Cum tibi flagrans amor et libido,
+Quae solet matres furiare equorum,
+Saeviet circa iecur ulcerosum, 15
+ Non sine questu,
+
+Laeta quod pubes hedera virenti
+Gaudeat pulla magis atque myrto,
+Aridas frondes hiemis sodali
+ Dedicet Hebro. 20
+
+
+
+
+XXVI.
+
+Musis amicus tristitiam et metus
+Tradam protervis in mare Creticum
+ Portare ventis, quis sub Arcto
+ Rex gelidae metuatur orae,
+
+Quid Tiridaten terreat, unice 5
+Securus. O quae fontibus integris
+ Gaudes, apricos necte flores,
+ Necte meo Lamiae coronam,
+
+Pimplei dulcis. Nil sine te mei
+Prosunt honores: hunc fidibus novis, 10
+ Hunc Lesbio sacrare plectro
+ Teque tuasque decet sorores.
+
+
+
+
+XXVII.
+
+Natis in usum laetitiae scyphis
+Pugnare Thracumst: tollite barbarum
+ Morem, verecundumque Bacchum
+ Sanguineis prohibete rixis.
+
+Vino et lucernis Medus acinaces 5
+Immane quantum discrepat: impium
+ Lenite clamorem, sodales,
+ Et cubito remanete presso.
+
+Voltis severi me quoque sumere
+Partem Falerni? Dicat Opuntiae 10
+ Frater Megillae quo beatus
+ Volnere, qua pereat sagitta.
+
+Cessat voluntas? Non alia bibam
+Mercede. Quae te cumque domat Venus,
+ Non erubescendis adurit 15
+ Ignibus ingenuoque semper
+
+Amore peccas. Quidquid habes, age,
+Depone tutis auribus. A miser,
+ Quanta laborabas Charybdi,
+ Digne puer meliore flamma! 20
+
+Quae saga, quis te solvere Thessalis
+Magus venenis, quis poterit deus?
+ Vix inligatum te triformi
+ Pegasus expediet Chimaera.
+
+
+
+
+XXVIII.
+
+Te maris et terrae numeroque carentis arenae
+ Mensorem cohibent, Archyta,
+Pulveris exigui prope litus parva Matinum
+ Munera, nec quicquam tibi prodest
+Aerias temptasse domos animoque rotundum 5
+ Percurrisse polum morituro.
+Occidit et Pelopis genitor, conviva deorum,
+ Tithonusque remotus in auras
+Et Iovis arcanis Minos admissus, habentque
+ Tartara Panthoiden iterum Orco 10
+Demissum, quamvis clipeo Troiana refixo
+ Tempora testatus nihil ultra
+Nervos atque cutem morti concesserat atrae,
+ Iudice te non sordidus auctor
+Naturae verique. Sed omnes una manet nox 15
+ Et calcanda semel via leti.
+Dant alios Furiae torvo spectacula Marti,
+ Exitiost avidum mare nautis;
+Mixta senum ac iuvenum densentur funera; nullum
+ Saeva caput Proserpina fugit: 20
+Me quoque devexi rapidus comes Orionis
+ Illyricis Notus obruit undis.
+At tu, nauta, vagae ne parce malignus arenae
+ Ossibus et capiti inhumato
+Particulam dare: sic, quodcumque minabitur Eurus 25
+ Fluctibus Hesperiis, Venusinae
+Plectantur silvae te sospite, multaque merces,
+ Unde potest, tibi defluat aequo
+Ab Iove Neptunoque sacri custode Tarenti.
+ Neglegis immeritis nocituram 30
+Postmodo te natis fraudem committere? Fors et
+ Debita iura vicesque superbae
+Te maneant ipsum: precibus non linquar inultis,
+ Teque piacula nulla resolvent.
+Quamquam festinas, non est mora longa; licebit 35
+ Iniecto ter pulvere curras.
+
+
+
+
+XXIX.
+
+Icci, beatis nunc Arabum invides
+Gazis et acrem militiam paras
+ Non ante devictis Sabaeae
+ Regibus, horribilique Medo
+
+Nectis catenas? Quae tibi virginum 5
+Sponso necato barbara serviet?
+ Puer quis ex aula capillis
+ Ad cyathum statuetur unctis,
+
+Doctus sagittas tendere Sericas
+Arcu paterno? Quis neget arduis 10
+ Pronos relabi posse rivos
+ Montibus et Tiberim reverti,
+
+Cum tu coemptos undique nobilis
+Libros Panaeti Socraticam et domum
+ Mutare loricis Hiberis, 15
+ Pollicitus meliora, tendis ?
+
+
+
+
+XXX.
+
+O Venus, regina Cnidi Paphique,
+Sperne dilectam Cypron et vocantis
+Ture te multo Glycerae decoram
+ Transfer in aedem.
+
+Fervidus tecum puer et solutis 5
+Gratiae zonis properentque Nymphae
+Et parum comis sine te Iuventas
+ Mercuriusque.
+
+
+
+
+XXXI.
+
+Quid dedicatum poscit Apollinem
+Vates? Quid orat, de patera novum
+ Fundens liquorem? Non opimae
+ Sardiniae segetes feracis,
+
+Non aestuosae grata Calabriae 5
+Armenta, non aurum aut ebur Indicum,
+ Non rura, quae Liris quieta
+ Mordet aqua taciturnus amnis.
+
+Premant Calena falce quibus dedit
+Fortuna vitem, dives et aureis 10
+ Mercator exsiccet culullis
+ Vina Syra reparata merce,
+
+Dis carus ipsis, quippe ter et quater
+Anno revisens aequor Atlanticum
+ Impune. Me pascunt olivae, 15
+ Me cichorea levesque malvae.
+
+Frui paratis et valido mihi,
+Latoe, dones et precor integra
+ Cum mente nec turpem senectam
+ Degere nec cithara carentem. 20
+
+
+
+
+XXXII.
+
+Poscimur. Siquid vacui sub umbra
+Lusimus tecum, quod et hunc in annum
+Vivat et pluris, age dic Latinum,
+ Barbite, carmen,
+
+Lesbio primum modulate civi, 5
+Qui ferox bello tamen inter arma,
+Sive iactatam religarat udo
+ Litore navim,
+
+Liberum et Musas Veneremque et illi
+Semper haerentem puerum canebat, 10
+Et Lycum nigris oculis nigroque
+ Crine decorum.
+
+O decus Phoebi et dapibus supremi
+Grata testudo Iovis, o laborum
+Dulce lenimen, mihi cumque salve 15
+ Rite vocanti!
+
+
+
+
+XXXIII.
+
+Albi, ne doleas plus nimio memor
+Immitis Glycerae, neu miserabilis
+Decantes elegos, cur tibi iunior
+ Laesa praeniteat fide.
+
+Insignem tenui fronte Lycorida 5
+Cyri torret amor, Cyrus in asperam
+Declinat Pholoen; sed prius Apulis
+ Iungentur capreae lupis
+
+Quam turpi Pholoe peccet adultero.
+Sic visum Veneri, cui placet impares 10
+Formas atque animos sub iuga aenea
+ Saevo mittere cum ioco.
+
+Ipsum me melior cum peteret Venus,
+Grata detinuit compede Myrtale
+Libertina, fretis acrior Hadriae 15
+ Curvantis Calabros sinus.
+
+
+
+
+XXXIV.
+
+Parcus deorum cultor et infrequens,
+Insanientis dum sapientiae
+ Consultus erro, nunc retrorsum
+ Vela dare atque iterare cursus
+
+Cogor relictos. Namque Diespiter, 5
+Igni corusco nubila dividens
+ Plerumque, per purum tonantis
+ Egit equos volucremque currum,
+
+Quo bruta tellus et vaga flumina,
+Quo Styx et invisi horrida Taenari 10
+ Sedes Atlanteusque finis
+ Concutitur. Valet ima summis
+
+Mutare et insignem attenuat deus,
+Obscura promens; hinc apicem rapax
+ Fortuna cum stridore acuto 15
+ Sustulit, hic posuisse gaudet.
+
+
+
+
+XXXV.
+
+O diva, gratum quae regis Antium,
+Praesens vel imo tollere de gradu
+ Mortale corpus vel superbos
+ Vertere funeribus triumphos,
+
+Te pauper ambit sollicita prece 5
+Ruris colonus, te dominam aequoris
+ Quicumque Bithyna lacessit
+ Carpathium pelagus carina.
+
+Te Dacus asper, te profugi Scythae
+Urbesque gentesque et Latium ferox 10
+ Regumque matres barbarorum et
+ Purpurei metuunt tyranni,
+
+Iniurioso ne pede proruas
+Stantem columnam, neu populus frequens
+ Ad arma cessantis, ad arma 15
+ Concitet imperiumque frangat.
+
+Te semper anteit saeva Necessitas,
+Clavos trabalis et cuneos manu
+ Gestans aena, nec severus
+ Uncus abest liquidumque plumbum. 20
+
+Te Spes et albo rara Fides colit
+Velata panno, nec comitem abnegat,
+ Utcumque mutata potentis
+ Veste domos inimica linquis.
+
+At volgus infidum et meretrix retro 25
+Periura cedit, diffugiunt cadis
+ Cum faece siccatis amici
+ Ferre iugum pariter dolosi.
+
+Serves iturum Caesarem in ultimos
+Orbis Britannos et iuvenum recens 30
+ Examen Eois timendum
+ Partibus Oceanoque rubro.
+
+Eheu cicatricum et sceleris pudet
+Fratrumque. Quid nos dura refugimus
+ Aetas? quid intactum nefasti
+ Liquimus? unde manum iuventus 35
+
+Metu deorum continuit? quibus
+Pepercit aris? O utinam nova
+ Incude diffingas retusum in
+ Massagetas Arabasque ferrum! 40
+
+
+
+
+XXXVI.
+
+Et ture et fidibus iuvat
+ Placare et vituli sanguine debito
+Custodes Numidae deos,
+ Qui nunc Hesperia sospes ab ultima
+Caris multa sodalibus, 5
+ Nulli plura tamen dividit oscula
+Quam dulci Lamiae, memor
+ Actae non alio rege puertiae
+Mutataeque simul togae.
+ Cressa ne careat pulchra dies nota, 10
+Neu promptae modus amphorae
+ Neu morem in Salium sit requies pedum,
+Neu multi Damalis meri
+ Bassum Threicia vincat amystide,
+Neu desint epulis rosae 15
+ Neu vivax apium neu breve lilium.
+Omnes in Damalin putris
+ Deponent oculos, nec Damalis novo
+Divelletur adultero,
+ Lascivis hederis ambitiosior. 20
+
+
+
+
+XXXVII.
+
+Nunc est bibendum, nunc pede libero
+Pulsanda tellus, nunc Saliaribus
+ Ornare pulvinar deorum
+ Tempus erat dapibus, sodales.
+
+Antehac nefas depromere Caecubum 5
+Cellis avitis, dum Capitolio
+ Regina dementis ruinas
+ Funus et imperio parabat
+
+Contaminato cum grege turpium
+Morbo virorum, quidlibet impotens 10
+ Sperare fortunaque dulci
+ Ebria. Sed minuit furorem
+
+Vix una sospes navis ab ignibus,
+Mentemque lymphatam Mareotico
+ Redegit in veros timores 15
+ Caesar, ab Italia volantem
+
+Remis adurgens, accipiter velut
+Mollis columbas aut leporem citus
+ Venator in campis nivalis
+ Haemoniae, daret ut catenis 20
+
+Fatale monstrum. Quae generosius
+Perire quaerens nec muliebriter
+ Expavit ensem nec latentis
+ Classe cita reparavit oras.
+
+Ausa et iacentem visere regiam 25
+Voltu sereno, fortis et asperas
+ Tractare serpentes, ut atrum
+ Corpore combiberet venenum,
+
+Deliberata morte ferocior,
+Saevis Liburnis scilicet invidens 30
+ Privata deduci superbo
+ Non humilis mulier triumpho.
+
+
+
+
+XXXVIII.
+
+Persicos odi, puer, apparatus;
+Displicent nexae philyra coronae;
+Mitte sectari, rosa quo locorum
+ Sera moretur.
+
+Simplici myrto nihil adlabores 5
+Sedulus curo: neque te ministrum
+Dedecet myrtus neque me sub arta
+ Vite bibentem.
+
+
+
+
+CARMINUM
+
+LIBER SECUNDUS.
+
+
+
+
+I.
+
+Motum ex Metello consule civicum
+Bellique causas et vitia et modos
+ Ludumque Fortunae gravisque
+ Principum amicitias et arma
+
+Nondum expiatis uncta cruoribus, 5
+Periculosae plenum opus aleae,
+ Tractas et incedis per ignis
+ Suppositos cineri doloso.
+
+Paullum severae Musa tragoediae
+Desit theatris; mox ubi publicas 10
+ Res ordinaris, grande munus
+ Cecropio repetes cothurno,
+
+Insigne maestis praesidium reis
+Et consulenti, Pollio, Curiae,
+ Cui laurus aeternos honores 15
+ Delmatico peperit triumpho.
+
+Iam nunc minaci murmure cornuum
+Perstringis auris, iam litui strepunt,
+ Iam fulgor armorum fugacis
+ Terret equos equitumque voltus. 20
+
+Audire magnos iam videor duces,
+Non indecoro pulvere sordidos,
+ Et cuncta terrarum subacta
+ Praeter atrocem animum Catonis.
+
+Iuno et deorum quisquis amicior 25
+Afris inulta cesserat impotens
+ Tellure victorum nepotes
+ Rettulit inferias Iugurthae.
+
+Quis non Latino sanguine pinguior
+Campus sepulcris impia proelia 30
+ Testatur auditumque Medis
+ Hesperiae sonitum ruinae?
+
+Qui gurges aut quae flumina lugubris
+Ignara belli? quod mare Dauniae
+ Non decoloravere caedes? 35
+ Quae caret ora cruore nostro?
+
+Sed ne relictis, Musa procax, iocis
+Ceae retractes munera neniae,
+ Mecum Dionaeo sub antro
+ Quaere modos leviore plectro.
+
+
+
+
+II.
+
+Nullus argento color est avaris
+Abdito terris, inimice lamnae
+Crispe Sallusti, nisi temperato
+ Splendeat usu.
+
+Vivet extento Proculeius aevo, 5
+Notus in fratres animi paterni;
+Illum aget penna metuente solvi
+ Fama superstes.
+
+Latius regnes avidum domando
+Spiritum, quam si Libyam remotis 10
+Gadibus iungas et uterque Poenus
+ Serviat uni.
+
+Crescit indulgens sibi dirus hydrops
+Nec sitim pellit, nisi causa morbi
+Fugerit venis et aquosus albo 15
+ Corpore languor.
+
+Redditum Cyri solio Phraaten
+Dissidens plebi numero beatorum
+Eximit Virtus populumque falsis
+ Dedocet uti 20
+
+Vocibus, regnum et diadema tutum
+Deferens uni propriamque laurum,
+Quisquis ingentis oculo inretorto
+ Spectat acervos.
+
+
+
+
+III.
+
+Aequam memento rebus in arduis
+Servare mentem, non secus in bonis
+ Ab insolenti temperatam
+ Laetitia, moriture Delli,
+
+Seu maestus omni tempore vixeris, 5
+Seu te in remoto gramine per dies
+ Festos reclinatum bearis
+ Interiore nota Falerni.
+
+Quo pinus ingens albaque populus
+Umbram hospitalem consociare amant 10
+ Ramis? Quid obliquo laborat
+ Lympha fugax trepidare rivo?
+
+Huc vina et unguenta et nimium brevis
+Flores amoenae ferre iube rosae,
+ Dum res et aetas et sororum
+ Fila trium patiuntur atra. 15
+
+Cedes coemptis saltibus et domo
+Villaque, flavus quam Tiberis lavit,
+ Cedes, et exstructis in altum
+ Divitiis potietur heres.
+
+Divesne prisco natus ab Inacho 20
+Nil interest an pauper et infima
+ De gente sub divo moreris,
+ Victima nil miserantis Orci.
+
+Omnes eodem cogimur, omnium
+Versatur urna serius ocius 25
+ Sors exitura et nos in aeternum
+ Exsilium impositura cumbae.
+
+
+
+
+IV.
+
+Ne sit ancillae tibi amor pudori,
+Xanthia Phoceu! Prius insolentem
+Serva Briseis niveo colore
+ Movit Achillem;
+
+Movit Aiacem Telamone natum 5
+Forma captivae dominum Tecmessae;
+Arsit Atrides medio in triumpho
+ Virgine rapta,
+
+Barbarae postquam cecidere turmae
+Thessalo victore et ademptus Hector 10
+Tradidit fessis leviora tolli
+ Pergama Grais.
+
+Nescias an te generum beati
+Phyllidis flavae decorent parentes;
+Regium certe genus et penatis 15
+ Maeret iniquos.
+
+Crede non illam tibi de scelesta
+Plebe dilectam, neque sic fidelem,
+Sic lucro aversam potuisse nasci
+ Matre pudenda. 20
+
+Bracchia et voltum teretesque suras
+Integer laudo; fuge suspicari,
+Cuius octavum trepidavit aetas
+ Claudere lustrum.
+
+
+
+
+V.
+
+Nondum subacta ferre iugum valet
+Cervice, nondum munia comparis
+ Aequare nec tauri ruentis
+ In venerem tolerare pondus.
+
+Circa virentis est animus tuae 5
+Campos iuvencae, nunc fluviis gravem
+ Solantis aestum, nunc in udo
+ Ludere cum vitulis salicto
+
+Praegestientis. Tolle cupidinem
+Immitis uvae: iam tibi lividos 10
+ Distinguet autumnus racemos
+ Purpureo varius colore.
+
+Iam te sequetur: currit enim ferox
+Aetas, et illi, quos tibi dempserit,
+ Adponet annos; iam proterva 15
+ Fronte petet Lalage maritum,
+
+Dilecta quantum non Pholoe fugax,
+Non Chloris, albo sic umero nitens
+ Ut pura nocturno renidet
+ Luna mari, Cnidiusve Gyges, 20
+
+Quem si puellarum insereres choro,
+Mire sagacis falleret hospites
+ Discrimen obscurum solutis
+ Crinibus ambiguoque voltu.
+
+
+
+
+VI.
+
+Septimi, Gadis aditure mecum et
+Cantabrum indoctum iuga ferre nostra et
+Barbaras Syrtis, ubi Maura semper
+ Aestuat unda:
+
+Tibur Argeo positum colono 5
+Sit meae sedes utinam senectae,
+Sit modus lasso maris et viarum
+ Militiaeque.
+
+Unde si Parcae prohibent iniquae,
+Dulce pellitis ovibus Galaesi 10
+Flumen et regnata petam Laconi
+ Rura Phalantho.
+
+Ille terrarum mihi praeter omnis
+Angulus ridet, ubi non Hymetto
+Mella decedunt viridique certat 15
+ Baca Venafro;
+
+Ver ubi longum tepidasque praebet
+Iuppiter brumas, et amicus Aulon
+Fertili Baccho minimum Falernis
+ Invidet uvis. 20
+
+Ille te mecum locus et beatae
+Postulant arces; ibi tu calentem
+Debita sparges lacrima favillam
+ Vatis amici.
+
+
+
+
+VII.
+
+O saepe mecum tempus in ultimum
+Deducte Bruto militiae duce,
+ Quis te redonavit Quiritem
+ Dis patriis Italoque caelo,
+
+Pompei, meorum prime sodalium, 5
+Cum quo morantem saepe diem mero
+ Fregi, coronatus nitentis
+ Malobathro Syrio capillos?
+
+Tecum Philippos et celerem fugam
+Sensi relicta non bene parmula, 10
+ Cum fracta virtus et minaces
+ Turpe solum tetigere mento.
+
+Sed me per hostis Mercurius celer
+Denso paventem sustulit aere;
+ Te rursus in bellum resorbens 15
+ Unda fretis tulit aestuosis.
+
+Ergo obligatam redde Iovi dapem,
+Longaque fessum militia latus
+ Depone sub lauru mea nec
+ Parce cadis tibi destinatis. 20
+
+Oblivioso levia Massico
+Ciboria exple, funde capacibus
+ Unguenta de conchis. Quis udo
+ Deproperare apio coronas
+
+Curatve myrto? Quem Venus arbitrum 25
+Dicet bibendi? Non ego sanius
+ Bacchabor Edonis: recepto
+ Dulce mihi furerest amico.
+
+
+
+
+VIII.
+
+Ulla si iuris tibi peierati
+Poena, Barine, nocuisset umquam,
+Dente si nigro fieres vel uno
+ Turpior ungui,
+
+Crederem. Sed tu simul obligasti 5
+Perfidum votis caput, enitescis
+Pulchrior multo, iuvenumque prodis
+ Publica cura.
+
+Expedit matris cineres opertos
+Fallere et toto taciturna noctis 10
+Signa cum caelo gelidaque divos
+ Morte carentis.
+
+Ridet hoc, inquam, Venus ipsa, rident
+Simplices Nymphae ferus et Cupido,
+Semper ardentis acuens sagittas 15
+ Cote cruenta.
+
+Adde quod pubes tibi crescit omnis,
+Servitus crescit nova, nec priores
+Impiae tectum dominae relinquunt,
+ Saepe minati. 20
+
+Te suis matres motuunt iuvencis,
+Te senes parci miseraeque nuper
+Virgines nuptae, tua ne retardet
+ Aura maritos.
+
+
+
+
+IX.
+
+Non semper imbres nubibus hispidos
+Manant in agros aut mare Caspium
+ Vexant inaequales procellae
+ Usque, nec Armeniis in oris,
+
+Amice Valgi, stat glacies iners 5
+Mensis per omnis, aut Aquilonibus
+ Querceta Gargani laborant
+ Et foliis viduantur orni:
+
+Tu semper urges flebilibus modis
+Mysten ademptum, nec tibi Vespero 10
+ Surgente decedunt amores
+ Nec rapidum fugiente solem.
+
+At non ter aevo functus amabilem
+Ploravit omnis Antilochum senex
+ Annos, nec impubem parentes 15
+ Troilon aut Phrygiae sorores
+
+Flevere semper. Desine mollium
+Tandem querellarum, et potius nova
+ Cantemus Augusti tropaea
+ Caesaris et rigidum Niphaten, 20
+
+Medumque flumen gentibus additum
+Victis minores volvere vertices,
+ Intraque praescriptum Gelonos
+ Exiguis equitare campis.
+
+
+
+
+X.
+
+Rectius vives, Licini, neque altum
+Semper urgendo neque, dum procellas
+Cautus horrescis, nimium premendo
+ Litus iniquum.
+
+Auream quisquis mediocritatem 5
+Diligit, tutus caret obsoleti
+Sordibus tecti, caret invidenda
+ Sobrius aula.
+
+Saepius ventis agitatur ingens
+Pinus et celsae graviore casu 10
+Decidunt turres feriuntque summos
+ Fulgura montis.
+
+Sperat infestis, metuit secundis
+Alteram sortem bene praeparatum
+Pectus. Informis hiemes reducit 15
+ Iuppiter, idem
+
+Submovet. Non, si male nunc, et olim
+Sic erit: quondam cithara tacentem
+Suscitat Musam neque semper arcum
+ Tendit Apollo. 20
+
+Rebus angustis animosus atque
+Fortis appare; sapienter idem
+Contrahes vento nimium secundo
+ Turgida vela.
+
+
+
+
+XI.
+
+Quid bellicosus Cantaber et Scythes,
+Hirpine Quinti, cogitet Hadria
+ Divisus obiecto, remittas
+ Quaerere, nec trepides in usum
+
+Poscentis aevi pauca. Fugit retro 5
+Levis iuventas et decor, arida
+ Pellente lascivos amores
+ Canitie facilemque somnum.
+
+Non semper idem floribus est honor
+Vernis, neque uno luna rubens nitet 10
+ Voltu: quid aeternis minorem
+ Consiliis animum fatigas?
+
+Cur non sub alta vel platano vel hac
+Pinu iacentes sic temere et rosa
+ Canos odorati capillos, 15
+ Dum licet, Assyriaque nardo
+
+Potamus uncti? Dissipat Euhius
+Curas edacis. Quis puer ocius
+ Restinguet ardentis Falerni
+ Pocula praetereunte lympha? 20
+
+Quis devium scortum eliciet domo
+Lyden? Eburna, die age, cum lyra
+ Maturet, in comptum Lacaenae
+ More comam religata nodum.
+
+
+
+
+XII.
+
+Nolis longa ferae bella Numantiae
+Nec durum Hannibalem nec Siculum mare
+Poeno purpureum sanguine mollibus
+ Aptari citharae modis,
+
+Nec saevos Lapithas et nimium mero 5
+Hylaeum domitosque Herculea manu
+Telluris iuvenes, unde periculum
+ Fulgens contremuit domus
+
+Saturni veteris: tuque pedestribus
+Dices historiis proelia Caesaris, 10
+Maecenas, melius ductaque per vias
+ Regum colla minacium.
+
+Me dulcis dominae Musa Licymniae
+Cantus, me voluit dicere lucidum
+Fulgentis oculos et bene mutuis 15
+ Fidum pectus amoribus;
+
+Quam nec ferre pedem dedecuit choris
+Nec certare ioco nec dare bracchia
+Ludentem nitidis virginibus sacro
+ Dianae celebris die. 20
+
+Num tu quae tenuit dives Achaemenes
+Aut pinguis Phrygiae Mygdonias opes
+Permutare velis crine Licymniae,
+ Plenas aut Arabum domos,
+
+Dum flagrantia detorquet ad oscula 25
+Cervicem, aut facili saevitia negat
+Quae poscente magis gaudeat eripi,
+ Interdum rapere occupet?
+
+
+
+
+XIII.
+
+Ille et nefasto te posuit die,
+Quicumque primum, et sacrilega manu
+ Produxit, arbos, in nepotum
+ Perniciem opprobriumque pagi;
+
+Illum et parentis crediderim sui 5
+Fregisse cervicem et penetralia
+ Sparsisse nocturno cruore
+ Hospitis; ille venena Colcha
+
+Et quidquid usquam concipitur nefas
+Tractavit, agro qui statuit meo 10
+ Te triste lignum, te caducum
+ In domini caput immerentis.
+
+Quid quisque vitet, numquam homini satis
+Cautumst in horas: navita Bosporum
+ Poenus perhorrescit neque ultra 15
+ Caeca timet aliunde fata;
+
+Miles sagittas et celerem fugam
+Parthi, catenas Parthus et Italum
+ Robur; sed improvisa leti
+ Vis rapuit rapietque gentis. 20
+
+Quam paene furvae regna Proserpinae
+Et iudicantem vidimus Aeacum
+ Sedesque discriptas piorum et
+ Aeoliis fidibus querentem
+
+Sappho puellis de popularibus, 25
+Et te sonantem plenius aureo,
+ Alcaee, plectro dura navis,
+ Dura fugae mala, dura belli.
+
+Utrumque sacro digna silentio
+Mirantur umbrae dicere; sed magis 30
+ Pugnas et exactos tyrannos
+ Densum umeris bibit aure volgus.
+
+Quid mirum, ubi illis carminibus stupens
+Demittit atras belua centiceps
+ Auris, et intorti capillis 35
+ Eumenidum recreantur angues?
+
+Quin et Prometheus et Pelopis parens
+Dulci laborem decipitur sono,
+ Nec curat Orion leones
+ Aut timidos agitare lyncas. 40
+
+
+
+
+XIV.
+
+Eheu fugaces, Postume, Postume,
+Labuntur anni, nec pietas moram
+ Rugis et instanti senectae
+ Adferet indomitaeque morti;
+
+Non si trecenis quotquot eunt dies, 5
+Amice, places inlacrimabilem
+ Plutona tauris, qui ter amplum
+ Geryonen Tityonque tristi
+
+Compescit unda, scilicet omnibus,
+Quicumque terrae munere vescimur, 10
+ Enaviganda, sive reges
+ Sive inopes erimus coloni.
+
+Frustra cruento Marte carebimus
+Fractisque rauci fluctibus Hadriae,
+ Frustra per autumnos nocentem 15
+ Corporibus metuemus Austrum:
+
+Visendus ater flumine languido
+Cocytos errans et Danai genus
+ Infame damnatusque longi
+ Sisyphus Aeolides laboris. 20
+
+Linquenda tellus et domus et placens
+Uxor, neque harum, quas colis, arborum
+ Te praeter invisas cupressos
+ Ulla brevem dominum sequetur.
+
+Absumet heres Caecuba dignior 25
+Servata centum clavibus et mero
+ Tinguet pavimentum superbo,
+ Pontificum potiore cenis.
+
+
+
+
+XV.
+
+Iam pauca aratro iugera regiae
+Moles relinquent; undique latius
+ Extenta visentur Lucrino
+ Stagna lacu, platanusque caelebs
+
+Evincet ulmos; tum violaria et 5
+Myrtus et omnis copia narium
+ Spargent olivetis odorem
+ Fertilibus domino priori;
+
+Tum spissa ramis laurea fervidos
+Excludet ictus. Non ita Romuli 10
+ Praescriptum et intonsi Catonis
+ Auspiciis veterumque norma.
+
+Privatus illis census erat brevis,
+Commune magnum: nulla decempedis
+ Metata privatis opacam 15
+ Porticus excipiebat Arcton,
+
+Nec fortuitum spernere caespitem
+Leges sinebant, oppida publico
+ Sumptu iubentes et deorum
+ Templa novo decorare saxo. 20
+
+
+
+
+XVI.
+
+Otium divos rogat in patenti
+Prensus Aegaeo, simul atra nubes
+Condidit lunam neque certa fulgent
+ Sidera nautis;
+
+Otium bello furiosa Thrace, 5
+Otium Medi pharetra decori,
+Grosphe, non gemmis neque purpura ve-
+ nale nec auro.
+
+Non enim gazae neque consularis
+Submovet lictor miseros tumultus 10
+Mentis et curas laqueata circum
+ Tecta volantis.
+
+Vivitur parvo bene cui paternum
+Splendet in mensa tenui salinum
+Nec levis somnos timor aut cupido 15
+ Sordidus aufert.
+
+Quid brevi fortes iaculamur aevo
+Multa? Quid terras alio calentis
+Sole mutamus? Patriae quis exsul
+ Se quoque fugit? 20
+
+Scandit aeratas vitiosa navis
+Cura nec turmas equitum relinquit,
+Ocior cervis et agente nimbos
+ Ocior Euro.
+
+Laetus in praesens animus quod ultrast 25
+Oderit curare et amara lento
+Temperet risu; nihil est ab omni
+ Parte beatum.
+
+Abstulit clarum cita mors Achillem,
+Longa Tithonum minuit senectus, 30
+Et mihi forsan tibi quod negarit
+ Porriget hora.
+
+Te greges centum Siculaeque circum
+Mugiunt vaccae, tibi tollit hinnitum
+Apta quadrigis equa, te bis Afro 35
+ Murice tinctae
+
+Vestiunt lanae; mihi parva rura et
+Spiritum Graiae tenuem Camenae
+Parca non mendax dedit et malignum
+ Spernere volgus. 40
+
+
+
+
+XVII.
+
+Cur me querellis exanimas tuis?
+Nec dis amicumst nec mihi te prius
+ Obire, Maecenas, mearum
+ Grande decus columenque rerum.
+
+A, te meae si partem animae rapit 5
+Maturior vis, quid moror altera,
+ Nec carus aeque nec superstes
+ Integer? Ille dies utramque
+
+Ducet ruinam. Non ego perfidum
+Dixi sacramentum: ibimus, ibimus, 10
+ Utcumque praecedes, supremum
+ Carpere iter comites parati.
+
+Me nec Chimaerae spiritus igneae
+Nec, si resurgat, centimanus Gyas
+ Divellet umquam: sic potenti 15
+ Iustitiae placitumque Parcis.
+
+Seu Libra seu me Scorpios adspicit
+Formidolosus pars violentior
+ Natalis horae, seu tyrannus
+ Hesperiae Capricornus undae, 20
+
+Utrumque nostrum incredibili modo
+Consentit astrum. Te Iovis impio
+ Tutela Saturno refulgens
+ Eripuit volucrisque Fati
+
+Tardavit alas, cum populus frequens 25
+Laetum theatris ter crepuit sonum;
+ Me truncus inlapsus cerebro
+ Sustulerat, nisi Faunus ictum
+
+Dextra levasset, Mercurialium
+Custos virorum. Reddere victimas 30
+ Aedemque votivam memento;
+ Nos humilem feriemus agnam.
+
+
+
+
+XVIII.
+
+Non ebur neque aureum
+ Mea renidet in domo lacunar,
+Non trabes Hymettiae
+ Premunt columnas ultima recisas
+Africa, neque Attali 5
+ Ignotus heres regiam occupavi,
+Nec Laconicas mihi
+ Trahunt honestae purpuras clientae.
+At fides et ingeni
+ Benigna venast, pauperemque dives 10
+Me petit: nihil supra
+ Deos lacesso nec potentem amicum
+Largiora flagito,
+ Satis beatus unicis Sabinis.
+Truditur dies die, 15
+ Novaeque pergunt interire lunae:
+Tu secanda marmora
+ Locas sub ipsum funus, et sepulcri
+Immemor struis domos,
+ Marisque Bais obstrepentis urges 20
+Submovere litora,
+ Parum locuples continente ripa.
+Quid quod usque proximos
+ Revellis agri terminos et ultra
+Limites clientium 25
+ Salis avarus? Pellitur paternos
+In sinu ferens deos
+ Et uxor et vir sordidosque natos.
+Nulla certior tamen
+ Rapacis Orci fine destinata 30
+Aula divitem manet
+ Erum. Quid ultra tendis? Aequa tellus
+Pauperi recluditur
+ Regumque pueris, nec satelles Orci
+Callidum Promethea 35
+ Revexit auro captus. Hic superbum
+Tantalum atque Tantali
+ Genus coercet, hic levare functum
+Pauperem laboribus
+ Vocatus atque non vocatus audit. 40
+
+
+
+
+XIX.
+
+Bacchum in remotis carmina rupibus
+Vidi docentem, credite posteri,
+ Nymphasque discentis et auris
+ Capripedum Satyrorum acutas.
+
+Euhoe, recenti mens trepidat metu, 5
+Plenoque Bacchi pectore turbidum
+ Laetatur. Euhoe, parce Liber,
+ Parce gravi metuende thyrso.
+
+Fas pervicacis est mihi Thyiadas
+Vinique fontem lactis et uberes 10
+ Cantare rivos atque truncis
+ Lapsa cavis iterare mella;
+
+Fas et beatae coniugis additum
+Stellis honorem tectaque Penthei
+ Disiecta non leni ruina 15
+ Thracis et exitium Lycurgi.
+
+Tu flectis amnis, tu mare barbarum,
+Tu separatis uvidus in iugis
+ Nodo coerces viperino
+ Bistonidum sine fraude crinis. 20
+
+Tu, cum parentis regna per arduum
+Cohors Gigantum scanderet impia,
+ Rhoetum retorsisti leonis
+ Unguibus horribilique mala;
+
+Quamquam choreis aptior et iocis 25
+Ludoque dictus non sat idoneus
+ Pugnae ferebaris; sed idem
+ Pacis eras mediusque belli.
+
+Te vidit insons Cerberus aureo
+Cornu decorum, leniter atterens 30
+ Caudam, et recedentis trilingui
+ Ore pedes tetigitque crura.
+
+
+
+
+XX.
+
+Non usitata nec tenui ferar
+Penna biformis per liquidum aethera
+ Vates, neque in terris morabor
+ Longius invidiaque maior
+
+Urbis relinquam. Non ego pauperum 5
+Sanguis parentum, non ego, quem vocas,
+ Dilecte Maecenas, obibo
+ Nec Stygia cohibebor unda.
+
+Iam iam residunt cruribus asperae
+Pelles et album mutor in alitem 10
+ Superne, nascunturque leves
+ Per digitos umerosque plumae.
+
+Iam Daedaleo notior Icaro
+Visam gementis litora Bospori
+ Syrtisque Gaetulas canorus 15
+ Ales Hyperboreosque campos.
+
+Me Colchus et qui dissimulat metum
+Marsae cohortis Dacus et ultimi
+ Noscent Geloni, me peritus
+ Discet Hiber Rhodanique potor. 20
+
+Absint inani funere neniae
+Luctusque turpes et querimoniae;
+ Compesce clamorem ac sepulcri
+ Mitte supervacuos honores.
+
+
+
+
+CARMINUM
+
+LIBER TERTIUS.
+
+
+
+
+I.
+
+Odi profanum volgus et arceo.
+Favete linguis: carmina non prius
+ Audita Musarum sacerdos
+ Virginibus puerisque canto.
+
+Regum timendorum in proprios greges, 5
+Reges in ipsos imperiumst Iovis,
+ Clari Giganteo triumpho,
+ Cuncta supercilio moventis.
+
+Est ut viro vir latius ordinet
+Arbusta sulcis, hic generosior 10
+ Descendat in Campum petitor,
+ Moribus hic meliorque fama
+
+Contendat, illi turba clientium
+Sit maior: aequa lege Necessitas
+ Sortitur insignis et imos; 15
+ Omne capax movet urna nomen.
+
+Destrictus ensis cui super impia
+Cervice pendet, non Siculae dapes
+ Dulcem elaborabunt saporem,
+ Non avium citharaeque cantus 20
+
+Somnum reducent. Somnus agrestium
+Lenis virorum non humilis domos
+ Fastidit umbrosamque ripam,
+ Non zephyris agitata tempe.
+
+Desiderantem quod satis est neque 25
+Tumultuosum sollicitat mare
+ Nec saevus Arcturi cadentis
+ Impetus aut orientis Haedi,
+
+Non verberatae grandine vineae
+Fundusque mendax, arbore nunc aquas 30
+ Culpante, nunc torrentia agros
+ Sidera, nunc hiemes iniquas.
+
+Contracta pisces aequora sentiunt
+Iactis in altum molibus: huc frequens
+ Caementa demittit redemptor 35
+ Cum famulis dominusque terrae
+
+Fastidiosus. Sed Timor et Minae
+Scandunt eodem quo dominus, neque
+ Decedit aerata triremi et
+ Post equitem sedet atra Cura. 40
+
+Quod si dolentem nec Phrygius lapis
+Nec purpurarum sidere clarior
+ Delenit usus nec Falerna
+ Vitis Achaemeniumque costum:
+
+Cur invidendis postibus et novo 45
+Sublime ritu moliar atrium?
+ Cur valle permutem Sabina
+ Divitias operosiores?
+
+
+
+
+II.
+
+Angustam amice pauperiem pati
+Robustus acri militia puer
+ Condiscat et Parthos ferocis
+ Vexet eques metuendus hasta,
+
+Vitamque sub divo et trepidis agat 5
+In rebus. Illum ex moenibus hosticis
+ Matrona bellantis tyranni
+ Prospiciens et adulta virgo
+
+Suspiret, eheu, ne rudis agminum
+Sponsus lacessat regius asperum 10
+ Tactu leonem, quem cruenta
+ Per medias rapit ira caedes.
+
+Dulce et decorumst pro patria mori:
+Mors et fugacem persequitur virum,
+ Nec parcit imbellis iuventae 15
+ Poplitibus timidoque tergo.
+
+Virtus repulsae nescia sordidae,
+Intaminatis fulget honoribus,
+ Nec sumit aut ponit securis
+ Arbitrio popularis aurae. 20
+
+Virtus recludens immeritis mori
+Caelum negata temptat iter via,
+ Coetusque volgaris et udam
+ Spernit humum fugiente penna.
+
+Est et fideli tuta silentio 25
+Merces: vetabo qui Cereris sacrum
+ Volgarit arcanae sub isdem
+ Sit trabibus fragilemve mecum
+
+Solvat phaselon; saepe Diespiter
+Neglectus incesto addidit integrum: 30
+ Raro antecedentem scelestum
+ Deseruit pede Poena claudo.
+
+
+
+
+III.
+
+Iustum et tenacem propositi virum
+Non civium ardor prava iubentium,
+ Non voltus instantis tyranni
+ Mente quatit solida, neque Auster,
+
+Dux inquieti turbidus Hadriae, 5
+Nec fulminantis magna manus Iovis;
+ Si fractus inlabatur orbis,
+ Impavidum ferient ruinae.
+
+Hac arte Pollux et vagus Hercules
+Enisus arcis attigit igneas, 10
+ Quos inter Augustus recumbens
+ Purpureo bibet ore nectar.
+
+Hac te merentem, Bacche pater, tuae
+Vexere tigres, indocili iugum
+ Collo trahentes; hac Quirinus 15
+ Martis equis Acheronta fugit,
+
+Gratum elocuta consiliantibus
+Iunone divis: 'Ilion, Ilion
+ Fatalis incestusque iudex
+ Et mulier peregrina vertit 20
+
+In pulverem, ex quo destituit deos
+Mercede pacta Laomedon, mihi
+ Castaeque damnatum Minervae
+ Cum populo et duce fraudulento.
+
+Iam nec Lacaenae splendet adulterae 25
+Famosus hospes nec Priami domus
+ Periura pugnacis Achivos
+ Hectoreis opibus refringit,
+
+Nostrisque ductum seditionibus
+Bellum resedit. Protinus et gravis 30
+ Iras et invisum nepotem,
+ Troica quem peperit sacerdos,
+
+Marti redonabo; illum ego lucidas
+Inire sedes, ducere nectaris
+ Sucos et adscribi quietis 35
+ Ordinibus patiar deorum.
+
+Dum longus inter saeviat Ilion
+Romamque pontus, qualibet exsules
+ In parte regnanto beati;
+ Dum Priami Paridisque busto 40
+
+Insultet armentum et catulos ferae
+Celent inultae, stet Capitolium
+ Fulgens triumphatisque possit
+ Roma ferox dare iura Medis.
+
+Horrenda late nomen in ultimas 45
+Extendat oras, qua medius liquor
+ Secernit Europen ab Afro,
+ Qua tumidus rigat arva Nilus.
+
+Aurum inrepertum et sic melius situm,
+Cum terra celat, spernere fortior 50
+ Quam cogere humanos in usus
+ Omne sacrum rapiente dextra,
+
+Quicumque mundo terminus obstitit,
+Hunc tanget armis, visere gestiens,
+ Qua parte debacchentur ignes, 55
+ Qua nebulae pluviique rores.
+
+Sed bellicosis fata Quiritibus
+Hac lege dico, ne nimium pii
+ Rebusque fidentes avitae
+ Tecta velint reparare Troiae. 60
+
+Troiae renascens alite lugubri
+Fortuna tristi clade iterabitur,
+ Ducente victricis catervas
+ Coniuge me Iovis et sorore.
+
+Ter si resurgat murus aeneus 65
+Auctore Phoebo, ter pereat meis
+ Excisus Argivis, ter uxor
+ Capta virum puerosque ploret.'
+
+Non hoc iocosae conveniet lyrae:
+Quo, Musa, tendis? Desine pervicax 70
+ Referre sermones deorum et
+ Magna modis tenuare parvis.
+
+
+
+
+IV.
+
+Descende caelo et dic age tibia
+Regina longum Calliope melos,
+ Seu voce nunc mavis acuta,
+ Seu fidibus citharave Phoebi.
+
+Auditis, an me ludit amabilis 5
+Insania? Audire et videor pios
+ Errare per lucos, amoenae
+ Quos et aquae subeunt et aurae.
+
+Me fabulosae Volture in Apulo
+Nutricis extra limen Apuliae 10
+ Ludo fatigatumque somno
+ Fronde nova puerum palumbes
+
+Texere, mirum quod foret omnibus,
+Quicumque celsae nidum Acherontiae
+ Saltusque Bantinos et arvum 15
+ Pingue tenent humilis Forenti,
+
+Ut tuto ab atris corpore viperis
+Dormirem et ursis, ut premerer sacra
+ Lauroque conlataque myrto,
+ Non sine dis animosus infans. 20
+
+Vester, Camenae, vester in arduos
+Tollor Sabinos, seu mihi frigidum
+ Praeneste seu Tibur supinum
+ Seu liquidae placuere Baiae.
+
+Vestris amicum fontibus et choris 25
+Non me Philippis versa acies retro,
+ Devota non extinxit arbos,
+ Nec Sicula Palinurus unda.
+
+Utcumque mecum vos eritis, libens
+Insanientem navita Bosporum 30
+ Temptabo et urentis arenas
+ Litoris Assyrii viator;
+
+Visam Britannos hospitibus feros
+Et laetum equino sanguine Concanum;
+ Visam pharetratos Gelonos 35
+ Et Scythicum inviolatus amnem.
+
+Vos Caesarem altum, militia simul
+Fessas cohortis abdidit oppidis,
+ Finire quaerentem labores,
+ Pierio recreatis antro. 40
+
+Vos lene consilium et datis et dato
+Gaudetis, almae. Scimus, ut impios
+ Titanas immanemque turmam
+ Fulmine sustulerit caduco
+
+Qui terram inertem, qui mare temperat 45
+Ventosum et urbis regnaque tristia
+ Divosque mortalisque turbas
+ Imperio regit unus aequo.
+
+Magnum illa terrorem intulerat Iovi
+Fidens iuventus horrida bracchiis, 50
+ Fratresque tendentes opaco
+ Pelion imposuisse Olympo.
+
+Sed quid Typhoeus et validus Mimas,
+Aut quid minaci Porphyrion statu,
+ Quid Rhoetus evolsisque truncis 55
+ Enceladus iaculator audax
+
+Contra sonantem Palladis aegida
+Possent ruentes? Hinc avidus stetit
+ Volcanus, hinc matrona Iuno et
+ Numquam umeris positurus arcum, 60
+
+Qui rore puro Castaliae lavit
+Crinis solutos, qui Lyciae tenet
+ Dumeta natalemque silvam,
+ Delius et Patareus Apollo.
+
+Vis consili expers mole ruit sua: 65
+Vim temperatam di quoque provehunt
+ In maius; idem odere viris
+ Omne nefas animo moventis.
+
+Testis mearum centimanus Gyas
+Sententiarum, notus et integrae 70
+ Temptator Orion Dianae,
+ Virginea domitus sagitta.
+
+Iniecta monstris Terra dolet suis
+Maeretque partus fulmine luridum
+ Missos ad Orcum; nec peredit 75
+ Impositam celer ignis Aetnam.
+
+Incontinentis nec Tityi iecur
+Reliquit ales, nequitiae additus
+ Custos; amatorem trecentae
+ Pirithoum cohibent catenae. 80
+
+
+
+
+V.
+
+Caelo tonantem credidimus Iovem
+Regnare; praesens divus habebitur
+ Augustus adiectis Britannis
+ Imperio gravibusque Persis.
+
+Milesne Crassi coniuge barbara 5
+Turpis maritus vixit et hostium,
+ Pro curia inversique mores!
+ Consenuit socerorum in armis
+
+Sub rege Medo Marsus et Apulus,
+Anciliorum et nominis et togae 10
+ Oblitus aeternaeque Vestae,
+ Incolumi Iove et urbe Roma?
+
+Hoc caverat mens provida Reguli
+Dissentientis condicionibus
+ Foedis et exemplo trahentis 15
+ Perniciem veniens in aevum,
+
+Si non periret immiserabilis
+Captiva pubes. 'Signa ego Punicis
+ Adfixa delubris et arma
+ Militibus sine caede' dixit 20
+
+'Derepta vidi; vidi ego civium
+Retorta tergo bracchia libero
+ Portasque non clausas et arva
+ Marte coli populata nostro.
+
+Auro repensus scilicet acrior 25
+Miles redibit. Flagitio additis
+ Damnum: neque amissos colores
+ Lana refert medicata fuco,
+
+Nec vera virtus, cum semel excidit,
+Curat reponi deterioribus. 30
+ Si pugnat extricata densis
+ Cerva plagis, erit ille fortis,
+
+Qui perfidis se credidit hostibus,
+Et Marte Poenos proteret altero
+ Qui lora restrictis lacertis 35
+ Sensit iners timuitque mortem.
+
+Hic, unde vitam sumeret inscius,
+Pacem duello miscuit. O pudor!
+ O magna Carthago, probrosis
+ Altior Italiae ruinis!' 40
+
+Fertur pudicae coniugis osculum
+Parvosque natos ut capitis minor
+ Ab se removisse et virilem
+ Torvus humi posuisse voltum,
+
+Donec labantis consilio patres 45
+Firmaret auctor numquam alias dato,
+ Interque maerentis amicos
+ Egregius properaret exsul.
+
+Atqui sciebat quae sibi barbarus
+Tortor pararet; non aliter tamen 50
+ Dimovit obstantis propinquos
+ Et populum reditus morantem,
+
+Quam si clientum longa negotia
+Diiudicata lite relinqueret,
+ Tendens Venafranos in agros 55
+ Aut Lacedaemonium Tarentum.
+
+
+
+
+VI.
+
+Delicta maiorum immeritus lues,
+Romane, donec templa refeceris
+ Aedisque labentis deorum et
+ Foeda nigro simulacra fumo.
+
+Dis te minorem quod geris, imperas: 5
+Hinc omne principium, huc refer exitum.
+ Di multa neglecti dederunt
+ Hesperiae mala luctuosae.
+
+Iam bis Monaeses et Pacori manus
+Non auspicatos contudit impetus 10
+ Nostros et adiecisse praedam
+ Torquibus exiguis renidet.
+
+Paene occupatam seditionibus
+Delevit Urbem Dacus et Aethiops,
+ Hic classe formidatus, ille 15
+ Missilibus melior sagittis.
+
+Fecunda culpae saecula nuptias
+Primum inquinavere et genus et domos
+ Hoc fonte derivata clades
+ In patriam populumque fluxit. 20
+
+Motus doceri gaudet Ionicos
+Matura virgo et fingitur artibus
+ Iam nunc et incestos amores
+ De tenero meditatur ungui.
+
+Mox iuniores quaerit adulteros 25
+Inter mariti vina, neque eligit
+ Cui donet impermissa raptim
+ Gaudia luminibus remotis,
+
+Sed iussa coram non sine conscio
+Surgit marito, seu vocat institor 30
+ Seu navis Hispanae magister,
+ Dedecorum pretiosus emptor.
+
+Non his iuventus orta parentibus
+Infecit aequor sanguine Punico
+ Pyrrhumque et ingentem cecidit 35
+ Antiochum Hannibalemque dirum;
+
+Sed rusticorum mascula militum
+Proles, Sabellis docta ligonibus
+ Versare glaebas et severae
+ Matris ad arbitrium recisos 40
+
+Portare fustis, sol ubi montium
+Mutaret umbras et iuga demeret
+ Bobus fatigatis amicum
+ Tempus agens abeunte curru.
+
+Damnosa quid non imminuit dies? 45
+Aetas parentum, peior avis, tulit
+ Nos nequiores, mox daturos
+ Progeniem vitiosiorem.
+
+
+
+
+VII.
+
+Quid fles, Asterie, quem tibi candidi
+Primo restituent vere Favonii
+ Thyna merce beatum,
+ Constantis iuvenem fide,
+
+Gygen? Ille Notis actus ad Oricum 5
+Post insana Caprae sidera frigidas
+ Noctis non sine multis
+ Insomnis lacrimis agit.
+
+Atqui sollicitae nuntius hospitae,
+Suspirare Chloen et miseram tuis 10
+ Dicens ignibus uri,
+ Temptat mille vafer modis.
+
+Ut Proetum mulier perfida credulum
+Falsis impulerit criminibus nimis
+ Casto Bellerophontae 15
+ Maturare necem refert;
+
+Narrat paene datum Pelea Tartaro,
+Magnessam Hippolyten dum fugit abstinens;
+ Et peccare docentis
+ Fallax historias movet. 20
+
+Frustra: nam scopulis surdior Icari
+Voces audit adhuc integer. At tibi
+ Ne vicinus Enipeus
+ Plus iusto placeat cave;
+
+Quamvis non alius flectere equum sciens 25
+Aeque conspicitur gramine Martio,
+ Nec quisquam citus aeque
+ Tusco denatat alveo.
+
+Prima nocte domum claude neque in vias
+Sub cantu querulae despice tibiae, 30
+ Et te saepe vocanti
+ Duram difficilis mane.
+
+
+
+
+VIII.
+
+Martiis caelebs quid agam Kalendis,
+Quid velint flores et acerra turis
+Plena miraris positusque carbo in
+ Caespite vivo,
+
+Docte sermones utriusque linguae? 5
+Voveram dulcis epulas et album
+Libero caprum prope funeratus
+ Arboris ictu.
+
+Hic dies, anno redeunte festus,
+Corticem adstrictum pice demovebit 10
+Amphorae fumum bibere institutae
+ Consule Tullo.
+
+Sume, Maecenas, cyathos amici
+Sospitis centum et vigiles lucernas
+Perfer in lucem; procul omnis esto 15
+ Clamor et ira.
+
+Mitte civilis super urbe curas:
+Occidit Daci Cotisonis agmen,
+Medus infestus sibi luctuosis
+ Dissidet armis, 20
+
+Servit Hispanae vetus hostis orae
+Cantaber sera domitus catena,
+Iam Scythae laxo meditantur arcu
+ Cedere campis.
+
+Neglegens ne qua populus laboret, 25
+Parce privatus nimium cavere;
+Dona praesentis cape laetus horae,
+ Linque severa.
+
+
+
+
+IX.
+
+'Donec gratus eram tibi
+ Nec quisquam potior bracchia candidae
+Cervici iuvenis dabat,
+ Persarum vigui rege beatior.'
+
+'Donec non alia magis 5
+ Arsisti neque erat Lydia post Chloen,
+Multi Lydia nominis
+ Romana vigui clarior Ilia.'
+
+'Me nunc Thressa Chloe regit,
+ Dulcis docta modos et citharae sciens, 10
+Pro qua non metuam mori,
+ Si parcent animae fata superstiti.'
+
+'Me torret face mutua
+ Thurini Calais filius Ornyti,
+Pro quo bis patiar mori, 15
+ Si parcent puero fata superstiti.'
+
+'Quid si prisca redit Venus
+ Diductosque iugo cogit aeneo?
+Si flava excutitur Chloe
+ Reiectaeque patet ianua Lydiae?' 20
+
+'Quamquam sidere pulchrior
+ Illest, tu levior cortice et improbo
+Iracundior Hadria,
+ Tecum vivere amem, tecum obeam libens!'
+
+
+
+
+X.
+
+Extremum Tanain si biberes, Lyce,
+Saevo nupta viro, me tamen asperas
+ Porrectum ante foris obicere incolis
+ Plorares Aquilonibus.
+
+Audis, quo strepitu ianua, quo nemus 5
+Inter pulchra satum tecta remugiat
+ Ventis, et positas ut glaciet nivis
+ Puro numine Iuppiter?
+
+Ingratam Veneri porie superbiam,
+Ne currente retro funis eat rota: 10
+ Non te Penelopen difficilem procis
+ Tyrrhenus genuit parens.
+
+O quamvis neque te munera nec preces
+Nec tinctus viola pallor amantium
+ Nec vir Pieria paelice saucius 15
+ Curvat, supplicibus tuis
+
+Parcas, nec rigida mollior aesculo
+Nec Mauris animum mitior anguibus.
+ Non hoc semper erit liminis aut aquae
+ Caelestis patiens latus. 20
+
+
+
+
+XI.
+
+Mercuri, nam te docilis magistro
+Movit Amphion lapides canendo,
+Tuque testudo resonare septem
+ Callida nervis,
+
+Nec loquax olim neque grata, nunc et 5
+Divitum mensis et amica templis,
+Dic modos Lyde quibus obstinatas
+ Adplicet auris,
+
+Quae velut latis equa trima campis
+Ludit exsultim metuitque tangi, 10
+Nuptiarum expers et adhuc protervo
+ Cruda marito.
+
+Tu potes tigris comitesque silvas
+Ducere et rivos celeres morari;
+Cessit immanis tibi blandienti 15
+ Ianitor aulae
+
+Cerberus, quamvis furiale centum
+Muniant angues caput, eius atque
+Spiritus taeter saniesque manet
+ Ore trilingui. 20
+
+Quin et Ixion Tityosque voltu
+Risit invito; stetit urna paullum
+Sicca, dum grato Danai puellas
+ Carmine mulces.
+
+Audiat Lyde scelus atque notas 25
+Virginum poenas et inane lymphae
+Dolium fundo pereuntis imo,
+ Seraque fata
+
+Quae manent culpas etiam sub Orco.
+Impiae, (nam quid potuere maius?) 30
+Impiae sponsos potuere duro
+ Perdere ferro.
+
+Una de multis face nuptiali
+Digna periurum fuit in parentem
+Splendide mendax et in omne virgo 35
+ Nobilis aevum;
+
+'Surge' quae dixit iuveni marito,
+'Surge, ne longus tibi somnus, unde
+Non times, detur; socerum et scelestas
+ Falle sorores, 40
+
+Quae, velut nactae vitulos leaenae,
+Singulos eheu lacerant. Ego illis
+Mollior nec te feriam neque intra
+ Claustra tenebo.
+
+Me pater saevis oneret catenis, 45
+Quod viro clemeus misero peperci;
+Me vel extremos Numidarum in agros
+ Classe releget.
+
+I pedes quo te rapiunt et aurae,
+Dum favet nox et Venus, i secundo 50
+Omine et nostri memorem sepulcro
+ Scalpe querellam.'
+
+
+
+
+XII.
+
+Miserarumst neque amori dare ludum neque dulci
+Mala vino lavere, aut exanimari metuentis
+Patruae verbera linguae.
+
+Tibi qualum Cythereae puer ales, tibi telas
+Operosaeque Minervae studium aufert, Neobule, 5
+Liparaei nitor Hebri
+
+Simul unctos Tiberinis umeros lavit in undis,
+Eques ipso melior Bellerophonte, neque pugno
+Neque segni pede victus;
+
+Catus idem per apertum fugientis agitato 10
+Grege cervos iaculari et celer arto latitantem
+Fruticeto excipere aprum.
+
+
+
+
+XIII.
+
+O fons Bandusiae, splendidior vitro,
+Dulci digne mero non sine floribus,
+ Cras donaberis haedo,
+ Cui frons turgida cornibus
+
+Primis et venerem et proelia destinat; 5
+Frustra: nam gelidos inficiet tibi
+ Rubro sanguine rivos,
+ Lascivi suboles gregis.
+
+Te flagrantis atrox hora Caniculae
+Nescit tangere, tu frigus amabile 10
+ Fessis vomere tauris
+ Praebes et pecori vago.
+
+Fies nobilium tu quoque fontium,
+Me dicente cavis impositam ilicem
+ Saxis unde loquaces 15
+ Lymphae desiliunt tuae.
+
+
+
+
+XIV.
+
+Herculis ritu modo dictus, o plebs,
+Morte venalem petiisse laurum,
+Caesar Hispana repetit penatis
+ Victor ab ora.
+
+Unico gaudens mulier marito 5
+Prodeat iustis operata divis
+Et soror clari ducis et decorae
+ Supplice vitta
+
+Virginum matres iuvenumque nuper
+Sospitum. Vos, o pueri et puellae 10
+Iam virum expertae, male ominatis
+ Parcite verbis.
+
+Hic dies vere mihi festus atras
+Eximet curas; ego nec tumultum
+Nec mori per vim metuam tenente 15
+ Caesare terras.
+
+I, pete unguentum, puer, et coronas
+Et cadum Marsi memorem duelli,
+Spartacum si qua potuit vagantem
+ Fallere testa. 20
+
+Dic et argutae properet Neaerae
+Murreum nodo cohibere crinem;
+Si per invisum mora ianitorem
+ Fiet, abito.
+
+Lenit albescens animos capillus 25
+Litium et rixae cupidos protervae;
+Non ego hoc ferrem calidus iuventa
+ Consule Planco.
+
+
+
+
+XV.
+
+Uxor pauperis Ibyci,
+ Tandem nequitiae fige modum tuae
+Famosisque laboribus:
+ Maturo propior desine funeri
+Inter ludere virgines, 5
+ Et stellis nebulam spargere candidis.
+Non, siquid Pholoen satis,
+ Et te, Chlori, decet: filia rectius
+Expugnat iuvenum domos,
+ Pulso Thyias uti concita tympano. 10
+Illam cogit amor Nothi
+ Lascivae similem ludere capreae;
+Te lanae prope nobilem
+ Tonsae Luceriam, non citharae decent
+Nec flos purpureus rosae 15
+ Nec poti vetulam faece tenus cadi.
+
+
+
+
+XVI.
+
+Inclusam Danaen turris aenea
+Robustaeque fores et vigilum canum
+ Tristes excubiae munierant satis
+ Nocturnis ab adulteris,
+
+Si non Acrisium virginis abditae 5
+Custodem pavidum Iuppiter et Venus
+ Risissent: fore enim tutum iter et patens
+ Converso in pretium deo.
+
+Aurum per medios ire satellites
+Et perrumpere amat saxa potentius 10
+ Ictu fulmineo: concidit auguris
+ Argivi domus, ob lucrum
+
+Demersa exitio; diffidit urbium
+Portas vir Macedo et subruit aemulos
+ Reges muneribus; munera navium 15
+ Saevos inlaqueant duces.
+
+Crescentem sequitur cura pecuniam
+Maiorumque fames. Iure perhorrui
+ Late conspicuum tollere verticem,
+ Maecenas, equitum decus. 20
+
+Quanto quisque sibi plura negaverit,
+Ab dis plura feret. Nil cupientium
+ Nudus castra peto et transfuga divitum
+ Partis linquere gestio,
+
+Contemptae dominus splendidior rei, 25
+Quam si quidquid arat impiger Apulus
+ Occultare meis dicerer horreis,
+ Magnas inter opes inops.
+
+Purae rivus aquae silvaque iugerum
+Paucorum et segetis certa fides meae 30
+ Fulgentem imperio fertilis Africae
+ Fallit sorte beatior.
+
+Quamquam nec Calabrae mella ferunt apes,
+Nec Laestrygonia Bacchus in amphora
+ Languescit mihi, nec pinguia Gallicis 35
+ Crescunt vellera pascuis;
+
+Importuna tamen pauperies abest,
+Nec si plura velim tu dare deneges.
+ Contracto melius parva cupidine
+ Vectigalia porrigam, 40
+
+Quam si Mygdoniis regnum Alyattei
+Campis continuem. Multa petentibus
+ Desunt multa: benest, cui deus obtulit
+ Parca quod satis est manu.
+
+
+
+
+XVII.
+
+Aeli vetusto nobilis ab Lamo,
+Qnando et priores hinc Lamias ferunt
+ Denominatos et nepotum
+ Per memores genus omne fastos;
+
+Auctore ab illo ducis originem 5
+Qui Formiarum moenia dicitur
+ Princeps et innantem Maricae
+ Litoribus tenuisse Lirim,
+
+Late tyrannus:--cras foliis nemus
+Multis et alga litus inutili 10
+ Demissa tempestas ab Euro
+ Sternet, aquae nisi fallit augur
+
+Annosa cornix. Dum potes, aridum
+Compone lignum: cras Genium mero
+ Curabis et porco bimenstri 15
+ Cum famulis operum solutis.
+
+
+
+
+XVIII.
+
+Faune, Nympharum fugientum amator,
+Per meos finis et aprica rura
+Lenis incedas, abeasque parvis
+ Aequus alumnis,
+
+Si tener pleno cadit haedus anno, 5
+Larga nec desunt Veneris sodali
+Vina craterae, vetus ara multo
+ Fumat odore.
+
+Ludit herboso pecus omne campo,
+Cum tibi Nonae redeunt Decembres; 10
+Festus in pratis vacat otioso
+ Cum bove pagus;
+
+Inter audacis lupus errat agnos;
+Spargit agrestis tibi silva frondis;
+Gaudet invisam pepulisse fossor 15
+ Ter pede terram.
+
+
+
+
+XIX.
+
+Quantum distet ab Inacho
+ Codrus pro patria non timidus mori
+Narras et genus Aeaci
+ Et pugnata sacro bella sub Ilio;
+Quo Chium pretio cadum 5
+ Mercemur, quis aquam temperet ignibus,
+Quo praebente domum et quota
+ Paelignis caream frigoribus, taces.
+Da lunae propere novae,
+ Da noctis mediae, da, puer, auguris 10
+Murenae: tribus aut novem
+ Miscentur cyathis pocula commodis.
+Qui Musas amat imparis,
+ Ternos ter cyathos attonitus petet
+Vates; tris prohibet supra 15
+ Rixarum metuens tangere Gratia
+Nudis iuncta sororibus.
+ Insanire iuvat: cur Berecyntiae
+Cessant flamina tibiae?
+ Cur pendet tacita fistula cum lyra? 20
+Parcentis ego dexteras
+ Odi: sparge rosas; audiat invidus
+Dementem strepitum Lycus
+ Et vicina seni non habilis Lyco.
+Spissa te nitidum coma, 25
+ Puro te similem, Telephe, Vespero
+Tempestiva petit Rhode;
+ Me lentus Glycerae torret amor meae.
+
+
+
+
+XX.
+
+Non vides quanto moveas periclo,
+Pyrrhe, Gaetulae catulos leaenae?
+Dura post paullo fugies inaudax
+ Proelia raptor,
+
+Cum per obstantis iuvenum catervas 5
+Ibit insignem repetens Nearchum:
+Grande certamen, tibi praeda cedat
+ Maior an illi.
+
+Interim, dum tu celeres sagittas
+Promis, haec dentis acuit timendos, 10
+Arbiter pugnae posuisse nudo
+ Sub pede palmam
+
+Fertur et leni recreare vento
+Sparsum odoratis umerum capillis,
+Qualis aut Nireus fuit aut aquosa 15
+ Raptus ab Ida.
+
+
+
+
+XXI.
+
+O nata mecum consule Manlio,
+Seu tu querellas sive geris iocos
+ Seu rixam et insanos amores
+ Seu facilem, pia testa, somnum,
+
+Quocumque lectum nomiue Massicum 5
+Servas, moveri digna bono die,
+ Descende, Corvino iubente
+ Promere languidiora vina.
+
+Non ille, quamquam Socraticis madet
+Sermonibus, te negleget horridus: 10
+ Narratur et prisci Catonis
+ Saepe mero caluisse virtus.
+
+Tu lene tormentum ingenio admoves
+Plerumque duro; tu sapientium
+ Curas et arcanum iocoso 15
+ Consilium retegis Lyaeo;
+
+Tu spem reducis mentibus anxiis
+Virisque et addis cornua pauperi,
+ Post te neque iratos trementi
+ Regum apices neque militum arma. 20
+
+Te Liber et, si laeta aderit, Venus
+Segnesque nodum solvere Gratiae
+ Vivaeque producent lucernae,
+ Dum rediens fugat astra Phoebus.
+
+
+
+
+XXII.
+
+Montium custos nemorumque Virgo,
+Quae laborantis utero puellas
+Ter vocata audis adimisque leto,
+ Diva triformis,
+
+Imminens villae tua pinus esto, 5
+Quam per exactos ego laetus annos
+Verris obliquum meditantis ictum
+ Sanguine donem.
+
+
+
+
+XXIII.
+
+Caelo supinas si tuleris manus
+Nascente luna, rustica Phidyle,
+ Si ture placaris et horna
+ Fruge Laris avidaque porca,
+
+Nec pestilentem sentiet Africum 5
+Fecunda vitis nec sterilem seges
+ Robiginem aut dulces alumni
+ Pomifero grave tempus anno.
+
+Nam quae nivali pascitur Algido
+Devota quercus inter et ilices 10
+ Aut crescit Albanis in herbis
+ Victima pontificum securis
+
+Cervice tinguet: te nihil attinet
+Temptare multa caede bidentium
+ Parvos coronantem marino 15
+ Rore deos fragilique myrto.
+
+Immunis aram si tetigit manus,
+Non sumptuosa blandior hostia
+ Mollivit aversos Penatis
+ Farre pio et saliente mica. 20
+
+
+
+XXIV.
+
+Intactis opulentior
+ Thesauris Arabum et divitis Indiae
+Caementis licet occupes
+ Tyrrhenum omne tuis et mare Apulicum,
+Si figit adamantinos 5
+ Summis verticibus dira Necessitas
+Clavos, non animum metu,
+ Non mortis laqueis expedies caput.
+Campestres melius Scythae,
+ Quorum plaustra vagas rite trahunt domos, 10
+Vivunt et rigidi Getae,
+ Immetata quibus iugera liberas
+Fruges et Cererem ferunt,
+ Nec cultura placet longior annua,
+Defunctumque laboribus 15
+ Aequali recreat sorte vicarius.
+Illic matre carentibus
+ Privignis mulier temperat innocens,
+Nec dotata regit virum
+ Coniunx nec nitido fidit adultero; 20
+Dos est magna parentium
+ Virtus et metuens alterius viri
+Certo foedere castitas,
+ Et peccare nefas aut pretiumst mori.
+O quisquis volet impias 25
+ Caedis et rabiem tollere civicam,
+Si quaeret pater urbium
+ Subscribi statuis, indomitam audeat
+Refrenare licentiam,
+ Clarus post genitis: quatenus, heu nefas! 30
+Virtutem incolumem odimus,
+ Sublatam ex oculis quaerimus invidi.
+Quid tristes querimoniae,
+ Si non supplicio culpa reciditur;
+Quid leges sine moribus 35
+ Vanae proficiunt, si neque fervidis
+Pars inclusa caloribus
+ Mundi nec boreae finitimum latus
+Durataeque solo nives
+ Mercatorem abigunt, horrida callidi 40
+Vincunt aequora navitae,
+ Magnum pauperies opprobrium iubet
+Quidvis et facere et pati,
+ Virtutisque viam deserit arduae?
+Vel nos in Capitolium, 45
+ Quo clamor vocat et turba faventium,
+Vel nos in mare proximum
+ Gemmas et lapides aurum et inutile,
+Summi materiem mali,
+ Mittamus, scelerum si bene paenitet. 50
+Eradenda cupidinis
+ Pravi sunt elementa et tenerae nimis
+Mentes asperioribus
+ Formandae studiis. Nescit equo rudis
+Haerere ingenuus puer 55
+ Venarique timet, ludere doctior,
+Seu Graeco iubeas trocho,
+ Seu malis vetita legibus alea,
+Cum periura patris fides
+ Consortem socium fallat et hospites, 60
+Indignoque pecuniam
+ Heredi properet. Scilicet improbae
+Crescunt divitiae; tamen
+ Curtae nescio quid semper abest rei.
+
+
+
+
+XXV.
+
+Quo me, Bacche, rapis tui
+ Plenum? Quae nemora aut quos agor in specus,
+Velox mente nova? Quibus
+ Antris egregii Caesaris audiar
+Aeternum meditans decus 5
+ Stellis inserere et consilio Iovis?
+Dicam insigne, recens, adhuc
+ Indictum ore alio. Non secus in iugis
+Exsomnis stupet Euhias,
+ Hebrum prospiciens et nive candidam 10
+Thracen ac pede barbaro
+ Lustratam Rhodopen, ut mihi devio
+Ripas et vacuum nemus
+ Mirari libet. O Naiadum potens
+Baccharumque valentium 15
+ Proceras manibus vertere fraxinos,
+Nil parvum aut humili modo,
+ Nil mortale loquar. Dulce periculumst,
+O Lenaee, sequi deum
+ Cingentem viridi tempora pampino. 20
+
+
+
+
+XXVI.
+
+Vixi puellis nuper idoneus
+Et militavi non sine gloria;
+ Nunc arma defunctumque bello
+ Barbiton hic paries habebit,
+
+Laevum marinae qui Veneris latus 5
+Custodit. Hic, hic ponite lucida
+ Funalia et vectis et arcus
+ Oppositis foribus minacis,
+
+O quae beatam diva tenes Cyprum et
+Memphin carentem Sithonia nive, 10
+ Regina, sublimi flagello
+ Tange Chloen semel arrogantem.
+
+
+
+
+XXVII.
+
+Impios parrae recinentis omen
+Ducat et praegnans canis aut ab agro
+Rava decurrens lupa Lanuvino
+ Fetaque volpes;
+
+Rumpat et serpens iter institutum, 5
+Si per obliquum similis sagittae
+Terruit mannos: ego cui timebo,
+ Providus auspex,
+
+Antequam stantis repetat paludes
+Imbrium divina avis imminentum, 10
+Oscinem corvum prece suscitabo
+ Solis ab ortu.
+
+Sis licet felix, ubicumque mavis,
+Et memor nostri, Galatea, vivas;
+Teque nec laevus vetet ire picus 15
+ Nec vaga cornix.
+
+Sed vides quanto trepidet tumultu
+Pronus Orion. Ego quid sit ater
+Hadriae novi sinus et quid albus
+ Peccet Iapyx. 20
+
+Hostium uxores puerique caecos
+Sentiant motus orientis Austri et
+Aequoris nigri fremitum et trementis
+ Verbere ripas.
+
+Sic et Europe niveum doloso 25
+Credidit tauro latus et scatentem
+Beluis pontum mediasque fraudes
+ Palluit audax:
+
+Nuper in pratis studiosa florum et
+Debitae Nymphis opifex coronae 30
+Nocte sublustri nihil astra praeter
+ Vidit et undas.
+
+Quae simul centum tetigit potentem
+Oppidis Creten, 'Pater--o relictum
+Filiae nomen pietasque' dixit, 35
+ 'Victa furore!
+
+Unde quo veni? Levis una mors est
+Virginum culpae. Vigilansne ploro
+Turpe commissum an vitiis carentem
+ Ludit imago 40
+
+Vana quae porta fugiens eburna
+Somnium ducit? Meliusne fluctus
+Ire per longos fuit, an recentis
+ Carpere flores?
+
+Siquis infamem mihi nunc iuvencum 45
+Dedat iratae, lacerare ferro et
+Frangere enitar modo multum amati
+ Cornua monstri.
+
+Impudens liqui patrios Penatis,
+Impudens Orcum moror. O deorum 50
+Siquis haec audis, utinam inter errem
+ Nuda leones!
+
+Antequam turpis macies decentis
+Occupet malas teneraeque sucus
+Defluat praedae, speciosa quaero 55
+ Pascere tigris.
+
+Vilis Europe, pater urget absens:
+Quid mori cessas? Potes hac ab orno
+Pendulum zona bene te secuta
+ Laedere collum. 60
+
+Sive te rupes et acuta leto
+Saxa delectant, age te procellae
+Crede veloci, nisi erile mavis
+ Carpere pensum
+
+Regius sanguis, dominaeque tradi 65
+Barbarae paelex.' Aderat querenti
+Perfidum ridens Venus et remisso
+ Filius arcu.
+
+Mox ubi lusit satis, 'abstineto'
+Dixit 'irarum calidaeque rixae, 70
+Cum tibi invisus laceranda reddet
+ Cornua taurus.
+
+Uxor invicti Iovis esse nescis.
+Mitte singultus, bene ferre magnam
+Disce fortunam; tua sectus orbis 75
+ Nomina ducet.'
+
+
+
+
+XXVIII.
+
+Festo quid potius die
+ Neptuni faciam? Prome reconditum,
+Lyde strenua Caecubum,
+ Munitaeque adhibe vim sapientiae.
+Inclinare meridiem 5
+ Sentis et, veluti stet volucris dies,
+Parcis deripere horreo
+ Cessantem Bibuli consulis amphoram.
+Nos cantabimus invicem
+ Neptunum et viridis Nereidum comas; 10
+Tu curva recines lyra
+ Latonam et celeris spicula Cynthiae:
+Summo carmine quae Cnidon
+ Fulgentisque tenet Cycladas, et Paphum
+Iunctis visit oloribus; 15
+ Dicetur merita Nox quoque nenia.
+
+
+
+
+XXIX.
+
+Tyrrhena regum progenies, tibi
+Non ante verso lene merum cado
+ Cum flore, Maecenas, rosarum et
+ Pressa tuis balanus capillis
+
+Iamdudum apud mest: eripe te morae, 5
+Ne semper udum Tibur et Aefulae
+ Declive contempleris arvum et
+ Telegoni iuga parricidae.
+
+Fastidiosam desere copiam et
+Molem propinquam nubibus arduis, 10
+ Omitte mirari beatae
+ Fumum et opes strepitumque Romae.
+
+Plerumque gratae divitibus vices
+Mundaeque parvo sub lare pauperum
+ Cenae sine aulaeis et ostro 15
+ Sollicitam explicuere frontem.
+
+Iam clarus occultum Andromedae pater
+Ostendit ignem, iam Procyon furit
+ Et stella vesani Leonis,
+ Sole dies referente siccos; 20
+
+Iam pastor umbras cum grege languido
+Rivumque fessus quaerit et horridi
+ Dumeta Silvani, caretque
+ Ripa vagis taciturna ventis.
+
+Tu civitatem quis deceat status 25
+Curas et Urbi sollicitus times
+ Quid Seres et regnata Cyro
+ Bactra parent Tanaisque discors.
+
+Prudens futuri temporis egitum
+Caliginosa nocte premit deus, 30
+ Ridetque si mortalis ultra
+ Fas trepidat. Quod adest memento
+
+Componere aequus; cetera fluminis
+Ritu feruntur, nunc medio alveo
+ Cum pace delabentis Etruscum 35
+ In mare, nunc lapides adesos
+
+Stirpisque raptas et pecus et domos
+Volventis una non sine montium
+ Clamore vicinaeque silvae,
+ Cum fera diluvies quietos 40
+
+Irritat amnis. Ille potens sui
+Laetusque deget, cui licet in diem
+ Digisse 'Vixi: cras vel atra
+ Nube polum pater occupato
+
+Vel sole puro; non tamen inritum 45
+Quodcumque retrost efficiet, neque
+ Diffinget infectumque reddet
+ Quod fugiens semel hora vegit.'
+
+Fortuna saevo laeta negotio et
+Ludum insolentem ludere pertinax 50
+ Transmutat incertos honores,
+ Nunc mihi nunc alii benigna.
+
+Laudo manentem; si celeres quatit
+Pennas, resigno quae dedit et mea
+ Virtute me involvo probamque 55
+ Pauperiem sine dote quaero.
+
+Non est meum, si mugiat Africis
+Malus procellis, ad miseras preces
+ Decurrere et votis pacisci,
+ Ne Cypriae Tyriaeque merces 60
+
+Addant avaro divitias mari:
+Tunc me biremis praesidio scaphae
+ Tutum per Aegaeos tumultus
+ Aura feret geminusque Pollux.
+
+
+
+
+XXX.
+
+Exegi monumentum aere perennius
+Regalique situ pyramidum altius,
+Quod non imber edax, non Aquilo impotens
+Possit diruere aut innumerabilis
+Annorum series et fuga temporum. 5
+Non omnis moriar, multaque pars mei
+Vitabit Libitinam: usque ego postera
+Crescam laude recens, dum Capitolium
+Scandet cum tacita virgine pontifex.
+Dicar, qua violens obstrepit Aufidus 10
+Et qua pauper aquae Daunus agrestium
+Regnavit populorum, ex humili potens
+Princeps Aeolium carmen ad Italos
+Deduxisse modos. Sume superbiam
+Quaesitam meritis et mihi Delphica 15
+Lauro cinge volens, Melpomene, comam.
+
+
+
+
+CARMINUM
+
+LIBER QUARTUS.
+
+
+
+
+I.
+
+Intermissa, Venus, diu
+ Rursus bella moves? Parce, precor, precor.
+Non sum qualis eram bonae
+ Sub regno Cinarae. Desine, dulcium
+Mater saeva Cupidinum, 5
+ Circa lustra decem flectere mollibus
+Iam durum imperiis: abi,
+ Quo blandae iuvenum te revocant preces.
+Tempestivius in domum
+ Paulli, purpureis ales oloribus, 10
+Comissabere Maximi,
+ Si torrere iecur quaeris idoneum.
+Namque et nobilis et decens
+ Et pro sollicitis non tacitus reis
+Et centum puer artium 15
+ Late signa feret militiae tuae,
+Et quandoque potentior
+ Largi muneribus riserit aemuli,
+Albanos prope te lacus
+ Ponet marmoream sub trabe citrea. 20
+Illic plurima naribus
+ Duces tura, lyraeque et Berecyntiae
+Delectabere tibiae
+ Mixtis carminibus non sine fistula;
+Illic bis pueri die 25
+ Numen cum teneris virginibus tuum
+Laudantes pede candido
+ In morem Salium ter quatient humum.
+Me nec femina nec puer
+ Iam nec spes animi credula mutui, 30
+Nec certare iuvat mero
+ Nec vincire novis tempora floribus.
+Sed cur heu, Ligurine, cur
+ Manat rara meas lacrima per genas?
+Cur facunda parum decoro 35
+ Inter verba cadit lingua silentio?
+Nocturnis ego somniis
+ Iam captum teneo, iam volucrem sequor
+Te per gramina Martii
+ Campi, te per aquas, dure, volubilis. 40
+
+
+
+
+II.
+
+Pindarum quisquis studet aemulari,
+Iulle, ceratis ope Daedalea
+Nititur pennis vitreo daturus
+ Nomina ponto.
+
+Monte decurrens velut amnis, imbres 5
+Quem super notas aluere ripas,
+Fervet immensusque ruit profundo
+ Pindarus ore,
+
+Laurea donandus Apollinari,
+Seu per audacis nova dithyrambos 10
+Verba devolvit numerisque fertur
+ Lege solutis,
+
+Seu deos regesve canit, deorum
+Sanguinem, per quos cecidere iusta
+Morte Centauri, cecidit tremendae 15
+ Flamma Chimaerae,
+
+Sive quos Elea domum reducit
+Palma caelestis pugilemve equumve
+Dicit et centum potiore signis
+ Munere donat, 20
+
+Flebili sponsae iuvenemve raptum
+Plorat et viris animumque moresque
+Aureos educit in astra nigroque
+ Invidet Orco.
+
+Multa Dircaeum levat aura cycnum, 25
+Tendit, Antoni, quotiens in altos
+Nubium tractus. Ego apis Matinae
+ More modoque
+
+Grata carpentis thyma per laborem
+Plurimum circa nemus uvidique 30
+Tiburis ripas operosa parvus
+ Carmina fingo.
+
+Concines maiore poeta plectro
+Caesarem, quandoque trahet ferocis
+Per sacrum clivum merita decorus 35
+ Fronde Sygambros;
+
+Quo nihil maius meliusve terris
+Fata donavere bonique divi
+Nec dabunt, quamvis redeant in aurum
+ Tempora priscum. 40
+
+Concines laetosque dies et urbis
+Publicum ludum super impetrato
+Fortis Augusti reditu forumque
+ Litibus orbum.
+
+Tum meae, si quid loquar audiendum, 45
+Vocis accedet bona pars, et 'O Sol
+Pulcher, o laudande!' canam recepto
+ Caesare felix.
+
+Teque dum procedis, 'Io Triumphe!'
+Non semel dicemus, 'Io Triumphe!' 50
+Civitas omnis dabimusque divis
+ Tura benignis.
+
+Te decem tauri totidemque vaccae,
+Me tener solvet vitulus, relicta
+Matre qui largis iuvenescit herbis 55
+ In mea vota,
+
+Fronte curvatos imitatus ignis
+Tertium lunae referentis ortum,
+Qua notam duxit, niveus videri,
+ Cetera fulvus. 60
+
+
+
+
+III.
+
+Quem tu, Melpomene, semel
+ Nascentem placido lumine videris,
+Illum non labor Isthmius
+ Clarabit pugilem, non equus impiger
+Curru ducet Achaico
+ Victorem, neque res bellica Deliis
+Ornatmn foliis ducem,
+ Quod regum tumidas contuderit minas,
+Ostendet Capitolio;
+ Sed quae Tibur aquae fertile praefluunt, 10
+Et spissae nemorum comae
+ Fingent Aeolio carmine nobilem.
+Romae principis urbium
+ Dignatur suboles inter amabilis
+Vatum ponere me choros, 15
+ Et iam dente minus mordeor invido.
+O testudinis aureae
+ Dulcem quae strepitum, Pieri, temperas,
+O mutis quoque piscibus
+ Donatura cycni, si libeat, sonum, 20
+Totum muneris hoc tuist,
+ Quod monstror digito praetereuntium
+Romanae fidicen lyrae
+ Quod spiro et placeo, si placeo, tuumst.
+
+
+
+
+IV.
+
+Qualem ministrum fulminis alitem,
+Cui rex deorum regnum in avis vagas
+ Permisit expertus fidelem
+ Iuppiter in Ganymede flavo,
+
+Olim iuventas et patrius vigor 5
+Nido laborum propulit inscium,
+ Vernique iam nimbis remotis
+ Insolitos docuere nisus
+
+Venti paventem, mox in ovilia
+Demisit hostem vividus impetus, 10
+ Nunc in reluctantis dracones
+ Egit amor dapis atque pugnae;
+
+Qualemve laetis caprea pascuis
+Intenta fulvae matris ab ubere
+ Iam lacte depulsum leonem 15
+ Dente novo peritura vidit:
+
+Videre Raetis bella sub Alpibus
+Drusum gerentem Vindelici; (quibus
+ Mos unde deductus per omne
+ Tempus Amazonia securi 20
+
+Dextras obarmet, quaerere distuli,
+Nec scire fas est omnia); sed diu
+ Lateque victrices catervae
+ Consiliis iuvenis revictae
+
+Sensere quid mens rite, quid indoles 25
+Nutrita faustis sub penetralibus
+ Posset, quid Augusti paternus
+ In pueros animus Nerones.
+
+Fortes creantur fortibus et bonis;
+Est in iuvencis, est in equis patrum 30
+ Virtus, neque imbellem feroces
+ Progenerant aquilae columbam;
+
+Doctrina sed vim promovet insitam,
+Rectique cultus pectora roborant;
+ Utcumque defecere mores, 35
+ Indecorant bene nata culpae.
+
+Quid debeas, o Roma, Neronibus,
+Testis Metaurum flumen et Hasdrubal
+ Devictus et pulcher fugatis
+ Ille dies Latio tenebris, 40
+
+Qui primus alma risit adorea,
+Dirus per urbis Afer ut Italas
+ Ceu flamma per taedas vel Eurus
+ Per Siculas equitavit undas.
+
+Post hoc secundis usque laboribus 45
+Romana pubes crevit, et impio
+ Vastata Poenorum tumultu
+ Fana deos habuere rectos,
+
+Dixitque tandem perfidus Hannibal:
+'Cervi luporum praeda rapacium, 50
+ Sectamur ultro, quos opimus
+ Fallere et effugerest triumphus.
+
+Gens quae cremato fortis ab Ilio
+Iactata Tuscis aequoribus sacra
+ Natosque maturosque patres 55
+ Pertulit Ausonias ad urbis,
+
+Duris ut ilex tonsa bipennibus
+Nigrae feraci frondis in Algido,
+ Per damna, per caedis, ab ipso
+ Ducit opes animumque ferro. 60
+
+Non hydra secto corpore firmior
+Vinci dolentem crevit in Herculem,
+ Monstrumve submisere Colchi
+ Maius Echioniaeve Thebae.
+
+Merses profundo, pulchrior evenit; 65
+Luctere, multa proruet integrum
+ Cum laude victorem geretque
+ Proelia coniugibus loquenda.
+
+Carthagini iam non ego nuntios
+Mittam superbos: occidit, occidit 70
+ Spes omnis et fortuna nostri
+ Nominis Hasdrubale interempto.'
+
+Nil Claudiae non perficient manus,
+Quas et benigno numine Iuppiter
+ Defendit et curae sagaces 75
+ Expediunt per acuta belli.
+
+
+
+
+V.
+
+Divis orte bonis, optime Romulae
+Custos gentis, abes iam nimium diu;
+Maturum reditum pollicitus patrum
+ Sancto concilio redi.
+
+Lucem redde tuae, dux bone, patriae: 5
+Instar veris enim voltus ubi tuus
+Adfulsit populo, gratior it dies
+ Et soles melius nitent.
+
+Ut mater iuvenem, quem Notus invido
+Flatu Carpathii trans maris aequora 10
+Cunctantem spatio longius annuo
+ Dulci distinet a domo,
+
+Votis ominibusque et precibus vocat,
+Curvo nec faciem litore demovet,
+Sic desideriis icta fidelibus 15
+ Quaerit patria Caesarem.
+
+Tutus bos etenim rura perambulat,
+Nutrit rura Ceres almaque Faustitas,
+Pacatum volitant per mare navitae,
+ Culpari metuit fides, 20
+
+Nullis polluitur casta domus stupris,
+Mos et lex maculosum edomuit nefas,
+Laudantur simili prole puerperae,
+ Culpam poena premit comes.
+
+Quis Parthum paveat, quis gelidum Scythen, 25
+Quis Germania quos horrida parturit
+Fetus incolumi Caesare? quis ferae
+ Bellum curet Hiberiae?
+
+Condit quisque diem collibus in suis,
+Et vitem viduas ducit ad arbores; 30
+Hinc ad vina redit laetus et alteris
+ Te mensis adhibet deum;
+
+Te multa prece, te prosequitur mero
+Defuso pateris, et Laribus tuum
+Miscet numen, uti Graecia Castoris 35
+ Et magni memor Herculis.
+
+'Longas o utinam, dux bone, ferias
+Praestes Hesperiae!' dicimus integro
+Sicci mane die, dicimus uvidi,
+ Cum Sol Oceano subest. 40
+
+
+
+
+VI.
+
+Dive, quem proles Niobea magnae
+Vindicem linguae Tityosque raptor
+Sensit et Troiae prope victor altae
+ Phthius Achilles,
+
+Ceteris maior, tibi miles impar, 5
+Filius quamvis Thetidis marinae
+Dardanas turris quateret tremenda
+ Cuspide pugnax.
+
+Ille mordaci velut icta ferro
+Pinus aut impulsa cupressus Euro, 10
+Procidit late posuitque collum in
+ Pulvere Teucro.
+
+Ille non inclusus equo Minervae
+Sacra mentito male feriatos
+Troas et laetam Priami choreis 15
+ Falleret aulam;
+
+Sed palam captis gravis, heu nefas, heu,
+Nescios fari pueros Achivis
+Ureret flammis, etiam latentem
+ Matris in alvo, 20
+
+Ni tuis victus Venerisque gratae
+Vocibus divum pater adnuisset
+Rebus Aeneae potiore ductos
+ Alite muros.
+
+Doctor Argivae fidicen Thaliae, 25
+Phoebe, qui Xantho lavis amne crinis,
+Dauniae defende decus Camenae,
+ Levis Agyieu.
+
+Spiritum Phoebus mihi, Phoebus artem
+Carminis nomenque dedit poetae. 30
+Virginum primae puerique claris
+ Patribus orti,
+
+Deliae tutela deae, fugacis
+Lyncas et cervos cohibentis arcu,
+Lesbium servate pedem meique 35
+ Pollicis ictum,
+
+Rite Latonae puerum canentes,
+Rite crescentem face Noctilucam,
+Prosperam frugum celeremque pronos
+ Volvere mensis. 40
+
+Nupta iam dices 'Ego dis amicum,
+Saeculo festas referente luces,
+Reddidi carmen docilis modorum
+ Vatis Horati.'
+
+
+
+
+VII.
+
+Diffugere nives, redeunt iam gramina campis
+ Arboribusque comae;
+Mutat terra vices et decrescentia ripas
+ Flumina praetereunt;
+Gratia cum Nymphis geminisque sororibus audet 5
+ Ducere nuda choros.
+Immortalia ne speres, monet annus et almum
+ Quae rapit hora diem.
+Frigora mitescunt Zephyris, ver proterit aestas
+ Interitura simul 10
+Pomifer autumnus fruges effuderit, et mox
+ Bruma recurrit iners.
+Damna tamen celeres reparant caelestia lunae:
+ Nos ubi decidimus
+Quo pater Aeneas, quo dives Tullus et Ancus, 15
+ Pulvis et umbra sumus.
+Quis scit an adiciant hodiernae crastina summae
+ Tempora di superi?
+Cuncta manus avidas fugient heredis, amico
+ Quae dederis animo. 20
+Cum semel occideris et de te splendida Minos
+ Fecerit arbitria,
+Non, Torquate, genus, non te facundia, non te
+ Restituet pietas.
+Infernis neque enim tenebris Diana pudicum 25
+ Liberat Hippolytum,
+Nec Lethaea valet Theseus abrumpere caro
+ Vincula Pirithoo.
+
+
+
+
+VII.
+
+Donarem pateras grataque commodus,
+Censorine, meis aera sodalibus,
+Donarem tripodas, praemia fortium
+Graiorum, neque tu pessima munerum
+Ferres, divite me scilicet artium, 5
+Quas aut Parrhasius protulit aut Scopas,
+Hic saxo, liquidis ille coloribus
+Sollers nunc hominem ponere, nunc deum.
+Sed non haec mihi vis, nec tibi talium
+Res est aut animus deliciarum egens. 10
+Gaudes carminibus; carmina possumus
+Donare et pretium dicere muneris.
+Non incisa notis marmora publicis,
+Per quae spiritus et vita redit bonis
+Post mortem ducibus, non celeres fugae 15
+Reiectaeque retrorsum Hannibalis minae,
+Non incendia Carthaginis impiae
+Eius, qui domita nomen ab Africa
+Lucratus rediit, clarius indicant
+Laudes quam Calabrae Pierides; neque 20
+Si chartae sileant quod bene feceris
+Mercedem tuleris. Quid foret Iliae
+Mavortisque puer, si taciturnitas
+Obstaret meritis invida Romuli?
+Ereptum Stygiis fluctibus Aeacum 25
+Virtus et favor et lingua potentium
+Vatum divitibus consecrat insulis.
+Dignum laude virum Musa vetat mori:
+Caelo Musa beat. Sic Iovis interest
+Optatis epulis impiger Hercules, 30
+Clarum Tyndaridae sidus ab infimis
+Quassas eripiunt aequoribus ratis,
+Ornatus viridi tempora pampino
+Liber vota bonos ducit ad exitus.
+
+
+
+
+IX.
+
+Ne forte credas interitura quae
+Longe sonantem natus ad Aufidum
+ Non ante volgatas per artis
+ Verba loquor socianda chordis:
+
+Non, si priores Maeonius tenet 5
+Sedes Homerus, Pindaricae latent
+ Ceaeque et Alcaei minaces
+ Stesichorique graves Camenae;
+
+Nec si quid olim lusit Anacreon
+Delevit aetas; spirat adhuc amor 10
+ Vivuntque commissi calores
+ Aeoliae fidibus puellae.
+
+Non sola comptos arsit adulteri
+Crinis et aurum vestibus illitum
+ Mirata regalisque cultus 15
+ Et comites Helene Lacaena,
+
+Primusve Teucer tela Cydonio
+Direxit arcu; non semel Ilios
+ Vexata; non pugnavit ingens
+ Idomeneus Sthenelusve solus 20
+
+Dicenda Musis proelia; non ferox
+Hector vel acer Deiphobus gravis
+ Excepit ictus pro pudicis
+ Coniugibus puerisque primus.
+
+Vixere fortes ante Agamemnona 25
+Multi; sed omnes inlacrimabiles
+ Urgentur ignotique longa
+ Nocte, carent quia vate sacro.
+
+Paullum sepultae distat inertiae
+Celata virtus. Non ego te meis 30
+ Chartis inornatum silebo,
+ Totve tuos patiar labores
+
+Impune, Lolli, carpere lividas
+Obliviones. Est animus tibi
+ Rerumque prudens et secundis 35
+ Temporibus dubiisque rectus,
+
+Vindex avarae fraudis et abstinens
+Ducentis ad se cuncta pecuniae,
+ Consulque non unius anni,
+ Sed quotiens bonus atque fidus 40
+
+Iudex honestum praetulit utili,
+Reiecit alto dona nocentium
+ Voltu, per obstantis catervas
+ Explicuit sua victor arma.
+
+Non possidentem multa vocaveris 45
+Recte beatum; rectius occupat
+ Nomen beati, qui deorum
+ Muneribus sapienter uti
+
+Duramque callet pauperiem pati
+Peiusque leto flagitium timet, 50
+ Non ille pro caris amicis
+ Aut patria timidus perire.
+
+
+
+
+X.
+
+O crudelis adhuc et Veneris muneribus potens,
+Insperata tuae cum veniet pluma superbiae
+Et, quae nunc umeris involitant, deciderint comae,
+Nunc et qui color est puniceae flore prior rosae
+Mutatus Ligurinum in faciem verterit hispidam, 5
+Dices 'Heu,' quotiens te speculo videris alterum,
+'Quae mens est hodie, cur eadem non puero fuit,
+Vel cur his animis incolumes non redeunt genae?'
+
+
+
+
+XI.
+
+Est mihi nonum superantis annum
+Plenus Albani cadus; est in horto,
+Phylli, nectendis apium coronis;
+ Est hederae vis
+
+Multa, qua crinis religata fulges; 5
+Ridet argento domus; ara castis
+Vincta verbenis avet immolato
+ Spargier agno;
+
+Cuncta festinat manus, huc et illuc
+Cursitant mixtae pueris puellae; 10
+Sordidum flammae trepidant rotantes
+ Vertice fumum.
+
+Ut tamen noris quibus advoceris
+Gaudiis, Idus tibi sunt agendae,
+Qui dies mensem Veneris marinae 15
+ Findit Aprilem,
+
+Iure sollemnis mihi sanctiorque
+Paene natali proprio, quod ex hac
+Luce Maecenas meus adfluentis
+ Ordinat annos. 20
+
+Telephum, quem tu petis, occupavit
+Non tuae sortis iuvenem puella
+Dives et lasciva, tenetque grata
+ Compede vinctum.
+
+Terret ambustus Phaethon avaras 25
+Spes, et exemplum grave praebet ales
+Pegasus terrenum equitem gravatus
+ Bellerophonten,
+
+Semper ut te digna sequare et ultra
+Quam licet sperare nefas putando 30
+Disparem vites. Age iam, meorum
+ Finis amorum,
+
+(Non enim posthac alia calebo
+Femina) condisce modos, amanda
+Voce quos reddas: minuentur atrae 35
+ Carmine curae.
+
+
+
+
+XII.
+
+Iam veris comites, quae mare temperant,
+Impellunt animae lintea Thraciae;
+Iam nec prata rigent nec fluvii strepunt
+ Hiberna nive turgidi.
+
+Nidum ponit, Ityn flebiliter gemens, 5
+Infelix avis et Cecropiae domus
+Aeternum opprobrium, quod male barbaras
+ Regumst ulta libidines.
+
+Dicunt in tenero gramine pinguium
+Custodes ovium carmina fistula 10
+Delectantque deum cui pecus et nigri
+ Colles Arcadiae placent.
+
+Adduxere sitim tempora, Vergili;
+Sed pressum Calibus ducere Liberum
+Si gestis, iuvenum nobilium cliens, 15
+ Nardo vina mereberis.
+
+Nardi parvus onyx eliciet cadum,
+Qui nunc Sulpiciis accubat horreis,
+Spes donare novas largus amaraque
+ Curarum eluere efficax. 20
+
+Ad quae si properas gaudia, cum tua
+Velox merce veni: non ego te meis
+Immunem meditor tinguere poculis,
+ Plena dives ut in domo.
+
+Verum pone moras et studium lucri, 25
+Nigrorumque memor, dum licet, ignium
+Misce stultitiam consiliis brevem:
+ Dulcest desipere in loco.
+
+
+
+
+XIII.
+
+Audivere, Lyce, di mea vota, di
+Audivere, Lyce: fis anus, et tamen
+ Vis formosa videri,
+ Ludisque et bibis impudens
+
+Et cantu tremulo pota Cupidinem 5
+Lentum sollicitas. Ille virentis et
+ Doctae psallere Chiae
+ Pulchris excubat in genis.
+
+Importunus enim transvolat aridas
+Quercus et refugit te, quia luridi 10
+ Dentes te, quia rugae
+ Turpant et capitis nives.
+
+Nec Coae referunt iam tibi purpurae
+Nec cari lapides tempora, quae semel
+ Notis condita fastis 15
+ Inclusit volucris dies.
+
+Quo fugit venus, heu, quove color? decens
+Quo motus? Quid habes illius, illius,
+ Quae spirabat amores,
+ Quae me surpuerat mihi, 20
+
+Felix post Cinaram notaque et artium
+Gratarum facies? Sed Cinarae brevis
+ Annos fata dederunt,
+ Servatura diu parem
+
+Cornicis vetulae temporibus Lycen, 25
+Possent ut iuvenes visere fervidi
+ Multo non sine risu
+ Dilapsam in cineres facem.
+
+
+
+
+XIV.
+
+Quae cura patrum quaeve Quiritium
+Plenis honorum muneribus tuas,
+ Auguste, virtutes in aevum
+ Per titulos memoresque fastos
+
+Aeternet, o qua sol habitabilis 5
+Inlustrat oras, maxime principum?
+ Quem legis expertes Latinae
+ Vindelici didicere nuper
+
+Quid marte posses. Milite nam tuo
+Drusus Genaunos, implacidum genus, 10
+ Breunosque velocis et arcis
+ Alpibus impositas tremendis
+
+Deiecit acer plus vice simplici;
+Maior Neronum mox grave proelium
+Commisit immanisque Raetos 15
+ Auspiciis pepulit secundis,
+
+Spectandus in certamine Martio,
+Devota morti pectora liberae
+ Quantis fatigaret ruinis,
+ Indomitas prope qualis undas 20
+
+Exercet Auster, Pleiadum choro
+Scindente nubis, impiger hostium
+ Vexare turmas et frementem
+ Mittere equum medios per ignis.
+
+Sic tauriformis volvitur Aufidus, 25
+Qui regna Dauni praefluit Apuli,
+ Cum saevit horrendamque cultis
+ Diluviem meditatur agris,
+
+Ut barbarorum Claudius agmina
+Ferrata vasto diruit impetu 30
+ Primosque et extremos metendo
+ Stravit humum sine clade victor,
+
+Te copias, te consilium et tuos
+Praebente divos. Nam tibi, quo die
+ Portus Alexandrea supplex 35
+ Et vacuam patefecit aulam,
+
+Fortuna lustro prospera tertio
+Belli secundos reddidit exitus,
+ Laudemque et optatum peractis
+ Imperiis decus adrogavit. 40
+
+Te Cantaber non ante domabilis
+Medusque et Indus, te profugus Scythes
+ Miratur, o tutela praesens
+ Italiae dominaeque Romae.
+
+Te fontium qui celat origines 45
+Nilusque et Hister, te rapidus Tigris,
+ Te beluosus qui remotis
+ Obstrepit Oceanus Britannis,
+
+Te non paventis funera Galliae
+Duraeque tellus audit Hiberiae, 50
+ Te caede gaudentes Sygambri
+ Compositis venerantur armis.
+
+
+
+
+XV.
+
+Phoebus volentem proelia me loqui
+Victas et urbis increpuit lyra,
+ Ne parva Tyrrhenum per aequor
+ Vela darem. Tua, Caesar, aetas
+
+Fruges et agris rettulit uberes 5
+Et signa nostro restituit Iovi
+ Derepta Parthorum superbis
+ Postibus et vacuum duellis
+
+Ianum Quirini clausit et ordinem
+Rectum evaganti frena licentiae 10
+ Iniecit emovitque culpas
+ Et veteres revocavit artis,
+
+Per quas Latinum nomen et Italae
+Crevere vires famaque et imperi
+ Porrecta maiestas ad ortus 15
+ Solis ab Hesperio cubili.
+
+Custode rerum Caesare non furor
+Civilis aut vis exiget otium,
+ Non ira, quae procudit ensis
+ Et miseras inimicat urbis. 20
+
+Non qui profundum Danuvium bibunt
+Edicta rumpent Iulia, non Getae,
+ Non Seres infidive Persae,
+ Non Tanain prope flumen orti.
+
+Nosque et profestis lucibus et sacris 25
+Inter iocosi munera Liberi
+ Cum prole matronisque nostris,
+ Rite deos prius adprecati,
+
+Virtute functos more patrum duces
+Lydis remixto carmine tibiis 30
+ Troiamque et Anchisen et almae
+ Progeniem Veneris canemus.
+
+
+
+
+CARMEN
+
+SAECULARE.
+
+
+
+
+Phoebe silvarumque potens Diana,
+Lucidum caeli decus, o colendi
+Semper et culti, date quae precamur
+ Tempore sacro,
+
+Quo Sibyllini monuere versus 5
+Virgines lectas puerosque castos
+Dis quibus septem placuere colles
+ Dicere carmen.
+
+Alme Sol, curru nitido diem qui
+Promis et celas aliusque et idem 10
+Nasceris, possis nihil urbe Roma
+ Visere maius!
+
+Rite maturos aperire partus
+Lenis, Ilithyia, tuere matres,
+Sive tu Lucina probas vocari 15
+ Seu Genitalis:
+
+Diva, producas subolem patrumque
+Prosperes decreta super iugandis
+Feminis prolisque novae feraci
+ Lege marita, 20
+
+Certus undenos deciens per annos
+Orbis ut cantus referatque ludos
+Ter die claro totiensque grata
+ Nocte frequentis.
+
+Vosque veraces cecinisse, Parcae, 25
+Quod semel dictumst stabilisque rerum
+Terminus servet, bona iam peractis
+ Iungite fata.
+
+Fertilis frugum pecorisque tellus
+Spicea donet Cererem corona; 30
+Nutriant fetus et aquae salubres
+ Et Iovis aurae.
+
+Condito mitis placidusque telo
+Supplices audi pueros, Apollo;
+Siderum regina bicornis, audi, 35
+ Luna, puellas:
+
+Roma si vestrumst opus, Iliaeque
+Litus Etruscum tenuere turmae,
+Iussa pars mutare Laris et urbem
+ Sospite cursu, 40
+
+Cui per ardentem sine fraude Troiam
+Castus Aeneas patriae superstes
+Liberum munivit iter, daturus
+ Plura relictis:
+
+Di, probos mores docili iuventae, 45
+Di, senectuti placidae quietem,
+Romulae genti date remque prolemque
+ Et decus omne.
+
+Quaeque vos bobus veneratur albis
+Clarus Anchisae Venerisque sanguis, 50
+Impetret, bellante prior, iacentem
+ Lenis in hostem.
+
+Iam mari terraque manus potentis
+Medus Albanasque timet securis,
+Iam Scythae responsa petunt superbi 55
+ Nuper, et Indi.
+
+Iam Fides et Pax et Honor Pudorque
+Priscus et neglecta redire Virtus
+Audet, adparetque beata pleno
+ Copia cornu. 60
+
+Augur et fulgente decorus arcu
+Phoebus acceptusque novem Camenis,
+Qui salutari levat arte fessos
+ Corporis artus,
+
+Si Palatinas videt aequus aras, 65
+Remque Romanam Latiumque felix
+Alterum in lustrum meliusque semper
+ Prorogat aevum.
+
+Quaeque Aventinum tenet Algidumque,
+Quindecim Diana preces virorum 70
+Curat et votis puerorum amicas
+ Adplicat auris.
+
+Haec Iovem sentire deosque cunctos
+Spem bonam certamque domum reporto,
+Doctus et Phoebi chorus et Dianae 75
+ Dicere laudes.
+
+
+
+
+EPODON
+
+LIBER.
+
+
+
+
+I.
+
+Ibis Liburnis inter alta navium,
+ Amice, propugnacula,
+Paratus omne Caesaris periculum
+ Subire, Maecenas, tuo.
+Quid nos, quibus te vita si superstite 5
+ Iucunda, si contra, gravis?
+Utrumne iussi persequemur otium
+ Non dulce, ni tecum simul,
+An hunc laborem mente laturi, decet
+ Qua ferre non mollis viros? 10
+Feremus, et te vel per Alpium iuga
+ Inhospitalem et Caucasum
+Vel Occidentis usque ad ultimum sinum
+ Forti sequemur pectore.
+Roges tuum labore quid iuvem meo, 15
+ Imbellis ac firmus parum?
+Comes minore sum futurus in metu,
+ Qui maior absentis habet:
+Ut adsidens implumibus pullis avis
+ Serpentium adlapsus timet 20
+Magis relictis, non, ut adsit, auxili
+ Latura plus praesentibus.
+Libenter hoc et omne militabitur
+ Bellum in tuae spem gratiae,
+Non ut iuvencis inligata pluribus 25
+ Aratra nitantur meis
+Pecusve Calabris ante sidus fervidum
+ Lucana mutet pascuis,
+Nec ut superni villa candens Tusculi
+ Circaea tangat moenia. 30
+Satis superque me benignitas tua
+ Ditavit: haud paravero,
+Quod aut avarus ut Chremes terra premam,
+ Discinctus aut perdam nepos.
+
+
+
+
+II.
+
+'Beatus ille qui procul negotiis,
+ Ut prisca gens mortalium,
+Paterna rura bobus exercet suis,
+ Solutus omni faenore,
+Neque excitatur classico miles truci, 5
+ Neque horret iratum mare,
+Forumque vitat et superba civium
+ Potentiorum limina.
+Ergo aut adulta vitium propagine
+ Altas maritat populos, 10
+Aut in reducta valle mugientium
+ Prospectat errantis greges,
+Inutilisve falce ramos amputans
+ Feliciores inserit,
+Aut pressa puris mella condit amphoris, 15
+ Aut tondet infirmas ovis;
+Vel, cum decorum mitibus pomis caput
+ Autumnus agris extulit,
+Ut gaudet insitiva decerpens pira
+ Certantem et uvam purpurae, 20
+Qua muneretur te, Priape, et te, pater
+ Silvane, tutor finium.
+Libet iacere modo sub antiqua ilice,
+ Modo in tenaci gramine.
+Labuntur altis interim ripis aquae, 25
+ Queruntur in silvis aves,
+Fontesque lymphis obstrepunt manantibus,
+ Somnos quod invitet levis.
+At cum tonantis annus hibernus Iovis
+ Imbris nivisque comparat, 30
+Aut trudit acris hinc et hinc multa cane
+ Apros in obstantis plagas,
+Aut amite levi rara tendit retia,
+ Turdis edacibus dolos,
+Pavidumque leporem et advenam laqueo gruem 35
+ Iucunda captat praemia.
+Quis non malarum, quas amor curas habet,
+ Haec inter obliviscitur?
+Quod si pudica mulier in partem iuvet
+ Domum atque dulcis liberos, 40
+Sabina qualis aut perusta solibus
+ Pernicis uxor Apuli,
+Sacrum vetustis exstruat lignis focum
+ Lassi sub adventum viri,
+Claudensque textis cratibus laetum pecus 45
+ Distenta siccet ubera,
+Et horna dulci vina promens dolio
+ Dapes inemptas adparet:
+Non me Lucrina iuverint conchylia
+ Magisve rhombus aut scari, 50
+Si quos Eois intonata fluctibus
+ Hiems ad hoc vertat mare;
+Non Afra avis descendat in ventrem meum,
+ Non attagen Ionicus
+Iucundior, quam lecta de pinguissimis 55
+ Oliva ramis arborum
+Aut herba lapathi prata amantis et gravi
+ Malvae salubres corpori,
+Vel agna festis caesa Terminalibus
+ Vel haedus ereptus lupo. 60
+Has inter epulas ut iuvat pastas ovis
+ Videre properantis domum,
+Videre fessos vomerem inversum boves
+ Collo trahentis languido,
+Positosque vernas, ditis examen domus, 65
+ Circum renidentis Laris.'
+Haec ubi locutus faenerator Alfius,
+ Iam iam futurus rusticus,
+Omnem redegit Idibus pecuniam,
+ Quaerit Kalendis ponere. 70
+
+
+
+
+III.
+
+Parentis olim si quis impia manu
+ Senile guttur fregerit,
+Edit cicutis allium nocentius.
+ O dura messorum ilia!
+Quid hoc veneni saevit in praecordiis? 5
+ Num viperinus his cruor
+Incoctus herbis me fefellit? an malas
+ Canidia tractavit dapes?
+Ut Argonautas praeter omnis candidum
+ Medea miratast ducem, 10
+Ignota tauris inligaturum iuga
+ Perunxit hoc Iasonem;
+Hoc delibutis ulta donis paelicem,
+ Serpente fugit alite.
+Nec tantus umquam siderum insedit vapor 15
+ Siticulosae Apuliae,
+Nec munus umeris efficacis Herculis
+ Inarsit aestuosius.
+At si quid umquam tale concupiveris,
+ Iocose Maecenas, precor 20
+Manum puella savio opponat tuo,
+ Extrema et in sponda cubet.
+
+
+
+
+IV.
+
+Lupis et agnis quanta sortito obtigit
+ Tecum mihi discordiast,
+Hibericis peruste funibus latus
+ Et crura dura compede.
+Licet superbus ambules pecunia, 5
+ Fortuna non mutat genus.
+Videsne, Sacram metiente te viam
+ Cum bis trium ulnarum toga,
+Ut ora vertat huc et huc euntium
+ Liberrima indignatio? 10
+'Sectus flagellis hic triumviralibus
+ Praeconis ad fastidium
+Arat Falerni mille fundi iugera,
+ Et Appiam mannis terit,
+Sedilibusque magnus in primis eques 15
+ Othone contempto sedet.
+Quid attinet tot ora navium gravi
+ Rostrata duci pondere
+Contra latrones atque servilem manum,
+ Hoc, hoc tribuno militum?' 20
+
+
+
+
+V.
+
+'At, o deorum quidquid in caelo regit
+ Terras et humanum genus,
+Quid iste fert tumultus et quid omnium
+ Voltus in unum me truces?
+Per liberos te, si vocata partubus 5
+ Lucina veris adfuit,
+Per hoc inane purpurae decus precor,
+ Per improbaturum haec Iovem,
+Quid ut noverca me intueris aut uti
+ Petita ferro belua?' 10
+Ut haec trementi questus ore constitit
+ Insignibus raptis puer,
+Impube corpus, quale posset impia
+ Mollire Thracum pectora;
+Canidia, brevibus implicata viperis 15
+ Crinis et incomptum caput,
+Iubet sepulcris caprificos erutas,
+ Iubet cupressus funebris
+Et uncta turpis ova ranae sanguine
+ Plumamque nocturnae strigis 20
+Herbasque quas Iolcos atque Hiberia
+ Mittit venenorum ferax,
+Et ossa ab ore rapta ieiunae canis
+ Flammis aduri Colchicis.
+At expedita Sagana, per totam domum 25
+ Spargens Avernalis aquas,
+Horret capillis ut marinus asperis
+ Echinus ant currens aper.
+Abacta nulla Veia conscientia
+ Ligonibus duris humum 30
+Exhauriebat, ingemens laboribus,
+ Quo posset infossus puer
+Longo die bis terque mutatae dapis
+ Inemori spectaculo,
+Cum promineret ore, quantum exstant aqua 35
+ Suspensa mento corpora:
+Exsecta uti medulla et aridum iecur
+ Amoris esset poculum,
+Interminato cum semel fixae cibo
+ Intabuissent pupulae. 40
+Non defuisse masculae libidinis
+ Ariminensem Foliam
+Et otiosa credidit Neapolis
+ Et omne vicinum oppidum,
+Quae sidera excantata voce Thessala 45
+ Lunamque caelo deripit.
+Hic inresectum saeva dente livido
+ Canidia rodens pollicem,
+Quid dixit aut quid tacuit? 'O rebus meis
+ Non infideles arbitrae, 50
+Nox et Diana, quae silentium regis,
+ Arcana cum fiunt sacra,
+Nunc nunc adeste, nunc in hostilis domos
+ Iram atque numen vertite.
+Formidolosis dum latent silvis ferae 55
+ Dulci sopore languidae,
+Senem, quod omnes rideant, adulterum
+ Latrent Suburanae canes,
+Nardo perunctum, quale non perfectius
+ Meae laborarint manus. 60
+Quid accidit? Cur dira barbarae minus
+ Venena Medeae valent,
+Quibus superbam fugit ulta paelicem,
+ Magni Creontis filiam,
+Cum palla, tabo munus imbutum, novam 65
+ Incendio nuptam abstulit?
+Atqui nec herba nec latens in asperis
+ Radix fefellit me locis.
+Indormit unctis omnium cubilibus
+ Oblivione paelicum. 70
+A, a, solutus ambulat veneficae
+ Scientioris carmine!
+Non usitatis, Vare, potionibus,
+ O multa fleturum caput,
+Ad me recurres, nec vocata mens tua 75
+ Marsis redibit vocibus.
+Maius parabo, maius infundam tibi
+ Fastidienti poculum,
+Priusque caelum sidet inferius mari
+ Tellure porrecta super, 80
+Quam non amore sic meo flagres uti
+ Bitumen atris ignibus.'
+Sub haec puer iam non, ut ante, mollibus,
+ Lenire verbis impias,
+Sed dubius unde rumperet silentium, 85
+ Misit Thyesteas preces:
+'Venena magnum fas nefasque non valent
+ Convertere humanam vicem.
+Diris agam vos; dira detestatio
+ Nulla expiatur victima. 90
+Quin, ubi perire iussus exspiravero,
+ Nocturnus occurram Furor,
+Petamque voltus umbra curvis unguibus,
+ Quae vis deorumst Manium,
+Et inquietis adsidens praecordiis 95
+ Pavore somnos auferam.
+Vos turba vicatim hinc et hinc saxis petens
+ Contundet obscenas anus;
+Post insepulta membra different lupi
+ Et Esquilinae alites, 100
+Neque hoc parentes, heu mihi superstites,
+ Effugerit spectaculum.'
+
+
+
+
+VI.
+
+Quid immerentis hospites vexas, canis
+ Ignavus adversum lupos?
+Quin huc inanis, si potes, vertis minas,
+ Et me remorsurum petis?
+Nam qualis aut Molossus aut fulvus Lacon, 5
+ Amica vis pastoribus,
+Agam per altas aure sublata nivis,
+ Quaecumque praecedet fera;
+Tu, cum timenda voce complesti nemus,
+ Proiectum odoraris cibum. 10
+Cave, cave: namque in malos asperrimus
+ Parata tollo cornua,
+Qualis Lycambae spretus infido gener,
+ Aut acer hostis Bupalo.
+An, si quis atro dente me petiverit, 15
+ Inultus ut flebo puer?
+
+
+
+
+VII.
+
+Quo, quo scelesti ruitis? aut cur dexteris
+ Aptantur enses conditi?
+Parumne campis atque Neptuno super
+ Fusumst Latini sanguinis,
+Non ut superbas invidae Carthaginis 5
+ Romanus arcis ureret,
+Intactus aut Britannus ut descenderet
+ Sacra catenatus via,
+Sed ut secundum vota Parthorum sua
+ Urbs haec periret dextera? 10
+Neque hic lupis mos nec fuit leonibus
+ Umquam nisi in dispar feris.
+Furorne caecus an rapit vis acrior
+ An culpa? Responsum date!
+Tacent, et albus ora pallor inficit, 15
+ Mentesque perculsae stupent.
+Sic est: acerba fata Romanos agunt
+ Scelusque fraternae necis,
+Ut immerentis fluxit in terram Remi
+ Sacer nepotibus cruor. 20
+
+
+
+
+IX.
+
+Quando repostum Caecubum ad festas dapes,
+ Victore laetus Caesare,
+Tecum sub alta--sic Iovi gratum--domo,
+ Beate Maecenas, bibam,
+Sonante mixtum tibiis carmen lyra, 5
+ Hac Dorium, illis barbarum?
+Ut nuper, actus cum freto Neptunius
+ Dux fugit ustis navibus,
+Minatus Urbi vincla, quae detraxerat
+ Servis amicus perfidis. 10
+Romanus eheu--posteri negabitis--
+ Emancipatus feminae
+Fert vallum et arma miles et spadonibus
+ Servire rugosis potest,
+Interque signa turpe militaria 15
+ Sol adspicit conopium.
+Ad hunc frementis verterunt bis mille equos
+ Galli, canentes Caesarem,
+Hostiliumque navium portu latent
+ Puppes sinistrorsum citae. 20
+Io Triumphe, tu moraris aureos
+ Currus et intactas boves?
+Io Triumphe, nec Iugurthino parem
+ Bello reportasti ducem,
+Neque Africanum, cui super Carthaginem 25
+ Virtus sepulcrum condidit.
+Terra marique victus hostis punico
+ Lugubre mutavit sagum.
+Aut ille centum nobilem Cretam urbibus,
+ Ventis iturus non suis, 30
+Exercitatas aut petit Syrtis Noto,
+ Aut fertur incerto mari.
+Capaciores adfer huc, puer, scyphos
+ Et Chia vina aut Lesbia,
+Vel quod fluentem nauseam coerceat 35
+ Metire nobis Caecubum.
+Curam metumque Caesaris rerum iuvat
+ Dulci Lyaeo solvere.
+
+
+
+
+X.
+
+Mala soluta navis exit alite,
+ Ferens olentem Mevium:
+Ut horridis utrumque verberes latus,
+ Auster, memento fluctibus.
+Niger rudentis Eurus inverso mari 5
+ Fractosque remos differat;
+Insurgat Aquilo, quantus altis montibus
+ Frangit trementis ilices;
+Nec sidus atra nocte amicum adpareat,
+ Qua tristis Orion cadit; 10
+Quietiore nec feratur aequore,
+ Quam Graia victorum manus,
+Cum Pallas usto vertit iram ab Ilio
+ In impiam Aiacis ratem.
+O quantus instat navitis sudor tuis 15
+ Tibique pallor luteus
+Et illa non virilis eiulatio
+ Preces et aversum ad Iovem,
+Ionius udo cum remugiens sinus
+ Noto carinam ruperit. 20
+Opima quod si praeda curvo litore
+ Porrecta mergos iuverit,
+Libidinosus immolabitur caper
+ Et agna Tempestatibus.
+
+
+
+
+XIII.
+
+Horrida tempestas caelum contraxit, et imbres
+ Nivesque deducunt Iovem; nunc mare, nunc siluae
+Threicio Aquilone sonant. Rapiamus, amice,
+ Occasionem de die, dumque virent genua
+Et decet, obducta solvatur fronte senectus. 5
+ Tu vina Torquato move consule pressa meo.
+Cetera mitte loqui: deus haec fortasse benigna
+ Reducet in sedem vice. Nunc et Achaemenio
+Perfundi nardo iuvat et fide Cyllenea
+ Levare diris pectora sollicitudinibus, 10
+Nobilis ut grandi cecinit Centaurus alumno:
+ 'Invicte, mortalis dea nate puer Thetide,
+Te manet Assaraci tellus, quam frigida parvi
+ Findunt Scamandri flumina lubricus et Simois,
+Unde tibi reditum certo subtemine Parcae 15
+ Rupere, nec mater domum caerula te revehet.
+Illic omne malum vino cantuque levato,
+ Deformis aegrimoniae dulcibus adloquiis.'
+
+
+
+
+XIV.
+
+Mollis inertia cur tantam diffuderit imis
+ Oblivionem sensibus,
+Pocula Lethaeos ut si ducentia somnos
+ Arente fauce traxerim,
+Candide Maecenas, occidis saepe rogando: 5
+ Deus, deus nam me vetat
+Inceptos, olim promissum carmen, iambos
+ Ad umbilicum adducere.
+Non aliter Samio dicunt arsisse Bathyllo
+ Anacreonta Teium, 10
+Qui persaepe cava testudine flevit amorem
+ Non elaboratum ad pedem.
+Ureris ipse miser: quod si non pulchrior ignis
+ Accendit obsessam Ilion,
+Gaude sorte tua; me libertina nec uno 15
+ Contenta Phryne macerat.
+
+
+
+
+XV.
+
+Nox erat et caelo fulgebat Luna sereno
+ Inter minora sidera,
+Cum tu, magnorum numen laesura deorum,
+ In verba iurabas mea,
+Artius atque hedera procera adstringitur ilex, 5
+ Lentis adhaerens bracchiis,
+Dum pecori lupus et nautis infestus Orion
+ Turbaret hibernum mare,
+Intonsosque agitaret Apollinis aura capillos,
+ Fore hunc amorem mutuum. 10
+O dolitura mea multum virtute Neaera!
+ Nam si quid in Flacco virist,
+Non feret adsiduas potiori te dare noctis,
+ Et quaeret iratus parem:
+Nec semel offensi cedet constantia formae, 15
+ Si certus intrarit dolor.
+Et tu, quicumque's felicior atque meo nunc
+ Superbus incedis malo,
+Sis pecore et multa dives tellure licebit
+ Tibique Pactolus fluat, 20
+Nec te Pythagorae fallant arcana renati,
+ Formaque vincas Nirea,
+Eheu, translatos alio maerebis amores;
+ Ast ego vicissim risero.
+
+
+
+
+XVI.
+
+Altera iam teritur bellis civilibus aetas,
+ Suis et ipsa Roma viribus ruit.
+Quam neque finitimi valuerunt perdere Marsi
+ Minacis aut Etrusca Porsenae manus
+Aemula nec virtus Capuae nec Spartacus acer 5
+ Novisque rebus infidelis Allobrox,
+Nec fera caerulea domuit Germania pube
+ Parentibusque abominatus Hannibal,
+Impia perdemus devoti sanguinis aetas,
+ Ferisque rursus occupabitur solum. 10
+Barbarus heu cineres insistet victor et urbem
+ Eques sonante verberabit ungula,
+Quaeque carent ventis et solibus ossa Quirini,
+ Nefas videre! dissipabit insolens.
+Forte, quid expediat, communiter aut melior pars 15
+ Malis carere quaeritis laboribus.
+Nulla sit hac potior sententia: Phocaeorum
+ Velut profugit exsecrata civitas
+Agros atque Laris patrios habitandaque fana
+ Apris reliquit et rapacibus lupis, 20
+Ire, pedes quocumque ferent, quocumque per undas
+ Notus vocabit aut protervus Africus.
+Sic placet? an melius quis habet suadere? Secunda
+ Ratem occupare quid moramur alite?
+Sed iuremus in haec: 'Simul imis saxa renarint 25
+ Vadis levata, ne redire sit nefas,
+Neu conversa domum pigeat dare lintea, quando
+ Padus Matina laverit cacumina,
+In mare seu celsus procurrerit Appenninus,
+ Novaque monstra iunxerit libidine 30
+Mirus amor, iuvet ut tigris subsidere cervis,
+ Adulteretur et columba miluo,
+Credula nec ravos timeant armenta leones,
+ Ametque salsa levis hircus aequora.'
+Haec et quae poterunt reditus abscindere dulcis 35
+ Eamus omnis exsecrata civitas,
+Aut pars indocili melior grege; mollis et exspes
+ Inominata perprimat cubilia.
+Vos, quibus est virtus, muliebrem tollite luctum,
+ Etrusca praeter et volate litora. 40
+Nos manet Oceanus circumvagus; arva beata
+ Petamus, arva divites et insulas,
+Reddit ubi cererem tellus inarata quotannis
+ Et imputata floret usque vinea,
+Germinat et numquam fallentis termes olivae, 45
+ Suamque pulla ficus ornat arborem,
+Mella cava manant ex ilice, montibus altis
+ Levis crepante lympha desilit pede.
+Illic iniussae veniunt ad mulctra capellae,
+ Refertque tenta grex amicus ubera, 50
+Nec vespertinus circumgemit ursus ovile,
+ Nec intumescit alta viperis humus.
+Pluraque felices mirabimur, ut neque largis
+ Aquosus Eurus arva radat imbribus,
+Pinguia nec siccis urantur semina glaebis, 55
+ Utrumque rege temperante caelitum.
+Non huc Argoo contendit remige pinus,
+ Neque impudica Colchis intulit pedem;
+Non huc Sidonii torserunt cornua nautae,
+ Laboriosa nec cohors Ulixei. 60
+Nulla nocent pecori contagia, nullius astri
+ Gregem aestuosa torret impotentia.
+Iuppiter illa piae secrevit litora genti,
+ Ut inquinavit aere tempus aureum;
+Aere, dehinc ferro duravit saecula, quorum 65
+ Piis secunda vate me datur fuga.
+
+
+
+
+XVII.
+
+'Iam iam efficaci do manus scientiae,
+Supplex et oro regna per Proserpinae,
+Per et Dianae non movenda numina,
+Per atque libros carminum valentium
+Refixa caelo devocare sidera, 5
+Canidia, parce vocibus tandem sacris
+Citumque retro solve, solve turbinem!
+Movit nepotem Telephus Nereium,
+In quem superbus ordinarat agmina
+Mysorum et in quem tela acuta torserat. 10
+Unxere matres Iliae addictum feris
+Alitibus atque canibus homicidam Hectorem,
+Postquam relictis moenibus rex procidit
+Heu pervicacis ad pedes Achillei.
+Saetosa duris exuere pellibus 15
+Laboriosi remiges Ulixei
+Volente Circa membra; tunc mens et sonus
+Relapsus atque notus in voltus honor.
+Dedi satis superque poenarum tibi,
+Amata nautis multum et institoribus. 20
+Fugit iuventas et verecundus color
+Reliquit ossa pelle amicta lurida,
+Tuis capillus albus est odoribus;
+Nullum ab labore me reclinat otium;
+Urget diem nox et dies noctem, nequest 25
+Levare tenta spiritu praecordia.
+Ergo negatum vincor ut credam miser,
+Sabella pectus increpare carmina
+Caputque Marsa dissilire nenia.
+Quid amplius vis? O mare et terra, ardeo, 30
+Quantum neque atro delibutus Hercules
+Nessi cruore, nec Sicana fervida
+Virens in Aetna flamma; tu, donec cinis
+Iniuriosis aridus ventis ferar,
+Cales venenis officina Colchicis. 35
+Quae finis aut quod me manet stipendium?
+Effare; iussas cum fide poenas luam,
+Paratus expiare, seu poposceris
+Centum iuvencos, sive mendaci lyra
+Voles sonari: 'Tu pudica, tu proba 40
+Perambulabis astra sidus aureum.'
+Infamis Helenae Castor offensus vicem
+Fraterque magni Castoris, victi prece,
+Adempta vati reddidere lumina:
+Et tu--potes nam--solve me dementia, 45
+O nec paternis obsoleta sordibus,
+Nec in sepulcris pauperum prudens anus
+Novendialis dissipare pulveres.
+Tibi hospitale pectus et purae manus
+Tuusque venter Pactumeius, et tuo 50
+Cruore rubros obstetrix pannos lavit,
+Utcumque fortis exsilis puerpera.'
+'Quid obseratis auribus fundis preces?
+Non saxa nudis surdiora navitis
+Neptunus alto tundit hibernus salo.
+Inultus ut tu riseris Cotyttia
+Volgata, sacrum liberi Cupidinis,
+Et Esquilini pontifex venefici
+Impune ut urbem nomine impleris meo?
+Quid proderit ditasse Paelignas anus, 60
+Velociusve miscuisse toxicum?
+Sed tardiora fata te votis manent;
+Ingrata misero vita ducendast in hoc,
+Novis ut usque suppetas laboribus.
+Optat quietem Pelopis infidi pater, 65
+Egens benignae Tantalus semper dapis,
+Optat Prometheus obligatus aliti,
+Optat supremo collocare Sisyphus
+In monte saxum; sed vetant leges Iovis.
+Voles modo altis desilire turribus, 70
+Modo ense pectus Norico recludere,
+Frustraque vincla gutturi nectes tuo,
+Fastidiosa tristis aegrimonia.
+Vectabor umeris tunc ego inimicis eques,
+Meaeque terra cedet insolentiae. 75
+An quae movere cereas imagines,
+Ut ipse nosti curiosus, et polo
+Deripere Lunam vocibus possim meis,
+Possim crematos excitare mortuos
+Desiderique temperare pocula, 80
+Plorem artis in te nil agentis exitus?'
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Odes and Epodes, by Horace
+
+*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK ODES AND EPODES ***
+
+This file should be named 8hode10.txt or 8hode10.zip
+Corrected EDITIONS of our eBooks get a new NUMBER, 8hode11.txt
+VERSIONS based on separate sources get new LETTER, 8hode10a.txt
+
+Produced by Stan Goodman, Thomas Berger
+and the Online Distributed Proofreading Team.
+
+Project Gutenberg eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the US
+unless a copyright notice is included. Thus, we usually do not
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+We are now trying to release all our eBooks one year in advance
+of the official release dates, leaving time for better editing.
+Please be encouraged to tell us about any error or corrections,
+even years after the official publication date.
+
+Please note neither this listing nor its contents are final til
+midnight of the last day of the month of any such announcement.
+The official release date of all Project Gutenberg eBooks is at
+Midnight, Central Time, of the last day of the stated month. A
+preliminary version may often be posted for suggestion, comment
+and editing by those who wish to do so.
+
+Most people start at our Web sites at:
+http://gutenberg.net or
+http://promo.net/pg
+
+These Web sites include award-winning information about Project
+Gutenberg, including how to donate, how to help produce our new
+eBooks, and how to subscribe to our email newsletter (free!).
+
+
+Those of you who want to download any eBook before announcement
+can get to them as follows, and just download by date. This is
+also a good way to get them instantly upon announcement, as the
+indexes our cataloguers produce obviously take a while after an
+announcement goes out in the Project Gutenberg Newsletter.
+
+http://www.ibiblio.org/gutenberg/etext03 or
+ftp://ftp.ibiblio.org/pub/docs/books/gutenberg/etext03
+
+Or /etext02, 01, 00, 99, 98, 97, 96, 95, 94, 93, 92, 92, 91 or 90
+
+Just search by the first five letters of the filename you want,
+as it appears in our Newsletters.
+
+
+Information about Project Gutenberg (one page)
+
+We produce about two million dollars for each hour we work. The
+time it takes us, a rather conservative estimate, is fifty hours
+to get any eBook selected, entered, proofread, edited, copyright
+searched and analyzed, the copyright letters written, etc. Our
+projected audience is one hundred million readers. If the value
+per text is nominally estimated at one dollar then we produce $2
+million dollars per hour in 2002 as we release over 100 new text
+files per month: 1240 more eBooks in 2001 for a total of 4000+
+We are already on our way to trying for 2000 more eBooks in 2002
+If they reach just 1-2% of the world's population then the total
+will reach over half a trillion eBooks given away by year's end.
+
+The Goal of Project Gutenberg is to Give Away 1 Trillion eBooks!
+This is ten thousand titles each to one hundred million readers,
+which is only about 4% of the present number of computer users.
+
+Here is the briefest record of our progress (* means estimated):
+
+eBooks Year Month
+
+ 1 1971 July
+ 10 1991 January
+ 100 1994 January
+ 1000 1997 August
+ 1500 1998 October
+ 2000 1999 December
+ 2500 2000 December
+ 3000 2001 November
+ 4000 2001 October/November
+ 6000 2002 December*
+ 9000 2003 November*
+10000 2004 January*
+
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation has been created
+to secure a future for Project Gutenberg into the next millennium.
+
+We need your donations more than ever!
+
+As of February, 2002, contributions are being solicited from people
+and organizations in: Alabama, Alaska, Arkansas, Connecticut,
+Delaware, District of Columbia, Florida, Georgia, Hawaii, Illinois,
+Indiana, Iowa, Kansas, Kentucky, Louisiana, Maine, Massachusetts,
+Michigan, Mississippi, Missouri, Montana, Nebraska, Nevada, New
+Hampshire, New Jersey, New Mexico, New York, North Carolina, Ohio,
+Oklahoma, Oregon, Pennsylvania, Rhode Island, South Carolina, South
+Dakota, Tennessee, Texas, Utah, Vermont, Virginia, Washington, West
+Virginia, Wisconsin, and Wyoming.
+
+We have filed in all 50 states now, but these are the only ones
+that have responded.
+
+As the requirements for other states are met, additions to this list
+will be made and fund raising will begin in the additional states.
+Please feel free to ask to check the status of your state.
+
+In answer to various questions we have received on this:
+
+We are constantly working on finishing the paperwork to legally
+request donations in all 50 states. If your state is not listed and
+you would like to know if we have added it since the list you have,
+just ask.
+
+While we cannot solicit donations from people in states where we are
+not yet registered, we know of no prohibition against accepting
+donations from donors in these states who approach us with an offer to
+donate.
+
+International donations are accepted, but we don't know ANYTHING about
+how to make them tax-deductible, or even if they CAN be made
+deductible, and don't have the staff to handle it even if there are
+ways.
+
+Donations by check or money order may be sent to:
+
+Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+PMB 113
+1739 University Ave.
+Oxford, MS 38655-4109
+
+Contact us if you want to arrange for a wire transfer or payment
+method other than by check or money order.
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation has been approved by
+the US Internal Revenue Service as a 501(c)(3) organization with EIN
+[Employee Identification Number] 64-622154. Donations are
+tax-deductible to the maximum extent permitted by law. As fund-raising
+requirements for other states are met, additions to this list will be
+made and fund-raising will begin in the additional states.
+
+We need your donations more than ever!
+
+You can get up to date donation information online at:
+
+http://www.gutenberg.net/donation.html
+
+
+***
+
+If you can't reach Project Gutenberg,
+you can always email directly to:
+
+Michael S. Hart <hart@pobox.com>
+
+Prof. Hart will answer or forward your message.
+
+We would prefer to send you information by email.
+
+
+**The Legal Small Print**
+
+
+(Three Pages)
+
+***START**THE SMALL PRINT!**FOR PUBLIC DOMAIN EBOOKS**START***
+Why is this "Small Print!" statement here? You know: lawyers.
+They tell us you might sue us if there is something wrong with
+your copy of this eBook, even if you got it for free from
+someone other than us, and even if what's wrong is not our
+fault. So, among other things, this "Small Print!" statement
+disclaims most of our liability to you. It also tells you how
+you may distribute copies of this eBook if you want to.
+
+*BEFORE!* YOU USE OR READ THIS EBOOK
+By using or reading any part of this PROJECT GUTENBERG-tm
+eBook, you indicate that you understand, agree to and accept
+this "Small Print!" statement. If you do not, you can receive
+a refund of the money (if any) you paid for this eBook by
+sending a request within 30 days of receiving it to the person
+you got it from. If you received this eBook on a physical
+medium (such as a disk), you must return it with your request.
+
+ABOUT PROJECT GUTENBERG-TM EBOOKS
+This PROJECT GUTENBERG-tm eBook, like most PROJECT GUTENBERG-tm eBooks,
+is a "public domain" work distributed by Professor Michael S. Hart
+through the Project Gutenberg Association (the "Project").
+Among other things, this means that no one owns a United States copyright
+on or for this work, so the Project (and you!) can copy and
+distribute it in the United States without permission and
+without paying copyright royalties. Special rules, set forth
+below, apply if you wish to copy and distribute this eBook
+under the "PROJECT GUTENBERG" trademark.
+
+Please do not use the "PROJECT GUTENBERG" trademark to market
+any commercial products without permission.
+
+To create these eBooks, the Project expends considerable
+efforts to identify, transcribe and proofread public domain
+works. Despite these efforts, the Project's eBooks and any
+medium they may be on may contain "Defects". Among other
+things, Defects may take the form of incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other
+intellectual property infringement, a defective or damaged
+disk or other eBook medium, a computer virus, or computer
+codes that damage or cannot be read by your equipment.
+
+LIMITED WARRANTY; DISCLAIMER OF DAMAGES
+But for the "Right of Replacement or Refund" described below,
+[1] Michael Hart and the Foundation (and any other party you may
+receive this eBook from as a PROJECT GUTENBERG-tm eBook) disclaims
+all liability to you for damages, costs and expenses, including
+legal fees, and [2] YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE OR
+UNDER STRICT LIABILITY, OR FOR BREACH OF WARRANTY OR CONTRACT,
+INCLUDING BUT NOT LIMITED TO INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE
+OR INCIDENTAL DAMAGES, EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE
+POSSIBILITY OF SUCH DAMAGES.
+
+If you discover a Defect in this eBook within 90 days of
+receiving it, you can receive a refund of the money (if any)
+you paid for it by sending an explanatory note within that
+time to the person you received it from. If you received it
+on a physical medium, you must return it with your note, and
+such person may choose to alternatively give you a replacement
+copy. If you received it electronically, such person may
+choose to alternatively give you a second opportunity to
+receive it electronically.
+
+THIS EBOOK IS OTHERWISE PROVIDED TO YOU "AS-IS". NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, ARE MADE TO YOU AS
+TO THE EBOOK OR ANY MEDIUM IT MAY BE ON, INCLUDING BUT NOT
+LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR A
+PARTICULAR PURPOSE.
+
+Some states do not allow disclaimers of implied warranties or
+the exclusion or limitation of consequential damages, so the
+above disclaimers and exclusions may not apply to you, and you
+may have other legal rights.
+
+INDEMNITY
+You will indemnify and hold Michael Hart, the Foundation,
+and its trustees and agents, and any volunteers associated
+with the production and distribution of Project Gutenberg-tm
+texts harmless, from all liability, cost and expense, including
+legal fees, that arise directly or indirectly from any of the
+following that you do or cause: [1] distribution of this eBook,
+[2] alteration, modification, or addition to the eBook,
+or [3] any Defect.
+
+DISTRIBUTION UNDER "PROJECT GUTENBERG-tm"
+You may distribute copies of this eBook electronically, or by
+disk, book or any other medium if you either delete this
+"Small Print!" and all other references to Project Gutenberg,
+or:
+
+[1] Only give exact copies of it. Among other things, this
+ requires that you do not remove, alter or modify the
+ eBook or this "small print!" statement. You may however,
+ if you wish, distribute this eBook in machine readable
+ binary, compressed, mark-up, or proprietary form,
+ including any form resulting from conversion by word
+ processing or hypertext software, but only so long as
+ *EITHER*:
+
+ [*] The eBook, when displayed, is clearly readable, and
+ does *not* contain characters other than those
+ intended by the author of the work, although tilde
+ (~), asterisk (*) and underline (_) characters may
+ be used to convey punctuation intended by the
+ author, and additional characters may be used to
+ indicate hypertext links; OR
+
+ [*] The eBook may be readily converted by the reader at
+ no expense into plain ASCII, EBCDIC or equivalent
+ form by the program that displays the eBook (as is
+ the case, for instance, with most word processors);
+ OR
+
+ [*] You provide, or agree to also provide on request at
+ no additional cost, fee or expense, a copy of the
+ eBook in its original plain ASCII form (or in EBCDIC
+ or other equivalent proprietary form).
+
+[2] Honor the eBook refund and replacement provisions of this
+ "Small Print!" statement.
+
+[3] Pay a trademark license fee to the Foundation of 20% of the
+ gross profits you derive calculated using the method you
+ already use to calculate your applicable taxes. If you
+ don't derive profits, no royalty is due. Royalties are
+ payable to "Project Gutenberg Literary Archive Foundation"
+ the 60 days following each date you prepare (or were
+ legally required to prepare) your annual (or equivalent
+ periodic) tax return. Please contact us beforehand to
+ let us know your plans and to work out the details.
+
+WHAT IF YOU *WANT* TO SEND MONEY EVEN IF YOU DON'T HAVE TO?
+Project Gutenberg is dedicated to increasing the number of
+public domain and licensed works that can be freely distributed
+in machine readable form.
+
+The Project gratefully accepts contributions of money, time,
+public domain materials, or royalty free copyright licenses.
+Money should be paid to the:
+"Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+If you are interested in contributing scanning equipment or
+software or other items, please contact Michael Hart at:
+hart@pobox.com
+
+[Portions of this eBook's header and trailer may be reprinted only
+when distributed free of all fees. Copyright (C) 2001, 2002 by
+Michael S. Hart. Project Gutenberg is a TradeMark and may not be
+used in any sales of Project Gutenberg eBooks or other materials be
+they hardware or software or any other related product without
+express permission.]
+
+*END THE SMALL PRINT! FOR PUBLIC DOMAIN EBOOKS*Ver.02/11/02*END*
+
diff --git a/old/8hode10.zip b/old/8hode10.zip
new file mode 100644
index 0000000..1d5352b
--- /dev/null
+++ b/old/8hode10.zip
Binary files differ