summaryrefslogtreecommitdiff
diff options
context:
space:
mode:
authorRoger Frank <rfrank@pglaf.org>2025-10-14 19:55:43 -0700
committerRoger Frank <rfrank@pglaf.org>2025-10-14 19:55:43 -0700
commit4691c5de08748afc48713a13125f47528b067804 (patch)
tree7d2ea991519b38254424c693f3e68953f22a5e53
initial commit of ebook 31403HEADmain
-rw-r--r--.gitattributes3
-rw-r--r--31403-0.txt1973
-rw-r--r--31403-0.zipbin0 -> 31944 bytes
-rw-r--r--LICENSE.txt11
-rw-r--r--README.md2
5 files changed, 1989 insertions, 0 deletions
diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes
new file mode 100644
index 0000000..6833f05
--- /dev/null
+++ b/.gitattributes
@@ -0,0 +1,3 @@
+* text=auto
+*.txt text
+*.md text
diff --git a/31403-0.txt b/31403-0.txt
new file mode 100644
index 0000000..d22eb8f
--- /dev/null
+++ b/31403-0.txt
@@ -0,0 +1,1973 @@
+The Project Gutenberg EBook of Simple manners, by Konstantinos Chatzopoulos
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Simple manners
+
+Author: Konstantinos Chatzopoulos
+
+Release Date: February 25, 2010 [EBook #31403]
+
+Language: Greek
+
+Character set encoding: UTF-8
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK SIMPLE MANNERS ***
+
+
+
+
+Produced by Sophia Canoni
+
+
+
+
+Note: The tonic system has been changed from
+polytonic to monotonic. The spelling of the book
+has not been changed otherwise.
+
+Σημείωση: Το τονικό σύστημα έχει αλλάξει από
+πολυτονικό σε μονοτονικό. Η ορθογραφία του
+βιβλίου κατά τα άλλα παραμένει ως έχει.
+
+
+ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ:
+
+Τραγούδια της ερημιάς
+Τα ελεγεία και τα ειδύλλια
+Αγάπη στο χωριό
+Ο πύργος τον ακροπόταμου
+Υπεράνθρωπος
+Τάσω, Στο σκοτάδι και άλλα διηγήματα
+Φθινόπωρο
+
+ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ:
+Goethe: Ιφιγένεια εν Ταύροις
+ » Φάουστ
+Hofmannstahl: Ηλέκτρα
+Geijerstam: Το βιβλίο του μικρού αδερφού
+
+ΤΥΠΩΝΟΝΤΑΙ:
+Βραδινοί θρύλοι, ποιήματα
+
+
+
+ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ
+
+
+
+ΑΠΛΟΙ ΤΡΟΠΟΙ
+
+
+
+ΕΚΔΟΤΗΣ ΜΙΧΑΗΛ Σ. ΖΗΚΑΚΗΣ, ΑΘΗΝΑΙ
+1920
+
+
+
+ΑΦΙΕΡΩΝΟΝΤΑΙ
+
+ΣΤΟΝ ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ
+ΤΟΝ ΠΟΙΗΤΗ ΚΑΙ ΦΙΛΟ
+
+
+
+Άσ' τη βάρκα στο κύμα όπου θέλει να τρέχη,
+ας oρίζη το αέρι τιμόνι, πανί,
+τα φτερά άπλωσε πλέρια, άκρη ο κόσμος δεν έχει,
+είναι πιο όμορφοι οι άγνωροι πάντα γιαλοί·
+η ζωή μια δροσιά είναι, ένα κύμα· ας το φέρη
+όπου θέλει το αέρι, όπου ξέρει το αέρι.
+
+Ας αλλάζουν λιβάδια με βράχους και δάση,
+γύρω ας φεύγουν που πύργοι, που καλύβας καπνός·
+είτε ειδύλλιο γελούμενο απλώνεται η πλάση,
+είτε αντάρες και μπόρες κρεμά ο ουρανός,
+μη θαρρείς το πανί σου μπορείς να βαστάξης,
+όπου θέλει το κύμα μαζί του θ' αράξης.
+
+Τι γυρεύεις, τι θέλεις μη και συ το γνωρίζεις;
+κι έχεις πιάσει ποτέ σου το τι κυνηγάς;
+μη όπου σπέρνεις καλό το κακό δε θερίζεις,
+δε σκοντάβεις σε ρώτημα σ' ότι ρωτάς;
+Κι ό τι σ' έχει μαγέψει κι ό τι σου έχει γελάσει
+το έχεις μόνος κερδίσει, μοναχός ετοιμάσει;
+
+Άσε τότε το κύμα όπου θέλει να σπάζη,
+άσ' τις ζάλες να σέρνουν τυφλά την καρδιά·
+κι αν τριγύρω βογκά κι αν ψηλά συννεφιάζη,
+κάπου ο ήλιος σε κάποιο γιαλό θα γελά,
+κι αν πικρό την ψυχή σου το δάκρυ τη ραίνη,
+πάντα κάπου κρυφτή μια χαρά την προσμένει.
+
+* * * *
+
+Παλιές αγάπες, τη θολή την ώρα αυτή ως περνάτε
+και τρεμοφέγγετε στο φως λουσμένες το απαλό,
+βαθιούς απόμακρους αχούς σβησμένους μου ξυπνάτε,
+σαν τους που στέλνει η θάλασσα σε απάνεμο γιαλό.
+
+Μια σα θλιμμένη Παναγιά περνά χλομή· μια πλάνο,
+λαύρο σκορπά το γέλιο της και χύνεται φωτιά,
+άλλη αεράκι αργογλιστρά πρωινό στη χλόη απάνω,
+μιας άλλης χύνει αντάριασμα και τρικυμιά η ματιά.
+
+Κάποια σ' ένα δροσόνερο σκύφτει σιγά και πίνει,
+άλλη διαβαίνει ονειρευτή στο κρύο το δειλινό
+κι άλλη άπιαστη γοργοπετά και πίσω δεν αφίνει
+μηδέ όσο ροδοσύννεφο στον αυγινό ουρανό.
+
+Όλες εσείς την ώρα αυτή καθώς σιγοπερνάτε
+κι αυλές μπροστά μου φεύγετε και χάνεστε θολές,
+ή τα χλωρά στεφάνια σας περήφανες κρατάτε,
+ή κουρασμένες σέρνεστε σε λιτανίες δειλές,
+
+μες στην ψυχή που ησύχασε, στους πόθους στομωμένη,
+όσο κι αν είστε σαν αχοί που πνίγονται μακρά,
+φέγγετε μια στιγμή απαλά σαν άνοιξη ανθισμένη·
+και σβήτε σα ροδόφωτα σε βραδινά νερά.
+
+* * * *
+
+Μαύρα βαραίνουν όνειρα βαριά το νου μου ακόμη
+ενώ σιγά το βήμα μου φέρνω σε σένα, αυγή,
+μόλις του δάσους τη σγουρή χρυσώνει ο ήλιος κόμη
+κι η καταχνιά κακό όνειρο κι αυτή γλιστρά απ τη γη
+
+Αύρα γλυκειά στους πράσινους βυθούς αργοσαλεύει,
+στα ρείκη αρχίζει το σκοπό σιγά ο κορυδαλός,
+μα όσο στο φως υψώνεται κι όσο ψηλά αλαργεύει,
+το λάλημά του χύνεται ολόηχος κάτω αυλός.
+
+Και δες: με τις παλιές χαρές η νέα μέρα αρχίζει·
+στη χλόη νέα άνθη, νέοι βλαστοί στο γέρικο κορμό,
+και γύρω τους μυριόφτερος κόσμος ξυπνά, σκορπίζει
+και το τραγούδι της ζωής βουίζει το θερμό.
+
+
+Και το πουλί λες σήμαντρο ψηλά στον όρθρο κράζει·
+μέσα στον δάσους το ναό γονατιστή η ψυχή
+σαν παλιό κρίμα μια στιγμή τη θλίψη της τινάζει
+σε μια άφωνη προς το γλαυκό του απείρου προσευχή.
+
+* * * *
+
+Το μυστικό δε σου ένιωσε κανείς, ψυχή φτωχή·
+το φάντασμά σου όλοι είδανε μονάχα, είδαν δυο χέρια
+λευκά, χλομά ν' απλώνονται θαρρείς σε προσευχή
+προς κάποια απάνω αθώρητα χαμένα αδέρφια αστέρια.
+
+Όλοι το διάβα σου είδανε να φεύγη σιγανό
+και να περνά με φόβο λες κάπου να μην αγγίση,
+σαν πλανημένο σύννεφο στο βραδινό ουρανό
+που αργογλιστρά τρεμάμενο μη, πριν αράξη, σβήση.
+
+Κι όλοι τα μάτια σου είδανε θλιμμένα και θολά,
+γλαρά άνθη που μαράθηκαν σ' ένα στεγνό ανθογυάλι,
+ν' ανοίγουν σα ν' αντίκρυζαν χαμένα και δειλά
+προς κάποιο πέρα μακρινό κι απόνειρο ακρογιάλι.
+
+Κι άκουσαν το τρεμούλιασμα της σιγαλής φωνής
+σα φαρφουρί που ράγισε ήχο βραχνό ν' αφήνη,
+αλλά τη θλίψη σου, ψυχή, δεν ένιωσε κανείς,
+το μυστικό σου κανενός καημός δεν έχει γίνει.
+
+Μόνο εγώ, που όμοιος μέσα μου πόθος με τρώει κρυφός,
+ακούω το απόηχο από ένα πια πεσμένο μαϊστράλι
+και βλέπω πως τα μάτια σου ζητούν σταξιά απ το φως
+που σιγοτρέμει σβήνοντας στο μακρινό ακρογιάλι.
+
+* * * *
+
+Καθόμαστε· από πάνω μας ο θόλος του ουρανού
+άπλωνε τη γαλήνη του στη θάλασσα όλη πέρα·
+Μάης ήταν, και το πέρασμα σύννεφου μηδέ αχνού
+δε θόλωνε τον ξάστερο πρωινό γλαυκόν αιθέρα.
+
+Το αέρι μόλις άγγιζε το ολόστρωτο νερό,
+μόλις των πεύκων γύρω μας τ' ακρόκλωνα κινούσε
+κι ο ήλιος, δίνοντας, χρυσά στο βραδινόν αφρό
+και στ' αρμηρίκια του γιαλού ροδόκρινα σκορπούσε
+
+κι έδειχνε ανάερο φάντασμα στο φάρο εκεί πλευρά
+του μύλου τα λευκά πανιά ασάλευτα απλωμένα.
+Όλα λευκά κι ασάλευτα· και μόνο τα φτερά
+των γλάρων στο νερό κοντά σάλευαν ξυπνημένα.
+
+Και μόνο δυο ναυτόπουλα στην αμμουδιά είχαν βγει
+απ τα καΐκια που άραζαν ριγμένα στο ακρογιάλι,
+και τα γυμνά τους τα κορμιά ξάπλωσαν στην αυγή
+και το καράβι κοίταζαν που είχε μακριά προβάλει
+
+και προχωρούσε ολάρμενο κι αργό και σιγαλό
+κι ολόλευκο σαν την αυγή που ανέβαινε ολοένα
+και θέρμαινε και τη ζωή ξυπνούσε στο γιαλό,
+και τα κλειστά παράθυρα άνοιγαν ένα ένα.
+
+Καθόμαστε· σε κοίταξα, με κοίταξες αργά·
+το βλέμμα σου έφεγγε θαμπό σα σκοτεινό πετράδι.
+Μου φάνηκε πώς έτρεμε μη φύγη η αυγή γοργά
+και φτάση η μέρα σέρνοντας κοντά της το αχνό βράδυ.
+
+* * * *
+
+Κισσέ που απάνω σέρνεσαι στο σπίτι και το ζώνεις
+με τ' άνανθα, τα σκοτεινά κι ανεύωδα κλαδιά
+κι ολόγυρα στη θύρα του πένθιμο θόλο απλώνεις,
+σα νάχη στο κατόφλι της καθίσει η ωχρή βραδιά.
+
+Κι ούτε πουλί δεν έρχεται, μήτε του ηλιού το χάδι,
+και μήτε ένα ψιθύρισμα δε σου ξυπνά η πνοή·
+άχαρα πάντα απάνω σου περνούν αυγή και βράδυ,
+λες ίδια ζούμε θλιβερή κι εσύ κι εγώ ζωή.
+
+Και τώρα, το φθινόπωρο που, δες, έχει μαδήσει
+τη λεύκα και το αγιόκλημα, που φαίδρυνε κι εσέ
+πλάι σου το Μάη σαν άνθιζε, αμάδητα έχει αφήσει
+σε μόνο και τη θλίψη μου, χλομόμαυρε κισσέ.
+
+Και πεταλούδα, σκοτεινή ωσάν εσέ κι εκείνη,
+σα μιαν ακτίνα από κρυφή ν' αποζητά ομορφιά,
+στ' άχαρα φύλλα σου πετά κι εκεί τη θλίψη πίνει
+που της σταλάζει απ την υγρή και στείρα συννεφιά.
+
+Και μου είναι ωσάν απάνω μου τους κλώνους νάχης ρίξει,
+όπως μια μέρα θ' απλωθής σε αξύπνητη σιγή,
+όταν στα μάτια τα κλειστά λευκό μπροστά θ' ανοίξη
+το φως της η ασυννέφιαστη που θα χαράξη αυγή
+
+* * * *
+
+Με ορμή χύνεται ο άνεμος στις λεύκες και βουίζει
+κι είναι η βοή σα θάλασσας που άγρια στο βράχο σπα,
+κι η κορυφή ως λυγά λευκή και πράσινη ως γυρίζει,
+κύμα θαρρείς που ανάερα τον άυλο αφρό σκορπά.
+
+Και νέο κύμα ακολουθά κι όλο η βοή πληθαίνει
+κι όλο αγριώτερη βογκά και ξανασπά η ριπή·
+μα ωσάν η ορμή της έξαφνα να πέφτη κουρασμένη,
+απλώνεται, μια ολόβαθη λίγες στιγμές σιωπή.
+
+Και δες: ένα κελάδημα πουλιών ακούεται τώρα
+και στην πηγή πώς σιγαλά σταλάζει το νερό,
+και καθώς λάμπει φωτεινή, θερμή του Αυγούστου η ώρα,
+κι η πεταλούδα ολόλευκο σαλεύει το φτερό.
+
+Τέτοιες γαλήνιες στη ζωή στιγμές κι εσέ αν σου μένουν
+χάρου τις ως χαιρόμαστε γοργό όνειρο, ψυχή,
+και σα να μη σε γγίζουν καν οι άλλες ας διαβαίνουν
+ως στον ολόγλαυκο ουρανό του ανέμου η ταραχή.
+
+* * * *
+
+Μες στα όνειρά μου πέρασες ένα και συ όνειρο μου·
+ήταν η λάμψη μιας στιγμής, μια λάμψη όπως και συ,
+και μου είναι ως να σε απάντησα στο γύρισμα ενός δρόμου,
+ενώ μια δύση χύνονταν στον ουρανό χρυσή.
+
+Και δεν κελάδησαν πουλιά, δεν άνθισαν οι κλάδοι,
+γλυκόπνοη της άνοιξης δε σκόρπισε η ευωδιά,
+ήταν φθινοπωριάτικο στο πέρασμά σου βράδυ,
+και μόνο τ' άυλα ρόδα του κρεμούσαν στα κλαδιά.
+
+Και παίξαν και στην κόμη σου κρεμάσαν ολογύρα,
+κι ήταν από τα μάτια σου σα να έσταζε το φως·
+και πέρασες, δε στάθηκες· μα στην ψυχή μου πήρα
+ό τι στην ώρα ο πόθος της λαχτάρησε κρυφός.
+
+Και πέρασες· στο διάβα σου δε σάλεψε ούτε φύλλο,
+όμως στο δρόμο απόμεινε και τρέμει μια πνοή
+από χαμένο ένα όνειρο κι από σβηστό ένα θρύλο
+για ένα χρυσό βασίλεμα και μια ιλαρή ζωή.
+
+* * * *
+
+Λιγνές σαλεύει ολάργυρες φωτίζει τις σημύδες
+μέσα στο δάσος ως περνά δροσόπνοη η αυγή,
+με τα σφεντάμια εφτάχρωμες παίζουν του ήλιου οι αχτίδες,
+λούζονται ξανθοπράσινα τα φράξα στην πηγή.
+
+Κοτσίφια γύρω στα κλαδιά και κίχλες τραγουδούνε,
+προς τον αέρα και στο φως σκορπούν σκοπό φαιδρό·
+και τα ελάτια ολόγυρα τη θλίψη τους ξεχνούνε,
+θαρρείς, μπροστά στο ολόφωτο της λίμνης το νερό.
+
+Αυγή, είσαι συ που μέσα μου σε νιώθω όλη χυμένη,
+στο στήθος μου ως να βλάστησαν τα φύτρα σου χλωρά,
+ή εσείς, που κάθε μου χαρά σε σας έχω κλεισμένη,
+ωραία μάτια, μου σκορπάτε εδώ τόση χαρά;
+
+Ω αν είστε σεις, γελάτε μου, γελάτε μου· ο αυλός μου,
+τη δροσερή σας τη χαρά μες στην αυγή λαλεί·
+κι ανίσως έκοψες γι' αυτόν τ' αγριόροδα εδώ μπρος μου
+σκύψε κοντά και στόλισ' τον γύρω μ' αυτά, καλή.
+
+* * * *
+
+Ορθό στέκεσαι αντίκρυ μου, ολόμορφο βουνό,
+βουνό με τ' άσπρα μάρμαρα και τα σγουρά τα πεύκα,
+γλαρό, ιλαρό προς το γλαυκόν υψώνεσαι ουρανό
+και λιγερόκορμο καθώς των λαγκαδιών σου η λεύκα.
+
+Ολόγυμνη η χαλκόμαβη χυτή σου κορυφή,
+στα πλάγια σου σα με χλωρά σμαράγδια αριοντυμένο,
+έτσι χρυσό στο δειλινό καθώς έχεις βαφή,
+ωσάν ολόφωτο όνειρο φαντάζεις υψωμένο.
+
+Ολόρθο ολόφωτο όνειρο που η κορυφή ψηλά
+ανένοιαστη αν στα πόδια της κοιλάδα πρασινίζει
+κι αν τραγουδούνε τα πουλιά και το νερό κυλά,
+ατάραχη προς το γλαυκό περίγυρα αντικρύζει.
+
+Και μόνο τη γαλήνη της αφίνει να συρθή
+ίσκιος ατή ράχη ρόδινος και στην πλαγιά ν' απλώση
+και μόνο την ανάσα της σκορπίζει να χυθή
+το ράθυμο το δειλινό γλυκά να βαλσαμώση.
+
+Με το νερό στα βάθη σου, βουνό, που αργοκυλά
+και με το πεύκο, ολόγυρα το δάσος που το κλείνει
+και τον αέρα χαίρεται που φτάνει από ψηλά
+και στα κλαδιά του χύνεται κύμα και φλοίσβος σβήνει·
+
+με την κοιλάδα εμέ η ζωή και την πλαγιά αδερφή
+δε φτάνει μήτε ως όνειρο το ψήλος σου να γγίση·
+ω ας ήταν τη γαλήνη της μονάχα μια κορφή
+και στο δικό της δειλινό ροδόχρωμη να χύση
+
+* * * *
+
+Σιγά η πηγή στη λαγκαδιά κυλά μες στα χαλίκια,
+σιγά κι αργά τα ισκιώματα γλιστρούν του δειλινού
+στα θάμνα σκόρπια βόσκουνε πηδώντας τα κατσίκια
+στο βράχο τον ορθόψηλο του απόγκρεμνου βουνού.
+
+Κι ανάρια τα κουδούνια τους ακούονται στη ράχη·
+ολόηχα εδώ, κομμένα εκεί, βραχνόφωνα άλλα ηχούν,
+λες σήμαντρα πολύλαλα και κρέμονται στα βράχη
+κι οι αχοί τους φεύγουνε ψηλά κι ανάεροι ξεψυχούν.
+
+Και το αεράκι ανάλαφρα τα πεύκα αργοαναδεύει
+και ισκιώνουν κι όλο ισκιώνουνε τα πλάγια χαμηλά,
+και μια κατσίκα απ τις πολλές παράμερα αλαργεύει
+και πάει και ολόρθη στέκεται σε μια κορφή ψηλά.
+
+Κι ακίνητη, σα χάλκινη στημένη εκεί, καρφώνει
+ασάλευτο το βλέμμα της σαν προς τον ουρανό,
+όθε το βράδυ πιο χλομά τα γιούλια του όλο απλώνει
+κι όλο πιο αχνά τα ρόδα του σκορπίζει στο βουνό.
+
+Κι είναι, καθώς εκεί θωρεί, σαν κάτι να κοιτάζη,
+κάτι στα μάκρη αλαργινό που δε θωρείς εσύ·
+κι ολόρθη πάντα στέκεται—και το βουνό χλομιάζει·
+μια λάμψη μόνο την κορφή τώρα φωτά χρυσή.
+
+Όσο που αργά και σιγαλά σβήνει στερνά κι εκείνη,
+κι απλώνει ένα μισόφωτο θαμπά, χαλκά λευκό,
+μισόφωτο που σούρουπο σιγά σιγά έχει γίνει,
+που και η κατσίκα χάνεται χαλκή μες στο χαλκό.
+
+Κι όπως στη ράχη βόσκοντας μακραίνει το κοπάδι,
+κάπου ένα μόνο απόβαθα κουδούνι τώρα ηχεί
+σαν κλάμα, σαν παράπονο που σκέπασε το βράδυ
+στ' αλαργινά ό τι αλαργινό ζητούσε μια ψυχή.
+
+* * * *
+
+ΚΛΕΙΣΜΕΝΟΣ
+
+Κλεισμένος στο κελλί το σφαλιστό
+—δεν έφυγα τον κόσμο και ασκητεύω,
+με διώξαν από εκεί σαν περιττό—
+τη ζωή λαχταρώντας αγναντεύω.
+
+Τη ζωή που έχω ζήσει· δεν περνά
+σε αχνές γλυκές μορφές και με πλανεύει,
+με την παλιά της δύναμη ξυπνά
+κι όλη μέσα μου πάλι ζωντανεύει.
+
+Και, όπως ξεσπάζει ξαφνική βροχή,
+γητέματα, χαρές, πάθη και μίση
+ορμούν μεμιάς, γεμίζουν την ψυχή,
+τίποτε η λήθη ως να μην έχη σβήσει.
+
+Κι εξόριστον εδώ και θλιβερό
+ένα κύμα θερμό με ξαναρπάζει,
+και ό τι καλό δικό μου λαχταρώ
+και ό τι ξένο χαμένο με σπαράζει.
+Και η καρδιά μια ραγίζει και πονεί,
+μια παλεύει, ανταριάζεται, φουσκώνει,
+ως που ειρηνεύει πάλι ταπεινή,
+και η παλιά της αγάπη την πυρώνει.
+Και για τον κόσμο ανώφελη, σωπά
+πάθη και μίση· και μονάχα ξένα
+και δικά της με τόση ορμή αγαπά,
+με όση δεν τα είχε πριν αγαπημένα.
+
+* * * *
+
+Ένα γύρο τον κόσμο γυρίζω
+και γυρεύω παντού το ψωμί,
+που το βρίσκουν κι εγώ δε γνωρίζω·
+κουρασμένο βαριά το κορμί,
+μα η ψυχή λαχταρά πεινασμένη
+το ψωμί που καθένας χορταίνει.
+
+Πόσους ρώτησα σ' όλους τους δρόμους,
+όσους έτυχε μπρος μου να βρω!
+άλλοι σήκωσαν μόνο τους ώμους,
+άλλοι μου είπανε λόγο πικρό,
+κι όποια ακόμα κι αν χτύπησα θύρα
+καμιά απόκριση πίσω δεν πήρα.
+
+Κι όμως όλοι το τρώνε τριγύρω
+κι από μένα κρυφό το κρατούν·
+με κοιτούν όπου κάμω όπου γύρω,
+αν πεινώ κι εγώ λες και ρωτούν·
+και καθένας ωστόσο το ξέρει
+πως εγώ δεν απλώνω το χέρι.
+
+Πως το ξένο ψωμί δε γυρεύω,
+λεημοσύνη δε θέλω να βρω
+κι ό τι οι άλλοι κερδίσαν δεν κλέβω·
+το δικό μου ψωμί λαχταρώ,
+το ψωμί το γλυκό που χορταίνει,
+που μονάχος κάνεις το κερδαίνει.
+
+Μου είπαν δρόμο πως θέλει και κόπο
+το ψωμί να κερδίση κανείς,
+και δεν άφησα αγύριστο τόπο,
+ως την άκρη έχω φτάσει της γης·
+η ψυχή μου μισή έχει απομείνει:
+τη χαρά του κανείς δεν της δίνει.
+
+Τη χαρά που έχουν όλοι γνωρίσει,
+που κι ο πλέον ακόμα φτωχός
+το ποτήρι της έχει στραγγίσει,
+δεν τη χάρηκα εγώ μοναχός,
+κι απ τη δίψα της μέσα φρυγμένος
+τη γυρεύω παντού πλανημένος.
+
+Κι όλοι γύρω γελούν σα διαβαίνω
+και με σπρώχνουν παντού όπου ρωτώ,
+με θωρούνε γυμνό, πεινασμένο,
+ξένο, αλήτη με λεν, περιττό.
+Και βρισμένος, διωγμένος, πιο πέρα
+λαχταρώντας το τρέχω ολημέρα.
+
+Και η ψυχή πάντα μέσα μου λιώνει,
+άλλο πια δε βαστά το κορμί
+να γυρεύη όπου φτάνει όπου σώνει
+το ψωμί, το γλυκό το ψωμί.
+Αχ, ως ήρθα απ τη γη θα περάσω
+τον καημό του χωρίς να χορτάσω.
+
+* * * *
+
+Θυμούμαι πώς με αντίκρυσες την πρώτη
+φορά ταράζοντας μου την καρδιά·
+δε σου ανθούσε στην όψη η πρώτη νιότη,
+δε φάνταζε η περήφανη ομορφιά,
+μα κάποια κρύφια λάμπαζε ωραιότη
+καθρεφτισμένη σε απαλή ματιά·
+ένιωσα: εμπρός μου σ' είχε η μοίρα στείλει
+σαν ένα αργά φτασμένο θείο Απρίλη.
+
+Και με άρπαξες, αλλά όχι όπως η μπόρα
+την που διψά γι' αντάρες νέα ψυχή·
+με δρόσισες καθώς δροσά τη χώρα
+η καρπερή ανοιξιάτικη βροχή·
+απλή και ταπεινή, μα πλουτοφόρα
+σε μια ζωή ήρθες σκοτεινή, φτωχή,
+την άνοιξες στον ήλιο, στη γαλήνη
+που σε όσους αγαπά ο θεός τα δίνει.
+
+Και κοντά σου περάσαν τόσα χρόνια,
+ευτυχισμένα πώς να μην τα πω;
+αν είναι η αγάπη αθόλωτη κι η ομόνοια,
+το βαθύ τους συ μ' έμαθες σκοπό,
+αν η ζωή είναι αστείρευτη κι αιώνια,
+τον πιο όμορφο της χάρισες καρπό·
+ω, μια ματιά σου μόνο ησυχασμένη
+πόση μέσα μου αντάρα δε σωπαίνει!
+
+Ευλογημένη ας είναι η ώρα, εμπρός μου.
+που σ' έβγαλε γλυκειά κι ευγενική·
+γλυκό μυστήριο μου άνοιξες του κόσμου,
+μια απολαμπίδα από χαρά θεϊκή,
+σπόρος δικός σου ό τι σαλεύει εντός μου,
+χαρά δική σου ό τι βλασταίνει εκεί·
+ω, ας σε αφήση η μοίρα ως σ' έχει στείλει
+κοντά μου πάντα αμάραντον Απρίλη.
+
+* * * *
+
+ Στο φίλο Χρύσανθο Φιλιππίδη
+
+Σε θωρώ: στο γαλάζιο αιθέρα απλώνεις
+ατάραχα τα πράσινα κλαδιά,
+απ την κορφή ως το χώμα που ριζώνεις
+βαθιά του ηλιού βυζαίνεις τη χαρά.
+Τετράψηλο, πλατύ, βαθυσκιωμένο
+στου ποταμού την άκρη, σοβαρό,
+από την πιο ελαφρή πνοή αγγισμένο
+ψιθυρίζεις γλυκά σαν το νερό.
+Αν μ' άνθη ο Απρίλης πια δε σε στολίζει,
+φουντώνει η φυλλωσιά σου δροσερή
+και τα βάθη σου ολόημερα γεμίζει
+πουλιών τραγούδι, μελισσιού βοή.
+Το ποτάμι μπροστά σου τρέχει λάλο,
+τ' ακρόκλωνα που γέρνεις σου φιλά,
+καταμόναχο χαίρεσαι, μεγάλο,
+τριγύρω σου της μέρας τη χαρά.
+
+Σε θωρώ: απελπισμένα πώς παλεύεις
+με του ανέμου, της μπόρας την ορμή,
+ανταριάζεσαι, δέρνεσαι, αγριεύεις,
+αντιστέκεις, λυγίζεις την κορφή.
+
+Και μ' οργή διπλή πάλι τη σηκώνεις·
+σα χίλια χέρια, ανίκητο στοιχιό,
+τα κλαδιά μια μαζεύεις, μια τ' απλώνεις
+σα γίγαντας ενάντια στον εχθρό.
+
+Χιμίζει ό αέρας να σε ρίξη κάτου,
+συ θεριεύεις ανάμαλλο μεμιάς,
+στο αγρίεμα, στο θυμό, στο βούισμά του
+βουίζεις, αγριώτερα βογκάς.
+
+Κι αυτό τα πόδια που σου έγλυφε, τώρα
+να σε γκρεμίση ορμά και το νερό.
+Το αψηφάς· με το σίφωνα, την μπόρα
+συ παλεύεις μεγάλο, δυνατό.
+
+Και σε θωρώ: γαληνεμένο πάλι,
+ορθό, ψηλό στη μολυβένια αυγή,
+μόνο η δαρμένη φυλλωσιά τη ζάλη,
+την αντάρα της νύχτας μαρτυρεί.
+
+Σα νίκης τρόπαιο στήνεις την κορφή σου,
+αγγίζοντας το μαύρον ουρανό,
+μα ως να φωλιάζη θλίψη στην ψυχή σου,
+σκοτεινιασμένο μένεις, σιωπηλό.
+
+Μόλις τολμά αεράκι να σε γγίξη,
+να σαλέψη στους κόρφους σου πουλί·
+μόνο, ως να θέλη ακόμα να σε ρίξη,
+το νερό κάτωθέ σου αφρομανεί.
+
+Περήφανο, βαρύ, συννεφιασμένο,
+μέγα δέντρο, όπως τώρα σε θωρώ,
+κόσμος ακέριος! μέσα σου κλεισμένο
+κρατείς για με μεγάλο μυστικό.
+
+Η δική μου ψυχή δεν έχει κλείσει
+το ψήλος, την περφάνεια, την ορμή,
+φωλιές σ' αυτή πουλιά δεν έχουν στήσει,
+μήτε του ηλιού η χαρά φεγγοβολεί.
+
+Και της πάλης η δύναμη μου λείπει,
+δε σου μοιάζω σ' αυτά, δέντρο τρανό·
+μια περήφανη μόνο τρέφω λύπη
+και για χαρά έναν άλιωτο καημό.
+
+Μικρός, σε ό τι πασχίσω ή κυνηγήσω,
+άγριο ποτάμι μέσα μου περνά
+κι αν κάτι πιάσω, μου το αρπάζει πίσω
+και μου αφίνει χαλάσματα κι ερμιά.
+
+Και μ' άσβηστο τον πόθο πάντα μένω,
+συντρίμι κι εγώ σ' έρημο γιαλό.
+Να μπορούσα μονάχα να σωπαίνω
+και βαθιά μου τον πόνο να σφαλώ!
+
+Και σαν εσέ, περήφανο, μεγάλο
+δέντρο, σε μια γαλήνη αρμονική,
+ανέγγιχτη από κάθε πόθον άλλο
+τη χαρά να λιμπίζεται η ψυχή.
+
+* * * *
+
+Κι ήρθα πάλι σ' εσέ δέντρο τρανό,
+με όλη ήρθα την αγάπη την παλιά μου,
+στον ίσκιο σου ν' απλώσω τα όνειρά μου
+στο μαγεμένο γύρω δειλινό.
+
+Ολόλαμπρος ό ήλιος πάει να γείρη
+χρυσώνοντας τις πράσινες πλαγιές,
+γελώντας στις ολάνθιστες φραγές
+και κάνοντας τον κάμπο πανηγύρι.
+
+Ήρθα, μα δε σε βρίσκω τώρα εκεί
+που στεκόσουν μεγάλο, θεριωμένο·
+δε σ' έχει κάτω η μπόρα σωριασμένο
+και τ' ουρανού δε σ' έκαψε η οργή.
+
+Μόνο η πεζή ζωή σ' έχει γκρεμίσει,
+σ' έριξε άπληστος χάμω χωρικός,
+εκεί που ο θόλος σου άπλωνε ισκιερός
+πιο περίσσιο σιτάρι να θερίση.
+
+Και νιώθω εδώ στην άδεια σου μεριά
+τόσο τον τόπο γύρω ρημαγμένο,
+κάτι μέσα μου ως να είδα γκρεμισμένο,
+κάτι ακριβό σα να έχασα με μια.
+
+Και στον κομμένο τον κορμό καθίζω
+και σκύβω το κεφάλι θλιβερό·
+στον άδοξό σου θάνατο να βρω
+τραγούδι, ω ψηλό δέντρο, δεν πασχίζω.
+
+Άλλος που σ' έχει σαν εμέ αγαπήσει,
+ας σε κλάψη σα γίγαντα νεκρό·
+βουβός εγώ αποπάνω μου θωρώ
+τον ήλιο ως γέρνει ατάραχος να δύση.
+
+Βλέπω πώς γύρω οι ράχες, τα σπαρτά,
+τα δέντρα, ο κάμπος ήσυχα απλωμένα,
+στου δειλινού το αεράκι δροσισμένα
+την όμορφη ώρα χαίρονται τερπνά.
+
+Πώς το ποτάμι σιγαλά κυλώντας
+με τις ακτίνες παίζει τις στερνές,
+πώς τα πουλιά πετούν, οι θεριστές
+το χλωρό χόρτο κόβουν τραγουδώντας.
+
+Η εικόνα η ίδια που είχα εδώ χαρεί
+τόσες φορές στη ρίζα σου γερμένος·
+μονάχα εσύ κι ο ίσκιος σου χαμένος,
+άλλο δεν έχει ολόγυρα αλλαχτεί.
+
+Κι εμπρός σε τόσην ομορφιά, βαθιά μου
+σαλεύει κάτι τόσο θλιβερό:
+έτσι μια μέρα σα χαθώ κι εγώ,
+τίποτε δε θ' αλλάξη ολόγυρά μου.
+
+* * * *
+
+Ω φίλε, ποιο είναι το κρυφό, το ωραίο κρυφό που φέρνει
+καρδιά προς την καρδιά,
+και τη δική σου ολόβαθα σ' εμέ τη νιώθω γέρνει
+όσο ποτέ καμιά;
+
+Πως δε διψά κάθε ψυχή μια τέτοια αγάπη, αλήθεια
+δε λέει όποιος το πει·
+μη κιόλα είν' άλλο τι η ζωή παρότι ζη στα στήθια
+κι ό τι πεθαίνει εκεί;
+
+Κι ό τι μεγάλο και καλό κι ωραίο είναι πλασμένο
+παρόμοια μια φωτιά,
+παρόμοιο μέθησμα γλυκό δεν το έχει γεννημένο
+σε μια θερμή καρδιά;
+
+Χαρά στον όποιο διαλεχτό που αγάπη του πυρώνει
+τη δυνατή ψυχή
+και ό τι εκεί μέσα ανθοβολεί μπορεί και το φτερώνει
+σε αρμονικήν ειδή.
+
+Κι ενώ το γλυκοτάραγμα στα βάθη του σιγάζει,
+ως το σκορπά θερμό
+μες στον αέρα τον πλατύ, καρδιές αναγαλιάζει
+με σάλεμα τερπνό.
+
+Κι εμένα, φίλε, ο γαληνός σκοπός σου έτσι με φτάνει
+εδώ που ζω μακριά,
+και ξέρει πάντα το κρυφό τα βάθη να μου ευφράνη
+φυσώντας σιγαλά.
+
+Λεπτό αεράκι απ τους ξανθούς γιαλούς φευγάτο πέρα
+μελωδικό, ελαφρό,
+φέρνει τη λάμψη του χρυσού του κάμπου, στον αιθέρα
+λουσμένο το χρυσό.
+
+Φέρνει απ τα νέφη τ' απαλά, τα δειλινά, τα βράδια
+τη λύπη την κρυφή,
+θλιμμένα κάποια εγγίζοντας ευγενικά ρημάδια
+ευγενικό λαλεί.
+
+Κλαίει ότι χάθηκε καλό κι ότι όμορφο έχει σβήσει,
+και τα χρυσά φτερά
+τινάζουν ότι δεν μπορεί μήτε η πνοή να γγίση
+γλυκά και αρμονικά.
+
+Περνά αποκεί που δεν περνά το πιο ψιλό το αέρι
+κι όπου ούτε της αυγής
+το στάλαγμα δεν κάθεται· ν' απαλοτρέμη ξέρει
+στα βάθη της ψυχής.
+
+Και ξέρει μέσα εκεί βαθιά να βρίσκη και να χύνη
+του πιο υψηλού αγαθού
+μια ακτίνα ολάστραφτη, γλυκειά μια ακτίνα απ τη γαλήνη
+του ξάστερου ουρανού.
+
+Ευτυχισμένε, αφού οι καλοί θεοί σου έχουν δωρήσει
+τόσο τρανή χαρά,
+από την ξέρα ανένοιαστος τριγύρω, σαν τη βρύση
+τραγούδα στην ερμιά.
+
+Κι αν ίσως άλλο από μια ηχώ θολή στον άμμο γύρα
+δε βρίσκει ο ωραίος σκοπός,
+στοχάσου πως του διαλεχτού στάθηκε πάντα μοίρα·
+να μένη μοναχός.
+
+Κι ευγενικός, περήφανος τη μοναξιά σου τράβα
+σε κόσμο μαγικό
+αλλάζοντας τη θλίψη σου στο ερημικό σου διάβα,
+με πάντα νέο σκοπό
+
+το μυστικό το θείο που κλεις θερμό βαθιά στα στήθη
+σκόρπιζε αρμονικά,
+και με ό τι μέσα ασίγαστο σου τρώει κι εσέ τα βύθη
+δίνε σ' εμάς χαρά.
+
+Τραγούδα, φίλε· κι αν γλυκό, κι αν άλλο αγαπημένο
+δε μ' έδενε στη γης,
+θα γύρευα απ τον ουρανό να με άφηνε να μένω
+ν' ακούω που τραγουδείς.
+
+* * * *
+
+Το παραθύρι, κάτου
+κατά τον κάμπο ανοιεί
+που απλώνει τ' όραμά του
+πέρα χλωρό, πλατύ.
+
+Μια μες στο φως λουσμένο,
+χαρούμενο, λαμπρό,
+μια απ τη βροχή δαρμένο,
+στην καταχνιά πνιχτό.
+
+Τα δάση το φουντώνουν,
+το σχίζουν τα νερά,
+εδώ σκεπές τρυπώνουν,
+εκεί χωριό γελά.
+
+Και σα σε αχνό κρυμμένη
+αντάρας ή καπνού,
+ολόμακρα χαμένη
+η άκρη τ' ουρανού.
+
+Στο παραθύρι, ως φέξη
+ο ήλιος το πρωί,
+ορμά η ψυχή να τρέξη
+θερμά να τον χαρή.
+
+Μου αρέσει εκεί να μένω
+ορθός και να θωρώ
+στο φως πλημμυρισμένο
+τον κάμπο το χλωρό.
+
+Τον ήλιο πώς σηκώνει
+σε αχνό την καταχνιά,
+τα δάση πώς χρυσώνει
+και φέγγει στα νερά.
+
+Πώς τα πουλιά λαλούνε
+φαιδρά, πώς καθετί,
+πώς όλα όσα πετούνε
+ή δένονται στη γη,
+
+φύλλα, φτερούγια, στήθια
+ανοίγουνε πλατιά
+για να χαρούνε πλήθια
+την πρωινή χαρά.
+
+Κι ενώ καινούριο κάτι,
+που χτες δεν το είχε δει,
+ξανοίγεται στο μάτι:
+δέντρο που τώρα ανθεί.
+
+ή πύργος στη μακρότη,
+ή μια απαλή πλαγιά,
+μες στη θερμή λαμπρότη
+γλυκοβυθά η καρδιά,
+
+κι εκεί, σα μεθησμένη,
+από τη θεία ορμή
+της μέρας που προβαίνει
+αφήνει να συρθή.
+
+Μα όταν ο ήλιος γείρη
+κι έρθη το βράδυ αχνό,
+ξανά στο παραθύρι
+πηγαίνω κι ακουμπώ.
+
+Και βλέπω πώς ο κάμπος,
+τα δάση, τα νερά
+μες στο απαλό το θάμπος
+βυθίζονται σιγά.
+
+Πώς κουρασμένα γέρνουν
+πουλιά, κλαδιά κι ανθοί,
+οι άνθρωποι πώς σέρνουν
+το βήμα τους βαρύ.
+
+Τα βόδια που γυρνούνε
+αργά από τις βοσκές,
+τις τελευταίες που σβούνε
+στη σιγαλιά φωνές,
+
+πετάγματα χαμένα
+στα θάμπη να γρικώ,
+όσα θολά, σβησμένα
+την ώρα αυτή αγαπώ.
+
+Και η άχνα όσο θολώνει
+τον κάμπο πιο πολύ,
+σιγά απαλά μου απλώνει
+και μέσα στην ψυχή,
+
+κι ό τι έχω ξεχασμένο
+στα βάθη του καιρού
+μου το ξυπνά θλιμμένο
+και ζωντανό στο νου.
+
+Κι ως να είν' το παραθύρι
+προς τη ζωή ανοιχτό,
+έχει η ψυχή μου γείρει
+και κλαίει κάθε σβηστό·
+
+κάθε καλό χαμένο,
+κάθε παλιά χαρά
+και κάθε μου πνιγμένο
+στης λήθης τα νερά.
+
+Κι ωσάν αγάπη λίγη
+πια εδώ να την κρατή,
+ποθεί μακριά να φύγη
+κι αυτά να πάη να βρη.
+
+* * * *
+
+Γλυκέ φίλε, συχνά δε φεύγει μέρα
+που ο καημός σου στο νου μου δεν περνά,
+έχεις γεμίσει τόσο τον αέρα
+που γύρω μας ανάσανες τερπνά,
+ώστε ο καιρός να μην μπορή να σβήση
+το γοργοπέρασμά σου ό τι έχει αφήσει.
+
+Πέρασαν τόσα χρόνια, μα ποιος λέει
+με μας ακόμα πως δεν ήσουν χτες;
+Τόσο θερμός ο πόνος σου μας πνέει
+απ τις θαμπές που ζης ακρογιαλιές,
+τόσο η δροσιά που στάλαξες βαθιά μας
+τη θύμησή σου τρέφει στην καρδιά μας
+
+Όπως γρήγορος πέρασες αέρας
+με τη θερμή σου ασπέδιστην ορμή,
+σα φέγγος στο αχνοχάραμα της μέρας
+τις καταχνιές που κυνηγά και σβει·
+αν τις έσβησες δε μας πολυμέλει,
+φτάνει συχνά το ότι καθένας θέλει.
+
+Και συ θέλησες όσα άλλον κανένα
+δε φλόγισαν ολόγυρα από σε.
+Μα ποιος έχει όσα θέλησε φτασμένα,
+ποιος έπιασε όσα ζήτησε ποτέ;
+Και τα φτερά, όσο πιο ψηλά τραβούνε,
+μη σκληρότερα οι Μοίρες δεν τα σπούνε;
+
+Κι εσέ σκληρά η δική σου σ' εκδικήθη
+αρπάζοντάς σε απάνω στη χαρά·
+τον ήλιο πώς λαχτάριζαν τα στήθη,
+πώς του κόσμου σε πύρωνε η ομορφιά,
+πώς έλαμπε το μάτι μαγεμένο
+σ' όνειρο ωραίο εμπρός του ξανοιγμένο!
+
+Το όνειρο αυτό σου το πνιγμένο κλαίμε,
+πράξεις κι ονείρατα ένα στη ζωή·
+με τον πόθο της το όνομά σου λέμε,
+είσαι ο βαθύς καημός της μπρος μας συ·
+και αναπαυμένο ο νους μου δε σε βάνει
+μες στο θλιμμένο που άραξες λιμάνι.
+
+Πνοή σου ήταν το πάλεμα κι η αντάρα,
+βαθιά χαρά σου το θερμό το φως·
+ω πως μπορεί και σβει τόση λαχτάρα!
+Δεν έφυγες γαλήνιος, γελαστός,
+χλομός, πικρός μας άφησες, πονώντας,
+γυρεύοντας επήγες, λαχταρώντας.
+
+Στο μέτωπό σου γύρω αυτός ο πόνος
+αχνίζει πάντα ως σε θωρεί η ψυχή·
+και τώρα, εδώ στην κάμαρά μου μόνος,
+στο τζάμι ενώ θλιμμένα σπα η βροχή,
+σε βλέπω μια στιγμή περνάς, κοιτάζεις
+και φεύγεις, την ερμιά σα να τρομάζης.
+
+Βλέποντας μέσα μια όψη κουρασμένη,
+μου φαίνεσαι πως θλίβεσαι διπλά,
+σα να ρωτάς: Χαρά στη γη δε μένει;
+ο αγώνας δε θερμαίνει την καρδιά;
+Και πιο πολύ πονείς γιατί μαζί σου
+τη λαχτάρα σου πήρες, την ορμή σου.
+
+Και την καρδιά σπαράζοντας ρωτάει
+πικρότερα η ματιά σου η θλιβερή:
+Νόμος κανείς τον κόσμο κυβερνάει,
+ό τι λαμπρό αφού αρπάζεται απ τη γη,
+αφού ό τι φως ποθεί και λαχταρίζει,
+χρωστά άκαρπα ασφοδέλια να θερίζη;
+
+Αγαπημένε, ησύχασε, και νόμο
+δεν ξέρει ο κόσμος άλλο απ το χαμό·
+ω γύρνα πάλι στο θαμπό σου δρόμο
+και παρηγοριά ας σου είναι στον καημό,
+πως ένα πάσχισμα αχ! ναυαγημένο
+σκληρότερο είναι απ' όνειρο κομμένο.
+
+Κι ο ίσκιος σου, ακριβέ, ω ας μην κακιώση
+αν ένας φίλος με ματιά θολή
+σου τραγουδεί: Πιο ευτυχισμένοι είν' όσοι
+γοργά τους κράξαν πλάι τους οι θεοί,
+και από το πέρασμά τους εδώ κάτου
+πήραν μόνο το φως και τη χαρά του!
+
+
+* * * *
+
+ΑΡΙΑΔΝΗ
+
+
+
+
+ΜΙΑ ΦΩΝΗ
+
+Ξάφνω το δάσος γέλασε και μ' άνθη έχει γεμίσει·
+ω μάγισσα που μιαν αυγή στα μάτια σου πεθαίνει,
+στον έρμον τόπο ηχώ παλιά, ηχώ γλυκεία αναστένει
+το πεθαμένο γέλιο σου που βούισε σα μελίσσι
+και θρόησε ανάσα ανάλαφρη τα νιόβλαστα τα φύλλα.
+
+Κι ήταν ο Μάης παράδεισος που μύριζαν τα μήλα
+κι ήτανε το κελάδημα στους κλώνους η πνοή σου
+κι ο κόσμος το πρωτόλουβο το γέλιο της ψυχής σου
+που είδε τον ήλιο μια στιγμή να λάμψη στο ακρογιάλι,
+καθώς στην πρύμνη σκίρτησε φαιδρό το μαϊστράλι.
+
+Κι είναι οι βαθύτερες χαρές στου ονείρου μας τα βάθη·
+το αέρι ας παίζη στο λευκό πανί μακριά που εχάθη,
+σου λάμνει ο πόνος την ψυχή, κρυφό άλλο τώρα αέρι,
+σου λάμνει ο πόνος την ψυχή σε βύθος που δεν ξέρει,
+σε απάντεχο άγνωρο γιαλό τη σέρνει, όπως η μπόρα
+σέρνει του Μάρτη το πουλί στο νέο το καλοκαίρι.
+
+Κι αν έδιωξε το κλάμα σου τα χελιδόνια τώρα
+κι η αύρα σαν παράπονο στ' αυτιά σου ψιθυρίζει
+η αύρα το άφαντο πανί μακριά που αριοφουσκώνει—
+στη θαμπή νύχτα, ολόγυρα στον ύπνο σου που απλώνει,
+καινούριας μέρας στο βουνό το φως χρυσοαναβρύζει·
+ω μάγισσα,
+ο ήλιος, ψες στη δύση
+που στο βυθό της θάλασσας σε νέφη έχει βυθίσει,
+με ρόδα βάφει την κορφή και το ξανθό κεφάλι,
+με ρόδα νέα αμάραντα κορόνα να του βάλη.
+
+Κι άκου στο δάσος γύρω σου τον ύπνο ύμνοι ξυπνούνε
+και στον αέρα ολόφαιδρα τα μέλη αντιλαλούνε
+και χύνονται κι απλώνονται σα να έχη κύμα φτάσει
+και γέμισε με κύμβαλα κι αυλούς το ακροθαλάσσι
+και γύρω σκόρπισε λευκό το φως που αργοσαλεύει
+και υψώνει απάνω ανθόπλεχτους τους θύρσους και σου νεύει
+και μύρια χέρια σα φτερά κινεί και σε προσμένει,
+ω μάγισσα που μιαν αυγή στα μάτια σου πεθαίνει,
+
+ω μάγισσα που μιαν αυγή πεθαίνει στο όνειρό σου,
+ξύπνα στο φως νέο όνειρο που ξεχειλίζει εμπρός σου,
+ξύπνα στο φως που γύρω σου τους ίσκους, δες, σκορπίζει,
+στο νέο το φως που τα νερά με κρίνους τα γεμίζει,
+στο φως που λάμπει ολόφεγγο και στου κισσού τα φύλλα
+κι άνθη τού πλέκει στα κλαδιά και τα πλουμά με μήλα,
+στο νέο το φως που πλημμυρά ξανθό καρπό το αμπέλι,
+στο νέο το φως που αδάκρυτα τα μάτια σου τα θέλει·
+ω μάγισσα, στη θεία χαρά, στο θείο ξύπνα αιθέρα
+που λαχταρά του γέλιου σου τ' αηδόνια η νέα ημέρα!
+
+ΑΛΛΗ ΦΩΝΗ
+
+Ξάφνω το δάσος γέλασε και μ' άνθη έχει γεμίσει·
+ήταν μονάχα μιαν αυγή που λάλησαν τ' αηδόνια
+κι έχει μονάχα μιαν αυγή το κύμα αργοφλοισβίσει·
+και είναι οι χαρές που ζήσανε μια αυγή που ζουν αιώνια,
+και είναι οι χαρές που πάντα ζουν στου πόνου μας τα βάθη
+και είναι οι χαρές—άχ το άφαντο πανί μακριά που εχάθη!
+
+
+* * * *
+
+ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ
+
+
+
+
+Έλαμψε κι είχε πύργος γίνει
+έξαφνα το άχαρο ρημάδι.
+Σε είχα πρωί πρωί προσμείνει
+και σε περίμενα ολημέρα
+κι ήρθες το δείλι προς το βράδυ.
+Και μου είπες: όχι στο λαγκάδι
+κι όχι στο δάσος, μου είπες, πέρα
+και στο βουνό με τον αέρα.
+Κι ούτε στον κάμπο, μου είπες πάλι,
+κι ούτε στο λόφο περαπέρα
+κι ούτε στο πράσινο ακρογιάλι,
+μα πιο μακριά κι ακόμα πέρα
+που φωτεινότερη είναι η μέρα.
+
+Ήταν αλήθεια κι ήταν θάμα,
+οι πάγοι ρόδα είχαν γεμίσει.
+Ό ήλιος έγερνε στη δύση
+και γύρω στάλαζε ένα κλάμα.
+Δεν ήταν τ' άστρα που μπροστά μου
+σκορπίστηκαν διαμάντια χύμα,
+ήταν τα μάτια σου—χαρά μου.
+Γοργά μας πήγαινε το κύμα—
+Δες η αυγή το φως της κάνει
+στην κόμη σου χρυσό στεφάνι!
+Από τα μάτια σου είναι η μέρα
+που χύνεται μες στον αέρα.
+
+Στα πράσινα νερά γκρεμίζει
+πύργους το κύμα, πύργους χτίζει,
+στη θάλασσα δε φαίνεται άκρη.
+Ποιος είπε μια στιγμή: πού πάμε;
+Είδα στα μάτια σου ένα δάκρυ.
+Και σ' έφερα στο νου, θυμάμαι,
+ορθή στο λόφο ως είχες μείνει·
+δεν πέρασα κοντά σου μόνος,
+και η όψη σου χλομοί ήταν κρίνοι.
+Δόξα στον πόνο, χαίρε ο πόνος
+που στη χαρά θα φέρη, ως φέρει
+βροχή θερμή δροσάτο αέρι.
+
+Δέσε στο χέρι μου το χέρι,
+έτσι όπως τότε μιαν ημέρα·
+πουλιά λαλούσαν στον αέρα,
+στης άνοιξης το πρώτο χάδι
+στους κλώνους έλιωνε το χιόνι·
+ήταν βαθιά μες στο λαγκάδι
+και βρέθηκες κοντά μου μόνη.
+Δε λέω το μυστικό σου· στάσου
+να πω μονάχα τη χαρά σου
+όταν στο λόφο είχαμε φτάση
+κι αντίκρυσες τον ήλιο κάτου,
+που χρυσοφώτιζε τα δάση·
+σ' ένα λαμπρό βασίλεμά του.
+
+Άσε το κύμα να μας σέρνη
+κι ας μη ρωτούμε πού μας φέρνει·
+η θάλασσα δες πώς αφρίζει
+σαν κάμπος που μ' ανθούς γεμίζει.
+Ένα τραγούδι πίσω φτάνει
+και τον αέρα αηδόνι κάνει·
+σιγό δεν είναι μαϊστράλι
+που πάει να σβήση στο ακρογιάλι,
+ακράτητο είναι σαν τον μπάτη
+που φτάνει ολόμακρα απ τα πλάτη
+και σα μιας νίκης θρύλος σπάζει·
+χαιρέτισμα στον ήλιο μοιάζει,
+στον ήλιο που απ τα βάθη πέρα
+ψηλώνει πάλι στον αιθέρα.
+
+Μπροστά σου μ' έβγαλε μια μπόρα·
+στα βάλτα ο νους πού να το βάλη
+πως θ' άνθιζαν τα κρίνα τώρα;
+Με πήρες απ το χέρι αγάλι
+και μου είπες: έλα κάτι μένει·
+μια βρύση κάπου ήταν κρυμμένη
+και δρόσισες το μέτωπό μου.
+Ήτανε τάχα στο ακρογιάλι
+ή στην πλαγιά τη χιονισμένη;
+Δε μένει πια στο λογισμό μου
+παρά η θωριά σου φως λουσμένη.
+
+Και καθισμένη ο νους σε βλέπει
+κάτω απ τα δένδρα στο ακρογιάλι·
+γύρω τα φύλλα χλωρή σκέπη,
+γέρνεις στο χέρι το κεφάλι,
+Σε είδα ή μονάχα ο νους σε πλάθει;
+Σα να σου λέη το αέρι κάτι,
+μέσα στου ονείρου σου τα βάθη
+που σου ξανοίγεται το μάτι;
+Ορθό στης θάλασσας την άκρη
+το χέρι απλώνει σα να κράζη·
+το κάλεσμά του από τα μάκρη
+μ' έφτασε δω σα να προστάζη.
+
+Και ή μ' έχεις κράξει ή σ' έχω κράξει,
+και ή μ' έχεις φέρει ή σ' έχω φέρει
+—είναι φτερά που πάει το αέρι,
+φύλλα που ο άνεμος θ' αρπάξη—
+ήρθα· δεν τίναξαν τα φύλλα,
+ολόρθη στέκοσουν μονάχη·
+κρεμόντανε στους κλώνους μήλα,
+νερό συντρίβονταν στα βράχη
+κι είχες τα πόδια σου λουσμένα
+κι ως να πατούσες ήσουν κρίνα,
+τα χέρια σου μπροστά ριγμένα
+σα λευκά κρίνα ήταν κι εκείνα
+και σα φτερά και είχαν απλώσει
+στον ήλιο που είχε πέρα δώσει.
+
+Κι ήρθες στον ήλιο· και το δείλι
+το φως ανάβρυσε σα βρύση,
+σα να έφτασες με τον Απρίλη
+φωλιές οι κλώνοι έχουν γεμίσει,
+ο κάμπος σαν αυγή χλοΐζει
+και φέγγει και το κυπαρίσσι,
+ρόδα σωριάζονται στη δύση,
+ρόδα κι ο κήπος μου γεμίζει,
+και δες: στα πόδια σου τ' αφίνω
+και δες: τριγύρω σου τα χύνω.
+όχι στην κόμη σου, εκεί πιάνει
+πιο ωραία του ήλιου το στεφάνι.
+
+Κι όχι πουλιά και μήτε αηδόνια
+τον ερχομό σου εδώ να υμνήσουν,
+άλλοι ήχοι θέλω να ξυπνήσουν
+κι άλλο ψιθύρισμα στα κλώνια.
+Τον κάμπο δες πως πέρα απλώνει·
+έτσι ήταν που άπλωνε το χιόνι,
+έτσι το κύμα ήταν στρωμένο,
+έτσι ήταν που περνούσες μόνη·
+ήταν το αέρι ξυπνημένο
+και σώπαινε βαθιά το αηδόνι,
+λες το τραγούδι σου και ξέρει
+να το λαλή μόνο το αέρι.
+
+Το αέρι, μοναχά το αέρι
+κι εδώ ας σου τραγουδήση τώρα,
+έτσι όπως της αυγής την ώρα
+σιγά στους κλώνους ψιθυρίζει,
+έτσι όπως χύνεται σαν μπόρα
+κι αφρούς τη θάλασσα γεμίζει.
+Το πόδι σου σαν περιστέρι,
+τα ρείθρα λες αφρός τα γγίζει
+και φέγγει γύρω τον αέρα·
+δέσε στο χέρι μου το χέρι
+και πέρα από τον κάμπο, πέρα
+κι από το λόφο, πέρα πάλι
+κι απ το βουνό και το ακρογιάλι
+και πάντα εμπρός και πάντα πέρα
+προς την ολόφωτην ημέρα!
+
+* * * *
+
+ΕΝΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙ
+
+
+
+Τι θέλουν αυτοί κάτω συναγμένοι
+κι άγρια φωνάζουν κι έξω με ζητούν; ι
+ο βασιλιάς ρωτά, και οι καθισμένοι
+γύρω βλέπονται μόνο και σιωπούν.
+
+Μα η βοή δυνατώτερα γρικιέται.
+«Τι θέλουν είπα;» ξαναλέει με ορμή
+ο ρήγας και σκιαχτά του απολογιέται
+από την άκρη μια φωνή: «Ψωμί.»
+
+«Ψωμί; και το γυρεύουν από μένα!
+δεν έχουν χέρια;» — «Ακαμάτης λαός»,
+ψιθύρισε ένας κι ο άλλος δειλιασμένα
+ξανάπε: «Ρήγα, ο τόπος μας στενός.»
+
+«Γιαυτό θέλω κι εγώ να τον πλατύνω,
+και μη άλλο τι πασχίζω ολημερίς;—
+Στο μεγαλείο του τόπου μας το πίνω!»
+— «Βασιλιά μας, χιλιόχρονος να ζης!»
+
+Και τα ποτήρια υψώθηκαν· εσβήσαν
+σιγά στη σάλα οι κρυσταλένιοι αχοί.
+Μα οι φωνές πάλι κάτωθε βουίσαν:
+«Ο βασιλιάς, ο αφέντης μας να βγη!»
+
+Σιγή ξανά μέσα στη σάλα απλώθη,
+το βασιλιά όλοι κοίταξαν δειλά.
+«Να τους σκορπίσουν», είπε και σηκώθη
+και βγήκε· και οι αρχόντοι όλοι κοντά.
+
+Στον κήπο κάτω ανάδευε το αέρι
+μύριους κλώνους, χιλιάδες ευωδιές·
+η βάρκα καρτερούσε να τους φέρη
+σε πιο όμορφες αντίκρυ ακρογιαλιές.
+
+Αχάριστοι, ταράζετε την ώρα
+που ο αφέντης σας ζητά ν' αναπαυθή·
+για σας κοπιάζει τόσα χρόνια τώρα,
+για να κάμη τη χώρα σας τρανή.
+
+Ντροπή, λαέ! τι θέλεις συναγμένος—;
+Στου παλατιού την έξω πόρτα ορθός
+έτσι έκραξε ένας στα χρυσά ντυμένος.
+«Ψωμί, ψωμί», τον έκοψε ο λαός.
+
+—«Ψωμί! απ το βασιλιά το καρτεράτε;
+τα χωράφια το δίνουν το ψωμί.»
+— «Τα χωράφια σεις λίγοι τα κρατάτε·
+όσα μας μείναν τάπνιξε η βροχή,
+
+τα' καψε ο λίβας· άλλο δεν καρπίζουν·
+πεινούμε· γύμνια δέρνει τα κορμιά»,
+βραχνά, βαριά χίλιες φωνές βουίζουν.
+«Σκορπιστήτε! μη θέλετε με βια
+
+να σας σκορπίσουν», ο άρχοντας προστάζει
+και φεύγει· στη ματιά του αστράφτει οργή.
+«Η πείνα, η δυστυχία δε σας σπαράζει;
+Λεήστε μας! δεν είστε χριστιανοί;»
+
+βογκά ο λαός· κι άλλος τα χέρια δένει,
+άλλος πέφτει στη γη γονατιστός·
+μα μέσα από το πλήθος ξάφνω βγαίνει
+κι ορθός αντίκρυ στήνεται ένας νιος.
+
+Η όψη του χλομή, αυστηρή· το μάτι
+σαν απόκοσμη λάμψη του φωτά·
+σα χήτη λιονταριού μακριά στην πλάτη
+του χύνονται τα ολόμαυρα μαλλιά.
+
+«Απάνω! ορθοί όλοι! αλίμονο που χάρη
+του τυράννου γυρεύει, του ληστή,
+και το δικό του δε χιμά να πάρη
+και την πόρτα δε σπα σα δεν του ανοιεί»,
+
+μούγκρισε απάνω υψώνοντας το χέρι
+και βροντερή του αντήχησε η λαλιά—
+καθώς στο λόγκο όταν κοπή το αέρι,
+όμοια στα πλήθη απλώθη σιγαλιά.
+
+«Κανένας δε σαλεύει; μες στο στήθος
+δε νιώθει αντρίκεια την καρδιά κανείς;
+μπροστά σ' έναν και τρέμει τόσο πλήθος;»
+Σκιαχτά κοντά του σάλεψαν δυο τρεις
+
+και κάποιοι ανανοήθηκαν πιο πέρα
+και μαζεύτηκαν γύρω του δειλά
+κάποια κεφάλια νέα· και τον αέρα
+γεμίσαν οι φωνές: «Στο βασιλιά!»
+
+«Ποιο βασιλιά;» αγριεμένα ο νέος βρυχήθη.
+— «Τον άρχοντά μας θέλομε να βγη,
+τον πόνο μας να δη», βούισαν τα πλήθη.
+«Ποιον άρχοντα; άρχος είσαι μόνο εσύ!
+
+Ξύπνα μονάχα απ το αποκοίμισμά σου,
+μη σκύβης, λεημοσύνες μη ζητάς,
+τρίζε τα δόντια, αγρίεψε, ανταριάσου,
+σπάσε όποιο εμπρός σου εμπόδιο απαντάς.
+
+Ρίχνε ό τι κόβει την ορμή σου, χίμα
+σαν ακράτητη θάλασσα πλατειά·
+κάθε άλλο μεγαλείο μπροστά σου τρίμμα
+ας πέση απ τη γερή σου τη γροθιά.
+
+Αιώνες δεν απόστασες να γέρνης
+σαν το νωθρό το βόδι στο ζυγό,
+να σου θερίζουν άλλοι ό τι εσύ σπέρνεις,
+αργούς να τρέφης στάζοντας ιδρό;
+
+Να χύνης αίμα αυτούς για να πλουταίνης,
+να τους υψώνης σκύβοντας στη γη,
+και συ να λαχταράς, να μη χορταίνης
+και το πικρό σου, το ξερό ψωμί!»
+
+«Πικρό ψωμί! ξερό ψωμί», ξεχύθη
+κραυγή βραχνή, βοή βαρεία, βαθειά,
+σα να στενάξαν χίλια μύρια στήθη
+από της γης τα πέρατα πλατιά.
+
+Και με ολόρθο κορμί το παλικάρι,
+στην πλάτη η χήτη ανέμισε χυτή:
+«Ήρθε ο καιρός», ξανάκραξε, «να πάρη
+το δίκιο του καθένας στη ζωή.
+
+Το δίκιο αυτό όμως δεν το ζητιανεύουν
+με ψηλά το κεφάλι το ζητούν
+και με το χέρι ορθό το διαφεντεύουν,
+το αρπάζουν με βια απ όποιους το κρατούν.
+
+Την πόρτα αν δεν ανοιή τη σπουν σας είπα·
+τι στέκεστε, τι γέρνετε σκυφτοί;
+Λαέ σκλάβε, δειλέ, ανανιώσου, χτύπα
+και κέρδισε μονάχος το ψωμί.
+
+Ιερή φωτιά όποιον μέσα τον πυρώνει
+και την ψυχή του πνίγουν τα δεσμά,
+κοντά μου ! Κάτω ας πέση ό τι σηκώνει
+γαύρο κεφάλι ενάντια μας! Μπροστά!»
+
+Και με ματιά άγρια, άγια πυρωμένη
+ώρμησε· ακολουθήσαν λιγοστοί,
+περσότερα παιδιά· το πλήθος μένει
+βουβό, μαρμαρωμένο τον θωρεί.
+
+Πώς στο ακρογιάλι ένα κύμα μονάχο
+απ τα μάκρη φερμένο φουσκωτό,
+ορμά να ρίξη σύντριμμα το βράχο
+κι έξαφνα σβήνει μ' έναν κούφιο αχό,
+
+έτσι κι ο νέος σταμάτησε γυρνώντας
+κατά το πλήθος θλιβερή ματιά:
+«Δεν ανασαίνει», ρώτησε βογκώντας,
+«στα στήθη κανενός γερή καρδιά;
+
+Σας την έχει η σκλαβιά τόσο αρρωστήσει,
+κάθε αναφτέρωμα έλειψε από σας;
+Τα σίδερα, λαέ, έχεις συνηθίσει,
+τη λεημοσύνη μόνο λαχταράς;
+
+Ξέρει το δάκρυ μοναχά το μάτι,
+να το φλογίση δεν μπορεί η οργή;
+το σκύψιμο γνωρίζει μόνο η πλάτη,
+το χέρι δεν τολμά να σηκωθή;
+
+Ντροπή, γενιά νεκρή, ξεφυλισμένη,
+σα σερπετό να σέρνης την κοιλιά,
+να σε πατούν και συ ευχαριστημένη
+τη φτέρνα να φιλής που σε πατά.
+
+Ντροπή να γλύφης το άπραγο το χέρι,
+ζωές να τρέφης άχρηστες, λαέ,
+να προσκυνάς αρχόντους κι ας μην ξέρη
+ο κόσμος άλλον άρχοντα από σε»,
+
+είπε και γύρω αντάριασμα βουίζει,
+αχός σκορπά πλατιά σα στεναγμός.
+-Ο κόσμος μοναχό άρχοντα γνωρίζει
+εκείνον που διώρισε ο θεός»,
+
+ξάφνω φωνή πίσω απ το νέο βροντάει
+κι αστράφτουν γύρω τα γυμνά σπαθιά:
+-«Ποιος είν' αυτός που αδιάντροπα πλανάει
+τους πιστούς του μεγάλου βασιλιά;»
+
+-Ένας πιστός σε νόμο πιο μεγάλο,
+σε δύναμη στον κόσμο πιο τρανή.»
+-Εδώ ο τόπος δεν 'ξέρει νόμον άλλο
+παρά του βασιλιά την προσταγή»,
+
+είπε ο άρχοντας, «κι αυτή είναι - » Στο νόημά του
+ο νέος κλείστηκε μέσα στα σπαθιά·
+οι συναγμένοι πριν ολόγυρά του
+μέσα στο πλήθος σκόρπισαν γοργά.
+
+«Δες, έτσι το ψωμί, λαέ, σου δίνουν»,
+τινάζεται άγρια και φωνάζει ο νιος·
+το στόμα του χέρια βαριά του κλείνουν,
+κάτω: «ψωμί, ψωμί!» βογκά ο λαός.
+
+«Σκορπίστε τους!» ο άρχοντας προστάζει,
+και στους γονατισμένους τα σπαθιά
+χιμούν, χτυπούν τυφλά, το αίμα στάζει,
+γεμίζουν τον αέρα βογκητά.
+
+Το δροσερό ανοιξιάτικον αέρα
+που πνιγμένος σε μύριες ευωδιές
+το βασιλιά και τους αρχόντους πέρα
+σε πιο όμορφες τους φέρνει ακρογιαλιές.
+
+Κάθε άεργο, ζητιάνο, κλέφτη, αλήτη
+γύρω απ τη χώρα έχει μαζέψει εδώ,
+από καλύβι γύρισε σε σπίτι
+κι ερέθισε τον κόσμο το φτωχό.
+
+Όποιους πεινούνε κι όποιους γυμνητεύουν
+τους άναψε τα λίγα τα μυαλά,
+τους είπε αν δεν τους δίνουνε να κλέβουν
+και να σκοτώνουν όποιον βρουν μπροστά.
+
+Να γδύνουν όσους πλούτισαν με κόπο,
+κάθε άρχοντα και αφέντη να χτυπούν,
+να κάψουν, να ρημάξουνε τον τόπο,
+να ρίξουν τις αρχές που κυβερνούν.
+
+Να κάμουν μετερίζι κάθε δρόμο
+κι αρματωμένοι να χυθούν παντού
+σκοτώνοντας, σκορπίζοντας τον τρόμο
+στα πλήθη του πιστού σου του λαού.
+
+Κι έτσι τους έφερε άγριος, αφρισμένος
+εδώ ίσια με το θρόνο σου μπροστά
+και χίμησε σαν τίγρης μανιωμένος
+να βάλη στο παλάτι σου φωτιά.
+
+Καλούσε το λαό να τον βοηθήση,
+τον έκραζε μαζί του να χυθή·
+δεν άφησε υψηλό να μη το βρίση
+και την πατρίδα αρνήθη την ιερή.
+
+Την αρχοντιά φοβέριζε θα πνίξη,
+δε σεβάστηκε μήτε το θεό,
+και το πιο μέγα: τόλμησε να γγίξη
+το σεβαστό όνομά σου το τρανό.
+
+Πρόσταξε, βασιλιά, τι θες να γίνη.»
+-«Να κρεμαστή», με μια είπανε φωνή
+οι τριγύρω στο ρήγα καθισμένοι,
+μα σκυμμένος ο ρήγας δε μιλεί.
+
+Ένας αλήτης απ' αυτούς που ζούνε
+κεντώντας και συμπώντας το λαό
+όσα έχει απ το θεό να μη του αρκούνε
+και του κηρύττουν άγριο σηκωμό,
+
+και ρίξιμο και σύντριμμα όσων στέκουν
+βαλτά απ τον ουρανό τόσο σοφά,
+και στο φτωχό του νου το μύθο πλέκουν
+πως αδικία τον κόσμο κυβερνά.
+
+Μέγας κίνδυνος είναι τέτοιοι πλάνοι·
+που τους σαρώνει απ τη θωριά της γης
+για το καλό της έργο μέγα κάνει·
+βασιλιά, να προστάξης μην αργής!»
+
+«Να κρεμαστή», η αρχοντιά και πάλι κράζει,
+μα ο βασιλιάς πάντα σκυφτός σιωπά
+και ο πρώτος ξαναλέει: «Μη σε τρομάζη
+ό τι εδώ σου ζητούμε, βασιλιά!
+
+Ένας αγύρτης θέλησε να ρίξη
+ό τι οι πατέρες έστησαν τρανό·
+το θρόνο σου αποκότησε να γγίξη,
+να βάλη πιο ψηλά σου το λαό.
+
+Αν η τόλμη ατιμώρητη του μείνη,
+στοχάσου τι μπορεί αύριο να γενή·
+ό τι στεριώθη μ' αίμα δεν το αφίνει
+από δούλους κανείς να πατηθή.
+
+Βασιλιά, μη διστάζης να προστάξης,
+προστάζει με το στόμα σου ο θεός,
+που σ' έχει εδώ σταλμένο να φυλάξης
+ό τι έχει μέγα θεμελιώσει αυτός.
+
+Το έργο χρόνια που ακλουθάς με κόπο
+λαμπρότερο στον κόσμο να στηθή,
+το θρόνο σου να υψώσης και τον τόπο,
+να κάμης την πατρίδα μας τρανή.»
+
+Κι ένεψε ο βασιλιάς—
+ Την άλλη μέρα
+σα φώτισε η αυγή τον ουρανό,
+το κορμί του νέου σειόταν στον αέρα
+στου πλατάνου τους κλώνους κρεμαστό.
+
+Χήτη νεκρή στις πλάτες απλωμένα
+τα μακρυά κατάμαυρα μαλλιά,
+τα μάτια άγρια κοιτάζουν πεταγμένα,
+φριχτή τρομάζει, μελανή η θωριά.
+
+Και μέρες κρεμαστός εκεί για τρόμο
+να μένη έχει προστάξει ο βασιλιάς·
+κάθε πιστός αλλάζει εκείθε δρόμο,
+«προδότη», λέει, «καλά να τα τραβάς.»
+
+Σαν άνομο καθένας το κοιτάζει
+ως τρέμει στον αέρα το κορμί,
+και μόνο καμιάς κόρης δάκρυ στάζει:
+«Κρίμα σε τόση νιότη ευγενική.»
+
+Και παρέκει στο δρόμο συναγμένος
+σ' ένα βήμα ολοτρόγυρα ο λαός,
+αχνός ακούει, βουβός και τρομαγμένος
+πως μιλεί ένας της χώρας διαλεχτός.
+
+«Αυτή είναι η μοίρα καθενός προδότη
+— παράδειγμα λαέ, να σου γενή —
+που τον στέλνουν της κόλασης τα σκότη
+νάρθη να σου μολύνη την ψυχή,
+
+κι ενάντια σε κείνους να τη γυρίση
+που αφέντες μας τους έβαλε ο ουρανός,
+την έχθρα στην καρδιά να σου φυσήση
+σ' ό τι νόμος του κόσμου είναι τρανός.
+
+Λαέ, φθαρτά αγαθά μη σε δολώνουν,
+λαέ, ποτέ η ψυχή σου μην ξεχνά
+όσα μονάχα τη ζωή σηκώνουν:
+τα έργα τα τρανά και δυνατά.
+
+Λαέ, στοχάσου· τι σε περιμένει,
+γύρω πολλοί σε ζώνουν φθονεροί,
+πρέπει να πέσουν όλοι ντροπιασμένοι
+οι μιαροί της πατρίδας μας εχθροί.
+
+κι όλοι χάμω γειρτοί να προσκυνήσουν
+το βασιλιά μας τον τρανό βαθιά,
+κι όλα της γης τα πέρατα να ηχήσουν:
+Δόξα στον αντρειωμένο βασιλιά!»
+
+«Δόξα στο βασιλιά», έκραξε κοντά του,
+«δόξα στο βασιλιά», κάποια λαλιά,
+«δόξα στο βασιλιά», το πήραν κάτου
+το πλήθη του λαού μακριά πλατιά.
+
+«Αυτό θέλει η βουλή που βασιλεύει
+ψηλά και κυβερνά ουρανό και γη
+και στέλνει εδώ τον έναν να δουλεύη
+κι άλλον όσους δουλεύουν να οδηγή.
+
+Το λόγο να ρωτούμε εδώ σταλμένοι
+δεν είμαστε, και χρέος μας ιερό
+είναι στο έργο που είμαστε βαλμένοι
+να κοπιάζωμε δίχως βογκητό.
+
+Άλλοι σκλάβοι, άλλοι αφέντες ως μας έχει
+η βουλή Του διορίσει εδώ στη γης·
+αλί σε κείνον που μωρά παντέχει
+πως θ' αλλάξη το δρόμο της ζωής.
+
+Αλί σ' όποιον ο νους του το χωρέσει
+το θέλημα ν' αλλάξη τ' ουρανού!»·
+Κι έδειξε ο διαλεχτός κατά τη θέση
+που σειόταν το κορμί του αντάρτη νιου.
+
+«Αλί του, αλί του», αλάλαξαν τα πλήθη·
+και κράζει ο διαλεχτός πιο βροντερά:
+«Οργή δεινή θεού τον εκδικήθη
+μ' αυτή την προσταγή του βασιλιά.
+
+Χιλιόχρονο ο θεός να τον φυλάη
+τους προδότες βαριά να τιμωρή !»
+-«Χιλιόχρονος ο ρήγας μας», βογκάει
+σα θάλασσα ο λαός με μια φωνή.
+
+Και η βοή στο γαλάζιο φεύγει αέρα
+και σμίγει με τις μύριες ευωδιές
+που ευφραίνουν βασιλιά κι αρχόντους πέρα
+σε ολόχλωρα νησιά και ακρογιαλιές.
+
+Του κρεμασμένου μόνο ως να σπαράζουν
+τα χείλη με χαμόγελο πικρό,
+μα τα μάτια άγρια ασάλευτα κοιτάζουν
+προς κάποιο όνειρο μέγα μακρινό.
+
+
+
+ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
+
+
+
+Άσ' τη βάρκα Σελ. 4
+Παλιές αγάπες » 7
+Μαύρα βαραίνουν όνειρα » 9
+Το μυστικό δε σου ένιωσε » 11
+Καθόμαστε » 13
+Κισσέ που απάνω σέρνεσαι » 15
+Με ορμή χύνεται ο άνεμος » 17
+Μες στα όνειρά μου πέρασες » 19
+Λιγνές σαλεύει, ολάργυρες » 21
+Ορθό στέκεσαι » 23
+Σιγά η πηγή » 25
+Κλεισμένος » 28
+Ένα γύρο τον κόσμο » 30
+Θυμούμαι πως » 33
+Σε θωρώ » 35
+Κι ήρθα πάλι » 40
+Ω φίλε, (Στον ποιητή Λάμπρο Πορφύρα). » 43
+Το παραθύρι » 48
+Γλυκέ φίλε, (Στην ανάμνηση του Γιάννη
+ [Καμπύση) » 54
+Αριάδνη » 60
+Χαιρετισμός » 64
+Ένα παραμύθι » 72
+
+ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟΝ "ΕΣΤΙΑ,, 12126
+
+
+
+ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΙΧ. Σ. ΖΗΚΑΚΗ
+
+Εξεδόθησαν:
+
+ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ
+Θάνατος Παλληκαριού, έκδοσις β'. Δρ. 3
+ Σε χαρτί μεμβράνης 5
+
+Επιμελεία ΚΩΣΤΑ I. ΚΑΡΣΗ
+
+55 Ελληνικά διηγήματα . . .
+ Χρυσόδετον . . . .
+
+Τυπώνονται:
+
+ ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ
+Ασάλευτη ζωή, έκδοσις β' μετά προλόγου Δρ. 5
+Τα μάτια της ψυχής μου και ο Ύμνος
+ εις την Αθηνάν σ' έναν τόμο . .
+
+ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ
+
+Βραδινοί θρύλοι, ποιήματα
+Τα πρώτα λυρικά
+Ιφιγένεια εν Ταύροις, 3η έκδοσις
+
+
+
+
+
+End of Project Gutenberg's Simple manners, by Konstantinos Chatzopoulos
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK SIMPLE MANNERS ***
+
+***** This file should be named 31403-0.txt or 31403-0.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+ https://www.gutenberg.org/3/1/4/0/31403/
+
+Produced by Sophia Canoni
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties. Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research. They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement. See
+paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works. See paragraph 1.E below.
+
+1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States. If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed. Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work. You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change. If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges. If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form. However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+ the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+ you already use to calculate your applicable taxes. The fee is
+ owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+ has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+ Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments
+ must be paid within 60 days following each date on which you
+ prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+ returns. Royalty payments should be clearly marked as such and
+ sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+ address specified in Section 4, "Information about donations to
+ the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+ you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+ does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+ License. You must require such a user to return or
+ destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+ and discontinue all use of and all access to other copies of
+ Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+ money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+ electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+ of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+ distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from. If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation. The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund. If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations. Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+ Dr. Gregory B. Newby
+ Chief Executive and Director
+ gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment. Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements. We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance. To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+ https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/31403-0.zip b/31403-0.zip
new file mode 100644
index 0000000..d111de0
--- /dev/null
+++ b/31403-0.zip
Binary files differ
diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt
new file mode 100644
index 0000000..6312041
--- /dev/null
+++ b/LICENSE.txt
@@ -0,0 +1,11 @@
+This eBook, including all associated images, markup, improvements,
+metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be
+in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES.
+
+Procedures for determining public domain status are described in
+the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org.
+
+No investigation has been made concerning possible copyrights in
+jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize
+this eBook outside of the United States should confirm copyright
+status under the laws that apply to them.
diff --git a/README.md b/README.md
new file mode 100644
index 0000000..149bdd7
--- /dev/null
+++ b/README.md
@@ -0,0 +1,2 @@
+Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for
+eBook #31403 (https://www.gutenberg.org/ebooks/31403)