diff options
| -rw-r--r-- | .gitattributes | 3 | ||||
| -rw-r--r-- | 31401-0.txt | 3140 | ||||
| -rw-r--r-- | 31401-0.zip | bin | 0 -> 53272 bytes | |||
| -rw-r--r-- | LICENSE.txt | 11 | ||||
| -rw-r--r-- | README.md | 2 |
5 files changed, 3156 insertions, 0 deletions
diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes new file mode 100644 index 0000000..6833f05 --- /dev/null +++ b/.gitattributes @@ -0,0 +1,3 @@ +* text=auto +*.txt text +*.md text diff --git a/31401-0.txt b/31401-0.txt new file mode 100644 index 0000000..3bbc3c6 --- /dev/null +++ b/31401-0.txt @@ -0,0 +1,3140 @@ +The Project Gutenberg EBook of Saint Dimitrios, by Platon Rodokanakis + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Saint Dimitrios + Mystery in three acts + +Author: Platon Rodokanakis + +Release Date: February 25, 2010 [EBook #31401] + +Language: Greek + +Character set encoding: UTF-8 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK SAINT DIMITRIOS *** + + + + +Produced by Sophia Canoni + + + + +Note: The tonic system has been changed from polytonic to monotonic. +The spelling of the book has not been changed otherwise. + +Σημείωση: Το τονικό σύστημα έχει αλλάξει από πολυτονικό σε μονοτονικό. +Η ορθογραφία του βιβλίου κατά τα άλλα παραμένει ως έχει. + + + + +ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΡΟΔΟΚΑΝΑΚΗ + + +Ο ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ + +ΜΥΣΤΗΡΙΟΝ ΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ 3 + + +Πρωτοπαίχθηκε στο θέατρο Μαρίκας Κοτοπούλη +την Πέμπτη 24 Αυγούστου 1917. + +ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ +ΕΚΔΟΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Δ. ΚΟΛΛΑΡΟΣ + +ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΝ ΤΗΣ «ΕΣΤΙΑΣ» +44 — Εν οδώ Σταδίου — 44 +1922 + +Τα γνήσια αντίτυπα φέρουσι την σφραγίδα του βιβλιοπωλείου της «Εστίας». + + + + +ΤΥΠΟΙΣ Π. ΛΕΩΝΗ — ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ 16 + + + + + +ΠΡΟΣΩΠΑ +Ο Άγιος Δημήτριος. +Ο Ποιητής. +Καίσαρ Γαλέριος. +Ο Άγιος Νέστωρ. +Ερμογένης, δεσμοφύλαξ. +Τρόφιμος, αρχιευνούχος. +Λούπος, εκ του Δήμου των Πρασίνων. +Ο Έπαρχος της πόλεως. +Κουβικουλάριος. +Εκατόνταρχος. +Α'. Θεσσαλονικεύς. +Β'. » +Γ'. » +Δ'. » +Α'. Διάκος. +Β'. » +Πρεσβύτερος. +Α'. Ευνούχος. +Β'. » +Γ'. Ευνούχος +Δ'. » +Ε'. » +Α'. Στρατιώτης. +Β'. » +Γ'. » +Δ'. » +Ε'. » +ς'. » +Ευνίκη. +Η Μάννα του Αγίου. +Η Προφήτισσα. +Πρίσκιλλα. +Α'. Μάννα. +Β'. » +Α'. Γυναίκα +Β'. » +Γ'. » +Δ'. » +Ε'. » + +Στρατιώτες, — Γυναίκες. — Παιδιά. + +Το έργον εκτυλίσσεται στη Θεσσαλονίκη, κατά τας αρχάς του Δ' Αιώνος, +ηγεμονεύοντος της Ανατολής Διοκλητιανού Αυτοκράτορος. + + + + + + +ΠΡΑΞΙΣ Α' + + + +ΕΙΣΑΓΩΓΗ + + + +(Ο Ποιητής, ντυμένος σκαραμάγγιο πράσινο βαθύ με ρόδινο περιώμιο +κατάκοπο και φορώντας την κουκούλα, βγαίνει πλάι από την αυλαία στο +προσκήνιο. Η περισκελίδα του είναι στενή, από πράσινο ανοιχτό ύφασμα με +μαύρες χονδρές ραβδώσεις. Τα μαύρα υποδήματά του κεντημένα με χρυσάφι, +τελειώνουν σε πολύ μακρυές μύτες από δέρμα μαλακό. Ο Ποιητής υποτίθεται +πως είνε οφφικιάλιος της Αυτοκρατορίας και ζη στην πρώτην εποχή των +Σταυροφοριών. Κρατάει το χειρόγραφο, μεμβράνη ξετυλιγμένη, και +απαγγέλλει τρανταχτά, τραβώντας πάντα για να βγη από την άλλη άκρη). + +Ο ΠΟΙΗΤΗΣ. Ήταν εκείνο τον καιρό που μέσα στη Θεσσαλονίκη +έχτιζαν την τετράγωνην αψίδα με τους θαυμαστούς πυλώνες +τεχνίτες Έλληνες, Μικρασιάτες. Ο Καίσαρ ο Γαλέριος, +κρατώντας στο δεξί τη νίκη, +εγύριζε θριαμβευτής από των Εκβατάνων τους ροδώνες, +σέρνοντας πίσω από το άρμα του γυναίκες μαυρομάτες, +έφηβους από την Έδεσσα με σκουλαρίκια +και βασιληάδες με ολοκέντητα σαρίκια, +ανεβασμένους σε καμήλες και σε άλλα ζώα, +που τώρα πρώτα τάβλεπεν ο κόσμος κι' ανεβόα: + — Του Βίγγας Μαξιμιανέ Γαλέριε! — + — Του Ηρακλέα γυιέ! — Ντίβους! Αιθέριε! — +Και αυτός στο άρμα το χρυσό, +που το τραβούσαν τέσσερις ελέφαντες λευκοί, +φορούσε τη μενεξελιά πορφύρα, +φτειασιδωμένος κι' όλος μέσ' στα μύρα, +Πότε κυττάζοντας εδώ, πότε κυττάζοντας εκεί +και με καμάρι περισσό, +δεχόμενος της πόλης τα ευχαριστήρια, +για τα περίτρανα της Ρώμης νικητήρια. +Στα μπράτσα του, χονδρά βραχιόλια είχε περασμένα +με λαμπερά πετράδια και μαργάρους στολισμένα. +Δούλοι από την Αρμενία, με ζουγραφιστές +ομπρέλλες τον σκιάζανε μεταξωτές +και σκλάβες απ' τον Τίγρι, με ριπίδια αψηλά, +πηγαίναν πλάι και τον ανεμίζαν απαλά. +Στην Εγνατία την οδό, τα ροδοπέταλα βροχή. +Στεφανωμένοι όλοι με κισσό για την υποδοχή. + — Πολλά τα έτη, Αυτοκράτωρ! — + — Άβε Τσαίζαρ Ιμπεράτορ! — +Τα μάτια βγάζανε φωτιές, εβράχνιαζαν οι λάρυγγες +κι' ολούθε αντηχούσαν οι παιάνες και η σάλπιγγες! + +(Τρίκλινον μέσα στο Παλάτι του Γαλερίου, στη Θεσσαλονίκη. Γύρο +ανοίγματα σκεπασμένα με καταπετάσματα της εποχής, μονόχρωμα, στολισμένα +με μεγάλα τετράγωνα που έχουν χρώμα διαφορετικό. Στους τοίχους μωσαϊκά +με πουλιά και καρπούς. Ο Καίσαρ Μαξιμιανός Γαλέριος, στεφανωμένος με +τριαντάφυλλα, φαίνεται κουρασμένος. Οι Κουβικουλάριοι, όλοι έφηβοι, +στεφανωμένοι με κισσό και ντυμένοι λευκά μακρόσυρτα ιμάτια, +πηγαινοέρχονται βιαστικά. Άλλοι κρατάνε νιπτήρες χρυσούς, άλλοι +προσόψια, άλλοι τα λινά φορέματα, που ο Γαλέριος φορεί μέσα στα δωμάτιά +του, μερικοί πλησιάζουν να του βγάλουν τη μενεξελιά πορφύρα. Ένας +ευνούχος, αράπης ολόγυμνος, τον αερίζει κοιμισμένα με μακρύ ριπίδι από +φτερά παγωνιού. Ο αρχιευνούχος Τρόφιμος, γονατισμένος μπρος στα πόδια +του Καίσαρα, του βγάζει τα σανδάλια και του φορεί αναπαυτικές +παντόφλες, από πράσινο δέρμα μαλακό). + + + +ΣΚΗΝΗ 1. + + + +Γαλέριος — Τρόφιμος — Κουβικουλάριοι — Αράπης. + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Ουφ! κουράσθηκα! Όμως μοναδικός +θα λογισθή στον κόσμο ο περσικός +ετούτος θρίαμβός μου. Βέβαια θα σκάση +ο Κωνστάντιος όταν το μάθη και θα σπάση +από το κακό του τη γυναίκα του στο ξύλο. + +ΤΡΟΦΙΜΟΣ. Μπορεί ποτέ το μήλο +να παραβληθή, +αφέντη, με τα ξυλοκέρατα! +Στην ίδια θέσιν αν με σένα να σταθή +επιθυμάει ο Χλωρός στα πέρατα +της Οικουμένης, ίσαμε την Μεσοποταμίαν ας ορίση +και του λόγου του, αν του βαστάει, το λάβαρο να στήση. + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Μα πρέπει όλα να τα μάθη. Όταν κάθισα στον + [φιλτισένιο +θρόνο, με το κιβώρι τ' ασημένιο. . . +Θυμάσαι; Είχαν πια τραβήξει τα παραπετάσματα +πούσαν ριγμένα σ' όλα τα περάσματα +και οι αρχόντοι με φανταχτερές +μπαινόβγαιναν ντυσιές χρωματερές. +Τότες. . . + +ΤΡΟΦΙΜΟΣ. αρχίνισαν και παίζαν τους ανακαράδες — άφισε μένα +τα τουμπιά και τα λαγούτα, οι μουζικάντηδες οι ξακουσμένοι +της Βηρυτός και οι ευνούχοι οι γλυκόλαλοι, αραδιασμένοι, +τραγουδάγαν λιγωμένα, +ένα τραγούδι συριακό, +μακρόσυρτο και ηδονικό. +Και οι Ρωμαίοι πέρναγαν και κλίναν υποτακτικά, +στα πόδια σου αφίναν μπουκαλάκια όλο σπάνια μυρωδικά +κι' έπειτα γονάτιζανε, την ούγια της χλαμίδας σου για να + [φιλήσουν +έτσι για να σε ευχηθούνε και να σε καλωσορίσουν. + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Πού είνε αυτοί πού γράφουν στίχους. . . +Θέλω για μένα να συνθέσουν ένα ποίημα. Σε ήχους +έπειτα θα δώσω να μου το τονίσουνε γλυκούς. +Πληρώνω Άκουσες; + +ΤΡΟΦΙΜΟΣ. Καίσαρ, Ελληνικούς +τους θέλεις νάνε; + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Βέβαια, ό,τι διαλεγμένο +λογιέται σήμερα, στη γλώσσα της Ανατολής γραμμένο +το θέλει η συνήθεια. + +(Γυρίζοντας αγριεμένος σ' έναν ευνούχο, που ζητάει να του ξεθηλικώση +την πόρπη της πορφύρας). + +Σιγά! Δεν την ξεθηλικώνουν έτσι την χλαμύδα, +Ζω! + +ΤΡΟΦΙΜΟΣ. (σηκωνόμενος) Άφες να την ξεκουμπώσω 'γώ. + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. (Έπειτα από μικρή σιγή, μιλώντας με τον εαυτό του) +Τον είδα ή μου φάνηκε; + +ΤΡΟΦΙΜΟΣ. Ποιον; + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Δεν μίλησα. . . +Πώς; είπα τίποτε; Τι κούρασι. . . + +ΤΡΟΦΙΜΟΣ. (στους ευνούχους) Σιγότερα +να περπατάτε. Να μιλάτε χαμηλότερα +κι' έχει τα νεύρα του. . . + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. (ολότελα αφηρημένος και μιλώντας με τον εαυτό του). +Ούτε πως γύρισα +τον μέλει. . . + +(Στους Ευνούχους) + +Γιατί με κυττάζετε; + +(Στον Τρόφιμο) + +Να μου σφουγγίσουνε +το μέτωπο από τον ιδρώτα. Να με ποτίσουνε +νερόμελι με χιόνι. . . + +ΤΡΟΦΙΜΟΣ. (Στους ευνούχους) Το χρυσό ποτήρι +τώχω παγωμένο. Φέρτε και το ραντιστήρι +με το ανθόνερο. Απάνω +βρίσκεται στο τραπέζι. (Οι Ευνούχοι τρέχουν και τα φέρνουν). + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Δόστε μου να ξανασάνω. + + + +ΣΚΗΝΗ 2. + + + +Οι ανωτέρω — Κουβικουλάριος + +ΚΟΥΒΙΚ. (με χονδρό χρυσό κρίκο γύρω από το λαιμό). +Πρέσβεις των Βησιγότθων να σου φιλήσουνε +ζητάνε, Καίσαρα, το πόδι. + +(Ο Γαλέριος αφηρημένος δεν απαντά). + +ΤΡΟΦΙΜΟΣ (δίνει την απάντησι)· Να καθήσουνε +πες και να περιμένουν. + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ Όχι, είμαι κουρασμένος. +Διώχτε τους. Ζαβλακωμένος +νοιώθω από την κούρασι. Και στο κεφάλι +μια πέτρα λες μου κάθεται μεγάλη. + +(Ο Κουβικουλάριος φεύγει). + + + +ΣΚΗΝΗ 3. + + + +Οι άνω πλην του Κουβικουλαρίου. + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ (Έπειτα από λίγη σιωπή, αρπάζοντας και σιώντας τον +τρόφιμο από το μπράτσο). Τρόφιμε! + +ΤΡΌΦΙΜΟΣ Καίσαρ! + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ Άκουσε. Της Θεσσαλίας +τον Έπαρχο στην Πύλη τη Χρυσέα πώς δεν είδα; +ούτε στους δήμους που με χαιρετίσαν στην αψίδα; +Άφαντος και στην αποθέωσι της Εγνατίας. . . +Α! χωρίς άλλο, τώκαμεν αυτό να με πειράξη, +γιατί αυτός απ' όλους πρώτος έπρεπε να τρέξη, +ένα ζευγάρι παγωνιών χρυσόφτερων να σφάξη +και με το αίμα τους της Ήρας το βωμό να βρέξη. +Στον δρόμο, μούπανε, πως αποστάτησε. +Την πίστι των Θεών ότι παράτησε +και τώρα στης μαγείες δόθηκε, όπου οι δούλοι +πιστεύουν, οι τρελλοί, οι αρρωστιάρηδες κι' οι μούλοι. + +ΤΡΟΦΙΜΟΣ. Βδομάδες έχει στο παλάτι να πατήση. +Έγινε λένε, Χριστιανός. Να σε πολυχρονήση +δεν παρουσιαζόταν στης θυσίες όταν έλειπες. Μαζί του +πήρε και σέρνει και τον Νέστορα. + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ (έξω φρενών). Αλλοί του! +Θε να τον κάψω ζωντανό, τ' ορκίζομαι! +Το ρεζιλίκι συλλογίζομαι +που θε να πάθω όταν ο Διοκλητιανός +μάθη πως γίνηκε Χριστιανός, +ποιος; ο καλλίτερός μου φίλος. +Και λες πώς τον ακολουθεί σαν σκύλος +ο προκομμένος φίλος του; Φαντάσου, ότι +στον Αυτοκράτορα, οι πρώτοι +είπα πώς είναι κι' οι πιστότεροί μου. +Πω! πω! ντροπή μου!... . .. . . + +(Στο αναμεταξύ οι ευνούχοι έχουν σχηματίση κύκλο και παρακολουθούν την +συζήτησι με ενδιαφέρον. Μπαίνει πάλι στην αίθουσα ο Κουβικουλάριος). + + + +ΣΚΗΝΗ 4. + + + +Οι ανωτέρω — Κουβικουλάριος. + +1ος ΕΥΝΟΥΧΟΣ. Σε τι πιστεύουνε οι Χριστιανοί; + +2ος ΕΥΝΟΥΧΟΣ. Σ' ένα λευκόμαλλο αρνί, +Παντού το ζουγραφίζουνε +κοντά σ' ένα τσοπάνο και το θυμιατίζουνε. + +3ος ΕΥΝΟΥΧ. Όχι! Οι Χριστιανοί έχουνε για Θεό τους ένα ψάρι. + +4ος ΕΥΝΟΥΧ. Εσύ δεν ξέρεις. Λένε, πώς το σταφύλι και το στάρι +είνε Θεοί! + +1ος ΕΥΝΟΥΧΟΣ. Λατρεύουν τότε τον Διόνυσο και τη μητέρα Γη. + +3ος ΕΥΝΟΥΧΟΣ. Ψέμματα! Καμμιά συγγένεια δεν έχουνε +με τη ζωολατρεία της Αιγύπτου οι Θεοί μας. + +5ος ΕΥΝΟΥΧΟΣ. Τρέχουνε +αυτοί στα μνήματα και με τους πεθαμένους οργιάζουν. + +ΤΡΟΦΙΜΟΣ (στον Γαλέριο που φαίνεται να παρακολουθή την συζήτησι)· +Τι τους φυλάνε, Καίσαρ σεβαστέ, και δεν τους σφάζουν; +Δόσε προσταγή! + +ΚΟΥΒΙΚΟΥΛ. Λένε πώς Χριστός δεν πέθανε, αλλά κρυμμένος +είνε και περιμένει βασιληάς του κόσμου να γενή. + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Πιωμένος +θε νάσαι χωρίς άλλο. Τον γραπώσανε +μια νύχτα πούθελε να κάνη επανάστασι και τον σταυρώσανε. +Μου δείξαν την απόφασι +στη Ρώμη υπογραμμένην από τον Ηγεμόνα Πόντιον. + +ΚΟΥΒΙΚ. Για πρόφασι +λένε πως μεταχειριστήκανε την επανάστασι +οι Φαρισαίοι και τον κατηγόρησαν. + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Μπας και την ανάστασι +των πεθαμένων και του λόγου σου πιστεύεις, νεανία; + +ΚΟΥΒΙΚ. Καίσαρ; (Μπαίνει ο Άγιος). + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Μου είπαν, πώς πολλούς τους έπιασε η μανία +της νέας πίστης και κρυφά το βράδυ +τραβάν στα λατομεία να προσευχηθούν ομάδι. + + + + + +ΣΚΗΝΗ 5. + + + +Οι ανωτέρω — Άγιος Δημήτριος + +Ο Άγιος Δημήτριος μπαίνει σαν το φως από την κεντρικήν είσοδο και +κρατώντας με τα χέρια παραμερισμένα τα καταπετάσματα. Είνε ντυμένος +όπως στο μεγάλο μωσαϊκό της βασιλικής του, που βρίσκεται δεξιά των +καγγέλλων). + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. Λες ψέμματα! Οι Χριστιανοί κανένα δεν φοβούνται +άλλον από τον Θεό! Την πίστι δεν αρνούνται +του κυρίου Ιησού και την ομολογάν στο φανερό! + +ΟΛΟΙ (αναστατωμένοι σαν όπως πέφτει ο κύκνος στο κοιμισμένο νερό +της στέρνας και το ταράζει). + +Ο έπαρχος της Θεσσαλίας!. . . + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Ο Δημήτριος!. . . Δεν μπορώ. . . +Κόλπος θα μου κατέβη!.., + + +(Στους ευνούχους) + +Τα καταπετάσματα +σηκώστε και ξεκουμπιστήτε από τα περάσματα +όλοι! + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. (προχωρώντας μέσα). +Πες να σταθούνε! +Άφισε να μείνουνε. Πρέπει να δούνε, +Θέλω ν' ακούσουν τι θα πούμε. . . + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Τρόφιμε, να γκρεμιστούνε +είπα. Μόνο να μ' αφίσουνε +με τούτο τον τρελλό!. . . + +1ος ΕΥΝΟΥΧΟΣ (φεύγοντας με τους άλλους)· Τι θα μιλήσουνε; +αρά γε τι θα πούνε; + +2ος ΕΥΝΟΥΧΟΣ. Χάνομε θέαμα μοναδικό. +Τι κρίμα!. . . + +3ος ΕΥΝΟΥΧΟΣ. Θα το μάθωμε. Μπορεί να μείνη μυστικό;. + +(Φεύγουν οι Ευνούχοι και ο Τρόφιμος). + + + +ΣΚΗΝΗ 6 + + + +Γαλέριος — Άγιος Δημήτριος + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ (κάνοντας σαν δαιμονισμένος). +Από σένα αυτό. . . +Εγώ. . . Δημήτριε!. . . Να πάρη η κατάρα!.. +Από σένα αυτό δεν το περίμενα!. . . Γραφτό +ήταν τη χάρι +πού σώκαμα — Α! θα μου το πληρώσης — +της Θεσσαλίας Έπαρχον όταν σε ονομάτισα, +τώρα να μου την αποδώσης +έτσι. . . + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. Δεν αποστάτησα +από τον ευεργέτη μου. Τον μυτριτό να κάνω +ζητώ, λιγάκι λύπη στην καρδιά του +να αισθανθή +για τα παιδιά του. + +(Σε στάσι δεητική με τα χέρια υψωμένα στον ουρανό). + +ώ! ας το κατορθώσω να μαλαχθή, +Χριστέ μου, η καρδιά του κι' ας πεθάνω! + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Έννοια σου κι' απ' αυτό δεν θα γλυτώσης. + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. Σε γνώρισ' άνθρωπο με θέλησι. Να δώσης +μπορείς αμέσως τη διαταγή. + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Κρυφή πληγή!.. . . +Ποιος ξέρει από πότες +το ένα γένηκες με τους προδότες· +όμως, λέγε τι θες. Γιατ' ήρθες μπρος μου; + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. Με στέλνει ο Θεός μου, +των προβάτων του να πάψης σε προστάζει τη σφαγή. + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Να πάρ' η οργή! +Κι' αυτός θάνε τρελλός ωσάν εσένα, +ώ! μα τον Ηρακλή! σφραγμένα +δεν έχω βέβαια τ' αυτιά μου +κι' είμαι, θαρρώ, στα λογικά μου. + +(Ειρωνικά) + +Πώς τώπες; Για να σε ξανακούσω πάλι. . . +Θεός!. . . (Γελά περιφρονητικά) +Ποιος; Αυτός Θεός; Το χάλι +Σαν να μη ξέρω δα που έχει. . . + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. (αυστηρός σαν τους παληούς προφήτες του Ισραήλ). +Μη βλαστημάς!. . . + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. όταν τρέχει +σαν το λαγό στης γης της τρύπες να κρυφτή, +Πίστι σου είναι λέει δα κι' αυτή. . . + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. Μη βλαστημάς!. . . + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. (με οργή) Θεός Εβραίων και βαναύσων δούλων. +Τώπα δα και προτήτερα: Θρησκεία μούλων. + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. Μη βλαστημάς! + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Μακρυά από τ' αξιώματα, +παντού διωγμένοι πτώματα! +Μωρέ, τι περιμένεις να ιδής καλό +'πό τούτη τη θρησκεία; Αν και δεν βαριέσαι. . . τι χαλώ +το σκότι μου. . . Ναι. . . όπως είπες και αρχήτερα, +πως είμαι άνθρωπος με θέλησι γερή, +εγώ και τώρα και προτήτερα +σένα για ξεροκέφαλο σ' εγνώρισα. Μπορεί +η 'μέρα νύχτα να γενή, +μα συ εκείνο που θες· μουλάρι στην επιμονή! + + + +ΣΚΗΝΗ 7 + + + +Οι ανωτέρω — Ευνίκη. + +(Μπαίνει ξεστήθωτη, ξεμπράτσωτη, τυλιγμένη σε φόρεμα στενό όλο +χρυσές φολίδες. Γεμάτη βραχιόλια και δαχτυλίδια. Φορεί περιδέραια +και τα σκουλαρίκια της πέφτουνε και απλώνονται στους ώμους. Το +χτένισμά της αψηλό σαν τιάρα, γιομάτο κατσαρά πρόσθετα και ολόκληρο το +σύνολο είνε πασπαλισμένο από σκόνη ασημένια. Τα μάτια της δείχνουν +βαμμένα γύρω με χρώμα γλαυκό. Περπατά σαν φείδι. Στα σανδάλια της έχει +ραμμένα ασημένια κουδουνάκια. Φαίνεται θυμωμένη. Μπαίνοντας δεν βλέπει +τον Άγιο Δημήτριο). + +ΕΥΝΙΚΗ. Τι τρέχει; Μόλις γύρισες +βρισιές και προστυχιά μας επλημμύρισες.. . . + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ (τρυφερά). +Ευνίκη, πως βγαίνεις μόνη στο Παλάτι τέτοιαν ώραν;. . . + +ΕΥΝΙΚΗ. Έτσι μ' αρέσει.. . . + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Θα κρυώσης.. . . + +ΕΥΝΙΚΗ. Για ξεφόρτωνέ με τώρα.. . . +Πολύ σε νοιάζει, βλέπεις, αν κρυώσω. +Τι ψεύτης που κατήντησες. Ως τόσο +'γώ τάμαθα! Έστειλες τα τρανά μαργαριτάρια +όλα στου Αυτοκράτορα της κόρες και τ' απομεινάρια +μώφερες.. . . Για ποια μ' επήρες; Κι' από την Αρμενία +'κουβάλησες εδώ ένα ολόκληρο χαρέμι. Για 'δήτε ατιμία! +Για παλλακίδα σου λοιπόν αιώνια ποθείς +να μ' έχης; Λέγε μου το καθαρά! Δε θες να με στεφανωθής +όπως μου τώταξες; Τώχες πωμένο. +Θριαμβευτής αν γύριζες απ' την Περσία, τελειωμένο +πράμα θάταν ο γάμος μου μαζύ σου. +Τώπες ή δεν μου τώπες; Λέγε μου. Στην τιμή σου. + +(Βλέποντας τον Δημήτριο ταράζεται) — + +Α! είνε και ο Δημήτριος εδώ. +Α! τόσο το καλλίτερο. Να ιδώ +σε ποιόν θα δώση δίκηο από μας τους δυο. +Θα με στεφανωθής ή θα σου κάνω το Παλάτι ρημαδιό. + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Στη φυλακή +τούτον θε να στριμώξω τώρα. Η χριστιανική +τον έπιασε παραφροσύνη. + +ΕΥΝΙΚΗ. Ο Δημήτριος δεν δίνει +δηνάριο μισό για όλες της θρησκείες +του κόσμου. Τελευταίος στης θυσίες, +πρώτος στα όργια. + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. Μη μου θυμίζετε τα χρόνια τα ανόσια +εκείνα της ζωής μου. Τώρα ξαναγεννήθηκα, +την πανοπλία του κυρίου ντύθηκα, +από την πρώτη 'μέρα που βαφτίσθηκα. + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Τ' ακούς; Κι' έπειτα κάνε αν μπορείς υπομονή.. +Είνε του λόγου του που τον προώριζα διάδοχό μου. + +ΕΥΝΙΚΗ (με αδιαφορία). Οι Χριστιανοί +μετρούνται σε χιλιάδες. Κάθε μέρα και πληθαίνουνε. +Γιατί τον εξελοθρεμό τους οι Ρωμαίοι θέλουνε +δεν το καταλαβαίνω. + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Εγώ όμως επιμένω +στην απόφασί μου κι' όποιος ομολογεί +πως έγιν' ένα τέτοιο φρούτο, θα σφαγή. + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. Βγήτε από το δρόμο της καταισχύνης, +γιατί να, η ημέρα της δικαιοσύνης +έρχεται. Τότες ο Κύριος θε να σας κομματιάση, +σαν όπως ταύρος μπη σε κεραμυδαριό και σπάση +και αφανίση ό,τι βρη! + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Άκου τα! + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. Αυτός +τη γλώσσα μέσ' στο αίμα σας θα βρέξη +των σκυλιών του δρόμου! Ο Χριστός +θα κάνη να ραγίσουνε η πέτρες και να τρέξη +μέλι, τους πιστούς για να χορτάση. Τα χώματα +θα γλύψετε σεις οι εχθροί του. Πάνω από τα πτώματα +βοάνε τα κοράκια. Πώς δεν τ' ακούτε. . . + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Θα τον σφάξω, +τη γης από να τέτοιο φείδι ν' απαλλάξω. + +ΕΥΝΙΚΗ. Έπιν' αυτός στο ίδιο με τα μας ποτήρι. +Σ' έχε και σύντροφο μαζύ και κύρη. +Όχι, δεν θέλω, Καίσαρ, να τον σφάξης, +δώρο τη συχώρεσί του πρέπει να μου τάξης. + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Έπειτα είνε και πολύ ωραίος. Σένα +τα μάτια σου σαν τον κυττάζεις, ολοένα +γιομίζουν αστραπές. + +ΕΥΝΙΚΗ Το ξέρω +πως μας ζουλεύεις και τους δυο μας, γέρο. + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. Γέρος εγώ; + +ΕΥΝΙΚΗ. Σαν το παιδί σου +δεν είσαι βέβαια. Ντροπή σου +από τη ζήλεια σου για τα δροσάτα νειάτα του + +να θες να κλείσουνε στο φως τα μάτια του. +Ίσαμε τώρα δεν σου ζήτησα, το ξέρεις, καμμιά χάρι. +Τώρα το θέλω λεύτερο το παλληκάρι. + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ (προσπαθώντας να συγκρατήση την παραφορά του). +Σύρε, σου λέω στον γυναικωνίτη πίσω. +Μου φούντωσαν τα αίματα. Θα σου μιλήσω +άσκημα. Πάψε πια να λες αυτές της κουταμάρες +Ούτε του Μαξιμιανού η κόρες τόσες χάρες +γνωρίζουν από τον μπαμπά τους, όσες σωριασμένες +έχω στα πόδια σου, αχάριστη. + +ΕΥΝΙΚΗ. Τι ξιπασμένες +κουβέντες! Πώς φαίνεσαι πως είσαι από γέννα +πρόστυχη! Εμένα +μ' αρέσουν πάντα οι ευγενικοί ανθρώποι, +τα λιγωμένα λόγια και οι μαλακοί οι τρόποι. +Ουφ! Σε σιχαίνομαι, Καίσαρ! Είσαι χυδαίος. +Γύρισε λίγο. Δες τονε τι ωραίος +είνε! Θαύμασε κυπαρισσωτό κορμί, +όπου σαν την φωτιά σπιθοβολάει μέσα η ορμή. +Αλήθεια, δεν πιστεύω να τολμήσης +το χέρι σου απάνω του ν' αγγίσης· +Γιατί, ορκίζομαι στην Ίσιδα, λόγο θα σου ζητήσω. + +(Τραβώντας κατά την έξοδο, του λέγει για να τον πικάρη). + +Μ' αρέσει. Αν κακό του κάνης, θα σε παρατήσω +και ρέβοντας μακρυά από του κορμιού μου τη ζεστασιά, +θα μαραθής από χτυκιό κι' απ' την απελπισιά! + +(Φεύγει κυττάζοντας τον Άγιο Δημήτριο με μάτι διψασμένης λαγνείας, σαν +όπως ρουφάει η ξερή γη την ψιχάλα της βροχής). + + + +ΣΚΗΝΗ 8· + + + +Γαλέριος — Άγιος Δημήτριος. + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ (πηγαίνοντας κοντά στον Άγιο Δημήτριο, έπειτα από μικρή σκέψι +και με τρόπον αυστηρό, αλλά που μαζύ με την αυστηρότητά του μαλακώνεται +και σε εξηγήσεις). + +Μα και η μάννα μου αν ζούσε, γυιόν ακόμα και αν είχα, +Θε να τους έσφαζα, στ' ορκίζομαι, και ούτε τρίχα +δεν θα μου καιγότανε. Γιατί πιστεύω πως είμαι βαλμένος +σ' αυτή την εξουσία από τους θεούς. Προωρισμένος +τάχτηκα να σώσω τον Ρωμαϊκόν πολιτισμόν από τους σκύλους +που μας περικυκλώσανε, Αλλαμανούς, Γότθους, Σαρμάτας, + [Βανδήλους, +το σκυλολόι όλο της Ασίας, που μας ρίχτηκε. +Είνε καιρός, που από τα θεμέλια, σείστηκε +το Κράτος των Ρωμαίων. Σκύψε να σου πω στ' αυτί. +Είνε αλήθεια τούτη 'δώ φριχτή: +Άλλο δεν απομένει, παρά εσωτερική +να σκάση ξάφνω μια αναμπουμπούλα. Γενική +κρατάει γνώμη, πως οι Χριστιανοί θα γίνουν +η αιτία, από τον πολιτισμό μας να μην απομείνουν +ούτε πέτρες, ούτε τούβλα. Ναι, μα τον Ηρακλή! Αυτή +η τρέλλα σας η μισητή +φαντάσου αν διαδοθή, +πόσο της Ρώμης εύκολα η μοίρα θα κριθή. + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. Ο κόσμος ο Ρωμαϊκός την μαχαιριά +την έφαγε γερή. Κι' η θάλασσα και η στεριά +το μαρτυράν. Γραφτό του είνε πάντα να ζαρώση. +Ούτε η Αθήνα, ούτε η Ρώμη να εξημερώση +μπορεί αυτούς που έρχονται. Μα ο Θεός μας, +ο δικός μου ο Θεός που δεν πιστεύεις συ, +τον Γυιο του έστειλε ανάμεσό μας +κι' αυτός μας είπε ν' αγαπάμε όποιον μας μισεί +και αν μου δώσης ένα ράπισμα εσύ, +εγώ να σου γυρίσω και το μάγουλο το άλλο. +Στην καρδιά μου σκέψι να μη βάλω +για τίποτε κακή! +Να έχω θέλησι καθώς το πρόβατο λευκή. +Ψυχήν αγνήν ωσάν τα κρίνα, +των σπουργιτιώνε την αστοχασιά κι' όπως κι' εκείνα, +από τον Κύριον να περιμένω να φροντίση +και με τι θε να με θρέψη και με τι θα με ποτίση. + +ΓΑΛΕΡ. Έτσι αι; Αλλά την ώρα που εγώ από πολεμιστάδες +Θάχω ανάγκη και αλύπητοι πρέπει φονηάδες +να δειχνώμαστε σε όσους μας επιβουλεύονται, στρατό +συ να ζητάς και άντρες να μη βρίσκης και τον Χριστό, +τον Βασιλέα των νεκρών, ν' ακούς να ικετεύουν +οι κηφήνες, πως στον Παράδεισο καλλίτερα θα ραχατεύουν. + +(Με παραφοράν απότομη και γυρίζοντας στο κάθισμά του). + +Σφάξιμο! Άκουσες τι είπα; Είνε δα σύμφωνος σ' αυτό +και ο Διοκλητιανός. Τα είπαμε και οι δυο στην Νικομήδεια. + [ Γραφτό +επήρα το διάταγμα για την εξόντωσι μ' ολόχρυση υπογραφή. +Καταλαβαίνεις; Σύριζα να γίνη η καταστροφή +πρέπει ετούτης της σαπίλας. (Κάθεται). +Για τη θρησκεία σας, +για όλα τα εβραίικα αστεία σας, +δεν δίνω ούτε κίνσον ένα. (Συγκαταβατικά). +Και θα μπορούσε, +μα την αλήθεια, ο Χριστός σας με τον Όσιρι να κατοικούσε +και με τους άλλους Ολυμπίους. (Ειρωνικά), +Όμως κάνει πολιτική +ο νέος μουσαφίρης. Και εκεί +που όλοι τον ελεύθερον από τον δούλο ξεχωρίζομε, +του λόγου του έρχεται και μου λέει να τον καλομεταχειρίζομαι +τον δούλο και σαν αδερφό μου +τον βάρβαρο να αγαπώ και τον εχθρό μου! + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. (μαλακός σαν κρινοκλάδι και αλύγιστος σαν δόρυ). +Είμαστε τα βλαστάρια 'πάνω στα κλαριά, +Την ώρα πού εσείς θε να κυλιώστε μέσ' στα χώματα, +για μας του ήλιου η χρυσή θωριά, +για μας τ' αρώματα, +για μας τα χρώματα. +Μια νέα σήμερα του κόσμου αρχινάει εποχή. +Αυτή η ταραχή +που σας τρελλαίνει, Καίσαρ, χρόνια τώρα, +είνε γιατί τη νοιώθετε τη μπόρα +που θα τσακίση πεια το λάβαρο του αητού. +Η μέρα τελειωτικά σφραγίστηκε του δυνατού +Λαού, που κράτει μέσ' στα νύχια του σφιχτά +όλο τον κόσμο και τον έπνιγε. Τώρ' αλιχτά +και ρίχνεται αυτός σαν σκύλος κυνηγώντας τη ζαρκάδα. +Μια πλούσια φουσκοδεντριά +υφαίνει πάνω στα κλαριά +ανθίσεων καινούριων άγνωστη ομορφάδα. +Η όψι σύρριζα της γης αλλάζει! +Άκου. . . Τι θόρυβος είνε αυτός! Ως το χαλάζι +απ' όλες της γωνιές του κόσμου εισορμάνε +οι Γότθοι, πάνθηρες λες, πού θέλουνε να φάνε +κορμιά, με αίμα να μεθήσουνε +κι' επάνω στα χαλάσματα των τόπων μας να στήσουνε +από κουφάρια στην καταστροφή +μια πυραμίδα. . . Καίσαρ Γαλέριε. Στροφή +να δώσης άλλην ούτε συ, μα ούτε ο Διοκλητιανός, +ούτ' ο Κωνστάντιος ο Χλωρός, ούτε ο Μαξιμιανός +μπορείτε, ώ! αυτό και συ ο ίδιος το καταλαβαίνεις, +όσους και αν τους ρίξης λεγεώνες. Τι προσμένεις; + +ΓΑΛΕΡ. Λέγε, λέγε να σ' ακούω, άπιστε προδότη! +Κρίμα την τόση σου σπουδή, την τόση νιώτη +κι' ωμορφιά. Κουρέλι έχεις καταντήσει, +τόσο, που σιχαίνεται κανείς και να σε φτύση. +Δειλέ, πάγαινε να φορέσης γυναικεία φορέματα +και να τυλίγης στην ανέμη με της σκλάβες γνέμματα. +Πω! πω! ντροπή μου! + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. Καίσαρ, αυτή είνε η πίστι η δική μου +και στους ανήμερους ανθρώπους, +που έρχονται μουγκρίζοντας από αγνώστους τόπους, +αυτά τα λόγια θε να πούνε +οι Χριστιανοί κ' οι Βάρβαροι θα τα δεχτούνε, +γιατ' είνε απλά και στην καρδιά μιλούνε. + +(Σηκώνεται στα δάχτυλα των ποδιών του, αρπαγμένος όπως είνε από την +έμπνευσι, με τα χέρια τεντωμένα στον ορίζοντα, σαν περιστέρι που θέλει +να ριχτή στο πέταγμα. Το πρόσωπό του φεγγοβολάει την λαμπρότητα της +τρέλλας). + +. . . Βλέπω τον κόσμο κατακίτρινον από των ασταχυώνε της, + [κορφάδες! +. . . Κινώντας τα ολόχρυσα δρεπάνια κατεβαίνουνε οι θερι- + [στάδες! + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ (τιναζόμενος από το θρονί του). +Είνε τρελλός! Αυτό κι' ένας στραβός το βλέπει. +Όμως λέει και κάτι λόγια που δεν πρέπει +ν' ακούσουν οι πολλοί. + +(Χτυπά τα χέρια και ευθύς από όλα τα ανοίγματα μπαίνουνε φρουροί) + +Πιάστε τον, στρατιώτες. Δέστε τον. Χολή +μ' επότισε η αποστασία του. +Ολόισα στη φυλακή. Κακό μου δίν' η παρουσία του. + +(Οι φρουροί πιάνουν τον Άγιο Δημήτριο και πάνε να τον βγάλουν έξω με +φανερή προσοχή. Από το αντίθετο μέρος βγαίνει ο Καίσαρ Γαλέριος, +ρίχνοντας κάτω το θρανί του από την ταραχή και τη βιασύνη του). + + + +ΣΚΗΝΗ 9. + + + +Οι ανωτέρω — εκτός του Γαλερίου — έπειτα +Κουβικουλάριος + +(Μόλις φύγη ο Γαλέριος, οι οπλίται που είνε χριστιανοί, γονατίζουν +ευλαβητικά και του ζητούν την ευλογιά του). + +1ος ΟΠΛΙΤΗΣ. Αδελφέ μας, δόσε μας την υστερνή σου ευλογία. + +2ος ΟΠΛΙΤΗΣ. Είμαστε κατηχούμενοι της εκκλησίας +στο κρυφό. . . + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. (ευλογώντας τους) Ειρήνη σ' όλους όσοι τον Χριστόν +πιστεύετε! + +ΚΟΥΒΙΚΟΥΛ. (μπαίνοντας) +Έπαρχε, έχω αδερφό καραβοκύρη και για τη Σπανία +τα πανιά του ετοιμάζει να σαλπάρη. Της θυσίας +αυτής το λόγο δεν τον βλέπω. . . + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. (με ηρεμία). Τι γυρεύετε +να κάνω; + +ΚΟΥΒΙΚ. Αντί να σε κλειδώσουνε στη φυλακή, +με χιτωνίσκο μούτσου θα σε οδηγήσω στον λιμένα +κι' ίσαμ' ο Καίσαρας να μάθη τη φυγή σου, περασμένα +θάχης του Αλιάκμονα τα στόμια. Φυσάει +πρίμα από το μεσημέρι ο αέρας. Σταματάει +το καράβι τούτο μια στην Κρήτη +κι' έπειτα σ' ένα ξερόνησο που τ' ονομάζουνε Μελίτη. + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. (Στον Κουβικουλάριο). +Όποιος υποχωρεί +και στον εχθρό μπροστά πετάει την ασπίδα, +αυτός μου φαίνεται, Ορμίσδα, +παλληκάρι ότι δεν μπορεί +να πη πως είνε. Και η εκκλησία +του Χριστού μας πολεμάει τώρα. +Ο καθένας μας θυσία +πρέπει να προσφέρη το κορμί του στην Ιδέα, +ως που νάρθη εκείν' η ώρα, +που μια νέα +ζωή στο έρεβος του κόσμου τούτου θα ροδίση. +Μαλακά σαν το κερί +τα λόγια τότε θάνε των ανθρώπων +και γλυκά καθώς το μέλι. +Απ' αυτόν τον τόπον +σύρτε με μακρυά της αμαρτίας! +Είμαι ο άμωμος αμνός της μυστικής θυσίας. +Για φυγή κανείς μη μου μιλήση, +το απαγορεύω! Μπρος, πάμε. . . + +ΚΟΥΒΙΚ. (στους στρατιώτες που σηκώνονται όρθιοι). +Μόνος ο Κύριος μπορεί +από τον δρόμο της καταστροφής να τον γυρίση. + +(Βγαίνουν αργά από την μεσαίαν είσοδο· Η σκηνή για λίγο άδεια). + + + +ΣΚΗΝΗ 10 + + + +Ευνίκη — Πρίσκιλλα, έπειτα Σκλάβες. + +(Από την πλαγινή είσοδο, που είχε φύγη η Ευνίκη, ξαναμπαίνει μαζύ με +την Πρίσκιλλα. Φαίνεται ταραγμένη). + +ΕΥΝΙΚΗ. Ώστε λες πως τον πήρανε; + +ΠΡΙΣΚΙΛΛΑ. Στη φυλακή τον πάνε, +Δέσποινα. Πίσω κρυφοκύτταζα από την πόρτα 'δώ. + +ΕΥΝΙΚΗ. Έτσι, ε; Λοιπόν, οργίζομαι, Πρίσκιλλα, να μου φάνε +τα κρέατα οι σκύλοι, αν να 'δώ +τον Καίσαρα γονατιστό στα πόδια μου δεν κατορθώσω. +Τώπα και θα το κάνω. Να μη σώσω. + +(Χτυπώντας τα χέρια και φωνάζοντας). + +Σκλάβες, θεράπαινες, δούλες! + +(Από το μέρος που μπήκε, εισορμάνε καμμιά δεκαριά σκλάβες. +Έχει και δυο τρεις αραπίνες). + +ΠΡΙΣΚΙΛΛΑ. Κυρία! +τι σκέπτεσαι να κάνης; + +ΕΥΝΙΚΗ. Αστεία +θάρρεψες πως σου τάλεγα; Τραβήξου στη γωνιά! + +(Στης σκλάβες) + +Ελάτ' εδώ! (Στην Πρίσκιλλα) + +Τώρα θα δης! + +(Μιλώντας με τον εαυτό της). + +Α! τον φονηά! + +(Στης σκλάβες). + +Λύστε τα μαλλιά σας. . . + +(Η σκλάβες λύνουν τα μαλλιά τους). + +Έτσι, ναι. . . Με δυνατή +φωνή θα τρέξετε και θρήνο βουερό +και μέσα στο δωμάτιο του Καίσαρα θα μπήτε. +«Η Ευνίκη», θα του πήτε, +«το ασημένιο γυιάλινο κουτί, +όπου φυλαγμένο έχει το φαρμακερό +το φείδι, προσπαθεί ν' ανοίξη. +Τρέξε και σώσε την. Προτού την 'γγίξη +το δόντι το θανατερό του σερπετού». . . + +(Η σκλάβες κάνουν να φύγουν). + +Σταθήτε! Όταν διατάξω, +μπήγετε της φωνές και τρέχετε στου Σεβαστού +την κάμαρη. (Στην Πρίσκιλλα). +Πρίσκιλλα, 'γώ θα βαστάξω +το κουτί κλειστό, κάνοντας ότι θέλω να τ' ανοίξω +και συ μαζύ μου θα παλεύης δήθε για να μ' εμποδίσης. + +(Στης σκλάβες). + +Λοιπόν καταλαβαίνετε τι θέλω; + +Η ΣΚΛΑΒΕΣ. Ναι! +ΕΥΝΙΚΗ. Σαν μπήξω +μια στριγγί, σεις +από μέσα, ξεφωνίζετε και φεύγετε. . . + +(Κάνοντας να φύγη, στην Πρίσκιλλα). + +Συ θα μ' ακολουθήσης. +Πάμε! + +(Βγαίνουν από το ίδιο μέρος, οπούθε μπήκαν). + +1η ΣΚΛΑΒΑ. Όλο και τέτοιες ιστορίες του σκαρώνει. . . + +2η ΣΚΛΑΒΑ. Ποιος ξέρει τι να του ζητήση +Μελετάει η κυρία. . . + +(Ακούεται από μέσα το ψεύτικο βήξιμο της Ευνίκης. Η Σκλάβες αρπάνε +αμέσως τα μαλλιά τους, ξεφωνίζουνε και τρέχουνε κατά την πόρτα του +Καίσαρος). + +Η ΣΚΛΑΒΕΣ. Βοήθεια! + +3η ΣΚΛΑΒΑ Τη δαγκώνει +το φείδι!.. + +4η ΣΚΛΑΒΑ. Την εδάγκωσε!. . . + +5η ΣΚΛΑΒΑ. Θα ξεψυχήση!. . . + +(Μπαίνουν όλοι στο διαμέρισμα του Καίσαρα, που το αναστατώνουνε +από τους γόους και τους θρήνους των). + +ΕΥΝΙΚΗ (από μέσα, με φωνή κλαψιάρικη, και τραβηγμένη σε ψεύτικο ήχο +παραπόνου). +Άφησέ με να πεθάνω! + +(Ευθύς αμέσως ακούεται να ερωτά στον φυσικό της τόνο την Πρίσκίλλα). + +Φάνηκε ή ακόμη; +Για κρυφοκύτταξε από την πόρτα. . . + +(Πάλι με ψεύτικη φωνή). + +Άφησε να με δαγκώση!. . . + +(Φαίνεται για μια στιγμή το κεφάλι της Πρίσκιλλας να βγαίνη από την +πόρτα, ν' αφοιγκράζεται και πάλι να χάνεται). + +ΠΡΙΣΚΙΛΛΑ. (από μέσα). Θαρρώ πως έρχεται! + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ (από μέσα απ' τα δωμάτιά του). + +Ευνίκη! + +ΕΥΝΙΚΗ. (από μέσα με ψεύτικη φωνή). Θέλω να με θανατώση +το φαρμάκι του, αφού τη γνώμη +δεν μπορώ του Καίσαρα ν' αλλάξω. . . + + + +ΣΚΗΝΗ ΙΙ + +Γαλέριος — Σκλάβες — έπειτα Πρίσκιλλα. + +( Ορμάει μέσα στη σκηνή ο Καίσαρας ταραγμένος. Τον ακολουθούν +η Σκλάβες χτυπώντας τα στήθεια). + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. (με φόβο για το φείδι, στέκεται στο μέσο της σκηνής, μη +τολμώντας να μπη στο δωμάτιο της Ευνίκης). +Ευνίκη, άφησε της τρέλλες! + +(Στης σκλάβες). + +Πιάστε της τα χέρια. +Τρέξετε μέσα. Τι στεκώστε έτσι; + +(Η Σκλάβες τρέχουν στο δωμάτιο της Ευνίκης). + +(Στην Ευνίκη). Θε ν' αλλάξω +για το δικό σου το χατήρι την απόφασί μου. + +ΕΥΝΙΚΗ. (από μέσα με την ψεύτικη φωνή). +Θέλω να πεθάνω! Την ταπείνωσί μου +δεν μπορώ να υποφέρω. . . + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. (σηκώνοντας τα χέρια στον ουρανό). +Εκατό ζευγάρια περιστέρια +τάζω στην Αφροδίτη αν γλυτώση Ι + +ΕΥΝΙΚΗ. (από μέσα, δήθεν πως ρωτάει, με την ίδια ψεύτικη φωνή) +Είπε πως θα τόνε συγχωρέση;. . . Είπε πως θα τον ελευθε- + [ρώση; + +ΠΡΙΣΚΙΛΛΑ (μπαίνει τρομαγμένη. Κρατάει ένα γυιάλινο κουτί, όπου +μέσα φαίνεται ένα κίτρινο φείδι). +Της το πήρα από τα χέρια πριν το σπάση. + +ΓΑΛΕΡΙΟΣ. (παγαίνοντας μακρυά με αποτροπιασμό). +Δόσ' τον όπως είνε να τον ρίξουνε τον σφάχτη +μεσ' στην αναμμένη στάχτη. + +(Η Πρίσκιλλα βγαίνει από τη μεσαία είσοδο· Ο Γαλέριος χωρίς +φόβο τώρα, τραβάει κατά το διαμέρισμα της Ευνίκης). + +Και την τελευταία την στιγμήν αν μετανοιώση, +στον Ηρακλέα αν δεχτή να θυσιάση, +το λόγο μου σου δίνω να τόνε συχωρέσω. +Άλλο από τούτο να μπορέσω +δεν γίνεται να κάνω. + +(Μπαίνει μέσα στο δωμάτιο της Ευνίκης). + +ΕΥΝΙΚΗ (φωνάζει με την ψεύτικη φωνή). +Θέλω να πεθάνω! Θέλω να πεθάνω! + + + +ΠΡΑΞΙΣ Β + + + +ΕΙΣΑΓΩΓΗ + + + +ΠΟΙΗΤΗΣ, (Βγαίνοντας έξω από την αυλαία, καθώς και στην Α'. πράξι). + +Όπως το πλατάνι, που της ρίζες του απλώνει +σε τόπον όπου τρέχουνε νερά +και θεριέβει το κορμί του κι' όσο πάει και φουντώνει, +έτσι σαν γίγαντας υψώνεται, όποιος γερά +στα δάκτυλα σφίγγει της Πίστης τα λουριά. Να κι' ο Μυ- + [ρόβλητος! +Του Παλατιού απόβλητος +του Καίσαρα, σκληρός σε κάθε ηδονή +του Κόσμου, μοναχά τη μυστικιά φωνή +ακούγοντας που του μιλούσε για τη σωτηρία +των ανθρώπων, όσοι κάτω από το βούρδουλα των μοχθηρών +βογγούσαν σκλάβοι, προσφέρθηκε θυσία +κι' από μυτερών +δοράτων το στυφό το μέταλλο τρυπήθη το κορμί του, +χωρίς να βγάλη η φωνή του +παραπόνου στεναγμό. +Δε θέλει σκέψι ούτε δισταγμό +η Πίστις. Αν δεν πέση μέσ' στη γη το στάρι +να πεθάνη, το ολόχρυσο κλωνάρι +με το ακτινωτό το αστάχι, τη χαρά δεν θα σκορπίση +πα στον κάμπο. Τραβώντας στο Ιδανικό σου +ίσια τον δικό σου +κύττα μοναχά σκοπό. Κι' αν συναντήση +το καράβι σου φουρτούνες και νοτιάδες αφρισμένους, +ο καλός ο καπετάνιος απ' αυτό δεν θα σαστίση, +αλλά πάλι σε γαληνεμένους +θα μουσκέψη το σχοινί γυαλούς Πιστεύετε, +δίχως εξήγησι για τόνα και για τάλλο να γυρεύετε! +Πιστεύετε σε κάθε πράμμα δυνατό +κι' ωραίο! Τους τολμηρούς ακολουθάτε! +Το κριάρι σέρνει πάντα το κοπάδι στη βοσκή. Αυτό +που λέγω σας ακούσετε. Άφοβα να μεθάτε +με τα ρήματά τους ο Χριστός ορίζει, γιατί +στον αμπελώνα τον καλόν η πράξεις των ωρίμασαν. Κριτή +θε νάχετε τον Άγιο Δημήτριο, αν παν χαμένα +όσα στη μεμβράνη ταύτην έχω χαραγμένα, +την σωτηρίαν των ψυχών σας θέλοντας από του κόσμου της + [φαντασίες +με της Δεσποίνης Θεοτόκου τη βοήθεια και των μαρτύρων + [της ικεσίες. . . + +(Κυττάζοντας στα παρασκήνια). + +Ε σεις που είσαστε στα σανίδια κει ανεβασμένοι, +τραβάτε την αυλαία και ο κόσμος κάτω περιμένει. + +(Σκοτάδι. Φυλακή με της συνηθισμένες ρωμαϊκές στοές από χονδρά τούβλα. +Από το δεξί μέρος και αψηλά κοντό και στενά άνοιγμα στον τοίχο, +χρησιμεύοντας για παραθύρι. Άχυρα σε μια γωνιά κι' ένα κανάτι. Ο Άγιος +Δημήτριος, με μαύρο χιτωνίσκο ίσαμε τα γόνατα, δεμένο στη μέση με +σκοινί, έχει τα χέρια πιασμένα με αλυσσίδα σιδερένια, που του αφίνει +ελεύθερη κάθε χειρονομία. Ξυπόλητος. Τα μαλλιά του ακατάστατα και το +πρόσωπό του άσπρο σαν το σουδάριο. Είναι γονατισμένος κι' έχει +ακουμπισμένο το κεφάλι του στον τοίχο. Από το αριστερό μέρος και κοντά +στη γωνιά, κατά το προσκήνιο, ο δεσμοφύλακας Ερμογένης. Κοντός, +καμπουράκος, κοκκαλιάρης, μυταράς, φαλακρός, με μαδημένο γένι +κοκκινότριχο. Φορεί χιτωνίσκο φαιό, στο ένα πόδι σανδάλι και γύρω από +της κνήμες έχει τυλιγμένες λουρίδες από λινό φαιόχρωμο. Μπαίνοντας από +την πλαγινή πόρτα, που είναι η είσοδος η μόνη, λέγει κρατώντας το +σανδάλι που δεν φορεί). + + +ΣΚΗΝΗ 1. + +Άγιος Δημήτριος — Ερμογένης. + +ΕΡΜΟΓ. Σ' όλες της πόρτες αγρυπνάνε οι φρουροί, +ψύλλος να μου γλυστρήση δεν μπορεί. + +(Κάθεται μπροστά σ' ένα παληοτράπεζο και ράβει ένα κομμένο λουρί στο +βγαλμένο σανδάλι. Μπροστά του, πήλινη μικρή λυχνία τρεμοσβύνει. Πάνω +από το τραπέζι, κρεμασμένα στον τοίχο από μεγάλα καρφιά, φορτίζονται +ένας μακρύς μάτσος κρεμμύδια, μια ξερή προβιά λαγού, ένα καλάθι, ένα +κλουβί με μια πέρδικα και στα τούβλα πάνω με μεγάλα άσπρα γράμματα από +ασβεστόχρωμα διαβάζονται δύο λέξεις από της Ωδές του Ορατίου: + +ΑNGULUS RIDET + +Ένα πήλινο πιάτο στη γωνιά του τραπεζίου με μαρίδες. Πάρα πέρα, μια +γωνιά ψωμί κριθαρίσιο. Όταν ο δεσμοφύλακας σηκώνεται να περπατήση, +πηγαίνει σαν ποντικός, γρήγορα, πηδηχτά και ύποπτα. ακούοντας τον κρότο +της αλυσσίδας που ταράζει μια κίνησι του Αγίου Δημητρίου, χωρίς ν' +αφήση και την ενασχόλησί του, αρχινά). + +Ναι, μα το Βάκχο τον προστάτη μου +κι' έτσι που λέει ο λόγος, να χυθή το μάτι μου, +Δέσποτα, αν καταλαβαίνω το γιατί +να κατοικής σ' αρέσει τούτη την ειρκτή. +Μούπανε ότι είσαι από αυτούς. . . τους πως τους λένε. . . +να, που έναν καινούργιο Δία προσκυνάνε. . . Αυτούς που + [θένε, +λέει, να πάψη να γλεντά η ανθρωπότη, +να κλείσουν τα λουτρά, τα θέατρα, το φαγοπότι +να λείψη και στο καύκαλό μας χώμα ρίχνοντας, +τη μοίρα μας να κλαίμε, δείχνοντας +μούτρα πράσινα από τη νηστεία. + +(Φορώντας το σανδάλι του). + +Αυτά, λέει, τα δίδαξεν ένας γιατρός που τον λέγανε Μεσσία. +Παράξενη μα την αλήθεια δίαιτα. Στοχάσου +αν όλοι πάθαιναν τη συμφορά σου. . . +Θε να γινόταν η ζωή μαύρη σαν τον αράπη +χωρίς τραγούδια και κρασί, δίχως αγάπη. +Ε! να σου πω — και να με συμπαθά η αφεντιά σου — +μεγάλη θάν' η στενοκεφαλιά σου +αν άφισες τα όργια του Καίσαρα +και σιδεροδεμένος, με τα τέσσαρα +σ' αυτή προτίμησες να σέρνεσαι την υγρασία, +μη στέργοντας στον Ηρακλέα να προσφέρης μια θυσία! + +(Παγαίνοντας μπροστά στον Άγιο Δημήτριο). + +Να μου τον χαιρετάς, Δέσποτα, τον Σύριο Μεσσία, +αλλά ο Ερμογένης και σε γάιδαρο μετάνοιες κάνει, +στον ήλιο φτάνει να πυρώνεται και όχι πότε θα πεθάνη +έτσι σαν σκύλος ν' απαντέχη, +των αγριμιών τα χείλια με το αίμα του να βρέχη, +στον άλλο κόσμο να τον κατεβάζουνε παλουκωμένο, +ή να τον σέρνουν από λόγχες τρυπημένο. +Σπολάτι! τώρα μοναχό θε να σ' αφίσω, +γιατί πετιέμαι πλάι 'δώ, να τηγανίσω +κάτι μαρίδες, που ακόμη σπαρταράνε. + +(Τρέχει και πέρνει το πήλινο πιάτο από το τραπέζι). + +Ε! τι να γίνη. . . οι ανθρώποι θένε βλέπεις και να φάνε. + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. (σαν να μιλάη μόνος του. Ακούοντας τη λαλιά του ο +Ερμογένης σταματά). +Το σταφύλι του για μένα είτανε χολή γιομάτο. +Τη λύσσα του δράκοντα έλυωνε μέσα στο κρασί του. +Το φαρμάκι της ασπίδας στη γλώσσα του από κάτω +έκρυβεν ο Καίσαρας. + +ΕΡΜΟΓΕΝΗΣ (αφίνοντας κατάχαμα το πιάτο και πέρνοντας στάσι +που φανερώνει δυσαρέσκεια). + +Σαν παιδί του +σε είχε κι' είνε αγνωμοσύνη — με συμπάθειο — βρυσές +τέτοιες να του σωριάζης! Χρυσές +θα πέρναγες πλάι του μέρες. Μάθε το λοιπόν, αν σου + [αρέσει +Τους Γότθους κάλεσε στο στάδιο, τον παλαιστή Λυαίο, +να θαυμάσουνε το μεσημέρι. Το θέαμα θάνε ωραίο, +μα τον Απόλλωνα. Και τώρα πες μου: Την καλλίτερη τη + [θέσι +δε θάδινε ο Καίσαρας σε σένα; Κακό δικό σου +κάνεις με το πείσμα σου. Σώσου +από την καταστροφή. Αν η Θρησκεία σου +προορισμένη είνε για να ζήση, η θυσία σου +τίποτε δεν θα της προσθέση. Και να σου πω, +χωρίς να σε ντραπώ: +Όλες η θρησκείες — άκου και μη θυμώνης +να της φασκελώνης +είνε. Στάσου. Πάρε πρώτη τη δική μας. +Ξέρεις, τόσο η Θεές μας όσο κι' οι Θεοί μας, +όλοι τους είνε κλέφτες και φονηάδες. +Άλλες πόρνες, άλλοι — με συμπάθειο — κερατάδες +κι' ό,τι άλλο θες. Και τη δική σας την τρανή +την πίστι, ένας ναύκληρος απ' τη Συρία +μούπε, πως την εκήρυξε μια που την λέγανε Μαγδαληνή, +περίφημη για της παραλυσίες της κυρία. + +(Με ύφος περιέργου άνθρωπου). + +Αλήθεια, πες μου, που στηρίζεται η πίστι η δική σας; +Ποια λόγια λέτε μαγικά στην προσευχή σας; +Δος μου και μένα να διαβάσω τους Ελληνικούς παπύρους. + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. Δεν βάλανε ποτέ από μαργαριτάρια περιδέραιο + [στους χοίρους, +Ούτε από το θυσιαστήριο εδώκανε της προσφορές στους + [σκύλους. +Μακρυά τους βεβήλους. . . Μακρυά τους βεβήλους. . . +Στα λόγια σου έχεις κρυμμένο και τον κόπο +και τον πόνο και δεν βλέπω με τι τρόπο +θα ήταν βολετό το φως της σωτηρίας ν' ατενίσης. + +ΕΡΜΟΓΕΝΗΣ. (σκύβει, πέρνει το πιάτο και κάνει να φύγη του λέει. +ειρωνικά). +Αύριο, αυτές της συμβουλές να μου χαρίσης. +σε παρακαλώ. . . (Αφιγκράζεται). +Πατημασιές ακούω. Κάποιος θε να μπήκε. +Την πόρτα ανοιχτή πως διάβολο την βρήκε; + +(Φεύγει. Ευθύς ακούεται απ' έξω η φωνή του). + +Πέρασε! Αφού ο Έπαρχος το διατάζει. . . Να ιδώ +τη βούλα στο κερί μονάχα. . . +(Ευθύς αμέσως). Πέρασε.. + + + +ΣΚΗΝΗ 2. + +Άγιος Δημήτριος — Άγιος Νέστωρ. + +(Μπαίνει μέσα με ορμή ο Άγιος Νέστωρ. Νεανίας 20 χρονών. Είνε ίδιος με +το μωσαϊκό του Αγίου Σεργίου, που βρίσκεται στη βασιλική του Αγίου +Δημητρίου. Μόλις τον βλέπει ο Άγιος Δημήτριος τινάζεται ολόρθος)· + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. ο Νέστορας εδώ! + +ΑΓ. ΝΕΣΤΩΡ. Τι είν' αυτό που βλέπουνε τα μάτια μου, Χριστέ! +Σε πιάσανε; Σου βγάλαν +το τιμητικά παράσημα! Δεσμώτη, φίλε μου πιστέ, +'δώ μέσα σε κρατάνε; Σίδερα σου βάλαν +στα ευγενικά σου χέρια;.. Έξω μιλάνε +για το θάνατό σου. Το ξέρεις; Αλιχτάνε +από τη χαρά τους οι ειδωλολάτρες ολοένα. . . +Δεν θέλω να πεθάνης. . . ωιμένα! +δεν θέλω να σου 'δώ κοκκαλωμένο +το κορμί ούτε το στόμα ανοιγμένο, +το στόμα σου, που μ' έκανε το Φως το Αληθινό +να προσκυνώ! + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. Τα πόδια μου στηρίζονται 'πάνω στην πέτρα, +φίλε μου Νέστορα. Να χτυπήσωμε την ψεύτρα +πολιτεία των Ρωμαίων πρέπει οι Χριστιανοί, +για ν' ανασάνουν οι ταπεινοί, +να φάνε το ψωμί τους 'μερωμένο οι δυστυχισμένοι, +του γέλιου να ρουφήξουνε τη γλύκα οι καταραμένοι! + +ΑΓΙΟΣ ΝΕΣΤΩΡ. Όμως, δεν συλλογιέσαι τι θα γίνω +μοναχός μέσ' στη Θεσσαλονίκη όταν μείνω; + +ΑΓ. ΔΗΜ. Καθώς το λάδι μαλακό τα λόγια σου στον πόνο μου +επάνω, καλέ μου! Όταν μάθης πεια το φόνο μου, +πρόσφερε και συ το σώμα σου στον Κύριο +παλληκαρίσια προκαλώντας το μαρτύριο. + +ΑΓΙΟΣ ΝΕΣΤΩΡ. Και η αγαπημένη μου Λωίς, τι θε να γίνη; + +ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡ. Στη Μάννα, που αφίνω μέσ' στους δρόμους ποιος + [θα δίνη +ψωμί; + +ΑΓΙΟΣ ΝΕΣΤΩΡ. Αμάρτησα!. . . (έπειτα από μικρή σιωπή). +Συ μας εστεφάνωσες. Σαν τώρα +Μου φαίνεται πως είν' εκείνη η ώρα, +όταν ο ταπεινός Επίσκοπος Γοργίας +μας ένωσε σε γάμο παρθενίας. + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. (αρπαζόμενος από την ανάμνησι των περασμένων, λέγει +με φωνή υπνωτισμένη. Ο Άγιος Νέστωρ φαίνεται κρεμασμένος +από την διήγησι αυτή, σαν όπως σταλαγματιά δροσιάς, σε πέταλο +κρίνου). + +Φορώντας μίτραν αψηλή με κρόσια μύρια, +από λινάρι αιγυπτιακό, +πήγε με βήμα τελετουργικό +στο πέτρινο θυσιαστήριο +για να τελέση το μυστήριο. +Παιδάκια δυο κοινάγανε σιγά τα θυμιατήρια +κι' άλλα εδώ κι' εκεί γονατισμένα, +δαδιά κρατάγανε αναμμένα. +Γυρμένος 'πάνω από το δισκοπότηρο +πήρε από το κρασί το πορφυρότερο, +κι' από τον σταρίσιον άρτον τον λευκότερο. +Κάτι σαν να ψιθύρισε. +Έπειτα κατά σας εγύρισε +κι' όταν σας εκοινώνησε, +μ' ένα στεφάνι από ανθούς ροδιάς σας στόλισε. +Και μέσα στα χαλάσματα της κατακόμβης της σκοτεινής, +η προσευχή τρεμουλιαστή των πιστών αντηχούσε, +λες κοπάδι προβάτων χόρτο καινούργιο εβοσκούσε: +«Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς. . .» + +ΑΓΙΟΣ ΝΕΣΤΩΡ. (πέφτοντας στα γόνατα και ενώνοντας τα χέρια +του δεητικά μπροστά στο φίλο του). +Η ψυχή μου έχει χυθεί και σκορπιστεί σαν το νερό! +Πώς θα σε χάσω; Να τ' αποφασίσω δεν μπορώ. . . + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. (αυστηρά). +Βλαστημάς και αμαρτίας βάρος έχουνε τα λόγια σου. . . +Ο Κύριος, απ' την οργή του, τα δόντια σου +θα σου τσακίση και το στόμα θα σου φράξη. +Με ρομφαία δίστομη θα σε πατάξη. . . + +(Σηκώνοντας τα χέρια του στον Ουρανό). + +Χριστέ μου! Συ φυτήλι +γίνου στης ζωής του το καντήλι! + +ΑΓΙΟΣ ΝΕΣΤΩΡ. (σκύβοντας στη γη). +Σε πίκρανα και στον Χριστόν αμάρτησα! +Συγχώρησέ με, άγιε μου αδερφέ! Αν παραστράτησα +για μια στιγμή, στον ίσιο δρόμο +συ βάλε με και μάθε μου το νόμο. + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. (γεμάτος από τα πνεύμα του Θεού). +Σήκω! Ο Δεσμοφύλακας μου είπε, πως το μεσημέρι +στο Στάδιο, ο Καίσαρας θα δώση εορτή μεγάλη, +των Γότθων θέλοντας τους πρέσβεις να τιμήση. Το χέρι +του γίγαντα βανδάλου θα τινάξη πάλι +δεξιά κι' αριστερά σαν άμμο τους αγωνιστάς. +Πρώτος από τους παλαιστάς, +συ, Νέστωρ, θα εμφανιστής στο στίβο. +«Είμαι» θα φωνάξης, «Χριστιανός και δεν το κρύβω +από κανένα. Και αν κατέβηκα ν' αγωνιστώ, +εγώ ο νεανίσκος μ' ένα γλαδιάτορα, γνωστό +είνε γιατί επιθυμώ να κάνω, +πριν στο θύμα μου σταθώ επάνω, +ότι στον κόσμον τούτο δεν νικάει +όποιος σε γερές κνήμες το κορμί στηρίζει, +αλλά εκείνος που στο έλεος του Ιησού ελπίζει, +εκείνος που την αδελφότητα αγαπάει». +Μη φοβηθής! Ο βάρβαρος θα σε γελάση και θα σε βρίση, +όμως στον γλυστερό πηλό θε να πατήση +όταν εσένα ο αστράγαλός σου θάνε από χαλκό. + +(Σαν να βλέπη την προφητεία του ζωντανεμένη στην εκπλήρωσί +της και παρασέρνοντας και τον φίλο του σε μαρτυρικούς ενθουσιασμούς). + +Θα σηκώσης τον Λυαίο και θα τον σκάσης κάτω σαν ασκό. +Των μπράτσων του τα νεύρα θα λυθούνε. +Μέσα σε σιδερένιο χαλινάρι η μασέλες του θα σφιχτούνε +και σαν καλάμι που λιγάει ο βορηάς, στα χέρια σου θα + [γέρνη· +ω! τότε πεια, όταν το θαύμα τούτο γένη, +χαλάζι από κάρβουνα αναμμένα +στων εχθρών μας τα κεφάλια τα υψωμένα +θα σωριαστή κι' από τη ντροπή +ίδιο κερί θα λυώση ο εγωισμός τους. + +(Όσο μιλάει πηγαίνει κοντά στο φίλο του). + +'Μέρα χαρωπή! +Η δόξα του Χριστού μας θάν' μεγάλη +κι' ιστορική θα μείνη τούτ' η πάλη. + +(Απλώνοντας τα χέρια στους ώμους του Αγίου Νέστορα και κυττάζοντάς τον +με βλέμμα επιβλητικό, όπως το φείδι όταν μαγνητίζει το πουλί). + +Τότε τα μάτια σου πειο χαρωπά +από τα κεράσια τα νωπά +θα λάμψουν. Όπως μαζύ ανατραφήκαμε αδελφικά +και να πεθάνωμε μαζύ μαρτυρικά +ο Κύριος το θέλει. + +(Τον σπρώχνει ελαφρά κατά την έξοδο, αλλά με την πέτρινη επιβολή των +πατριαρχών του Ισραήλ). + +Είνε ο θάνατος του δικαίου γλυκύτερος κι' από το μέλι. + +(Τον παγαίνει σαν υπνωτισμένο ίσαμε την πόρτα). + +Την νίκη της ιδέας κατορθώνεις μοναχά διά του αίματος! + +(Τον αγκαλιάζει και τον φιλεί στο ένα μάτι). + +Εις το όνομα του Πατρός! + +(Τον φιλεί στο άλλο μάτι). + +Και του Υιού! + +(Τον φιλεί στο στόμα). + +Και του Αγίου Πνεύματος! + +(Ο Άγιος Νέστωρ ρίχνεται να τον αγκαλιάση, αλλά ο Άγιος Δημήτριος τον +σπρώχνει έξω, αρχικός και πιστικός, όπως το σάλπισμα της μάχης). + +Δεν θέλω να με 'δής!. . . Μη με φιλήσης. . . +μη βγάλης λέξι. . . πάγαινε. . .το πρόσωπο σου μη γυρίσης!. . . + +( Ο Άγιος Νέστωρ φεύγει. Ό Άγιος Δημήτριος με το πρόσωπο φωτισμένο από +τη χαρά της Νίκης, σηκώνει το δεξί του χέρι με τα τρία δάχτυλα ενωμένα +και κάνει στον αέρα, προς το μέρος όπου εβγήκε ο φίλος του, ένα πελώριο +σχήμα σταυρού. Έπειτα γυρίζει στη γωνιά του, στεκόμενος κάποτε ν' +αφιγκραστη, γιατί φοβάται μη ο φίλος του δειλιάση και γυρίση. Μπαίνει ο +Ερμογένης). + + + +ΣΚΗΝΗ 3 + +Άγιος Δημήτριος — Ερμογένης + +ΕΡΜΟΓΕΝΗΣ. Ποιος είτανε του λόγου του; Διαταγή +να του ανοίξουν είχεν από πρόσωπο σπουδαίο. . . + +(Σε λίγο κυττάζοντας αψηλά το μακρύ και στενό άνοιγμα του +τοίχου. Ό Άγιος Δημήτριος πέφτει στα άχυρα, παίρνοντας την +αρχική στάσι την εκστατική). + +Να κι' η χαραυγή +σε λίγο θα ροδίση.. . . (Μικρή σιγή) +Ίσως και νάχωμε βροχή, +γιατ' είδα σύννεφα στον ουρανό. . . + +(Με δυσαρέσκεια στον Άγιο Δημήτριο). + +Αρχή +σου κάνω πάντα να μου κουβεντιάσης, +μα συ δεν βγάζεις τσιμουδιά!. . . + +(Πηγαίνει στο τραπέζι και κάθεται επάνω. Μικρή σιγή). + +Η βάσις +λέει της υγείας είν' ο ύπνος. 'Μένα με ταράζει +Η αγρυπνιά ως βλέπεις. + +(Στον Άγιο Δημήτριο). + +Ξέρε το. . . Από μαράζι +θε να πάω, άρχοντά μου +Όταν έρθη κι' η σειρά μου. + +(Ακούεται στα βάθη της φυλακής, από το πλαϊνό μέρος οπούθε +μπαινοβγαίνουν, δυνατός κτύπος σε πόρτα χοντρή από ξύλο θωρακισμένο με +σιδερικά). + +Χτυπούν την πόρτα πάλι. + +(Στην πέρδικα που κοιμάται μέσα στο κλουβί της). + +Ξύπνησε, μωρή πέρδικα, και πήγαινε ν' ανοίξης. . . + +(Με ειρωνεία). + +Υπομονή όποιος κι' αν είσαι. + +(Πηδάει κάτω από το τραπέζι για να τρέξη έξω). + +Το σανδάλι +με στενεύει όπως πρώτα. . . + +(Ακούγοντας από τα βάθη της φυλακής και από το πλαγινό μέρος οπούθε +μπαινοβγαίνουν βροντεροί τόνοι φωνής, που ζυμώνονται σε ανοιχτά +φωνήεντα και απηχούνε). + +Έρχομαι. . . +(Φεύγοντας). Να φρίξης +είνε με τούτη την επιμονή! +Θα του πατήσω ένα βρίξιμο. . . + +(Φεύγει. Έξω θόρυβος ανθρώπων ωπλισμένων και η φωνή του δεσμοφύλακα +πνιγμένη από τη συγκίνησι). + +Τι βλέπω; Ουρανοί! + +ΕΥΝΙΚΗ. (απ' έξω). Εδώ να περιμένετε. . . Μονάχη μου θα +πάω μέσα. . . (Με οργή). +Γέρο, δεν σε ρωτάω. . . + + + +ΣΚΗΝΗ 4 + +Άγιος Δημήτριος — Ευνίκη. + +(Μπαίνει η Ευνίκη με προσοχή, γιατί δεν διακρίνει καλά. Η περούκα της +είναι κόκκινη και γεμάτη μαργαριτάρια χονδρά. Υποτίθεται ότι είναι +γυμνή από μέσα. Την κουκουλώνει πορφύρα κόκκινη πολύπτυχη. Τα σανδάλια +ολόχρυσα, της σκεπάζουν ολόκληρη την κνήμη, λεπτομέρεια που φαίνεται +όταν κάποτε με βία μετακινεί το σκέπασμα του κορμιού της). + +ΕΥΝΙΚΗ. Μόλις μπορεί κανείς να ξεχωρήση. . . +Πού είνε;. . . Δεν τον βλέπω. . . Κι' η λυχνία θε να σβύση. + +(Μόλις την ιδή ο Άγιος Δημήτριος, τινάζεται ολόρθος με δυνατό +βρόντημα της αλυσσίδας του). + +ΑΓ. ΔΗΜ. Αυτή! Αυτή! Τ' ήρθες εδώ να κάνης;. . . + +ΕΥΝΙΚΗ. (ρίχνεται να τον πλησιάση, αλλ' εκείνος οπισθοχωρεί και +κολλά στον τοίχο και προτείνει τα χέρια). + +Όχι! δε θα σ' αφίσω να πεθάνης. +Κανείς αμπέλι δεν φυτεύει +χωρίς απ' τον καρπό του να γυρεύη +και τη δροσιά. . . + +ΑΓ. ΔΗΜ. Τι θες μ' αυτά +να πης τα λόγια; + +ΕΥΝΙΚΗ. Ω! με καταλαβαίνεις. +Με της παρακλήσεις της δικές μου, στα πειο ζηλευτά +ο Καίσαρας σ' ανέβασε αξιώματα. Βαραίνεις +συ στη ζωή μου περισσότερο από αυτόν. +Πόσο σ' αγαπώ το ξέρεις. Γραφτόν +τον λόγο τούτον σου τον έστειλα πολλές φορές +'πάνω σε πινακίδες από ελεφαντόδοντο. Χαρές +και όργια δημιουργούσα +και όλη τη Θεσσαλονίκη προσκαλούσα, +την ευκαιρία για να βρω να σου μιλήσω. +Θυμάσαι; Μια βραδυά που ήσουν μεθυσμένος, να σε φιλήσω +ρίχτηκα και ο Καίσαρας μου τίναξ' ωργισμένος +στο κεφάλι το χρυσό του το ποτήρι. Ερωτευμένος +μου φαινόσουνα με άλλη. Πάντα μακρυά τραβιώσουνα +από μένα, μ' απόφευγες. Τώρα να σε σκοτώσουνε +πώς είνε δυνατό ν' αφίσω, +πριν στα δροσάτα νειάτα σου τη φλόγα μου για πάντα + [σβύσω; + +ΑΓ. ΔΗΜ. Έχω ξαναγεννηθή! Να με φλογίζη +νοιώθω μέσα στο κορμί μου το θείο φως! Αρχίζει +κανείς από την πίστι και πάει στην αρετή, +από την αρετή στη γνώσι και στην εγκράτεια και απ' αυτή +πηγαίνει στην υπομονή και στην ευσέβεια και στη φιλαδελ- + [φία +κι' απ' όλες τελευταία συναντάει την αγάπη. + +ΕΥΝΙΚΗ. Μα την Κυθαιρία, +τότε 'γώ περσότερο και από σένα +και από τους Πρεσβυτέρους της εκκλησιάς σας, ποτισμένα +μέσα μου έχω της δικής σας πίστης τα μεγάλα μυστικά! +Αν η αγάπη είνε του Χριστού η εντολή, μα τότε, φυσικά +'γώ είμαι η καλλίτερη διακόνισσα, +γιατί όπως εγώ σ' επόθησα, +όσον εγώ σε λαχταρώ, +άλλη καμμιά να το πιστέψω δεν μπορώ +πώς έχει τόση δοκιμάσει +επιθυμία, τον καρπό της ωμορφιάς σου να δαγκάση. +Έχυσα τόσα δάκρυα σαν σε θυμώμουνα +που θα μπορούσα, μέσα τους πέφτοντας, να πνιγόμουνα. +Ποτέ σου δεν θα μάθης συ πόσο σ' αγάπησα. . . +Σαν διψασμένη γης, νεροποντή, σε λαχτάρησα. . . +Σαν φείδι στα σεντόνια μου στριβόμουνα +ολόκληρες βραδυές και μαραινόμουνα +ίδιος λωτός στον ήλιο. Τώχες νοιώσει δα και συ, +γιατί σαν έβλεπες χρυσή +βροχή να ρίχνουν η ματιές μου στο κορμί σου, +αλλού εγύριζες την προσοχή σου. + +(Αφίνοντας να κατρακυλήση το κόκκινό της σκέπασμα και να φανούν οι ώμοι +και τα στήθεια της). + +Και όμως, είμαι της Ανατολής το διαλεχτό μαργαριτάρι +κι' έχω εδώ στο στήθος μου ένα ζευγάρι +καρπών, να σου δροσίζουνε όταν διψάς το στόμα, +και λες με γάλα κι' από μέλι ζυμωμένο είνε μου το σώμα. +Η Κλεοπάτρα της Αιγύπτου μια βασίλισσα από ράτσα, +δεν είχε καθώς τα δικά μου χέρια και τα μπράτσα. +Κι' η Ζηνοβία της Παλμύρας η βασίλισσα, +που σκλάβαν αλυσσόδετη την είδα και της μίλησα, +δεν ήξερε τον άντρα στην ορμή πώς να μαγεύη, +Ούτε πώς να τον γιομίζη φλόγα, ούτε πώς να τον στειρεύη. +Και μάθε το. Δεν ντρέπομαι καθόλου να το πω +στον άντρα που αγαπώ, +πώς άνηβη στης Δαμασκός το ιερό +της σάρκας τον υγρό χορό +μου μάθαν και ακόμα πώς, σαν από αμφορέα άνοιγμα + [στενό, +να σιγοχύνω το μεθύσι της απόλαυσης αστείρευτο κρουνό. +Άφησε της κουταμάρες +κι' έλα στην αγκαλιά μου, της λαχτάρες +της αγρυπνίας να χορτάσης. . . + +ΑΓ. ΔΗΜ. Τον πρώτον άνθρωπο πρέπει να τον ξεχάσης. +Για σας απόθανα, με τον Χριστό σαν αποφάσισα να ζήσω, +Σταυρώθηκα μαζύ μ' Αυτόν. Να ξεψυχήσω, +πάνω στον σταυρό κι' εγώ υψώθηκα. +Τρυπήθηκα με τα καρφιά και μέσ' στο αίμα σαβανώθηκα. + +ΕΥΝΙΚΗ. Αν σε σταυρώνανε εσένα, +απ' της πληγές σου ολοένα +το μύρο θάτρεχε της καλωσύνης σου. + +ΑΓ. ΔΗΜ. Στήριξέ με, Κύριε, στο δρόμο της δικαιοσύνης σου. +Σφίξε μου το από τους κροτάφους 'πάνω +το μαρτυρικό στεφάνι, το τετέλεσται να πω και ν' αποθάνω. + +ΕΥΝΙΚΗ. Του ξερού σου στεφανειού τ' αγκάθια +γύρω από το μέτωπό σου καρφωμένα, +του αφιονιού θε να κρεμούσαν τ' άνθια +ύπνον σωτήριον φορτωμένα. + +ΑΓ. ΔΗΜ. Για όσα λόγια πλάνης έχω 'πει, να με ποτίσουν +θέλω μ' εκείνο το καλάμι, αφού του βουτήσουν +μέσα στην σμύρνα το σφουγγάρι και στην πράσινη χολή! +Τότε κι' εγώ πεια θα μπορέσω να σ' αποκαλέσω, Κύριε, + [«Ηλί!» + +ΕΥΝΙΚΗ. Το καλάμι τούτο θε να κόβαν σε κομμάτια +όσων γυναικών τα μάτια +από την ερωτικήν απελπισίαν αστραπές ανάβουνε, +σουράβλια θρήνων και κλαυθμών να φτιάνουνε. + +ΑΓ. ΔΗΜ. (στεκόμενος μπροστά της σε τρόπο που σχεδόν της αγγίζει +το γυμνωμένο κορμί). +Πάψε πεια! Ίδιο κύμα η ξετσιπωσιά σου +αγριεμένης θάλασσας, στα χείλια τα δικά σου +της αμαρτίας τον αφρό σωριάζει. Είμαι ο κλητός +Κυρίου, ο αγιασμένος και ο εκλεκτός +του Ιησού. Γύριζα πρόβατο χαμένο +πριν και στην ασέλγεια παραδομένο +είχα το σώμα μου, σ' επιθυμίες, σε οινοφλυγίες, +πότους και ειδωλολατρείες +αθέμιτες· μα τώρα τα έχω ανοιγμένα +τα μάτια, γιατί ο Αντίχριστος, ίδιο λιοντάρι πεινασμένο +μουγκρίζει, έτοιμος το στόμα του ν' ανοίξη +κορμιά ανθρώπων να ρουφήξη. + +ΕΥΝΙΚΗ. (κάνοντας σαν το ζω που δεν αισθάνεται άλλο τίποτα +από τον πόθο που το ταράζει). +Θέλω στο πλευρό μου +άντρα μου κάθε νύχτα να σε νοιώθω. +Θέλω με το χέρι το δικό μου +το μετάξι της ζωής σου εγώ να κλώθω. +Για μήνες μέσα στα σωθικά μου +ένα κομμάτι από τον εαυτό σου, ζωντανεμένο +να βαρύνη τα σπλάγχνα τα δικά μου +θέλω, και να μου ρουφάη το αίμα διψασμένο. + +ΑΓ. ΔΗΜ. (παγαίνοντας οπίσω με τα χέρια τεντωμένα για να προφυλάγεται). +Σαν σύννεφο, που καταιγίδα το κυνηγάει, +γιομάτος από ζόφο κι' από σκότος, σταματάει +ο κάθε λόγος σου 'πάνω από την ψυχή μου. +Δεν θέλω πια την ακοή μου. +γέννημα του Βελιάλ, να βεβηλώνουν +τα λόγια της φθοράς. Με σώνουν +τα όσα άκουσα, όταν στην ανομίαν εκυλιώμουνα +μαζύ σας, όταν ελογιζόμουνα +σαν τρίβολος μεσ' στου Χριστού τον αμπελώνα +κι' ήμουν της αρετής το σκάνδαλο σ' αυτήν εδώ την Βαβυλώνα. +Ό,τι και αν μου πης δεν σε πιστεύω. +Σ' όλα τα λόγια σου του κόρακα το κράξιμο αγναντεύω. + +ΕΥΝΙΚΗ. Δεν υποφέρω να σ' ακούω. . . ω! πώς με μαγνητίζει + [η φωνή σου! +Έτσι που μου μιλάς, χύνεται η πνοή σου +σαν ανθισμένης τζιτζιφιάς το ανάσαμα από τα γυρτά κλωνάρια! + +(Κάνει πως τραβιέται πίσω). + +Πάψε! Να μην ακούω τη φωνή σου! +Μέλι λες στάζει όπως σιγοτρέμει από την οργή σου. +Δίνω της φορεσιές μου της χρυσές και τα μαργαριτάρια +που μώφερεν ο Καίσαρας τα μαύρα, να σου φιλήσω +αν μ ' άφινες τα χείλια! + +(Δοκιμάζει να πέση επάνω του). + +Ω! σ' έχω μέσ' στο αίμα μου! + +ΑΓ. ΔΗΜ. (ωργισμένος σαν τη φωτιά που σκεπάζεται από σύννεφο +καπνού). +Οπίσω! +Οσμή θανάτου όσα βγαίνουν από το στόμα σου σκορπάνε. +Πώς θάθελα να σώκοβε αυτή τη γλώσσα +ένα πυρακτωμένο χαλινάρι. Γιατί τα όσα +κακά ο κόσμος υποφέρει, από αυτή τη δύναμι πηγάζουν. +Καθώς τα πλοία τον ωκεανό δαμάζουν +μ' ένα μικρό πηδάλιο κι' όταν το χάσουν, +πάνω στα βράχια ρίχνονται να σπάσουν, +έτσι κι' η γλώσσα, ολόκληρο ένα κορμί +το κυβερνάει ή το ρίχνει με ορμή +στην κόλασι. Φύγε να μη σε βλέπω. Πορνεία +είνε τα μάτια σου γιομάτα. Η επιθυμία +της σάρκας βγάζει από το κορμί σου φωτειά +που ίσαμε αυτού με καίει. Σε πυρωστιά +θάθελα το κορμί σου απλωμένο νάβλεπα. Μαστιγωμένη +καταμεσής της αγοράς, +γυναίκα της διαφθοράς, +να σ' έφερναν, ώσπου να τρέχη αίμα από τους γοφούς σου. + [Καταραμένη! + +ΕΥΝΙΚΗ. (φλογισμένη από υστερικό πυρετό, ξεφωνίζει με τρελλή χαρά.) +Έτσι.. Α!.. Να σε ιδώ λιγάκι θυμωμένο. . . +Φώναξε! Θέλω τον ερωμένο μου κακόν, αγριεμένο, +τον θέλω χυδαίο! +ποτέ μου δεν σε είδα σαν και τούτη τη στιγμή ωραίο! +Άρπα με από τα μαλλιά και κάτω ρίξε με, +δος μου κατακεφαλιές, βρίξε με. +βάρα με, σαν το ρόιδι να σκάσω από τη γλύκα. +Το κάθε κτύπημά σου τη σάρκα μου θε να περνά, +ως νάρθη μια στιγμή, που σαν το σύκο +αμέτρητα κουκιά χρυσάφι +μέσα στο αίμα μου, το θείο δάρσιμό σου να γυρνά! +Πώς θάθελα να σ' έβλεπα σαν λυσσασμένο λύκο, +'πάνω μου να χουμίξης κι' εγώ νάμαι το αδύνατο το λάφι. + + + +ΣΚΗΝΗ 5 + +Οι ανωτέρω — Πρίσκιλλα + +ΠΡΙΣΚΙΛΛΑ. Ετόλμησα κι' εμπήκα. . . + +ΕΥΝΙΚΗ. Ποιος είνε; Πρίσκιλλα εσύ; + +ΠΡΙΣΚΙΛΛΑ. Κυρία, από το παλάτι +ήρθεν ο Μίμος πάνω στου στρατηγού το άτι. +Σε περιμένει ο Μαξέντιος μέσα στον κήπο +όπου ταχτικά τον συναντάς την νύχτα. . . + +ΕΥΝΙΚΗ (με ζωηρή χειρονομία της σταματάει την κουβέντα). +Να του πουν πως λείπω. +Πως βρίσκομαι στης μάγισσας Θαΐδος τη σπηλιά +και θα γυρίσω με τα φίλτρα. Μιλιά +του Γρύλλου μη τυχόν και του ξεφύγη. +Γρήγορα, πες του να καβαλικέψει και να φύγη! + +(Η Πρίσκιλλα φεύγει). + +Τώρα εγώ εδώ προστάζω! +Άλλους από λιοντάρια σώζω κι' άλλους σφάζω. +Γιατί ο Καίσαρ ο Γαλέριος χωρίς εμένα +βλαστημά και βαρυαναστενάζει ολοένα, +όσο γυναίκα του κι' αν δεν με πέρνει. +Γιατί πρέπει κι' αυτό να μάθης. Είνε τσιγκούνης και γέρνει. +η πρόστυχη ψυχή του πάντα στον παρά +και να στεφανωθή την κόρη λαχταρά +κανενός της Ρώμης πατρικίου με μεγάλη προίκα. +Όμως στον διάβολο κι' αυτός κι' αυτή και όλη των η κλίκα. +Ούτε και να τον συλλογιέμαι του αξίζει. +Σπουδαίο βλέπεις υποκείμενο! Μυρίζει +σκόρδο ακόμη το στόμα του. . . +Ήταν το στρώμα του +μέσ' στο κουρέλι σαν τον πρωτογνώρισα +κι' από την απλυσιά του σβέρκου του απόρησα. +Αυτά στα λέω, θέλοντας να σου δείξω +πόσο είμαι γουρλίδισσα, που να τον ρίξω +με την μοίρα μου κατώρθωσα. Μπορώ +για σένα που λαχταρώ +κάτι παραπάνω σε τιμή να σου χαρίσω. +Στα χέρια μου σ' αυτό το δεσμωτήριο δεμένο να σ' αφίσω +είνε, ή τώρα που η Θεσσαλονίκη κοιμάται σκοτεινή, +να κάνω την πειο φωτεινή +να λάμψη αύριο για σένα μέρα. +Καταλαβαίνεις τι σου λέγω πέρα ως πέρα, +οι λεγεώνες του Ιλλυρικού είνε δικοί μου. +Στην προσταγή μου +ο Στρατηγός των ο Μαξέντιος, πούνε τρελλός για μένα, +θα ξαμολύση τα δασκαλεμένα +πλήθη των οπλιτών. Φτάνει να το θελήσω. +Μ' ακούς τι λέω; Φτάνει να του το ζητήσω. +Ανάστατη η πόλις θα βρεθή χωρίς κανέναν αρχηγό, +γιατί στο αναμεταξύ εγώ +την αγκαλιά μου, όπου ο Γαλέριος θάνε γυρμένος, +θα κλείσω γύρω από τον λαιμό του και πνιγμένος +από το κρεββάτι του θα κυλισθή! Στοχάσου, +σου δίνω ένα θρόνο! Συ τώρα δείξε την παλληκαριά σου. . . +Σωπαίνεις; +Λέγε μου τι περιμένεις; +Άλλη πάλι τούτη στενοχώρια. . . +Περνά η ώρα. . . Κουνήσου. . . Κράζουν πα 'στο κάστρο τα + [κοκκόρια. + +ΑΓ. ΔΗΜ. Ψεύτες και επίορκοι και ανδροφόνοι +όλοι, σκορπιού γεννήματα!. . . Όπου οι νόμοι +σας λεν υπακοή, εσείς σηκώνετε κεφάλι +ανυπότακτο. Μα 'γώ από αυτό το χάλι +σώθηκα το Ευαγγέλιο της δόξης τον μακαρίου +Θεού μόλις επίστεψα. Μέσα μου, του Κυρίου +επλεόνασεν η χάρις με αγάπη και με πίστι. +Μετάνοιωσε και σκόρπισε χώμα στην κόμη σου. Τον ρύστη, +Αυτόν που ελεεί κάθε αμαρτωλό +και την αιώνια ζωή του δίνει, σε παρακαλώ, +αν θες στα πόδια σου να γονατίσω, + +(Γονατίζει και της αγκαλιάζει ικετευτικά τα πόδια), + +με δάκρυα να στα ποτίσω, +πίστεψέ τον, όπως τον επίστεψε και η Μαγδαληνή Μαρία, +κάνοντας έτσι όλη τη Μακεδονία +από το θαύμα τούτο νάρθη σε επίγνωσι της αληθείας, +και αμβροσία να γεννή το κριθαρόψωμο της εκκλησίας! + +ΕΥΝΙΚΗ. (μέσα σε ηδονικό σπαρτάρισμα όλου της του κορμιού). +Σαν νάμαι λες παρθένα +και μπράτσα μεστωμένα +παλληκαριού, πρώτη φορά +να μ' ανεβάζουν από τα σφυρά +όπου μ' εγγίζουν, σ' όλο το κορμί, +τον πόθο του σφιξίματος και την ορμή +των κυλισμάτων. Μια στιγμή +αυτό το χάδι να βαστάξη και λυγμοί +θε να με πιάσουνε και σπαραγμοί. . . +Θα με τραντάξουν. . . ω! αυτοί οι γλυκασμοί! + +ΑΓ. ΔΗΜ. Ήμουν κι' εγώ βλάστημος και διώκτης και υβριστής, +κάτω από την κεντημένη τήβενο σωστός ληστής. +Μα ελεήθηκα από τη μακροθυμία του Χριστού +κι' έγινα υποτύπωσις κάθε πιστού, +που θα τον βρη η χάρις και το έλεος και η ειρήνη. +Μετά νοιώσε και συ, η ποίμνη +σ' αναζητάει του βοσκού σαν πρόβατο χαμένο. +Έχω εδώ λίγο νερό στη στάμνα φυλαγμένο, +το βάφτισμα αμέσως να χαρίσω σου της σωτηρίας. +Θα σ' έχω ίδιαν αδελφήν αγαπητήν στης Αιωνίας +ζωής τον κήπο, χέρι με χέρι +θα περπατάμε, κάτασπρο περιστεριώνε ταίρι. + +ΕΥΝΙΚΗ. (τον σπρώχνει κάνοντας έτσι σαν ν' αρπάξανε τα ρούχα της +φωτιά. Ο Άγιος σηκώνεται τρομαγμένος). +Ανάβω. . . Άφησέ με!. . . +από το κορμί μου φλόγες βγάνω. . . +κάτω τα χέρια. . . παράτησέ με. . . +σφάξε με, ν' αποθάνω +θέλω. Σαν αδερφή σου δεν μπορώ +να ζήσω. Γυμνό θέλω να σε χαρώ, +νυχτιές ερωτικές μαζύ σου ν' αγρυπνήσω! + +ΑΓ. ΔΗΜ. (με τα χέρια τεντωμένα μπροστά για προφύλαξι). +Οπίσω, μοιχαλίδα, οπίσω. . . +' τα χέρια μου εμόλυνε το σώμα σου! + + + +ΣΚΗΝΗ 6 + +Οι ανωτέρω — Ερμογένης — Πρίσκιλλα + +ΕΡΜΟΓΕΝΗΣ (μπαίνει με φόβο). Να κρατήσω, +Ευγενεστάτη, δεν μπορώ έξω την κουστωδία. +Ζητάνε να τον πάρουνε. Ξημέρωσε. + +ΕΥΝΙΚΗ. (απελπισμένη). Η συνοδεία. . . +Πού είνε η συνοδεία μου Να φέρουν το φορείο. +Είμ' άρρωστη. Γρήγορα να με πάνε στο παλάτι. . . + +(Η Πρίσκιλλα φεύγει και ξαναγυρίζει πίσω). + +ΑΓ. ΔΗΜ. (μιλώντας μόνος του και γυρίζοντας στη γωνιά του, όπου +πέφτει πέρνοντας τη συνηθισμένη εκστατική στάσι). + +Στο κεραμείο, +από τον ίδιο τον πηλό, πλάθουνε σκεύη +και τιμής και ατιμίας. . . + +ΕΥΝΙΚΗ (ορμώντας κατ' επάνω). Είσαι τρελλός και ό,τι σου κατέβει +λες. Όμως είσαι ωραίος και να σε φιλήσω +μώρχεται. Σαν ρόδο, με τα δάχτυλα να ξεφυλλίσω +θέλω τη σάρκα σου. . . + +ΕΡΜΟΓΕΝΗΣ (βλέποντας τον Εκατόνταρχο). Ο Εκατόνταρχος! + + + +ΣΚΗΝΗ 7 + +Οι ανωτέρω — Εκατόνταρχος — Στρατιώται + +(Μπαίνει ο Εκατόνταρχος με προφύλαξι γιατί γνωρίζει ποια βρίσκεται στη +φυλακή. Τον ακολουθάνε στρατιώτες με δόρατα και +στέκονται παράμερα). + +ΕΥΝΙΚΗ. Ανθρώπου μάτι +να με ιδή απαγορεύω. . . Πρίσκιλλα την καλύπτρα μου. + +(Η Πρίσκιλλα της δίνει την καλύπτρα που βαστά. Είνε πράσινη διάφανη με +χρυσά κεντήδια. Η Ευνίκη σκεπάζει με αυτήν το κεφάλι και το πρόσωπό +της. Κάνει να φύγη. + +Στο παλάτι +μ' όλη τη δύναμί τους να με τρέξουνε οι σκλάβοι! + +(Πηγαίνει κοντά στον Εκατόνταρχο και τραβώντας τον παράμερα). + +Γνωρίζεις +τη διαταγή που έδωκεν ο στρατηγός ψες βράδυ; + +ΕΚΑΤΟΝΤ. Ό, τι ορίζεις +να το κάνω ο Μαξέντιος μου είπε. . . Κι' η διαταγή +του Καίσαρα με πίστι και υποταγή +κι' αυτή θα γίνη. . . + +ΕΥΝΙΚΗ. Ν' αλλάξη γνώμη +έχει την χάριν ο κατάδικος ίσαμε τη στιγμή +την τελευταία. . . + +(Τραβώντας τον ακόμη παράμερα). + +Τώρα κάτι να σου πω ακόμη. . . +Δέκα χρυσά νομίσματα θα σου χαρίσω. Οι δαρμοί +να πέφτουν ψεύτικοι στης πλάτες του. Σιγά να τον πη- + [γαίνης, +καιρό για να κερδίσω. Τους Χριστιανούς μην αποπαίρνεις. +Ίσως και με τους θρήνους +τον κάνουνε ν' αλλάξη γνώμη..Και τους δικούς μας άφισε + [κι' εκείνους. + +(Κάνει να φύγη. Ιδία). + +Τώρα εγώ τη μάννα του τρέχω να στείλω. Ο σπαραγμός + [της +ίσως αυτός γλυτώση από το θάνατο το γυιό της. + +(Φεύγει σαν τρελλή. Η Πρίσκιλλα τρέχει πρώτη χτυπώντας τα +χέρια, για να καταλάβουν οι Ευνούχοι της συνοδείας ότι η Ευνίκη +φεύγει). + +ΑΓ. ΔΗΜ. (στη γωνιά του δέεται). +Κύριε ο θεός μου, προς σε ορθίζω, +στον άπειρό σου έρωτα την ψυχή μου βυθίζω. . . + +ΕΚΑΤΟΝΤ. (διατάζει τους στρατιώτες με μια χειρονομία να σηκώσουν +τον Άγιο Δημήτριο). +Σηκώστε τον με προσοχή και χωρίς βία. Να τον περιποιηθούμε +πρέπει. Κανείς δεν ξέρει τι μπορεί να γίνη. +Ίσως και πάλιν Έπαρχο τον ξαναϊδούμε! + +Οι ανωτέρω- Ευνίκη. + +ΕΥΝΙΚΗ (ορμά μέσα έρμαιο από φανερή εσωτερική καταιγίδα), +Όχι, δεν θα τον πάρετε. . . Αυτό να γίνη +δεν επιτρέπω. Χέρι μη τον εγγίση!. . . Εδώ θα μείνη! + +(Ταλαντεύεται για μια στιγμή, πετά την καλύπτρα της και ξεφωνίζοντας +σωριάζεται στα πόδια του Αγίου Δημητρίου, σκορπίζοντας τον τρόμο σ' +όσους είνε μπροστά). + +Ω! ρίχνομαι προύμυτα. Θε να ταπεινωθώ +μπροστά τους, αφού το θες, να, θα γονατίσω +έτσι και θα κυλίσω +το κεφάλι μου στα χώματα +και θα συρθώ +σαν σκύλος και θα τιναχθώ σαν το σφαγμένο +το πουλί και το δαιμονισμένο +θα μουγκρίσω του βωδιού το ούρλιασμα, σαν το παγαίνουν +να το σφάξουνε. . . Μόνο μια χάρι σου ζητάω. Σκότωσέ με +Πάτα με στο λαρύγγι με τη φτέρνα σου. . . Θανάτωσέ με!. . . + + + +ΠΡΑΞΙΣ Γ'. + + + +ΕΙΣΑΓΩΓΗ + + + +ΠΟΙΗΤΗΣ (βγαίνονται έξω από την αυλαία, όπως και στη Α' πράξι). +Ήσουν λιγνός και καστανός, μυγδαλωμάτης, +ο γυιός του Ηλιογέννητου και της Κρινάτης +λεβέντης του λουτρού, ο χαϊδεμένος του Σταδίου, +όπως σε παραστένουν τα μωσαϊκά της εκκλησιάς σου, +ορθόν στην χρυσοκεντημένη φορεσιά σου, +με το τετράγωνο ταβλίο δοξασμένου Πατρικίου. +Μύρο νάρδο το κορμί σου αλειβόσουνα, +Γαρύφαλα στεφανωμένος ξαπλωνόσουνα, +και στα συμπόσια του Αυτοκράτορα Γαλέριου γλεντούσες, +όταν από την Αντιόχεια Παρθένες αλαφροπατούσες, +πυρά κορίτσια της Αστάρτης, +σαν φείδια τον ολόγυμνο χορό τους στρυφογύριζαν +κι' άλλες τα ντέφια βάραγαν κι' άλλες σουράβλια σφύριζαν, +Δημήτριε — Μεγαλομάρτυς! +....................................................... + +Δημήτριε — Μεγαλομάρτυς! + +Καθώς ηφαίστειο τινάχτηκες αντάρτης, +πατώντας 'πάνω σε κάθε πρόληψι, +την παροδική των ανθρώπων περιφρονώντας υπόληψι, +μαδώντας τα στεφάνια, σκίζοντας της μεταξοΰφαντες χλαμύδες, +τους κιθαρωδούς ξεχνώντας και της ορχηστρίδες, +στο Ευαγγέλιο για να πιστέψης του Ραββουνί +κι' όπως Εκείνος εις τον κήπον της Γεθσημανή, +το ποτήρι να δεχτής του μαρτυρίου, +ξύδι γιομάτο και χολή από τα χέρια του Κυρίου. +Τώρα σου ψάλλω αλληλούια και ωσανά! +Σε σένα ξαναγίνηκε το θαύμα της Κανά, +σταμνί σε βρήκεν ο Χριστός νερό γιομάτο +και σ' έκανε ολοπόρφυρο κρασί μοσχάτο! + + +(Στο βάθος φαίνεται η ακρόπολις της Θεσσαλονίκης· Ροδοκόκκινα, τα τείχη +και οι πύργοι της από τον ήλιο, που τραβάει για να δύση. Δεξιά μία +βρύσι στη ρίζα γέρικου πλατάνου. Αριστερά ένας μεγάλος βράχος που +φαίνεται να είνε μέρος από το πετρώδες σύστημα του λόφου, όπου είνε +χτισμένη η Ακρόπολις. Πάνω στον βράχον ανεβασμένα παιδιά και γυναίκες +περιμένουν ν' απολαύσουν το θέαμα του σκοτωμού του Αγίου. Μπρος από τον +βράχον ανοίγεται διάπλατος ο δρόμος που φέρνει προς την κάτω πόλι. +Κοντά στη βρύσι, ο Άγιος Δημήτριος, κατάλευκα ντυμένος και ωχρός σαν +άσπρο κερί. Γύρω απ' τα μάτια του ένας κύκλος μαβύς. Είνε εξηντλημένος. +Δύο στρατιώται τον υποβαστάζουν με προσοχή από τους αγκώνες. Δύο άλλοι +του βαράνε στους ώμους βουρδουλιές, χωρίς ο Άγιος να φαίνεται πως της +αισθάνεται. Πίσω του, για να φυλάγουν μη τον αρπάξουν τυχόν οι +Χριστιανοί, είνε συμπυκνωμένοι οι στρατιώτες. Έρχεται και κάθεται 'πάνω +σ' ένα θρονί, κατά το προσκήνιο, ο Έπαρχος. Μπροστά του σταματά ο +Εκατόνταρχος και κουβεντιάζουν. Χορός από διάκους, ντυμένους κατάμαυρο +κοντό χιτωνίσκο, με κοντές χειρίδες και με ένα λευκό πανί ριγμένο στο +δεξί τον ώμο, στέκονται στην αρχή του δρόμου, κοντά στο βράχο. Είνε +όλοι νέοι, ξυραφισμένοι, με τα μαλλιά κοντά κομμένα και στην κορυφή του +κεφαλιού έχουν ξυραφισμένον ένα κύκλον μικρό. Μπροστά δύο γηραλέοι με +γενειάδα, ντυμένοι ραβδωτές χλαμύδες, είνε οι Πρεσβύτεροι. Η μορφή των +διάκων και των πρεσβυτέρων δείχνεται έξαλλη από ενθουσιασμό φανατισμού· +Πολλοί ειδωλολάτρες πηγαινοέρχονται πίσω από τη βρύση και +μπαινοβγαίνοντας στα παρασκήνια του μέρους αυτού, δίνουν την ιδέαν ότι +όλη αυτή η πλευρά που δεν φαίνεται, είνε γιομάτη από λαό. Μέσα στον +κόσμο κυκλοφορεί και ο Δεσμοφύλακας Ερμογένης). + + +ΣΚΗΝΗ 1 + +Έπαρχος — Εκατόνταρχος — Ερμογένης — Άγιος Δημήτριος — Στρατιώται — +Διάκοι — Πρεσβύτεροι — Θσσαλονικείς — Γυναίκες — Λαός — Παιδιά. + +ΕΠΑΡΧΟΣ. Εφθάσαμε, σταθήτε. Λιγάκι περιμένετε. +Έπειτα πίσω από το βράχο πάτε και τον ξεμπερδεύετε. + +(Οι στρατιώται ρίχνονται στη βρύσι για να σβύσουν τη δίψα τους). + +Α' ΔΙΑΚΟΣ. Ο βούρδουλας σφυρίζοντας στους ώμους του τυλίγεται +χωρίς να τον εγγίζη. + +1ος ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ. (στον Έπαρχο και στον Εκατόνταρχο). +Το θαύμα, γιατί δεν ανοίγετε +τα μάτια σας, οι δήμιοι να ιδήτε; + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. Όταν και σεις ντυθήτε +τον θώρακα της Πίστεως γύρω απ' την καρδιά, +θάν' το κορμί σας πειο γερό κι' απ' τη βελανιδιά. + +ΕΚΑΤΟΝΤ. Η Ευνίκη δεν μπορεί μαζύ μας να θυμώση. +Ολόκληρη τη μέρα την ξοδέψαμε +παγαίνοντας βήμα προς βήμα. . . + +ΕΠΑΡΧΟΣ. Να τον γλυτώση +δεν κατώρθωσε. Όμως εμείς μέσα στον ήλιο και στη σκόνη + [ρέψαμε. + +(Οι στρατιώται παύουν να τον κτυπάνε με τον βούρδουλα. Παγαίνουν και +αυτοί τινάζοντες τον ιδρώτα από τα μέτωπά των, να πιούνε νερό και να +ξεκουραστούν). + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. (μιλώντας στους διάκους). +Και τώρα, αδελφοί μου, νουθεσίες, πριν πεθάνω, +έχω να σας δώσω τελευταίες. Στον ουρανό επάνω +να βρίσκεται η σκέψις σας. Με των χεριών σας τη δουλειά +να ζήτε. Χαρωποί να είστε πάντα. Μιλιά +δεν θέλω από το στόμα σας να βγαίνη, +αν για να ευχαριστήσετε δεν είνε. Πάντοτε αγαπημένοι +αναμεταξύ σας. Το σώμα καθαρό να τώχετε σαν τη ψυχή σας. +Αδελφοί, στης προσευχές μη με ξεχνάτε. Το φιλί σας +το άγιο, δώσετε από μέρους μου στους αδελφούς μας +όλοι οι Πρεσβύτεροι. Σας ορκίζω στο όνομα του Χριστού μας, +τα λόγια μου αυτά, καρπόν να δώσουν αναμεταξύ σας. +Η χάρις του Κυρίου Ιησού νάνε μαζύ σας. + + + +ΣΚΗΝΗ 2. + +Οι ίδιοι — Προφήτισσα. + +ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ, (απάνω από το βράχο, κυττάζοντας κατά το δρόμο της +Θεσσαλονίκης, αναφωνούνε με τρόμο, τρέχοντας κοντά στης γυναίκες). + +Να η Πυθώνισσα! + +1η ΓΥΝΑΙΚΑ (στους στρατιώτες). Διώξτε την! +Ήρθε πάλι να καταρασθή και για να βρύση! + +2ος ΠΡΕΣΒΥΤ. (στης Γυναίκες). +Όχι, να μιλήση +αφήστε την! + +2α ΓΥΝΑΙΚΑ, (στους πρεσβυτέρους). Σπρώξτε την +και τρομάξαν τα παιδιά. + +3η ΓΥΝΑΙΚΑ Δαιμόνιο την πιάνει, +όταν αφρίζοντας φωνές βγάνει +σκυλίσσιες! + +4η ΓΥΝΑΙΚΑ. Τον Καίσαρα η λέπρα καταριέται +να τον φάη! + +5η ΓΥΝΑΙΚΑ. Και στη λάσπη σαν γουρούνι να κυλιέται. + +ΠΡΟΦΗΤΙΣΣΑ (μπαίνει από το δρόμο της Θεσσαλονίκης. Γρηά +Ασπρομαλλούσα, γυρισμένη πάνω στο ραβδί της. Είνε τυλιγμένη +σ' ένα ρούχο νταμωτό μαύρο και λευκό). +Τη νύκτα ονειρεύτηκα ενύπνιο γιομάτο φρίκη. . . +Το βδέλυγμα της ερημώσεως 'πάνω από τη Θεσσαλονίκη +τα σουβλερά του νύχια πάλι γράπωσε. +Το θύμα ο Αντίχριστος βρήκε για να χορτάση +την ερημικιά του δίψα. Ο Καίσαρ μάτωσε +της εκκλησίας τον κρίνο.. Όμως αυτός δεν θα δειλιάση +και ο καθείς μας να του μοιάση +πρέπει, γιατί από τη φθορά στην αφθαρσία +θε να περάσωμε και θα ντυθούμε την αθανασία. + +1η ΓΥΝΑΙΚΑ (στης γυναίκες με τρόμο). +Από τάφον ανοιγμένο λες και βγαίνει η φωνή της, +Για δες πως σειέται σαν καλάμι το κορμί της. + +ΠΡΟΦΗΤΙΣΣΑ. Και τώρα δε θέλω ν' αγνοήτε όπως και οι άλλοι +την αλήθεια την μεγάλη. +Σκυθρωποί δεν θέλω σαν κι' εκείνους νάστε +που δεν έχουνε ελπίδα. Να θυμάστε +πάντα τούτο που σας λέγω. Δεν γίνεται να κοιμηθούμε +όλοι. Όμως, ξαφνικά θε ν' αρπαχτούμε +την ημέρα την εσχάτη +κι' ίσαμε να κλείση ανθρώπου μάτι, +άυλα τα κορμιά σας θα βρεθούνε· +οι Πιστοί θα τυλιχτούνε +μέσ' στα σύννεφα, και εις τους ουρανούς +ωσάν τους ταξειδιάρικους τους γερανούς +κοπάδι θε να τρέχωμε, +για να προϋπαντήσωμε με ψαλμωδίες τον Κριτή. + +ΕΠΑΡΧΟΣ. Πώς δέχομαι +ν' ακούω τόσην ώρα την τρελλήν αυτή +κι' εγώ δεν ξέρω. . . (στους στρατιώτες). +Σπρώξτε την απ' εδώ. . . + +(Επαναλαμβάνει την κουβέντα του με τον εκατόνταρχον. Οι +Στρατιώτες σπρώχνουν την Προφήτισσα και την βγάζουν από κει +πούρθε. Μερικοί Διάκοι με της γροθιές υψωμένες θένε να ριχτούνε για να +την υπερασπιστούν, αλλά τους εμποδίζουν οι Πρεσβύτεροι). + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡ. Πιστοί +οι λόγοι της Προφήτισσας. Στης εκκλησιές +με σεβασμό ν' ακούτε όσους έχουν μυστικές +κουβέντες με το Πνεύμα του Κυρίου, +όσους την σκεπασμένην όψι βλέπουν κάθε μυστηρίου, + +1ος ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΥΣ. (στον Άγιο Δημήτριον). +Λυπήσου τα νειάτα, +την τόση σου χάρι, +το πείσμα παράτα, +κατέβα στη στράτα +και σ' όλη τη Θεσσαλονίκη μπρος, +περήφανος κι' ως άλλοτε λαμπρός, +θυσίασε το το κριάρι +στου Ηρακλέα το βωμό +με σεβασμό! + +(Η Προφήτισσα ξαναγυρίζει με τρόπο και ανακατώνεται στο πλήθος). + + + +ΣΚΗΝΗ 3. + +Οι ανωτέρω. — Η Μάννα. — Χορός Μανάδων. + +3η ΓΥΝΑΙΚΑ. ('πάνω από το βράχο, κυττάζοντας κατά το δρόμο της +Θεσσαλονίκης). +Η Μάννα του! Η Μάννα του! + +1ος ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΥΣ. Τόπο! Κάνετε τόπο! + +1η ΓΥΝΑΙΚΑ. Για δες πως σέρνεται με κόπο +η δύσμοιρη!. . . + +(Από το δρόμο της Θεσσαλονίκης μπαίνει η Μάννα του Αγίου Δημητρίου. Την +οδηγάνε λυγισμένη όπως είνε, σαν δένδρο τσακισμένο από καταιγίδα· Χορός +από Μαννάδες. Η Μάννα του Αγίου είνε ντυμένη με μακρύ γαλανό φόρεμα με +πορφυρά ανθέμια και στο κεφάλι έχει λευκό μοφόριο, που της πέφτει στους +ώμους και στης πλάτες. Η άλλες Μαννάδες φοράνε ρούχα πολύχρωμα. Η Μάννα +του Αγίου έχει τα μάτια της κλειστά. Σχεδόν την σέρνουν. Μόλις +μπαίνουν, σταματάνε). + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ — Πάρτε τη την γυναίκα απ' εδώ! +Δεν θέλω, δεν πρέπει να την δω +να κλαίη! (Μόλις την βλέπει τινάζεται και φεύγει από τα χέρια, +των στρατιωτών που τον υποβαστάζουνε μην πέση). +Τη φωνή της δεν είνε σωστό +ν' ακούσω, μήπως κλονιστώ. +Γιομάτος είμαι από φόβο κι' από τρόμο. +Μυριάδες αγγέλων νοιώθω να μ' ανοίγουνε το δρόμο +του μαρτυρίου. Έχει σήμερα η εκκλησία μεγάλο πανηγύρι.. +Με τους πρωτότοκους της πίστεως στο ίδιο θε να πιω ποτήρι! + +Η ΜΑΝΝΑ. Τον ακούω να μιλά, όμως να τον κυττάξω +δεν μπορώ. Σεις πήτε μου πώς είνε. Αλυσσίδες +βαρυές στα χέρια του κρεμάσαν; Στέκεται γερά +ή λιγοθύμησεν ο γυόκας μου; Θα βαστάξω +κλειστά τα μάτια μου από τον τρόμο. Λέγε μου τι είδες, +γειτόνισσα που με κρατάς από το χέρι; + +Β'. ΜΑΝΝΑ. Στα λυπητερά +τα λόγια της, απάντησι να δώσω δεν αντέχω +κι' όλο τα μάγουλά μου με τα δάκρυα μου βρέχω. + +Η ΜΑΝΝΑ. Πούνε τα χρόνια τα παληά +σαν τον κρατούσα ίδιο μαλακό κερί +στα δάκτυλα και με τα χάδια μου και τα φιλιά +που τώδινα, τον έπλαθα λεβέντη, να τόνε χαρή +ο κόσμος! + +3η ΜΑΝΝΑ Σκληρό γίνεται το παιδί σαν μεγαλώση, +ίδιο κληματοβλάσταρο όταν τσαμπί φουσκώση. + +Η ΜΑΝΝΑ. Το κορμί του μοσκομύριζε στάρι βρασμένο. Στη θεά της +σποράς για τούτο αφιερωμένο +από τρυφερούδι τώχα τόσο δα. Γι' αυτό +Δημήτριο τον ονομάτισα. +Κι' ήτον χαδιάρικο και πάντα πεταχτό. +Σεις με καταλαβαίνετε, μαννάδες. +Όλες τότε της Θεσσαλονίκης με ζήλευαν η κυράδες. +Τονέ πρωτοπερπάτησα +Εγώ από το χέρι κι' η χαρά μου ήτανε μεγάλη, +όταν πάλι +τον είδα σαν μικρούλι κατσικάκι, +το μικρό μου αγοράκι, +στην αγκαλιά μου να πηδά. +Κι' ήταν σαν κούκλα τόσο δα, +άσπρο και σγουρομάλικο, +το κανακάρικο. +Αργότερα, πόσο του άρεσε να τρέχη +στης θυσίες και με άμπαρ το βωμό να βρέχη.. +Κοντά στον μακρογένη στεκόταν ιερέα, +την ώρα που ανεβάζαν τα σφαχτάρια +'πάνω στη θρακιά +και το μοσκαναθρεμένο μου, φεύγοντας την παρέα +των άλλων, γιόμιζε τη φορεσιά του την παστρικιά +όλο με ανθισμένα των δεντριών κλωνάρια +και με αυτά στεφάνωνε στρογγυλοκέρατα κριάρια. +Ήτανε πάντα ακατάδεχτος και ό,τι δεν φαινόταν +δυνατό κι' ωραίο, το απόφευγε, το σιχαινόταν. +Και τώρα, ο μονάκριβός μου να σμίγη με Ναζαρηνούς!. . . +Με τούτους τους ουτιδανούς, +που ο Αύγουστος τους έχει προκηρύξει σαν να είτανε αγρί- + [μια, +Εσύ, παιδί μου, πας μαζί; + +(Ανοίγει τα μάτια της και βλέποντας τον Άγιο, κτυπά τα μάγουλά της με +της γροθιές των χεριών της). + +Ωιμένα! ω! ω! +σ' αυτή τη γδύμνια +ήλπιζα εγώ ποτέ μου να σε ιδώ, + +Δημήτριε! (Στους στρατιώτες.) +Αφήστε τον νάρθη στην αγκαλιά μου 'δώ. . . + +(Στον Άγιο). + +Φως των ματιών μου κι' από το μήλο πειο γλυκό, +τ' ήταν αυτό το ξαφνικό; +Τα γόνατα μου από το φόρτωμα λυγάνε +της δυστυχίας. Θόλωσαν τα μάτια μου. Βοάνε +τ' αυτιά μου. Λυπηθήτε με, +Μαννάδες. Κάτω θε να σωριαστώ. Κρατήστε με. + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ. (κυττάζοντας ικετευτικά στον ουρανό). +Χριστέ μου, ήσουνα παιδί ακόμα δώδεκα χρονώ, +όταν προτίμησες με τους Λευίτες να μένης στον Ναό, +αφίνοντας τον Ιωσήφ και την Μαρία +να σε ζητάνε με τρεμόκαρδα στην συνοδεία. + +2α ΜΑΝΝΑ. Ευτυχισμένες η Μαννάδες όσες δεν γεννήσανε. + +3η ΜΑΝΝΑ. Όσες καϋμούς να της ποτίζουνε +παιδιά δεν αναστήσανε. + +2α ΜΑΝΝΑ. Μακάριες η στείρες, όσες δεν γνωρίζουνε +τέτοιες λαχτάρες της καρδιάς, τα φύλλα που ραγίζουνε. + +Η ΜΑΝΝΑ. Μη φλόγες κοκκινίζαν τα ρογόβυζά μου 'δώ, +παιδί μου, και λάβα μη σε πότισα, +κάρβουνο την καρδιά σου λες να κάνω; +Γύρισε λίγο να σε ιδώ, +Μίλα, παιδί μου, κι' από την πίκρα μου θε να πεθάνω. + +(Στης Μαννάδες). + +Κρατάτε με κι' απόστασα. . . + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (με την ίδια στάσι). +Χριστέ μου, στην Καπερναούμ μια μέρα +Ζητήσανε να σου μιλήσουμε τ' αδέρφια σου και η μητέρα. +Όμως δεν πήγες και γυρίζοντας στους μαθητές σου, +φώναξες, μάννα και πατέρα σου και αδερφός +είν' όποιος εκτελεί της εντολές σου! + +(Έπειτα σαν να μιλά στον εαυτό του). + +Ο πόνος μου πρέπει να μένη μέσα μου κρυφός. + +Η ΜΑΝΝΑ. Τι λέει; Δε μιλά σε μένα. . . +ωιμένα! +Μα δεν σας τώλεγα ότι μου τώχουν ποτισμένο +κάποιο φίλτρο μαγεμένο; + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. (κυττάζοντας εκστατικά στον ουρανό). +Στη γλυκεία φωνή που ακούω να σπαρταρά, +Χριστέ μου, κάνε με σκληρός να μείνω, +αλόγιστος σαν το κοντάρι εκείνο, +που σ' άνοιξε τη θεϊκή σου την πλευρά. + +Η ΜΑΝΝΑ. Δήτε τον. Όλο και τον ουρανό κυττάζει. +Στα σωθικά μου η λαλιά του λες μολύβι αναμμένο στάζει. +Πήτε μου, είπε τίποτε; Μαννάδες, +βαστάτε με και μώρχονται ζαλάδες. +Ο κόσμος γύρω μου σαν να χαλνά. + +3η ΜΑΝΝΑ. Για μια γυναίκα φαίνεται μιλά. + +Η ΜΑΝΝΑ (έξαλλη από μητρική αγάπη). Ποια είνε τούτη πάλι η +γυναίκα; Καμμιά από 'κείνες +των πανδοχείων χωρίς άλλο της σειρήνες, +που ξετρελλαίνουνε τα παλληκάρια, δίνοντας τους το κορμί + [τους, +για να ρουφήξουνε τα νειάτα τους, για να τους πιούνε τη + [ζωή τους. +Άφησε, Έπαρχε, ξανά να του μιλήσω, +ίσως και να τον πείσω. Πρέπει να του μιλήσω, δεν βαστώ. +Και σεις, Μαννάδες, αν τυχόν και αποστάσω, +κρατήστε με γερά, κατάχαμα μη σωριαστώ. +Πώς η καρδιά μου σπαρταρά! + +(Στον Άγιο με τα χέρια απλωμένα σε τελευταία ικεσία). + +Λεβέντη μου, το βλέπω φανερά, +αν δεν αλλάξης γνώμη, +νεκρό θε να σε κλάψουν η πλατείες και οι δρόμοι. +Ένα πες μόνο +ναι, στην προσταγή του Καίσαρα και θα γυρίσης +στην πρώτη πάλι τη ζωή, στης δόξες και στα λούσα, +ω! μπουμπούκι μου, που χρόνο με το χρόνο +λαχταριστά σ' ανάθρεψα και σε κορφολογούσα. +Τώρα που εκατόφυλλο μου άνθισες, τώρα να μου μαδήσης; +Αγόρι μου, που ήλπιζα του γάμου το σεντόνι +να σύρω από το κρεββάτι σου το νυφικό, +του υμεναίου την παπαρούνα να βεβαιώνη +βλέποντας, νέας του σογιού μας άνοιξες το ριζικό. +Εγγονάκια σγουρομάλλικα στα γόνατα της να χορέψη, +θάρρεψε πως της μελλότανε +κι' όταν πεια από τα γεράμματα κοκκαλιαστή και ρέψη, +τα μάτια της ονειρευότανε +συ να της κλείσης με τα δαχτυλούλια σου +κι' ο ύπνος νάνε ελαφρός ο τελευταίος της μαννούλας σου. +Μίλησε, αποκρίσου μου, κάνε μου το χατήρι. +Πού θα μ' αφήσης έρημη; Ούτε αδέρφια έχεις, ούτε κύρη +να με περιμαζώξουνε κι' εγώ, σαν σε τελειώσουν, +στην γης όταν κοκκαλωμένο σε ξαπλώσουν, +η αρχοντογυναίκα 'γώ ζητειάνα θα γυρνώ +και θα κρυώνω και θα πεινώ, +πόρτα με πόρτα διακονεύοντας, +'πάνω στου δρόμου τα λιθόστρωτα τα γόνατά μου γδέρνοντας, +'γώ που σε στρώμα πουπουλένιο +είχα το κορμί μου να ξαπλώνη, όπως ξέρεις, μαθημένο. + +(Λιγοθυμάει). + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. (με δάκρυα, που του κατεβαίνουν ίσια στα μάγουλα). +Χριστέ μου, που από το σταυρό σου +να ξεμαλλιάζεται σαν είδες την παρθένα μπρος σου, +διάταξες τον Ιωάννη σπίτι του για μάννα να την πάρη, +στον ταπεινό σου δεν θ' αρνηθής και συ την ίδια χάρι. +Και τώρα που τραβά για το μαρτύριο +μπορεί τη Μάννα του με ησυχία να εμπιστευθή στον Κύριο! + +2α ΜΑΝΝΑ. Ευτυχισμένες γέννας πόνους όσες δεν εννοιώσανε. + +3η ΜΑΝΝΑ. Όσες καϋμούς να της ποτίζουνε +μωρά δεν εφασκιώσανε. + +4η ΜΑΝΝΑ. Μακάριες οι στείρες όσες δεν γνωρίζουνε +τέτοιες λαχτάρες, που τα χείλα κιτρινίζουνε. + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. Η καρδιά μου σαν κερί μέσα στα σωθικά μου +λυώνει. . . + +2ος ΠΡΕΣΒΥΤ. Άκου, Λαέ, τα λόγια τα δικά μου, +λέγει ο Κύριος. Όσοι δάκρυα θα σπείρουνε, +την αγαλλίασι κατόπιν θα θερίσουνε. +Μέσα στων σταφυλιών το αίμα θε να πλύνουν τη στολή τους. + +2ος ΔΙΑΚΟΣ. Καθώς του κέρδου η κορφή, ορθή θ' ανυψωθή η + [κεφαλή τους. +Άγγελοι θα τους βρέξουνε τα πόδια τους με λάδι μυρωμένο, +γιατί αφίκανε τα ίχνη τους στον δρόμο τον ευλογημένο! + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. (με λιγωμένο πάθος). +Μέσα μου κάτι λυγάει, +σαν ένα τόξο χρυσό. +Στην κόρδα δίνει περισσό +σκούντημα η σαγίτα για να τρέξη. +Στου ουρανού τα πλάτια, σαν μετέωρο να φέξη +λες η ψυχή μου λαχταράει. + +2α ΜΑΝΝΑ. Του κρόκκου το άρωμα ευωδιάζει η πνοή του. . . + +3η ΜΑΝΝΑ. Σαν λύκηθος υψώνεται το λιγυρό κορμί του. . . + +4η ΜΑΝΝΑ Είνε κακό τέτοιος λεβέντης ν' αποθάνη. . . + +2ος ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΥΣ Των χριστιανών την πλάνη +αν δεν αρνηθή, +με τα κοντάρια των στρατιωτών θα τρυπηθή + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. (με το ίδιο παίξιμο). +Όπως το δοχείο 'κείνο +το φαρφουρί της Βηθανίας, +νοιώθω κι' εγώ τα δάκτυλα κάποιας Μαρίας +την ύπαρξί μου να τσακίζουνε, +της πίστης μου τον νάρδο να σκορπίζουνε, +τα πόδια του Χριστού μου για να πλύνω. + +2ος ΠΡΕΣΒΥΤ. Όποιος θέλει τη ζωή του να κερδίση, +πρέπει σ' αυτό τον κόσμο να την χάση. +Αν κανείς τον θάνατο δεν αγαπήση, +την πύλη της Εδέμ δεν θα περάση +Αλληλούια! + +ΕΠΑΡΧΟΣ (κόβοντας την κουβέντα που είχε με τον Εκατόνταρχο). +Μέσα στο συρφετό κρυμμένοι, +όλο και κουταμάρες ξεφωνίζουνε +οι βαφτισμένοι. +Τη Ρώμη βρίζουνε +και για την πίστι τους γαυγίζουνε. +θα τους τσακίσω, μα την Ήρα! + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. Ας υψωθή η προσευχή μου προς τον Κύριο, +καθώς από του Άβελ το θυσιαστήριο +των πρώιμων καρπών τα ζαχαρένια μύρα.. . . + +1ος ΔΙΑΚΟΣ. Αυτός είπε: «Όταν τους πεθαμένους αναστήσω +τα πρόβατα στα δεξιά του θρόνου μου θα στήσω.» +Αλληλούια! + +3ος ΘΕΣΣΑΛ. Λυπήσου τα νειάτα, +την τόση σου χάρι, +το πείσμα παράτα. +Κατέβα στη στράτα +και σ' όλη τη Θεσσαλονίκη 'μπρός, +περήφανος κι' ως άλλοτε λαμπρός, +θυσίασέ το το κριάρι +στου Ηρακλέα το βωμό +με σεβασμό! + +Η ΜΑΝΝΑ, (στον Άγιο με τα χέρια απλωμένα σε ικεσία). +Σαν όπως κουβαλάν από το φούρνο τα ψωμιά, +κι' όλο μοσχοβολά το σπίτι από την ευωδιά +και τη φέτα λαχταρά +ζεστή στο στόμα να μασήση, +έτσι ριχνότανε κι' η μάννα σου να σε φιλήση, +Λεβέντη μου, σαν σ' έβλεπε όλος χαρά +να διασκελής την είσοδο. Τώρα χορτάρια +στης πόρτας μου το σκαλοπάτι θα φυτρώσουν +και η αράχνες τον ίσιο τους θε ν' απλώσουν +'πάνω απ' του κρεββατιού σου τ' αγγοννάρια, +όπου ξαπλωμένο +σαν βρισκόταν το κορμί σου το μελοδρωμένο, +ερχόμουνα να σου φιλήσω μάγουλο. . . Ωιμένα! +δόστε μου στάχτη στ' ασπρισμένα +μαλλιά μου να σκορπίσω! +Αχ! η κακομοίρα 'γώ! Πήτε πώς θ' αγροικήσω +παλληκαριού φωνή της μάννας του να κουβεντιάζη +χωρίς την καρδιά μου το μαχαίρι να σπαράζη +του πόνου; Δήτε τον, απάντησι δεν δίνει +στο μοιρολόι μου!. . . Να τον καταραστώ Α! Όχι + [Εκείνοι +ναι, οι Χριστιανοί, αυτοί που τον ποτίσανε +μάγια, ορίστε πως μου τονέ καταντήσανε! + +ΕΠΑΡΧΟΣ (σηκωνόμενος). +Κάθε Χριστιανού θα σκίσω 'γώ τα σωθικά +και στους σκύλους την καρδιά του θε να ρίξω, +αν στον αγαπητό του Καίσαρα να δείξω +δεν κατορθώσω την αλήθεια. . . + +(Ο χορός των Διάκων και οι Πρεσβύτεροι τραβιούνται με φόβο κατά το +δρόμο της Θεσσαλονίκης). + +ΕΚΑΤΟΝΤ. (στους στρατιώτας). Γάιε, και συ Λουκά, +βγάλτε του γρήγορα τα ρούχα και νυχτώνει, +ίσως τον φέρουνε στα λογικά οι πόνοι. . . + +1η ΓΥΝΑΙΚΑ (από το βράχο). +Ασπίδα λες από ελεφαντόδοντο έχει τα στήθεια +κι' ίδιος καρπός το κάθε μπράτσο του φουσκώνει. + +2α ΓΥΝΑΙΚΑ. Ωιμένα! Ένα τέτοιο σώμα +πως θα το ξαπλώσουνε στο χώμα! + +3η ΓΥΝΑΙΚΑ. Δημήτριε, αφέντη, άλλαξε σκοπό! + +ΕΚΑΤΟΝΤ. Σκασμός, γυναίκες.. + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. (με τίναγμα ενθουσιασμού). +Εγώ τον θάνατο τον αγαπώ. +Μιλήσετε και για το χώμα; +Αυτό δα πιότερο απ' όλα αγαπώ ακόμα. +Ο Γιεχωβάς πήρε στη χούφτα του να το μαλάξη +του κόσμου όλα τα ωραία για να φτειάξη. +Χώμα είν' το ψωμί που με την άσπρη σάρκα μοιάζει, +χώμα και το σταφύλι που θαρρείς αίμα να στάζη. + +1η ΓΥΝΑΙΚΑ (από το βράχο). +Για δες πόσο βαθειά, +ίδια σπαθιά, +του σέρνεται στη ράχη η γραμμή! + +2α ΓΥΝΑΙΚΑ. Να μετανοιώση γίνεται την τελευταία πια στιγμή; + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. Κανένα άρωμα δεν φέρνει τόσο βαθειά την ταραχή +στων ανθρώπων την ψυχή, +όσο το χώμα έπειτ' από φθινοπωρινή βροχή. +Γιατί τους κάνει να συλλογιστούν πειο έχουν τέλος και ποιάν + [αρχή + +3ος ΘΕΣΣΑΛ. Μέσα στον τάφο ξετυλίγονται φρικτές +σαπήλας οπτασίες. . . + +3η ΓΥΝΑΙΚΑ. (από το βράχο). Έπαρχε κάνε του χάρι, +Ήτανε ο Δημήτριος της πόλις το καμάρι. + +ΕΠΑΡΧΟΣ. (στον Εκατόνταρχο). +Να ιδούμε πώς θα τελειώση όλη αυτή +η ιστορία. Στο παλάτι δυνατή +κρατάει τους ευνούχους ταραχή. Τα ξημερώματα +γίνηκε καθώς λένε άγριος τσακωμός +του Καίσαρα με την Ευνίκη. Όλα τα χαλκώματα +που τώστειλε τ' αρχαία δώρο από τη Ραβέννα +του Μαξιμιανού η κόρη, του τα τσάκισε και ούτε ένα +στη συλλογή δεν του αφήκε. . . + +ΕΚΑΤΟΝΤ. Σωστός μαλλιογδαρμός +με άλλα λόγια. . . + +ΕΠΑΡΧΟΣ. Να με θυμάσαι πώς τούτη η Εταίρα +θα καταστρέψη τον Γαλέριο μια μέρα + +2ος ΔΙΑΚΟΣ. Των εθνικών τα πόδια είνε σουβλερά. Ούθε δια- + [βούνε +σκάβουν πληγές, αίμα σκορπούνε! + +3ος ΘΕΣΣΑΛΟΝ. (στον Εκατόνταρχον). +Ακόνισαν τη γλώσσα τους και κοφτερή +την κάνανε σαν του φειδιού. Τον πήραν στο λαιμό τους +με τα λόγια που του σφύριζαν. + +1ος ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ. Το χαλασμό τους +πρέπει ο Καίσαρ αύριο ν' αποφασίση. + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. (στους Διάκους). Σαν κερί +με σβώλο μέλι, μέσα στο στόμα +τα λόγια σας μου 'νε γλυκά και πιότερο ακόμα. +Μη με ξεχνάτε, αδελφοί, στης Κυριακάτικες αγάπες. . . + + + +ΣΚΗΝΗ 4 + +Οι ανωτέρω — Λούπος + +2ος ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ, (κυττάζοντας κατά το δρόμο της Θεσσαλονίκης) +Κάποιος έρχεται τρεχάτος.. Να περάση, +κάνετε τόπο να διαβή. . . + +(Όλοι κυττάνε στο άνοιγμα του δρόμου. Ορμάει ταραγμένος ο Λούπος, +νεανίας με χιτωνίσκο πράσινο. Τρέχει ολόισα στον Έπαρχο). + +ΛΟΥΠΟΣ. Τώλπιζες τη ζωή να χάση +ο ταύρος μ' ενός προβάτου χτύπημα; + +ΕΠΑΡΧΟΣ. Λούπε, τι τρέχει; + +ΛΟΥΠΟΣ. Α! το δυστύχημα +είνε μεγάλο κι έτρεξα εδώ να σου το πω, +γιατί όπως εγώ το αγαπώ +το πένταθλο, έτσι και συ +τη ζωή σου δίνεις τη μισή +να βλέπης παλαιστάς στο στοίβο +να κυλιώνται. Μάθε το. Να το κρύβω +δεν βαστώ. Σκότωσαν τον Λυαίο!. . . + +ΕΠΑΡΧΟΣ. Τι λες; + +1ος 2ος 3ος 4ος ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΥΣ. Ω! + +ΛΟΥΠΟΣ. Ναι! + +ΕΠΑΡΧΟΣ. Δεν μπορεί! +Δεν γίνεται! Τον έβλεπε κανείς και ν' απορή +του 'ρχόταν. Τέτοια μπράτσα! Τέτοιες κνήμες! + +ΛΟΥΠΟΣ. Κατέβηκε στο στοίβο ένας νέος, +ένα παιδί ωραίος +και λεπτός σαν κρινοκλάδι. Τον αρπάζει, +τον πετάει χάμω. . . + +ΕΠΑΡΧΟΣ. Ποιόνε; + +ΛΟΥΠΟΣ. Τον Λυαίο! + +ΕΠΑΡΧΟΣ. Είν' απίστευτο! + +ΛΟΥΠΟΣ. Τον σκάζει +σαν ρόγα σταφυλιού. Άκου με τι σου λέω. Τον τσακίζει. . . +Και το χειρότερο απ' όλα, είνε Χριστιανός! +Αυτή την ώρα το διαλαλούν στης ρύμες +οι Ναζαρηνοί! + +ΕΠΑΡΧΟΣ. Σαστίζει +ο νους μου. . . + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. (ο οποίος παρακολουθούσε την αφήγησι με ασυγκράτητη +χαρά, πλησιάζοντας στον Έπαρχο και στο Λούπο. Στο τέλος βρίσκεται μεσ' +στη μέση της σκηνής, στο προσκύνιο. Ξεφωνάει σαν +κόκκορας που αιμάτωσε το λειρί του εχθρού του). +Νίκησεν ο Νέστορας! Χαρήτε Χριστιανοί! +Αλαλάξετε η θάλασσα, η γης κι' οι ουρανοί! +Τον Γολιάθ έρριξε κάτω ένας ταπεινός +Διάκονος της Εκκλησίας των Θεσσαλονικέων. . . +Σαν το χορτάρι του αγρού ισχνός. . . +Το λέει δα και η Γραφή: «Ο Δράκων και ο Λέων +θα πατηθούν από τα πόδια σου. Θα στηριχτής +'πάνω στην ασπίδα και στο βασιλίσκο και δεν θα ριχτής +κατάχαμα από το δάγκωμά τους!.. + +ΛΟΥΠΟΣ. Πέθανεν ο παλαιστής!. . . +χάσαμε το καμάρι του Σταδίου. . . + +ΕΠΑΡΧΟΣ. (δαγκώνοντας τη γροθιά του με λύσσα). Συμφορά τους! + +Η ΜΑΝΝΑ (στης άλλες Μαννάδες που την τραβάνε και την σέρνουνε +κατά το δρόμο της Θεσσαλονίκης όπου σε λίγο χάνονται). +Μη με τραβάτε. . . Πού με σέρνετε. . . +Γιατί από το γυιό μου μακρυά με παίρνετε; +Θέλω να μείνω. . . Της υστερνές ματιές του +η παρουσία μου λιγάκι να γλυκάνη. . . . +Τα κονταροχτυπήματα σκληρά δε θάνε τόσο. . . +Το ξέρει άραγε πως θα πεθάνη; +Αχ! όταν πεια τον ρίξουνε νεκρό στο χώμα, να σιμώσω θέλω και με +τα δάκρυά μου να του πλύνω της πληγές του +σπαραχτικά το μοιρολόι της θανής του να του τραγουδήσω +και με δυο φιλιά πλατειά, σαν την αγάπη μου, να του + [σφαλήσω +τα μάτια τα μεγάλα, με το τσίνουρα τα γυριστά. . . +Σίρτε και ρίξτε με στα πόδια του μπροστά. . . +Μη με τραβάτε.. Πού με σέρνετε; +Γιατί από το γυιό μου μακρυά με παίρνετε; + +(Ο Έπαρχος μιλά μαζύ με τον Εκατόνταρχο. Κυττάνε τον ουρανό που +σκοτεινιάζει και παίρνουν την απόφασί τους), + +ΕΚΑΤΟΝΤ. Η Ευνίκη δεν μπορεί μαζύ μου να θυμώση +και χρέος ό,τι μώταξε έχει να μου το δώση. + +ΕΠΑΡΧΟΣ. (στους στρατιώτες). +Στρατιώτες! Πίσω από το βράχο πάρτε τον +βαράτε τον +με τα κοντάρια στα πλευρά. +Χτυπάτε τον αλύπητα, γερά! + +1ος ΔΙΑΚΟΣ. Κράτει! + +2ος ΔΙΑΚΟΣ. Δυναμώνου! + +3ος ΔΙΑΚΟΣ. Μάρτυρα του πόνου! + +(Οι Χριστιανοί κάτι μυστικό λένε αναμεταξύ τους και σκορπίζονται. +Μερικοί προσπαθούν ν' ανεβούν στο βράχο, για να ιδούν σε ποιο μέρος θα +τον σκοτώσουν, για να πάνε έπειτα να πάρουν το νεκρό). + +ΑΓΙΟΣ ΔΗΜ. (μη αντέχοντας πεια να βαστάξη την αγάπη στη μάννα +του και ξεσπώντας σαν χείμαρρος βουερός, την ώρα που οι στρατιώτες +δοκιμάζουν της μύτες των κονταριών τους πάνω στη φλοίδα +του πλατάνου και τραβάνε τον Άγιο να πάνε πίσω από +το βράχο για να τον τρυπήσουν). + +Της Μάννας μου ο σπαραγμός +ίσαμε 'δώ πέρα ξετυλίγεται και ο δαρμός. +Αυτός σεντόνι ας γενή λευκό, +το κορμί μου το μαρτυρικό +μέσα στην απέραντη στοργή του να το σαβανώση, +προτού στην αγκαλιά της γης το παραδώση. . . + +(Ρίχνοντας σαν τυφλός τα χέρια του κατά το δρόμο της Θεσσαλονίκης, +οπούθε πήρανε τη μάννα του η άλλες γυναίκες). + +Μάννα μου, έπειτ' από το Χριστό, +τώρα που δε σε βλέπω, θα το μαρτυρήσω, +σε σένα όλη την αγάπη μου χρωστώ +κι' όμως δεν στάθηκα να σε παρηγορήσω, +Μάννα φαρμακωμένη! +Τα πόδια σου δεν ρίχτηκα να σου φιλήσω, +Μάννα, ευλογημένη!.. + + + +ΤΕΛΟΣ + +Επτά χιλιάδες τετρακόσια είκοσι και πέντε +από κτίσεως κόσμου. +Έξ νονών Μαΐων. +Όταν μαραίνονταν οι κρίνοι και ανθίζαν η +ροδιές γύρω από το κάστρο της Θεσσαλονίκης +Πλάτων Ροδοκανάκης. + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Saint Dimitrios, by Platon Rodokanakis + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK SAINT DIMITRIOS *** + +***** This file should be named 31401-0.txt or 31401-0.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/3/1/4/0/31401/ + +Produced by Sophia Canoni + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. diff --git a/31401-0.zip b/31401-0.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..cd934bd --- /dev/null +++ b/31401-0.zip diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt new file mode 100644 index 0000000..6312041 --- /dev/null +++ b/LICENSE.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +This eBook, including all associated images, markup, improvements, +metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be +in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES. + +Procedures for determining public domain status are described in +the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org. + +No investigation has been made concerning possible copyrights in +jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize +this eBook outside of the United States should confirm copyright +status under the laws that apply to them. diff --git a/README.md b/README.md new file mode 100644 index 0000000..37cff78 --- /dev/null +++ b/README.md @@ -0,0 +1,2 @@ +Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for +eBook #31401 (https://www.gutenberg.org/ebooks/31401) |