diff options
| author | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-14 19:55:43 -0700 |
|---|---|---|
| committer | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-14 19:55:43 -0700 |
| commit | bda99b310c7f6a299d61e8227826497ecc5d5ac8 (patch) | |
| tree | 6ecd7a3f5406425f3c07c314b97195e5ef3572d1 | |
| -rw-r--r-- | .gitattributes | 3 | ||||
| -rw-r--r-- | 31400-0.txt | 2650 | ||||
| -rw-r--r-- | 31400-0.zip | bin | 0 -> 53376 bytes | |||
| -rw-r--r-- | LICENSE.txt | 11 | ||||
| -rw-r--r-- | README.md | 2 |
5 files changed, 2666 insertions, 0 deletions
diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes new file mode 100644 index 0000000..6833f05 --- /dev/null +++ b/.gitattributes @@ -0,0 +1,3 @@ +* text=auto +*.txt text +*.md text diff --git a/31400-0.txt b/31400-0.txt new file mode 100644 index 0000000..36f7f3d --- /dev/null +++ b/31400-0.txt @@ -0,0 +1,2650 @@ +Project Gutenberg's Critias, Hipparchus, The Rival Lovers, by Plato + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Critias, Hipparchus, The Rival Lovers + +Author: Plato + +Translator: Aristeidis Harokopos + K. D. Konstantinidis + +Release Date: February 25, 2010 [EBook #31400] + +Language: Greek + +Character set encoding: UTF-8 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK CRITIAS, HIPPARCHUS, RIVAL LOVERS *** + + + + +Produced by Sophia Canoni. Book provided by Iason Konstantinides + + + + +Note: Numbers in curly brackets relate to the footnotes that have been +transferred at the end of the book. Corrections have been included in +[], while bold words in &&. The tonic system has been changed +from polytonic to monotonic, otherwise the spelling of the book has not +been changed. + +Σημείωση: Οι αριθμοί σε αγκύλες {} αφορούν στις υποσημειώσεις των +σελίδων που έχουν μεταφερθεί στο τέλος του βιβλίου. Διορθώσεις περικλείονται +σε [], ενώ έντονοι χαρακτήρες σε &&. Το τονικό σύστημα έχει αλλάξει από +πολυτονικό σε μονοτονικό. Κατά τα άλλα έχει διατηρηθεί η ορθογραφία του +βιβλίου. + + + +ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΦΕΞΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩN + + + +ΠΛΑΤΩΝΟΣ + + + +ΚΡΙΤΙΑΣ +ΙΠΠΑΡΧΟΣ — ΑNΤΕΡΑΣΤΑΙ + + + +ΜΕΤΑΦΡΑΣΙΣ + + +ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ ΧΑΡΟΚΟΠΟΥ +Κ. Δ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΟΥ + +ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΦΕΞΗ + + + + + +ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΦΕΞΗ +ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ + +ΠΛΑΤΩΝΟΣ + + +ΚΡΙΤΙΑΣ + + + +ΜΕΤΑΦΡΑΣΙΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ ΧΑΡΟΚΟΠΟΥ + + + +ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΕΞΗ + + + +ΠΡΟΛΟΓΟΣ +Ο Πλάτων διά του «Κριτίου» ηθέλησε να δείξη εν τη πραγματικότητι +τας περί Πολιτείας ιδέας του, περιγράφων την πολιτείαν των αρχαίων +Αθηναίων νικητών των κατοίκων της νήσου Ατλαντίδος. Εννοητέον ότι η +Πολιτεία αύτη δεν υπήρξεν, αλλ' έπλασεν αυτήν ο Πλάτων διά της +φαντασίας του. + +Ο «Κριτίας» φαίνεται ως συνέχεια άλλου διαλόγου, του «Τιμαίου». +Εισάγει εις την υπόθεσιν αμέσως· διαλέγονται δε και εις τούτον τα +αυτά πρόσωπα. Ομιλεί πρώτος ο Τίμαιος, μετά τούτον δε λαμβάνει τον +λόγον ο Κριτίας, αμφότεροι δε δικαιολογούσι την δυσκολίαν του +ζητήματος, περί του οποίου θα ομιλήσουν. Μετά τούτο ο Κριτίας +αναλαμβάνει ν' αφηγηθή τον πόλεμον, όστις ηγέρθη ποτέ μεταξύ των +εντεύθεν των Ηρακλείων στηλών και εκείθεν αυτών, οικούντων λαών. +Ίνα δε κινήση το περί του πολέμου τούτου ενδιαφέρον, επιχειρεί να +γνωρίση εις τον αναγνώστην τους δυο αντιπάλους λαούς, ήτοι τους +τότε Αθηναίους και τους κατοίκους της νήσου Ατλαντίδος. Και πρώτον +μεν, αρχόμενος από των Αθηναίων, περιγράφει την κυβέρνησιν αυτών, +την χώραν και την πολιτείαν. Μετά τούτο δε αναφέρει την καταγωγήν +των κατοίκων της Ατλαντίδος, ότι κατάγονται δηλ. εκ του Ποσειδώνος· +περιγράφει την νήσον αυτών, τα προϊόντα τα οποία αυτή παράγει, τους +βασιλείς των και τα γιγάντεια τούτων έργα, την πολιτικήν αυτών +κατάστασιν, την οργάνωσιν και τας στρατιωτικάς αυτών δυνάμεις· πως +πρώτα ήσαν άνθρωποι εξαίρετοι και πως βραδύτερον εξηχρειώθησαν +ούτως, ώστε ο Ζευς, οργισθείς διά τα κακουργήματα αυτών και +αποφασίσας να τους τιμωρήση, συνεκάλεσε τους θεούς εις συνέδριον +μέσα εις το άδυτον το ευρισκόμενον εις το κέντρον του κόσμου, ίνα +καταστήση εις αυτούς γνωστάς τας αμετακλήτους αυτού βουλάς. + +Ο διάλογος εις το σημείον τούτο δυστυχώς διακόπτεται, απολεσθέντος +του υπολοίπου. Εκ του σωζομένου μέρους δεν είναι δυνατόν να +συναγάγη τις, ποιον έσται όλου του διαλόγου το αντικείμενον. +Ευτυχώς όμως πληροφορούμεθα περί τούτου ακριβώς εξ αυτών των πρώτων +σελίδων άλλου του Πλάτωνος διαλόγου, του «Τιμαίου». + + + +ΠΛΑΤΩΝΟΣ + + + + +ΚΡΙΤΙΑΣ + +(ή Ατλαντικός ή ηθικός) + + + + +ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ + +ΤΙΜΑΙΟΣ, ΚΡΙΤΙΑΣ, ΣΩΚΡΑΤΗΣ, ΕΡΜΟΚΡΑΤΗΣ. + + + + + Τίμαιος +Πόσον ευχαριστημένος, Σωκράτη, καθώς να έχω αναπαυθή έπειτα από +μακρυνήν οδοιπορίαν, έχω ελευθερωθή και τώρα με ανακούφισιν από την +οδοιπορίαν της ομιλίας! Εύχομαι δε εις τον Θεόν, ο οποίος πολύ +παλαιά πραγματικώς, τώρα δε προ ολίγου εις τας ομιλίας μας έχει την +ύπαρξιν, δι' όσα μεν από τα λεχθέντα πρεπόντως έχουσι λεχθή, αυτός +να μας χαρίση υγείαν, αν δε είπωμεν δι' αυτά χωρίς να το θέλωμεν +και τίποτε ανάρμοστον, να μας επιβάλη την πρέπουσαν τιμωρίαν. Σωστή +δε τιμωρία είναι, εκείνον ο οποίος σφάλλει, να τον κάμη να ενεργή +σωστά. Διά να λέγωμεν λοιπόν εις το εξής σωστά τας ομιλίας μας περί +του πώς έγιναν οι θεοί, ευχόμεθα να μας δώση το πλέον τέλειον και +καλύτερον από όλα τα ιατρικά, την γνώσιν· αφού λοιπόν +προσηυχήθημεν, κατά τας συμφωνίας μας παραδίδομεν την σειράν της +ομιλίας εις τον Κριτίαν. + + Κριτίας +Αλλά, Τίμαιε, δέχομαι μεν (να ομιλήσω), εκείνο όμως, το οποίον εις +την αρχήν μετεχειρίσθης και συ, ο οποίος εζήτησες συγχώρησιν, διότι +επρόκειτο να ομιλήσης διά μεγάλα ζητήματα, το ίδιον και εγώ τώρα +παρακαλώ, απαιτώ δε ακόμη περισσότερον να μου παραχωρηθή εις +μεγαλυτέραν δόσιν δι' εκείνα, τα οποία πρόκειται να είπω, αν και +ηξεύρω σχεδόν ότι πρόκειται να παρακαλέσω διά χάριν, η οποία +αποδεικνύει φιλοδοξίαν και χωριατιάν, θα την είπω όμως. Ότι μεν +εκείνα, τα οποία είπες, δεν τα είπες καλά, ποίος λογικός άνθρωπος +ημπορεί να το διισχυρισθή; Ότι δε εκείνα, τα οποία θα είπω, έχουν +ανάγκην από περισσοτέραν συγχώρησιν, διότι είναι δυσκολώτερα, τούτο +θα προσπαθήσω κάπως ν' αποδείξω. Όταν ομιλή κανείς διά τους θεούς, +Τίμαιε, προς τους ανθρώπους, να νομίζεται ότι καλά ομιλεί, είναι +ευκολώτερον παρά όταν ομιλή διά θνητούς ανθρώπους εις ημάς. Διότι η +έλλειψις πείρας και η παρά πολλή αμάθεια εκείνων που ακούουν, αν +είναι έτσι εκείνα τα οποία λέγει, δίδουν πολλήν ευκολίαν εις +εκείνον ο οποίος πρόκειται να είπη τίποτε διά τους θεούς. Διά δε +τους θεούς ίσα ίσα, ηξεύρετε εις ποίον συμπέρασμα εφθάσαμεν {1}, διά +να φανερώσω δε καθαρώτερα εκείνο το οποίον διισχυρίζομαι, +προσέξατε, παρακαλώ, εις τ' ακόλουθα. Εκείνα, τα οποία όλοι μας +είπομεν, είναι ανάγκη βέβαια να είναι μίμησις και εικών κάποιου +πράγματος· διά δε την κατασκευήν εικόνων των θείων και των +ανθρωπίνων σωμάτων, την οποίαν κάμνουν οι ζωγράφοι, βλέπομεν πόσην +ευκολίαν ή δυσκολίαν δοκιμάζουν να τα μιμώνται, ώστε να νομίζουν, +όσοι τα βλέπουν, ότι ομοιάζουν, και θα ίδωμεν ότι, αν κανείς από +αυτούς ημπορή να ζωγραφίση ολίγον τι όμοια με τα πραγματικά γην και +βουνά και ποταμούς και δένδρα και ολόκληρον τον ουρανόν και εκείνα, +τα οποία ευρίσκονται εις αυτόν και τριγυρίζουν, κατ' αρχάς μεν +ευχαριστούμεθα, και προς τούτοις, επειδή δεν ηξεύρομεν τίποτε με +ακρίβειαν δι' αυτά τα πράγματα, ούτε εξετάζομεν, ούτε κρίνομεν αν +είναι καλά τα ζωγραφημένα, μας φθάνει δε μία όχι πολύ καθαρά και +απατηλή σκιαγραφία αυτών των πραγμάτων· όταν δε κανείς ήθελεν +αναλάβη να παραστήση τα ιδικά μας σώματα, τότε, επειδή είμεθα +συνειθισμένοι να τα παρατηρώμεν, καταλαμβάνομεν τι ελλείπει και +γινόμεθα αυστηροί κριταί εκείνου, ο οποίος δεν παρέστησε κατά πάντα +όλας τας ομοιότητας. Το ίδιον λοιπόν πράγμα ημπορούμεν να ίδωμεν +ότι γίνεται και εις τας ομιλίας, ότι δηλαδή τα μεν ουράνια και θεία +πράγματα μένομεν ευχαριστημένοι και όταν τα λέγη κανείς με μικράν +ομοιότητα, τα δε θνητά και ανθρώπινα πράγματα τα εξετάζομεν με +ακρίβειαν. Τώρα λοιπόν, επειδή θα ομιλήσω εκ του προχείρου εάν δεν +ημπορέσω να παραστήσω τα πράγματα καθ' όλα όπως πρέπει, είναι +ανάγκη να με συγχωρήσετε· διότι πρέπει να συλλογίζεσθε, ότι δεν +είναι εύκολον, αλλά δύσκολον να παριστάνη κανείς τα θνητά πράγματα +καθώς πρέπει. Αυτά λοιπόν, επειδή επιθυμώ να σας υπενθυμίσω και να +ζητήσω δι' εκείνα, τα οποία πρόκειται να είπω, όχι το μικρότερον +αλλά το μεγαλύτερον μέρος της συγχωρήσεώς σας, είπον όλα αυτά, +Σωκράτη. Αν λοιπόν, νομίζετε, ότι δικαίως ζητώ αυτό το χάρισμα, +δότε μου αυτό μ' ευχαρίστησιν. + + Σωκράτης +Και διατί να μη σου το δώσωμεν, Κριτία; Ας δοθή δε προς τούτοις +αυτό το ίδιον χάρισμα και εις τον Ερμοκράτην από ημάς, ο οποίος να +ομιλήση τρίτος. Διότι είναι φανερόν, ότι ολίγον υστερώτερα, όταν +έλθη η σειρά του να ομιλήση, θα μας παρακαλέση και εκείνος ως σεις· +διά να προμηθευθή λοιπόν άλλην βάσιν της ομιλίας του, και να μη +υποχρεωθή να ομιλήση με την ιδίαν βάσιν την ιδικήν σου, ας ομιλήση +τότε τοιουτοτρόπως, ωσάν να έχη την συγχώρησίν μας από τώρα. Σου +προλέγω όμως, φίλε Κριτία, τας διαθέσεις του ακροατηρίου του +θεάτρου, εις το οποίον θα ομιλήσης, ότι δηλαδή ο ποιητής ο οποίος +πρωτύτερα ωμίλησε εις αυτό, επέτυχε θαυμάσια, ώστε θα σου χρειασθή +κάποια παρά πολλή συγχώρησις, εάν πρόκηται να κατορθώσης να +συναγωνισθής εις αυτά με αυτόν. + + Ερμοκράτης +Παραγγέλλεις βέβαια, Σωκράτη, και εις εμέ τα ίδια, τα οποία και εις +τούτον εδώ. Αλλά, Κριτία, ακόμη έως τώρα άνθρωποι, οι οποίοι +λιποψυχούν, δεν έστησαν τρόπαιον νίκης· πρέπει λοιπόν να προχωρήσης +εις την ομιλίαν με ανδρείαν, και αφ' ού επικαλεσθής τον Απόλλωνα +και τας Μούσας, να παραστήσης τους παλαιούς συμπολίτας μας ότι +υπήρξαν αγαθοί και να τους εξυμνήσης. + + Κριτίας +Φίλε Ερμοκράτη, επειδή είναι η σειρά σου να ομιλήσης αύριον και +έχεις άλλον πρωτύτερα από σε, διά τούτο έχεις ακόμη θάρρος. Τι +λογής λοιπόν είναι τούτο μόνος σου γρήγορα θα το καταλάβης· επειδή +όμως μας παρηγορείς και μας δίδεις θάρρος, ας σε υπακούσωμεν, και +κοντά εις τους θεούς τους οποίους ανέφερες, ας προσκαλέσωμεν και +τους άλλους και ιδιαιτέρως μάλιστα την Μνημοσύνην. Διότι, το +μεγαλύτερον μέρος της ομιλίας μου, όλον από αυτήν την θεάν +εξαρτάται· διότι εάν ενθυμηθώ αρκετά και αναφέρω εκείνα, τα οποία +ένα καιρόν διηγούντο οι ιερείς (της Αιγύπτου) και τα οποία έφερεν +εδώ ο Σόλων, επάνω κάτω ηξεύρω ότι εις τούτο εδώ το ακροατήριον θα +φανώ ότι έκαμα καλά το χρέος μου. Έτσι ακριβώς πρέπει λοιπόν τώρα +να κάμω και διόλου πλέον να μη αναβάλω. + +Πρώτον λοιπόν από όλα ας αναμνησθώμεν, ότι εννέα το όλον χιλιάδες +έτη έχουν περάση, αφ' ότου εκηρύχθη πόλεμος μεταξύ εκείνων οι +οποίοι κατοικούν έξω από τας στήλας του Ηρακλέους και εκείνων όπου +κατοικούν μέσα· το οποίον πρέπει τώρα να σας εκθέσω απ' αρχής μέχρι +τέλους. Του μεν ενός λοιπόν μέρους έλεγον ότι έλαβε την αρχηγίαν +αυτή η πόλις (δηλαδή αι Αθήναι) και διεξήγαγεν όλον τον πόλεμον +μέχρι τέλους, του δε άλλου μέρους οι βασιλείς της νήσου Ατλαντίδος, +η οποία νήσος είπομεν (εις τον διάλογον «Τίμαιον») ότι τα παλαιά +χρόνια ήτο νήσος μεγαλυτέρα από την Λιβύαν (δηλαδή την Αφρικήν) και +την Ασίαν, τώρα δε, επειδή εβυθίσθη από σεισμούς, άφησεν εκεί μίαν +λάσπην και εμποδίζει πλέον να περνούν εκείνοι, οι οποίοι θέλουν να +ταξειδεύσουν από την εδώθεν θάλασσαν εις την εκείθεν. Τα μεν λοιπόν +πολλά βάρβαρα έθνη, και όσα γένη Ελλήνων υπήρχον τότε, καθένα +χωριστά, η σειρά της ομιλίας ωσάν να σηκώνη όποιον εύρη εμπρός της +εδώ και εκεί, θα τα κάμη γνωστά. Το γένος όμως των τότε Αθηναίων +και των εχθρών των, με τους οποίους επολέμησαν, είναι ανάγκη κατ' +αρχάς ως πρώτα να τ' αναφέρωμεν και την στρατιωτικήν δύναμιν του +ενός και του άλλου μέρους και το είδος της κυβερνήσεώς των. Απ' +αυτά δε τα δύο γένη πρέπει να προτιμήσω να ειπώ διά το ιδικόν μας. + +Και λοιπόν οι θεοί τα παλαιά χρόνια έβαλαν εις κλήρον τους +διαφόρους τόπους και εμοιράσθησαν μεταξύ των όλην την γην, χωρίς να +φιλονεικήσουν· διότι δεν θα ήτο σωστόν πράγμα οι θεοί να μην +ηξεύρουν τι αρμόζει εις τον καθένα τους, ούτε ενώ ηξεύρουν ότι έν +πράγμα αρμόζει καλύτερα εις άλλους, άλλοι από αυτούς με καυγάδες να +προσπαθούν να το κάμουν ιδικόν των· αφ' ού λοιπόν έρριψαν δικαίως +κλήρους και έλαβε καθείς ό,τι του ήρεσκε, εκατοίκησαν τους τόπους, +και αφ' ού εκατοίκησαν, όπως οι ποιμένες κάμνουν διά τα ποίμνια, +έτσι μας έτρεφαν ωσάν ιδικά των κτήματα και θρέμματα, όχι όμως +μεταχειριζόμενοι σωματικήν βίαν, καθώς κάμνουν οι ποιμένες εις τα +κτήνη, τα οποία βόσκουν με το ξύλον, αλλ' επειδή είναι παρά πολύ +ευκολοκυβέρνητον ζώον ο άνθρωπος, διευθύνοντες ωσάν πλοίον από την +πρύμνην με το τιμόνι, διά της πειθούς επιδρώντες εις την ψυχήν του +σύμφωνα με τον σκοπόν των, με αυτόν τον τρόπον διευθύνοντες +εκυβερνούσαν όλους τους θνητούς. Άλλοι λοιπόν από τους θεούς, οι +οποίοι επήραν με κλήρον άλλους τόπους, έβαλαν εκείνα τα μέρη εις +τάξιν· ο Ήφαιστος δε και η Αθηνά, επειδή είχαν την ιδίαν φυσικήν +καταγωγήν, διότι ήσαν συγχρόνως και αδέλφια από τον ίδιον πατέρα +και είχαν την ιδίαν κλίσιν και εις την μάθησιν και εις τας τέχνας, +διά τούτο και εις τους δύο έτυχε να πέση ως κλήρος αυτός εδώ ο +τόπος, διότι εκ φύσεως τους ήρμοζε και ήτο κατάλληλος διά την +αρετήν και την φρόνησίν των· αφ' ού δ' έκαμαν τους εντοπίους +αγαθούς ανθρώπους, έβαλαν εις τον νουν των την αγάπην της πολιτικής +τάξεως· τούτων δε των εντοπίων τα μεν ονόματα έχουν διατηρηθή, τα +έργα όμως ένεκα των καταστροφών των διαδόχων των και ένεκα της +πολυκαιρίας εχάθησαν. Διότι το γένος το οποίον απέμενε κάθε φοράν, +καθώς είπομεν και πρωτύτερα {2}, απέμενεν εις τα βουνά και +αγράμματον, και είχεν ακούση μόνον τα ονόματα των κυριαρχών του +τόπου, και εκτός τούτου ολίγα μόνον από τα έργα των. Τα μεν ονόματα +τούτων λοιπόν ηυχαριστούντο να τα δίδουν εις τα τέκνα των, δεν +ήξευραν όμως τας αρετάς και τους νόμους των προγενεστέρων των, +εκτός μόνον από μερικά πράγματα σκοτεινά τα οποία εξ ακοής ήξευραν +διά καθένα από αυτούς· επειδή δε εις διάστημα πολλών γενεών και +αυτοί και τα παιδιά των ευρίσκοντο εις έλλειψιν των χρειωδών, είχαν +δε τον νουν των εις εκείνα όπου τους έλειπαν και δι' αυτά μόνον +έκαμναν ομιλίας, διά τούτο δεν τους έμελε δι' εκείνα, τα οποία +συνέβησαν εις τα προηγούμενα και εις τα παλαιά χρόνια. Διότι η +διήγησις και η έρευνα των παλαιών συμβάντων εμβήκαν μέσα εις τας +πόλεις μαζί με τον καιρόν, όταν ήθελον ίδη ότι μερικοί άνθρωποι +είχαν εξησφαλισμένα πλέον τα χρειώδη της ζωής, πρωτύτερα δε όχι. Με +αυτόν λοιπόν τον τρόπον έχουν διατηρηθή τα ονόματα των παλαιών, όχι +όμως και τα έργα των. Λέγω δε αυτά συμπεραίνων εκ τούτου, ότι με τα +ονόματα του Κέκροπος και του Ερεχθέως και του Εριχθονίου και του +Ερυσίχθονος και με τα περισσότερα από τ' άλλα όσα αναφέρονται ως +παλαιότερα του Θησέως ονόματα, ωνόμαζαν εκείνους, με αυτά, ως επί +το πλείστον οι Ιερείς της Αιγύπτου, καθώς είπεν ο Σόλων, όταν του +διηγήθησαν αυτόν τον πόλεμον. Κατά τον αυτόν δε τρόπον και διά τα +ονόματα των γυναικών. Και ακριβώς διά τούτο έχει ούτω και το +εξωτερικόν και το άγαλμα της θεάς (Αθηνάς), επειδή τα πολεμικά έργα +ήσαν κοινά και εις τας γυναίκας και εις τους άνδρας, διά τούτο +σύμφωνα με εκείνην την συνήθειαν η θεά ωπλισμένη ήτο εις τους τότε +αφιέρωμα, ως απόδειξις ότι όσα ζώα ζουν μαζί θηλυκά και αρσενικά, +καθένα απ' αυτά αδιακρίτως έγεινεν από την φύσιν ικανόν να εξασκή +το προτέρημα, το οποίον έχει το κάθε γένος χωριστά. + +Εκατοικούσαν δε τότε εις τούτον τον τόπον αι μεν άλλαι τάξεις των +πολιτών ενασχολούμεναι εις τας τέχνας και εις το να προμηθεύωνται +την τροφήν των από την γεωργίαν, η δε τάξις των πολεμιστών +απετελείτο από θείους άνδρας και απ' αρχής, αφ' ού εχωρίσθη από τας +άλλας, εκατοικούσε χωριστά, έχουσα όλα τα χρειαζόμενα διά την +τροφήν της και την εκπαίδευσιν. Κανείς απ' αυτήν την τάξιν δεν είχε +καμμίαν ιδιαιτέραν ιδιοκτησίαν, εθεώρουν δε όλα τα πράγματα ότι +ανήκον κοινώς εις όλους, και δεν εθεώρουν σωστόν να δέχωνται από +άλλους πολίτας τίποτε περισσότερον από αρκετήν τροφήν, και +εξετέλουν όλα τα έργα, τα οποία είπομεν χθες, όσα δηλαδή είπομεν +διά τους διωρισμένους φύλακας. Και λοιπόν έλεγαν και εκείνο, το +οποίον διά τον τόπον μας είναι πιστευτόν και αληθινόν, ότι τότε +είχε τα σύνορά της χωρισμένα προς τα μέρος του Ισθμού και της άλλης +στερεάς έως εις τα βουνά Κιθαιρώνα και Πάρνηθα, ότι κατέβαινον δε +τα σύνορα, έχοντα εις τα δεξιά την Ωρωπίαν, και εις τ' αριστερά την +θάλασσαν, έως εις τον Ασωπόν ποταμόν· κατά δε την γονιμότητα αυτός +ο τόπος εξεπερνούσε κάθε γην, διά τούτο και ήτο τότε ικανός ο τόπος +να τρέφη πολύ στράτευμα αποτελούμενον από τους γείτονας. Μεγάλη δε +απόδειξις της γονιμότητός του είναι η εξής· ότι το μέρος, το οποίον +απέμεινεν από αυτήν τώρα, ημπορεί να παραβληθή με οποιονδήποτε +άλλον τόπον και κατά την γονιμότητα κάθε είδους και κατά την +ευκαρπίαν και κατά τας καλάς βοσκάς δι' όλα τα ζώα· τότε δε εκτός +των ωραίων έφερε και πλήθος από αυτά. Πώς λοιπόν αποδεικνύεται +τούτο, και κατά τι ημπορεί σωστά να ονομασθή ο τόπος μας +απομεινάριον της τότε γης; Όλος ο τόπος μας από την επίλοιπον +στερεάν εκτεινόμενος εις την θάλασσαν είναι ωσάν ακρωτήριον· το δε +πέριξ αυτής δοχείον της θαλάσσης συμβαίνει να είναι όλον πολύ βαθύ. +Επειδή δε έγειναν πολλοί και μεγάλοι κατακλυσμοί εις το διάστημα +των εννέα χιλιάδων ετών, διότι τόσα έτη επέρασαν από εκείνον τον +καιρόν έως τώρα, το χώμα, το οποίον μέσα εις τούτους τους χρόνους +και εις αυτά τα συμβάντα δεν εσωρεύετο εις το έδαφος, όπως εις +άλλους τόπους, εις αρκετόν ποσόν, κάθε φοράν εσύρετο ολόγυρα εις τα +παράλια και εχάνετο εις το βάθος της θαλάσσης. Έχουν απομείνη +λοιπόν, καθώς εις τας μικράς νήσους τα τωρινά σχετικώς προς τα +τότε, όπως τα κόκκαλα σώματος όπου αρρώστησεν, επειδή το σώμα γύρω +γύρω έφυγεν όσον ήτο παχύ και μαλακόν και έμεινε μόνον το λεπτόν +σώμα του τόπου· τότε όμως επειδή ήτο απείρακτος και διά βουνά είχεν +υψηλούς γηλόφους, και τας πεδιάδας, αι οποίαι ωνομάσθησαν τώρα +φελλέαι (δηλαδή πεδιάδες άκαρποι και πετρώδεις), τας είχε τότε +γεμάτας από παχύ χώμα, και εις τα βουνά είχε πολλά δάση, των οποίων +ακόμη και τώρα φαίνονται σημεία. Διότι από τα όρη μερικά τώρα μεν +έχουν τροφήν μόνον διά μελίσσας, δεν είναι δε πολύς καιρός, που +εκόπησαν από εκεί ξύλα διά τας μεγαλυτέρας οικοδομάς, των οποίων +ακόμη τώρα σώζονται στέγαι αβλαβείς. Υπήρχον δε πολλά άλλα δένδρα +ήμερα, και παρήγεν άφθονον βοσκήν εις τα ποίμνια· και προς τούτοις +το νερόν, το οποίον έπιπτε κάθε χρόνον εκ του Διός, το αποταμίευε +και δεν το έχανε, καθώς τώρα που τρέχει από γυμνήν γην εις την +θάλασσαν, αλλ' είχε πολύ χώμα και το εδέχετο υποκάτω, και αποθήκευε +διά του πηλού, ο οποίος την εσκέπαζε, το νερόν, το οποίον +κατέπινεν, αφήνουσα να τρέχη από υψηλά εις τα κοιλώματα, και +παρουσίαζεν εις όλους τους τόπους άφθονα τρεχούμενα νερά εις +βρύσεις και ποταμούς, των οποίων ιερά σημεία έχουν απομείνη ακόμη +και τώρα εκεί που πρότερον ήσαν βρύσεις, διά ν' αποδεικνύουν ότι +όσα λέγονται τώρα δι' αυτήν είναι αληθινά. + +Τα επίλοιπα λοιπόν μέρη της χώρας ήσαν εκ φύσεως τοιαύτα (όπως τα +επεριγράψαμεν), και ήσαν καλλιεργημένα, καθώς ήτο επόμενον, από +αληθινούς μεν γεωργούς και καταγινομένους εις το καθεαυτό έργον +των, φιλοκάλους δε και με καλά φυσικά προτερήματα, οι οποίοι είχον +εις την κατοχήν των γην καλλίστην και παρά πολύ άφθονον νερόν και +εποχάς του έτους παρά πολύ ευκράτους, η δε πόλις εις τον τότε +καιρόν είχε τους κατοίκους τακτοποιημένους κατά τον εξής τρόπον. +Κατά πρώτον μεν το μέρος της ακροπόλεως δεν ήτο τότε όπως είναι +τώρα. Διότι τώρα μεν επήλθε μία νυξ υπερβολικά βροχερή και, αφ' ού +ανέλυσεν ολόγυρα το έδαφος, την έχει κάμη γυμνήν από χώμα, εν μέσω +συγχρόνων σεισμών, με μίαν τεραστίαν βροχήν, η οποία ήτο η τρίτη +πρωτύτερα από τον κατακλυσμόν του Δευκαλίωνος· προηγουμένως όμως, +εις άλλην εποχήν, η ακρόπολις ήτο τόσον μεγάλη, ώστε εξετείνετο έως +εις τον Ηριδανόν {3} και τον Ιλισσόν και περιέκλειε μέσα την Πνύκα +και είχεν ως όριον τον Λυκαβητόν από το αντικρύ μέρος της Πνυκός, +ήτο δε όλη γεμάτη από χώμα, και εκτός από ολίγα μέρη ήτο επάνωθεν +πεδιάς. Ήτο δε κατοικημένη κατά τα έξω μέρη, υποκάτω από τα ίδια τα +πλάγιά της, από τους τεχνίτας και τους γεωργούς, όσοι εκαλλιέργουν +τα πλησίον της μέρη· εις το επάνω δε μέρος μόνη η τάξις των +πολεμιστών είχε κατοικήση ολόγυρα εις τον ναόν της Αθηνάς και του +Ηφαίστου, περιτριγυρισμένη μ' ένα περιτείχισμα ωσάν το περιτείχισμα +του κήπου μιας οικίας. Εις τα βόρεια δε εκατοικούσαν οικίας κοινάς +και μέρη, εις τα οποία έτρωγαν τον χειμώνα όλοι μαζί και όσα +εχρειάζοντο διά να ζουν όλοι μαζί τα έκαμναν να υπάρχουν, και διά +κατοικίαν αυτών και διά ιερούς ναούς, χωρίς όμως χρυσόν και +άργυρον, διότι αυτά τα πράγματα διόλου δεν τα μετεχειρίζοντο +πουθενά, αλλά προσπαθούντες να ευρίσκωνται εις το μέσον μεταξύ +αφθονίας και πτωχείας έκτιζαν ευπρεπείς κατοικίας, εις τας οποίας +και αυτοί οι ίδιοι και τα παιδιά των παιδιών των έμεναν μέχρι +γήρατος, τας άφηναν δε κληρονομίαν πάντοτε απαραλλάκτους εις άλλους +ομοίους των, τα δε νότια μέρη (της ακροπόλεως) μετεχειρίζοντο διά +κήπους και γυμναστήρια, εσύσταινον δε και συσσίτια, τα οποία κατά +τον καιρόν του καλοκαιριού παρήτουν. Μία δε βρύσις υπήρχεν εις τον +τόπον που είναι η ακρόπολις, η οποία, αφ' ού εστείρευσεν από τους +σεισμούς, έχει αφήση να τρέχουν τώρα ολόγυρα μικρά ρυάκια, εις +όλους δε τους τότε επρομήθευεν άφθονον τρεχούμενον νερόν το οποίον +ήτο εξίσου υγιεινόν και τον χειμώνα και το καλοκαίρι. Με τούτον +λοιπόν τον τρόπον εκατοικούσαν αυτοί οι φύλακες μεν των συμπολιτών +των. με την ευχαρίστησιν δε των άλλων Ελλήνων αρχηγοί των, +διεφύλαττον δε όσον περισσότερον ημπορούσαν τον ίδιον αριθμόν του +πληθυσμού των ανδρών και των γυναικών καθ' όλον τον καιρόν, όσος +ήτο αρκετός διά τον πόλεμον, ήτοι (ο πληθυσμός) ήτο και τότε ακόμη +σωσταί είκοσι χιλιάδες περίπου. + +Αυτοί λοιπόν τοιούτοι ήσαν οι ίδιοι και μ' ένα τοιούτον πάντοτε +τρόπον και τον τόπον των και την Ελλάδα με δικαιοσύνην πάντοτε +εδιοικούσαν, και διά τούτο και εις όλην την Ευρώπην και την Ασίαν +και διά την ωραιότητα των σωμάτων των και διά τα κάθε λογής +προτερήματα των ψυχών των εθαυμάζοντο και εφημίζοντο από όλους τους +τότε ανθρώπους· τα δε πράγματα εκείνων όπου επολέμησαν εναντίον +των, οποία πάλιν ήσαν και πως από την αρχήν, εάν δεν χάσωμεν την +ενθύμησιν εκείνων τα οποία ηκούσαμεν, όταν ήμεθα ακόμη παιδιά, θα +σας τα εκθέσωμεν τώρα εις το μέσον, διά να τα μάθετε και σεις οι +φίλοι. Συντόμως δε, πριν αρχίσω την ομιλίαν, είναι ανάγκη να σας +φανερώσω, ότι δεν πρέπει να σας φαίνεται παράξενον, όταν μ' ακούετε +πολλές φορές να ονομάζω βαρβάρους μ' ελληνικά ονόματα, διότι θα +μάθετε την αιτίαν τούτου· ο Σόλων, επειδή εσκέπτετο εις τα ποιήματά +του να μεταχειρισθή αυτήν την διήγησιν, αφ' ού ηρώτησε και έμαθε +την σημασίαν των ονομάτων και εύρεν ότι οι Αιγύπτιοι, οι οποίοι +πρώτοι εκείνοι έγραψαν αυτήν την ιστορίαν, τα είχον μεταφράση εις +την γλώσσαν των, και αυτός πάλιν, αφ' ού ελάμβανε το νόημα του κάθε +ονόματος, το μετέφραζεν εις την γλώσσαν μας και το έγραφε· και αυτά +λοιπόν τα χειρόγραφα του Σόλωνος τα είχεν ο πάππος μου και τώρα +ακόμη τα έχω εγώ και τα εμελέτησα πολύ όταν ήμην παιδίον. Αν λοιπόν +ακούετε τοιαύτα ονόματα, οποία μεταχειριζόμεθα εις τον τόπον μας, +μη σας φανή παράξενον· διότι έχετε πλέον την αιτίαν αυτών· η αρχή +δε της μακράς ταύτης διηγήσεως ήτο τότε επάνω κάτω τοιαύτη. + +Καθώς είπομεν εις τα προηγούμενα διά την κλήρωσιν, την οποίαν +έκαμαν οι θεοί, ότι εμοίρασαν όλην την γην με κλήρους και έλαβαν +άλλοι μεν μεγαλύτερα κομμάτια και άλλοι μικρότερα και εσύστησαν +εκεί ναούς και θυσίας εις τους εαυτούς των, έτσι λοιπόν και ο +Ποσειδών, αφού του έλαχεν η Ατλαντίς, εκατοίκισεν εκεί τα παιδιά +του, τα οποία εγέννησεν από θνητήν γυναίκα εις ένα τόπον της νήσου +ως θα είπωμεν. Πλησίον εις την θάλασσαν, εις το μέσον δε όλης της +νήσου, ήτο μία πεδιάς, η οποία λέγουν ότι υπήρξεν η ωραιοτέρα και η +πλέον εύφορος από όλας τας πεδιάδας. Πλησίον δε εις την πεδιάδα, +εις το μέσον πάλιν της νήσου, μακράν έως πεντήκοντα στάδια, υπήρχε +βουνόν πολύ ολίγον υψηλόν· εις τούτο δε εκατοικούσεν ένας από τους +ανθρώπους, οι οποίοι κατ' αρχάς εγεννήθησαν από την γην, +ονομαζόμενος Ευήνωρ και κατοικών μαζί με την γυναίκα του Λουκίππην· +εγέννησαν δε μονογενή θυγατέρα, την Κλειτώ. Όταν δε ήλθεν εις +ηλικίαν υπανδρείας η κόρη, απέθανε και η μήτηρ και ο πατήρ της, και +ο Ποσειδών, επειδή την ηγάπησε, την επήρε διά γυναίκα, και το +βουνόν, εις το οποίον ήτο η κατοικία της, το ωχύρωσεν, αφ' ού το +απέκοψεν ολόγυρα (δηλαδή το έκαμεν από όλα τα μέρη απόκρημνον) και +έκαμε διαδοχικώς οχυρώματα, ζώνας ξηράς και θαλάσσης, ολόγυρα την +μίαν εις την άλλην, άλλας μικροτέρας και άλλας μεγαλυτέρας, δύο +ζώνας ξηράς και τρεις θαλάσσης, ωσάν με τόρνον να τας +εστρογγύλευσεν, από το μέσον της νήσου ν' απέχουν εξίσου απ' όλα τα +μέρη, ώστε το μέρος τούτο να είναι απάτητον, διότι ακόμη έως τότε +δεν υπήρχον ούτε πλοία ούτε ταξείδια. Ο ίδιος δε, σαν θεός που +ήτον, εστόλισε την εις το μέσον αυτών νήσον με όλα τα χρειαζόμενα, +διότι έφερεν επάνω κάτω από την γην νερά βρυσικά, ένα ζεστόν και +ένα άλλο κρύον, το οποίον έτρεχεν από μίαν βρύσιν, και έκαμε την +γην να παράγη κάθε λογής τρόφιμα και αρκετά· αφ' ού δε εγέννησε +πέντε ζευγάρια δίδυμα παιδιά, τα ανέθρεψε, και όλην την Ατλαντίδα +νήσον, αφ' ού την εχώρισεν εις δέκα μερίδια, εις εκείνον που +εγεννήθη πρώτος από τα μεγαλύτερα παιδιά του, του έδωκεν ως +μερίδιόν του την κατοικίαν της μητρός του με όλην την ολόγυρα +εξοχήν, η οποία ήτο παρά πολύ εκτεταμένη και εκλεκτή, τον έκαμε δε +και βασιλέα των άλλων (αδελφών του), τους δε άλλους έκαμεν άρχοντας +και έδωκεν εις καθέναν από αυτούς να κυβερνά πολλούς ανθρώπους και +να έχη πολλήν έκτασιν γης. Έδωκεν εις όλους ονόματα, και εις μεν +τον μεγαλύτερον και βασιλέα το εξής, από το οποίον ίσα ίσα και όλη +η νήσος και το πέλαγος έλαβε την ονομασίαν και ωνομάσθη Ατλαντικόν, +διότι ο τότε πρώτος βασιλεύσας ωνομάζετο Άτλας· εις δε τον δίδυμον +αδελφόν τούτου, ο οποίος εγεννήθη κατόπιν, έτυχε κλήρος να λάβη το +άκρον της νήσου πλησίον εις τας στήλας του Ηρακλέους επάνω εις το +μέρος της χώρας, το οποίον τώρα ονομάζεται Γαδειρική, το μέρος το +οποίον Ελληνικά μεν ονομάζεται Εύμηλον, εις δε την γλώσσαν των +εντοπίων Γάδειρον, από το οποίον όλος ο τόπος έλαβε τ' όνομα. Από +δε τα παιδιά, τα οποία εγεννήθησαν δεύτερα, το μεν έν ωνόμασεν +Αμφήρη, το δε άλλο Ευαίμονα· από δε τα τρίτα γεννηθέντα, εκείνον +μεν, ο οποίος εγεννήθη πρώτος, τον ωνόμασε Μνησέα, εκείνον δε, ο +οποίος εγεννήθη έπειτα από τούτον Αυτόχθονα, από δε τα γεννηθέντα +τέταρτα, τον μεν πρώτον ωνόμασεν Ελάσιππον, τον δε έτερον Μήστορα, +εις δε τα γεννηθέντα πέμπτα, εις μεν τον πρώτον εδόθη το όνομα +Αζάης, εις δε τον ύστερον Διαπρεπής. Αυτοί λοιπόν όλοι και οι +απόγονοι των εκατοικούσαν εκεί εις διάστημα πολλών γενεών και +εξουσίαζαν μεν πολλάς άλλας εις το πέλαγος νήσους, προς τούτοις δε, +καθώς είπομεν και προηγουμένως, εξέτειναν την εξουσίαν των και εις +τα εντός μέρη προς τα εδώ έως εις την Αίγυπτον και την Τυρρηνικήν. +Ο Άτλας λοιπόν έκαμε μεν και άλλους πολλούς και τιμωμένους +απογόνους, διετήρουν δε ούτοι την βασιλείαν εις διάστημα πολλών +γενεών, διότι εγίνετο πάντοτε βασιλεύς ο πρώτος και παρέδιδε την +βασιλείαν εις το πρώτον από τα παιδιά του, είχον δε τόσον πολύν +πλούτον, όσον ούτε καμμία από μερικάς προτητερινάς δυναστείας +βασιλέων είχεν, ούτε ύστερον καμμίαν φοράν είναι δυνατόν να υπάρξη +καμμία να έχη. Είχον δε όλα εν τάξει όσα και μέσα εις την πόλιν και +έξω εις την λοιπήν χώραν δύσκολον ήτο να προμηθευθή κανείς. Διότι +πολλά μεν πράγματα ένεκα της εξουσίας των τους τα έφερναν έξωθεν, +παρά πολλά δε άλλα επρομήθευεν η ιδία η νήσος διά τα χρειαζόμενα +της ζωής· κατά πρώτον μεν τα μέταλλα, όσα ξεχώνονται στερεά και όσα +λυώνονται, και εκείνο, του οποίου τώρα μόνον το όνομα έχομεν, τότε +δε περισσότερον από τ' όνομα, υπήρχε το πράγμα, ο ορείχαλκος, ο +οποίος εις πολλούς τόπους της νήσου εξεχώνετο από την γην, ήτο δε +το πολυτιμότερον από τα τότε μέταλλα εκτός του χρυσού· και όσα +προμηθεύουν τα δένδρα διά τας εργασίας των τεχνητών, όλα τα παρήγεν +άφθονα, και αρκετά ήμερα και άγρια ζώα έτρεφε. Μάλιστα δε υπήρχε +μέσα εις αυτήν και μεγάλη ποσότης ελεφάντων. Υπήρχε βοσκή και διά +τα άλλα ζώα, όσα βόσκουν εις τα έλη και εις τας λίμνας και +ποταμούς, και όσα πάλιν βόσκουν εις τα όρη και εις τας πεδιάδας, +δι' όλα υπήρχεν άφθονος τροφή, επίσης δε και διά τούτο το ζώον (τον +ελέφαντα), το οποίον φυσικά είναι μεγάλον και τρώγει πολύ. Εκτός δε +τούτων, όσα εις όλα τα μέρη φέρει η γη μυρωδικά, ρίζας ή χόρτα ή +φυτά ή ουσίας στραγγισμένας από άνθη ή καρπούς και αυτά τα παρήγε +και καλώς τα διετήρει· ακόμη δε και τους μαλακούς καρπούς και τους +ξηρούς, τους οποίους έχομεν διά την τροφήν μας και όσους +μεταχειριζόμεθα διά προσφάγια (ονομάζομεν δε τα άνθη των όσπρια) +και τον καρπόν των δένδρων, από τον οποίον έχομεν ποτά και φαγητά +και έλαια, και εκείνος, ο οποίος ένεκα παιγνιδιού και ευχαριστήσεως +κατήντησε δυσκολοφύλακτος, (ίσως τα καρύδια), ο καρπός δηλ. με το +σκληρόν δέρμα και όσα ευχάριστα δίδομεν εις άρρωστον μετά το +φαγητόν διά να παρηγορήσωμεν τον κουρασμένον στόμαχον, όλα αυτά η +νήσος, η οποία τότε τον καιρόν εκείνον ήτο υποκάτω από τον ήλιον +ιερά, τα παρήγεν όλα ωραία και αξιοθαύμαστα και αναρίθμητα κατά το +πλήθος. Όλα αυτά λοιπόν λαμβάνοντες από την γην οι κάτοικοι +κατεσκεύαζαν και τους ναούς και τα βασιλικά παλάτια και τους +λιμένας και τους ναυστάθμους και όλην την άλλην χώραν έβαλαν εις +τάξιν κατά τον ακόλουθον τρόπον. + +Τα γεμάτα από θάλασσαν χανδάκια, τα οποία ήσαν ολόγυρα εις την +αρχαίαν μητρόπολιν, κατά πρώτον μεν τα εγεφύρωσαν και έκαμαν δρόμον +να πηγαίνη κανείς έξω και μέσα έως εις τα βασιλικά παλάτια. Τα δε +βασιλικά παλάτια από την αρχήν αμέσως τα έκτισαν εις τους ιδίους +τόπους, όπου εκατοίκησεν ο θεός και οι πρόγονοί των· τα εκατοικούσε +δε ο ένας βασιλεύς διαδεχόμενος άλλον και, εν ώ ήσαν στολισμένα, τα +εστόλιζε και αυτός και επροσπαθούσε να περάση όσον ηδύνατο πάντοτε +τον προηγούμενον, εις τρόπον ώστε έκαμαν τα παλάτια να τα θαυμάζη +κανείς, όταν τα έβλεπε, διά το μεγαλείον και την ωραιότητα των +έργων, τα οποία είχον. Έσκαψαν τω όντι αυλάκι αρχίσαντες από την +θάλασσαν τριών πλέθρων κατά το πλάτος, εκατόν δε ποδών κατά το +βάθος και πεντήκοντα σταδίων κατά το μήκος έως εις το εξωτερικόν +στρογγύλον αυλάκι, και έκαμαν ώστε να ταξειδεύουν τα πλοία από την +θάλασσαν διά μέσου τούτου του χανδακίου εις το αυλάκι εκείνο όπως +εις λιμένα, ανοίξαντες στόμα εις το αυλάκι αρκετόν, ώστε να +περάσουν από εκεί μέσα και τα μεγαλύτερα πλοία και προς τούτοις και +τας (στρογγύλας) ζώνας της ξηράς, αι οποίαι έφραζαν τας ζώνας της +θαλάσσης· εις το μέρος όπου ήσαν αι γέφυραι ήνοιξαν πέρασμα από το +έν μέρος εις το άλλο, όσον να χωρή τριήρης και το εσκέπασαν άνωθεν, +ώστε το πλοίον να περνά κάτωθεν· διότι τα χείλη των ζωνών της ξηράς +είχον ύψος αρκετόν επάνω εις την θάλασσαν. Ήτο δε ο μεν μεγαλύτερος +από τους στρογγυλούς χάνδακας, με τον οποίον η θάλασσα είχε κατ' +ευθείαν συγκοινωνίαν, τριών σταδίων κατά το πλάτος, η δε ακόλουθος +ζώνη ξηράς ήτο ίση με εκείνον· από δε τας δύο ακολούθους ζώνας η +μεν της θαλάσσης ήτο πλάτους δύο σταδίων, η δε της ξηράς ήτο πάλιν +ίση με την προηγουμένην του νερού· ο χάνδαξ δε, ο οποίος περιέβρεχε +την ιδίαν την νήσον, η οποία ήτο εις το μέσον, ήτο ενός σταδίου, η +δε νήσος, εις την οποίαν ήσαν τα ανάκτορα, είχε διάμετρον πέντε +σταδίων. Την νήσον αυτήν ολόγυρα και τας ζώνας (τας πέριξ αυτής) +και την γέφυραν, η οποία είχε πλάτος ενός πλέθρου, και από το έν +μέρος και από το άλλο την επεριτριγύρισαν με πέτρινον τείχος, και +έστησαν πύργους και πύλας επάνω εις τας γεφύρας εις κάθε μέρος, +όπου επερνούσεν η θάλασσα υποκάτωθεν. Έκοπταν δε τας πέτρας (με τας +οποίας έκαμαν αυτά) από τα ολόγυρα της νήσου, η οποία ευρίσκετο εις +το μέσον, και από τα τοιχώματα των ζωνών και από το έξω μέρος και +από τα μέσα, άλλας μεν άσπρας, άλλας δε μαύρας, άλλας δε κοκκίνας· +καθώς δε έκοπταν πέτρας, κατεσκεύαζαν συγχρόνως εις το εσωτερικόν +(της νήσου) δύο βαθείας αποθήκας διά πλοία, αι οποίαι είχον τον +ίδιον τον βράχον διά στέγην. Και από τας οικοδομάς αυτάς άλλαι μεν +ήσαν απλαί, άλλας δε τας έπλεκαν πολυχρωμάτους ανακατώνοντες τους +(διαφόρων χρωμάτων) λίθους χάριν ευχαριστήσεως, εκφράζοντες εκείνο, +το οποίον ήτο φυσικά ευχάριστον εις αυτούς, και όλην την +περιφέρειαν του τείχους, το οποίον ήτο ολόγυρα της από όλας πλέον +έξω ζώνης, την ένδυσαν με χαλκόν μεταχειρισθέντες αυτόν ωσάν ένα +εξωτερικόν χρωματισμόν, τον δε γύρον του εσωτερικού τείχους τον +ένδυσαν με κασσίτερον, τον δε γύρον του τείχους της ακροπόλεως με +ορείχαλκον, ο οποίος είχε λάμψιν της φωτιάς. + +Τα δε εντός της ακροπόλεως ανάκτορα ήσαν κατεσκευασμένα με τον +ακόλουθον τρόπον. Εντός εις το μέσον υψούτο ναός ιερός της Κλειτούς +και του Ποσειδώνος, απάτητος (ως φοβερός), περιτριγυρισμένος με +χρυσόν τοίχον, ο ίδιος εις τον οποίον εις τας αρχάς εφύτευσαν και +εγέννησαν (ο Ποσειδών και η Κλειτώ) τα παιδία τα οποία υπήρξαν +αρχηγοί των δέκα βασιλικών δυναστειών· εις τούτον τον τόπον και +κάθε χρόνον από τας δέκα κληρωθείσας επαρχίας όλας ήρχοντο και +προσέφερον αφιερώματα εις τους δύο αυτούς θεούς τα προφαντά από +τους καρπούς της γης. Του ιδίου δε του Ποσειδώνος υπήρχε ναός, που +είχεν ενός σταδίου μήκος, πλάτος δε τριών πλέθρων και ύψος τόσον, +ώστε να φαίνεται εις την όρασιν ότι είχε συμμετρίαν, και ο οποίος +είχε κάποιαν βαρβαρικήν μορφήν· όλον δε τον ναόν ολόγυρα τον +ένδυσαν έξωθεν με άργυρον, εκτός των γωνιών, τας δε γωνίας ένδυσαν +με χρυσόν· εσωτερικώς δε τον μεν θόλον όλον έκαμαν από +ελεφαντοκόκκαλον στολισμένον με χρυσόν και ορείχαλκον, όλα δε τ' +άλλα μέρη των τοίχων και των στηλών και του πατώματος τα +περιένδυσαν με ορείχαλκον. Έστησαν δε μέσα αγάλματα· το του θεού +(Ποσειδώνος) παρίστανεν αυτόν στεκόμενον επάνω εις πολεμικήν άμαξαν +να οδηγή τα έξ πτερωτά άλογά της, και τόσον υψηλόν, ώστε η κεφαλή +του να εγγίζη την οροφήν του ναού· ολόγυρά του δε Νηρηίδας επάνω +εις εκατόν δελφίνας· διότι οι τότε άνθρωποι ενόμιζαν ότι αύται ήσαν +τόσαι· υπήρχον δε και πολλά άλλα αγάλματα, τα οποία αφιέρωσαν οι +ιδιώται. Ολόγυρα δε εις τον ναόν απ' έξω ήσαν στημέναι εικόνες +χρυσαί όλων των γυναικών και όλων των ανδρών όσοι κατήγοντο από +τους δέκα βασιλείς και πολλά άλλα αφιερώματα μεγάλα και των +βασιλέων και ιδιωτών και από μέσα από την ιδίαν την πόλιν και από +τα έξω μέρη, όσα εξουσίαζον. Υπήρχε δε και θυσιαστήριον ανάλογον +κατά το μέγεθος και κατά την εργασίαν με αυτά τα καλλιτεχνήματα. +και τα ανάκτορα επίσης τοιαύτα, ώστε ν' αρμόζουν και εις το +μεγαλείον του κράτους και εις τα στολίσματα, τα οποία ήσαν ολόγυρα +εις τους ναούς. Τας δε βρύσεις του ψυχρού και του ζεστού νερού, αι +οποίαι είχαν ποσότητα άφθονον νερού, ένεκα δε της ευχαριστήσεως και +της υγιεινότητος των νερών των ικανοποίουν θαυμασίως και κατά τα +δύο ταύτα, μετεχειρίζοντο στήσαντες ολόγυρα εις αυτάς οικοδομάς και +δενδροφυτείας καταλλήλους διά υγρά μέρη, και δεξαμενάς προς +τούτοις, άλλας μεν έξω εις το ύπαιθρον, άλλας δε σκεπασμένας με +στέγην διά τα ζεστά νερά κατά τον χειμώνα, χωριστά μεν διά τους +βασιλείς, χωριστά δε διά τους ιδιώτας, προς τούτοις δε άλλας διά +τας γυναίκας, και άλλας διά άλογα και διά τ' άλλα υποζύγια, και +έδοσαν εις κάθε μίαν ιδιαιτέρως τον κατάλληλον στολισμόν. Το δε +νερόν, το οποίον έτρεχεν από αυτάς, το επήγαιναν να ποτίζη το δάσος +του ναού του Ποσειδώνος, το οποίον είχε κάθε λογής δένδρα θαυμάσια +διά την ωραιότητα και το ύψος ένεκα της γονιμότητος της γης, άλλο +δε μέρος αυτού με αυλάκια το έφεραν έως εις τους έξω γύρους κατά το +μέρος των γεφυρών, όπου υπήρχον ναοί μεν πολλοί και πολλών θεών, +κήποι δε και γυμναστήρια πολλά κατασκευασμένα, άλλα μεν ανδρών, +άλλα δε αλόγων, χωριστά εις κάθε μίαν από τας δύο ζώνας της ξηράς, +είχον δε προ πάντων εις το μέσον της μεγαλυτέρας από τας νήσους +χωρισμένον έν ιπποδρόμιον, το οποίον είχε πλάτος ενός σταδίου, το +δε μήκος του έπιανε όλον τον γύρον της νήσου, διά να συναγωνίζωνται +τ' άλογα. Ολόγυρα δε εις αυτό, και από το έν μέρος του και από το +άλλο, υπήρχον κατοικίαι διά το πλήθος των δορυφόρων στρατιωτών· +τους δε πιστοτέρους στρατιώτας είχον διατεταγμένους να φυλάττωσιν +εις την μικροτέραν ζώνην, η οποία ήτο και η περισσότερον πλησίον +εις την ακρόπολιν εις εκείνους δε, οι οποίοι ήσαν οι εξοχώτεροι από +όλους κατά την πίστιν, είχαν δοθή κατοικίαι, μέσα εις την +ακρόπολιν, ολόγυρα εις τους βασιλείς. Αι δε αποθήκαι των πλοίων +ήσαν γεμάται από τριήρεις και από τα όργανα, όσα χρειάζονται εις +αυτάς και όλα αρκετά βαλμένα εις τάξιν. Και εκείνα μεν τα οποία +απέβλεπον εις την κατοικίαν των βασιλέων, ήσαν τοιουτοτρόπως +διατεταγμένα· αφ' ού δε ήθελε διαβή κανείς τους λιμένας, οι οποίοι +ήσαν τρεις, και υπάγη έξω, έν κυκλικόν τείχος, το οποίον ήρχιζεν +από την θάλασσαν και απείχε πενήντα στάδια εις όλα του τα μέρη από +την μεγαλυτέραν ζώνην και από τον μεγαλύτερον λιμένα, συνέκλειεν +εις το ίδιον σημείον με το στόμα της διώρυχος, το οποίον ήτο προς +την θάλασσαν. Μέσα εις τούτο υπήρχε πλήθος πολλών και πυκνών +οικιών, η δε διώρυξ και ο μεγαλύτερος λιμήν ήτο γεμάτος από πλοία +και εμπόρους, οι οποίοι έφθαναν από όλα τα μέρη του κόσμου και οι +οποίοι επροξένουν ένεκα του πλήθους των φωνάς και θόρυβον και +κρότον και την ημέραν και την νύκτα. + +Την μεν πόλιν λοιπόν και ό,τι σχετίζεται με το αρχαίον ανάκτορον +έχομεν τώρα εκ μνήμης μάθη, όπως τότε τα διηγήθησαν· πρέπει δε να +προσπαθήσωμεν ν' αναφέρωμεν και διά την επίλοιπον χώραν πώς ήσαν τα +φυσικά της προτερήματα και ποίον ήτο το είδος του τεχνητού +στολισμού της. Και κατά πρώτον λοιπόν όλος ο τόπος έλεγαν ότι ήτο +και πολύ υψηλός και πολύ απόκρημνος από το μέρος της θαλάσσης, όλη +δε η ολόγυρα εις την πόλιν πεδιάς, την μεν πόλιν περιεκύκλωνεν, +αυτή δε ολόγυρα περιεκυκλώνετο από βουνά, τα οποία κατέβαιναν έως +εις την θάλασσαν, (η πεδιάς δε ήτο) ολόιση και χωρίς ανωμαλίας, όλη +δε μακρουλή, από το έν και από το άλλο μέρος έχουσα μήκος τριών +χιλιάδων σταδίων και από την θάλασσαν έως το μέσον της επάνω από +δύο χιλιάδων. Αυτός ο τόπος όλης της νήσου έβλεπε προς το νότιον +μέρος και ήτο προφυλαγμένος από τον βόρειον άνεμον· τα δε βουνά, +όπου ήσαν τότε ολόγυρά του, τα επαινούσαν ότι υπήρξαν από όλα όσα +υπάρχουν τώρα ανώτερα κατά τον αριθμόν και κατά την μεγαλότητα και +κατά την ωραιότητα, διότι είχον μεν πολλά και πλούσια κατοικημένα +χωρία ανάμεσόν τους, ποταμούς δε και λίμνας και λειβάδια διά να +ευρίσκουν αρκετήν τροφήν τα ζώα· δένδρα δε πολυάριθμα και κάθε +λογής διά να προμηθεύουν ξύλα άφθονα εις όλας τας εργασίας των +ανθρώπων και εις καθεμίαν ιδιαιτέρως. Έτσι λοιπόν ήτο η πεδιάς εκ +φύσεως και χάρις εις τας εργασίας πολλών βασιλέων εις το διάστημα +πολλού καιρού. Ήτο μεν το σχήμα της τετράγωνον και κατά το +περισσότερον μέρος ορθόν και μακρουλόν, εις οποίον δε μέρος είχεν +έλλειψιν το σχήμα της, το είχαν κάμη ίσον, διότι έσκαψαν ολόγυρα +χάνδακα· το βάθος δε τούτου του χάνδακος και το πλάτος και το +μήκος, το οποίον ήτο. . ..(είναι μεν δύσκολον να το πιστεύση +κανείς, ότι έγεινε με τα χέρια, και ότι συγκρινόμενον με τ' άλλα +όμοιά του έργα είναι τοιούτον, πρέπει όμως να είπωμεν τουλάχιστον +εκείνο, το οποίον ηκούσαμεν)· είχον μεν σκάψη βάθος ενός πλέθρου, +πλάτος δε εις όλα τα μέρη ενός σταδίου, σκαμμένον δε ολόγυρα εις +όλην την πεδιάδα ετύχαινε να έχη μήκος δέκα χιλιάδας σταδίων. +Εδέχετο όλα τα ρεύματα των νερών, τα οποία κατέβαινον από τα βουνά, +περιεκύκλωνε την πεδιάδα, έφθανεν από το έν και από το άλλο μέρος +την πόλιν και επροχώρει και τα έχυνεν εις την θάλασσαν. Από την +ανωτέραν όχθην του χάνδακος ήρχιζαν αυλάκια εκατόν ποδών το πολύ +πλάτους, κομμένα ίσα εις όλον το διάστημα της πεδιάδος, τα οποία +επέστρεφαν και εχύνοντο εις τον χάνδακα τον πλησίον της θαλάσσης· +ήσαν δε μακράν το έν από άλλο τα αυλάκια εκατόν στάδια· διά μέσου +λοιπόν τούτων κατεβίβαζον την ξυλείαν από τα βουνά εις την πόλιν +και μετεκόμιζον με πλοία τ' άλλα προϊόντα κάθε εποχής, αφ' ού +έκοψαν άλλα αυλάκια πλάγια διά να συγκοινωνή το έν από τα πρώτα με +το άλλο και με την πόλιν. Και εσώδευον λοιπόν καρπούς της γης δύο +φορές τον χρόνον, τον μεν χειμώνα μεταχειριζόμενοι τα εκ μέρους του +Διός νερά (δηλαδή της βροχής), το δε καλοκαίρι όσα παράγει η γη, +φέροντες εις αυτήν τα νερά διά μέσου των αυλακιών. + +Ο αριθμός δε των στρατιωτών, των χρησίμων διά πόλεμον από μέσα από +την πεδιάδα ήτο προσδιωρισμένος ως εξής. Κάθε λαχνός (δηλαδή κάθε +τμήμα της χώρας) ήτο διωρισμένος να εκλέγη ένα αριθμόν, κάθε δε +τμήμα είχεν έκτασιν εκατόν σταδίων και όλα τα τμήματα ήσαν εξήντα +χιλιάδες· οι άνθρωποι δε των βουνών και των άλλων μερών της χώρας +έλεγαν ότι ήσαν άπειροι κατά το πλήθος· ήσαν δε μοιρασμένοι κατά +τους τόπους και τα χωρία εις όμοια τμήματα όλοι και είχαν καθένα +τον αρχηγόν του. Ο αρχηγός λοιπόν ήτο υποχρεωμένος εν καιρώ πολέμου +να προμηθεύη το έκτον μέρος μιας πολεμικής αμάξης, ώστε να είναι +δέκα χιλιάδες τοιαύται· δύο ίππους και δύο ιππείς, προς τούτοις δε +έν ζευγάρι άλογα της αμάξης χωρίς την άμαξαν· ένα πεζόν πολεμιστήν +με μικράν ασπίδα· ένα αμαξηλάτην, ο οποίος να ιππεύη τα δύο άλογα +της αμάξης και να τα διοική· δύο δε πεζούς στρατιώτας βαρειά +ωπλισμένους και δύο τοξότας και δύο σφενδονήτας, γυμνούς δε +στρατιώτας και πετροβολιστάς και ακοντιστάς από τρεις, από τέσσαρας +δε ναύτας εις καθέν από χίλια διακόσια πλοία. Έτσι λοιπόν ήσαν +τακτοποιημένα τα πολεμικά πράγματα εις την βασιλικήν πόλιν· εις δε +τας εννέα άλλας επαρχίας ήσαν κανονισμένα, αλλού μεν με τον ένα +τρόπον αλλού δε με τον άλλον, τα οποία πολύς καιρός θα εχρειάζετο +να τα εκθέσωμεν (εδώ). + +Τα δε αποβλέποντα εις τους άρχοντας και εις τους έχοντας τιμήν μέσα +εις την πολιτείαν ετακτοποιήθησαν από την αρχήν κατά τον ακόλουθον +τρόπον. Καθείς από τους δέκα βασιλείς, εις την επαρχίαν η οποία +απετέλει το μερίδιόν του και εις την πρωτεύουσάν του, είχε την +εξουσίαν επάνω εις τους ανθρώπους και εις τους περισσοτέρους νόμους +και ετιμώρει και εθανάτωνεν όποιον ήθελεν επιθυμήση· η δε γενική +αναμεταξύ των εξουσία και αμοιβαία σχέσις εγίνετο κατά τας +διατάξεις του Ποσειδώνος, καθώς έλεγεν ο νόμος, που κατά παράδοσιν +υπήρχε, και που τον είχαν οι πρώτοι κάτοικοι χαραγμένον με γράμματα +επάνω εις μίαν στήλην ορειχαλκίνην, η οποία ευρίσκετο εις το μέσον +της νήσου μέσα εις τον ναόν του Ποσειδώνος. Ούτοι λοιπόν οι +βασιλείς συνηθροίζοντο διαδοχικώς μίαν φοράν κάθε πέντε έτη και +μίαν φοράν κάθε έξ εναλλάξ, διότι απέδιδον ίσην τιμήν εις τον μονόν +αριθμόν των ετών και εις τον ζυγόν, όταν δε συνήρχοντο, +συνεσκέπτοντο διά τα κοινά συμφέροντα και εξήταζαν εάν κανείς έκαμε +καμμίαν παράβασιν του νόμου και εδίκαζαν. Όταν δ' επρόκειτο να +κάμουν καμμίαν δίκην, έδιδον προτήτερα ο ένας εις τον άλλον τας +ακολούθους βεβαιώσεις τιμιότητος. + +Αφ' ού άφηναν ελευθέρους ταύρους μέσα εις τον ναόν του Ποσειδώνος, +παρευρισκόμενοι και οι δέκα έμεναν μόνοι των, και αφ' ού παρεκάλουν +τον θεόν να εκλέξη το θύμα, το οποίον τον ηυχαρίστει, αυτοί χωρίς +σίδηρο, αλλά με ξύλα και με συρτοθηλειές εκυνήγουν αυτούς, όποιον +δε από τους ταύρους ήθελαν πιάση, αφ' ού τον ωδήγουν εμπρός εις την +στήλην, τον έσφαζαν εις την κορυφήν της απέναντι εις τα γράμματα +στήλης· επάνω δε εις στήλην, εκτός των νόμων, ήτο γραμμένος και +όρκος, ο οποίος κατηράτο με φοβεράς κατάρας εκείνους, οι οποίοι +ήθελαν απειθήση εις τους νόμους. Όταν λοιπόν σύμφωνα με τους νόμους +των ήθελαν εκτελέση την θυσίαν και αφιερώση όλα τα μέλη του ταύρου, +οι βασιλείς έχυναν μέσα εις ένα κρατήρα, (δηλαδή κιούπι) με +νερωμένον κρασί σταλαγματιάν, σταλαγματιάν, διά τον καθένα τους το +αίμα του ταύρου, τα δε άλλα κομμάτιά του, τα έρριπταν εις την +φωτιάν, αφ' ού εκαθάριζαν από όλα τα μέρη την στήλην έπειτα δε από +τούτο, έπερναν μέσα από τον κρατήρα με χρυσές κούπες, έκαμναν +σπονδάς, δηλαδή έχυναν ολίγον μέσα εις την φωτιάν και ωρκίζοντο ότι +θα δικάσουν σύμφωνα με τους νόμους, οι οποίοι είναι γραμμένοι εις +την στήλην και θα τιμωρήσουν, αν κανείς προηγουμένως έκαμε καμμίαν +παράβασιν, και ότι έπειτα από τούτο κανένα από τους νόμους +θεληματικώς δεν θα παραβούν, μήτε θα διοικήσουν, μήτε θα υπακούσουν +εις άλλον άρχοντα, εκτός αν τους διατάσση σύμφωνα με τους νόμους +του πατρός των. Αφ' ού ήθελαν ευχηθή αυτά, καθείς από αυτούς διά +τον εαυτόν του και διά τους απογόνους του, έπινε και αφιέρωνε την +κούπαν εις τον ναόν του θεού, και έπειτα κατεγίνετο εις το φαγητόν +και τας άλλας αναγκαίας διατυπώσεις· όταν δε ήθελε σκοτεινιάση και +η φωτιά ολόγυρα εις τα θύματα ήθελε σβυσθή, όλοι τους, αφ' ού +ήθελαν φορέση μίαν στολήν γαλάζιαν ωραιοτάτην, εκάθιζαν πλησίον εις +τα καυμένα απομεινάρια της θυσίας του όρκου, την νύκτα, αφ' ού +ήθελαν σβύση παντού μέσα εις τον ναόν κάθε φωτιάν, εδικάζοντο και +εδίκαζον, αν κανείς από αυτούς είχε κατηγορίαν εναντίον άλλου ότι +παρέβη τον νόμον. Αφ' ού δε ήθελαν εκδόση απόφασιν δι' εκείνο το +οποίον εδίκασαν, άμα εφώτιζεν η ημέρα, την έγραφαν επάνω εις ένα +χρυσόν πίνακα και την εκρεμούσαν μαζί με τας στολάς των ως +μνημείον. Υπήρχον δε και πολλοί άλλοι νόμοι ιδιαίτεροι αναφερόμενοι +εις τα αμοιβαία προνόμια, τα οποία ανεγνώριζε καθείς από τους +βασιλείς εις τους άλλους και των οποίων τα μεγαλύτερα είναι τα +εξής· ότι ποτέ δεν θα εκίνουν πόλεμον ο ένας κατά του άλλου και ότι +θα βοηθήσουν όλοι, αν κανείς από αυτούς πουθενά εις καμμίαν πόλιν +επιχειρήση να καθαιρέση βασιλικήν οικογένειαν και ότι, καθώς οι +πρόγονοί των, θα συσκέπτωνται όλοι μαζί και θ' αποφασίζουν όταν +πρόκειται διά πόλεμον και δι' άλλας σπουδαίας πράξεις, δίδοντες την +αρχηγίαν εις την οικογένειαν του Άτλαντος. Κανείς δε από τους +βασιλέα να μη έχη το δικαίωμα να θανατώνη κανένα από τους συγγενείς +του, χωρίς να το αποφασίσουν οι περισσότεροι από τους ημίσεις των +δέκα. + +Αυτήν λοιπόν την τόσην μεγάλην και τοιαύτην δύναμιν, η οποία υπήρχε +τότε εις εκείνους τους τόπους, ο θεός, αφ' ού την διωργάνωσε, την +έφερεν εναντίον εις τούτους τους τόπους ένεκα μιας τοιαύτης +προφάσεως, καθώς ηξεύρομεν εκ φήμης. Εις διάστημα πολλών γενεών, εν +όσω διετηρείτο ακόμη εις αυτούς η φύσις του θεού από τον οποίον +κατήγοντο (οι κάτοικοι της Ατλαντίδος), υπήκουαν εις τους νόμους +και ετίμων τον θεόν με τον οποίον είχαν συγγένειαν διότι τα +φρονήματά των ήσαν σύμφωνα με την αλήθειαν και γενναία εις όλας τας +περιστάσεις· μετεχειρίζοντο ημερότητα με φρόνησιν και εις τας +περιστάσεις, αι οποίαι ετύχαινε να συμβούν και αναμεταξύ των· διά +τούτο επεριφρόνουν όλα τ' άλλα εκτός της αρετής και ενόμιζαν ως +μικρά τα αγαθά τα οποία είχαν, και ευκόλως εβάσταζαν ως βάρος τον +όγκον του χρυσού και των άλλων κτημάτων των. Δεν άφηναν να μεθύσουν +από την καλοπέρασιν και να μη ημπορούν να κυβερνήσουν τον εαυτόν +των ένεκα του πλούτου και να κλονίζονται (από τα πάθη), αλλά +άγρυπνοι έβλεπαν καθαρά και δυνατά ότι και αυτά (τα πλούτη) όλα +αυξάνουν, όταν είναι όλα σύμφωνα με την αρετήν, και ότι όταν κυνηγά +κανείς αυτά με πολύν ζήλον και τα τιμά, και αυτά τα ίδια +καταστρέφονται και εκείνη (δηλαδή η τιμή) καταστρέφεται μαζί με +αυτά. Ένεκα λοιπόν των τοιούτων σκέψεων και της θείας φύσεως, η +οποία εξηκολούθει να διατηρήται εις αυτούς όλα τους προώδευσαν, τα +οποία προηγουμένως ανεφέραμεν. Αλλ' όταν το θείον στοιχείον +εξηλείφθη από αυτούς, διότι ανεκατεύθη πολλές φορές με πολύ θνητόν +στοιχείον και υπερίσχυσε το ανθρώπινον ήθος, τότε πλέον, επειδή δεν +είχαν την δύναμιν να βαστάσουν τας παρούσας ευτυχίας των, έκαμναν +ασχημίας, και εις εκείνον, ο οποίος ημπορεί να βλέπη, εφαίνοντο +καθαρά άξιοι αποστροφής, διότι έχασαν από τα πολυτιμότερα πράγματα +τα ωραιότερα, εις εκείνους δε, οι οποίοι δεν είχαν την δύναμιν να +βλέπουν ζωήν, η οποία βαδίζει εις την αληθινήν ευτυχίαν, τότε ίσα +ίσα τους ενόμιζαν προ πάντων ότι είναι οι καλύτεροι από όλους και +οι πλέον ευτυχισμένοι, εν ώ κατείχοντο από το πάθος να αυξήσουν +αδίκως τον πλούτον και την δύναμίν των. Ο δε θεός των θεών, ο Ζευς, +ο οποίος βασιλεύει σύμφωνα με νόμους, επειδή έχει την δύναμιν να +βλέπη καλώς τα τοιαύτα πράγματα, παρατηρήσας ότι εβάδιζεν εις την +αθλιότητα ένας λαός καλός, απεφάσισε να τους τιμωρήση, διά να +σωφρονισθούν και να γείνουν προσεκτικότεροι· διά τούτο εκάλεσεν εις +συνεδρίαν όλους τους θεούς εις το λαμπρότερον ανάκτορόν των, το +οποίον, επειδή είναι υψωμένον εις το μέσον όλου του κόσμου, βλέπει +καλά όλα τα πράγματα όσα έγειναν και υπάρχουσι, και αφ' ού τους +συνήθροισεν, είπεν εις αυτούς. . .. . .. . .. . .. . . + + + +ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΦΕΞΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΡΑΦΕΩΝ + + + +ΠΛΑΤΩΝΟΣ +ΙΠΠΑΡΧΟΣ — ΑΝΤΕΡΑΣΤΑΙ + + +ΜΕΤΑΦΡΑΣΙΣ Κ. Δ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΟΥ + + + +ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Δ. ΦΕΞΗ + + + +ΠΛΑΤΩΝΟΣ + + +ΙΠΠΑΡΧΟΣ +Ή ΦΙΛΟΚΕΡΔΗΣ + + + +ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ )ΣΩΚΡΑΤΗΣ + )ΕΤΑΙΡΟΣ + + + +Σωκράτης + Και τι είναι λοιπόν η φιλοκέρδεια; Τι ιδιαίτερον γνώρισμα έχει και + ποίοι είναι οι φιλοκερδείς; + +Εταίρος + Να σου πω· μου φαίνεται ότι είναι εκείνοι όσοι έχουν την αξίωσιν να + κερδίζουν από πράγματα ουδεμίαν έχοντα αξίαν. + +Σωκράτης + Αλλά τι από τα δύο; σου φαίνεται ότι γνωρίζουν ότι δεν έχουν + καμμίαν αξίαν τα πράγματα ή ότι αγνοούν; Διότι, αν συμβαίνη το + δεύτερον, δηλαδή αγνοούν, τότε μας παρουσιάζεις τους φιλοκερδείς ως + ανθρώπους εντελώς ανοήτους. + +Εταίρος + Όχι, όλως διόλου, δεν λέγω ότι είναι ανόητοι, αλλά πανούργοι και + πονηροι και δούλοι εις το κέρδος, διότι ενώ γνωρίζουν ότι δεν έχουν + καμμίαν αξίαν εκείνα από τα οποία τολμούν να κερδίζουν, εν τούτοις + έχουν την θρασύτητα να επιδιώκουν εξ αυτών κέρδος. + +Σωκράτης + Αρά γε λοιπόν λέγεις ότι ο φιλοκερδής είναι όπως ο γεωργός ο + οποίος, ενώ φυτεύει κάτι και γνωρίζει ότι το φυτόν αυτό δεν έχει + καμμίαν αξίαν, εν τούτοις έχει την αξίωσιν να κερδίση απ' αυτό αφού + μεγαλώση; Αρά γε τον παρομοιάζεις με αυτόν; + +Εταίρος + Απ' οτιδήποτε, Σωκράτη, ο φιλοκερδής νομίζει ότι πρέπει να κερδίζη. + +Σωκράτης + Μη μου απαντάς χωρίς διόλου να σκέπτεσαι ωσάν να ηδικήθης από + κανένα· αλλά, αφού εντείνεις όλην σου την προσοχήν εις τα λεγόμενά + μου, αποκρίσου μου, ως να σε ηρώτων πάλιν εξ αρχής· δεν συμφωνείς + ότι ο φιλοκερδής ειξεύρει πολύ καλά τι αξίαν έχει εκείνο από το + οποίον έχει την αξίωσιν να κερδίζη: + +Εταίρος + Βεβαιότατα· συμφωνώ όλως διόλου. + +Σωκράτης + Ποίος λοιπόν ειξεύρει άριστα την αξίαν των φυτών και την εποχήν και + την καλήν ή κακήν ποιότητα της γης, εις την οποίαν πρέπει αυτά να + φυτεύουν, διά να μεταχειρισθώμεν κ' εμείς κάτι από τας σοφάς + εκείνας εκφράσεις με τας οποίας στολίζουν τους λόγους των οι + επιδέξιοι δικανικοί ρήτορες. + +Εταίρος + Κατά την γνώμην μου αυτός θα είναι γεωργός. + +Σωκράτης + Αλλά το να έχη κανείς την αξίωσιν να κερδίζη, φρονείς ότι είναι + τίποτε άλλο από το να νομίζη ότι πρέπει να κερδίζη; + +Εταίρος + Βεβαίως, φρονώ ότι είναι έν και το αυτό. + +Σωκράτης + Μη προσπαθής λοιπόν να περιπαίζης εσύ, νέος εις την ηλικίαν, εμέ + γέροντα πλέον, με το να μου απαντάς πράγματα τα οποία και συ ο + ίδιος δεν τα πιστεύεις· αλλά ειπέ μου ειλικρινώς· αρά γε είναι + δυνατόν ένας άνθρωπος που εξασκεί το επάγγελμα του γεωπόνου, πάρε + δε οποιονδήποτε θελήσης, να πιστεύη πως θα κερδίση από ένα φυτόν το + οποίον, ενώ γνωρίζει ότι δεν αξίζει, εν τούτοις το καλλιεργεί; + +Εταίρος + Όχι, μα τον Δία, εγώ τουλάχιστον δεν το πιστεύω αυτό. + +Σωκράτης + Αλλά μήπως και ένας καλός γνώστης των ίππων, όταν ειξεύρη ότι η + τροφή την οποίαν δίδει στο άλογό του είναι επιβλαβής, φαντάζεσαι + πως αγνοεί ότι το καταστρέφει; + +Εταίρος + Όχι, βεβαίως το γνωρίζει πολύ καλά. + +Σωκράτης + Άρα λοιπόν δεν πιστεύει ότι από το στάρι αυτό της κακής ποιότητος + θα έχη κέρδος; + +Σωκράτης + Όχι, δεν το πιστεύει. + +Σωκράτης + Αλλά μήπως φαντάζεσαι ότι και ένας πλοίαρχος, ο οποίος έχει + εξηρτημένον το καράβι του με ιστία και πηδάλια κακοφτιασμένα, δεν + ειξεύρει ότι θα υποστή ζημίας, και ότι μαζί με το πλοίον του θα + χαθή και αυτός ο ίδιος και όσα τυχόν πράγματα θα μεταφέρη; + +Εταίρος + Α, όχι· το γνωρίζει πολύ καλά. + +Σωκράτης + Άρα, δεν φαντάζεται ότι θα του αποφέρη κέρδος μία τέτοια κακή + προετοιμασία; + +Εταίρος + Όχι βέβαια. + +Σωκράτης + Αλλά μήπως και ένας στρατηγός, ο οποίος γνωρίζει ότι ο στρατός του + είναι ατελώς ωπλισμένος, πιστεύει πως θα έχη ποτέ ευνοϊκόν + αποτέλεσμα από τοιούτον στρατόν, και απαιτεί να είναι τοιούτο το + αποτέλεσμα; + +Εταίρος + Όλως διόλου δεν το πιστεύει αυτό. + +Σωκράτης + Αλλά και ένας αυλητής ο οποίος έχει αυλούς άνευ ουδεμιάς αξίας, ή + κιθαριστής λύραν, ή τοξότης τόξον, ή οποιοσδήποτε άλλος με μίαν + λέξιν από τους τεχνίτας ή από τους άλλους σώφρονας ανθρώπους, όταν + έχη όργανα δίχως καμμίαν αξίαν ή άλλην οποιανδήποτε προπαρασκευήν + τοιαύτην· έχει την ιδέαν ότι θα κερδίζη από αυτά; + +Εταίρος + Όχι, μα την αλήθεια, είναι φανερόν ότι δεν ημπορεί να πιστεύση + τέτοιο πράγμα. + +Σωκράτης + Ποίους λοιπόν επί τέλους ονομάζεις συ φιλοκερδείς; Χωρίς + αμφιβολίαν, βέβαια, όχι αυτούς περί των οποίων εκάμαμεν τώρα δα + λόγον, οι οποίοι ενώ ξεύρουν τα άνευ ουδεμιάς αξίας αντικείμενα, εν + τούτοις νομίζουν ότι πρέπει να κερδίζουν από αυτά· διότι τότε κατά + τα λεγόμενά σου, αγαπητέ μου, κανείς από τους ανθρώπους δεν είναι + φιλοκερδής. + +Εταίρος + Αλλά εγώ, Σωκράτη, θέλω να ειπώ ότι εκείνοι είναι φιλοκερδείς, οι + οποίοι κάθε φοράν ωσάν να τους ωθή κάποια αχόρταγη πλεονεξία + ορέγονται υπερβολικά και τα ελάχιστα πράγματα, τα οποία ή δεν έχουν + καμμίαν αξίαν ή έχουν κάποιαν αλλ' όλως διόλου ασήμαντον, και + ζητούν να κερδοσκοπούν επ' αυτών. + +Σωκράτης + Πολύ καλά, φίλε μου, αλλ' όχι βέβαια ότι και γνωρίζουν ότι δεν + αξίζουν τίποτε· διότι τούτο τώρα πλέον το έχομεν εξακριβώσει καλά, + με εκείνα τα οποία είπαμεν, ότι είναι αδύνατον. + +Εταίρος + Να σου πω κ' εγώ σκέπτομαι ομοίως. + +Σωκράτης + Αν λοιπόν δεν το γνωρίζουν, είναι φανερόν ότι το αγνοούν, και + παίρνουν τα άνευ ουδεμιάς αξίας πράγματα ότι έχουν αξίαν. + +Εταίρος + Όπως φαίνεται. + +Σωκράτης + Αλλά τέλος πάντων, το να αγαπά κανείς να κερδίζη είναι το ίδιον σαν + να επιθυμή να έχη οπωσδήποτε κάποιο κέρδος; + +Εταίρος + Βεβαίως· τι ερώτησις είναι αυτή; + +Σωκράτης + Κέρδος δε ονομάζεις το αντίθετον της ζημίας; + +Εταίρος + Ναι, αυτό λέγω κέρδος, τουλάχιστον εγώ. + +Σωκράτης + Υπάρχει λοιπόν κανείς ο οποίος να θεωρή την ζημίαν ως αγαθόν; + +Εταίρος + Όχι, κανείς. + +Σωκράτης + Είναι λοιπόν η ζημία κακόν; + +Εταίρος + Μάλιστα. + +Σωκράτης + Άρα συμπεραίνομεν εξ αυτού ότι βλάπτονται οι άνθρωποι από την + ζημίαν. + +Εταίρος + Βεβαίως βλάπτονται. + +Σωκράτης + Άρα η ζημία είναι κακόν. + +Εταίρος + Ναι, δεν υπάρχει αμφιβολία. + +Σωκράτης + Είναι δε το κέρδος το εναντίον της ζημίας; + +Εταίρος + Το εναντίον. + +Σωκράτης + Άρα το κέρδος είναι αγαθόν. + +Εταίρος + Βεβαίως, είναι. + +Σωκράτης + Εκείνους λοιπόν οι οποίοι αγαπούν το αγαθόν ονομάζεις φιλοκερδείς; + +Εταίρος + Καθώς φαίνεται. + +Σωκράτης + Τουλάχιστον, καλέ μου, δεν τους λέγεις και τρελλούς τους + φιλοκερδείς; Αλλά συ ο ίδιος ειπέ μου, ειλικρινώς αγαπάς ή δεν + αγαπάς εκείνο το οποίον θα είναι αγαθόν; + +Εταίρος + Βεβαίως το αγαπώ. + +Σωκράτης + Υπάρχει δε κανέν αγαθόν το οποίον να μη το επιθυμής αλλά να + προτιμάς από αυτό το κακόν; + +Εταίρος + Όχι βέβαια, μα τον Δία. + +Σωκράτης + Αλλά επιθυμείς και αγαπάς ομοίως όλα τα αγαθά; + +Εταίρος + Ναι, ναι. + +Σωκράτης + Ερώτησε λοιπόν και εμέ αν κ' εγώ δεν τα αγαπώ· διότι και εγώ θα + συμφωνήσω μαζί σου ότι επιθυμώ τα αγαθά. Αλλά κοντά εις εμέ και σε, + δεν νομίζεις ότι και όλοι οι άνθρωποι αγαπούν τα αγαθά και μισούν + το κάθε τι κακόν; + +Εταίρος + Αυτό φαίνεται τουλάχιστον και εις εμέ. + +Σωκράτης + Δεν ωμολογήσαμεν δε ότι το κέρδος είναι αγαθόν; + +Εταίρος + Ναι, ναι· αυτό το παρεδέχθημεν και οι δύο. + +Σωκράτης + Κατ' αυτόν τον τρόπον πάλιν όλοι οι άνθρωποι φαίνονται ότι είναι + φιλοκερδείς, ενώ προηγουμένως κατά τα λεγόμενά μας κανείς δεν ήτο + φιλοκερδής. Ποίαν λοιπόν από τας δύο αυτάς προτάσεις θα ημπορούσε + να μεταχειρισθή κανείς διά να μη απατηθή; + +Εταίρος + Νομίζω Σωκράτη, ότι τότε είναι βέβαιος κανείς ότι δεν θα απατηθή, + όταν μεταχειρίζεται εις τας ομιλίας του τον φιλοκερδή όπως του + πρέπει. Είναι δε ορθόν να λαμβάνη ως φιλοκερδή εκείνον όστις + καταγίνεται εις αυτά και έχει την αξίωσιν να κερδίζη από εκείνα από + τα οποία οι χρηστοί άνθρωποι δεν τολμούν να κερδίζουν. + +Σωκράτης + Αλλά βλέπεις, αγαπητέ μου, ότι τώρα δα εσυμφωνήσαμεν εις αυτό και + οι δύο, ότι δηλαδή το να κερδίζη κανείς είναι ίσον προς το να + ωφελήται. + +Εταίρος + Ε λοιπόν, και που θέλεις να καταλήξης; + +Σωκράτης + Βλέπεις ακόμη ότι και μαζί μ' αυτό παρεδέχθημεν και έν άλλο, ότι + όλοι οι άνθρωποι επιθυμούν τα αγαθά και πάντοτε θα τα επιθυμούν. + +Εταίρος + Ναι, ναι. + +Σωκράτης + Λοιπόν και οι τίμιοι άνθρωποι εξάπαντος επιθυμούν κάθε είδος + κέρδους, εάν βέβαια τα κέρδη αυτά είνε τίμια. + +Εταίρος + Όχι όμως εκείνα τα κέρδη, Σωκράτη, από τα οποία θα βλαβούν ηθικώς. + +Σωκράτης + Το να υποστούν δε κάποιαν βλάβην λέγεις ότι είναι ίσον προς το να + ζημιωθούν ή είναι άλλο τι; + +Εταίρος + Όχι· αλλά λέγω ότι είναι ίσον προς το να ζημιωθούν. + +Σωκράτης + Από το κέρδος λοιπόν οι άνθρωποι ζημιώνονται ή από την ζημίαν; + +Εταίρος + Και από τα δύο· διότι και από την ζημίαν ζημιώνονται και από το + κέρδος το πονηρόν. + +Σωκράτης + Και πώς; Είναι δυνατόν λοιπόν κατά την γνώμην σου έν πράγμα καλόν + και ωφέλιμον να είναι πονηρόν; + +Εταίρος + Όχι βεβαίως, δεν το πιστεύω αυτό ως ορθόν. + +Σωκράτης + Δεν εσυμφωνήσαμεν λοιπόν και οι δύο προ ολίγου ότι το κέρδος είναι + αντίθετον της ζημίας, η οποία είναι κακόν; + +Εταίρος + Και τώρα ακόμη το λέγω. + +Σωκράτης + Αφού δε είναι αντίθετον προς το κακόν, δεν έπεται εκ τούτου ότι + είναι καλόν; + +Εταίρος + Ναι· αυτό το ωμολογήσαμεν. + +Σωκράτης + Βλέπεις λοιπόν ότι αγωνίζεσαι να με εξαπατήσης με το να μου λέγης + επί τούτω αντίθετα από εκείνα τα οποία είπαμεν και οι δύο προ + ολίγου; + +Εταίρος + Όχι, μα τον Δία, Σωκράτη, δεν το βάνω αυτό στο νου μου. Να ιδής + όμως ότι συμβαίνει το εναντίον απ' ό,τι νομίζεις, διότι συ με + εξαπατάς και δεν ειξεύρω κ' εγώ που θέλεις να καταλήξης. Μ' έχεις + κάμει με τα λόγια σου να μην ειξεύρω που ευρίσκομαι και μου έχεις + γυρίσει τον νουν άνω κάτω. + +Σωκράτης + Σιώπα, μη λέγης τέτοια λόγια, σε παρακαλώ, διότι βεβαίως δεν θα + έκανα και πολύ καλά αν δεν ακολουθούσα την συμβουλήν ενός ανθρώπου + και εναρέτου και σοφού. + +Εταίρος + Ποίος είναι αυτός; Και ως προς τι μάλιστα θα τον πιστεύσης + +Σωκράτης + Εις τον συμπολίτην μου και φυσικά και ιδικόν σου συμπολίτην; τον + Ίππαρχον, τον μεγαλύτερον και σοφώτερον υιόν του Πεισιστράτου, του + καταγομένου από τους Φιλαίδας. Αυτός κι' άλλα πολλά δείγματα της + σοφίας του έδωσε και ήτον ο πρώτος ο οποίος έφερε τα ποιήματα του + Ομήρου εις την πόλιν μας, και υπεχρέωσε τους ραψωδούς να τα + απαγγέλλουν κατά την μεγάλην εορτήν των Παναθηναίων ένα προς ένα με + τη σειρά τους και κατά τάξιν, καθώς και σήμερα ακόμη γίνεται. Αυτός + δε ήτο που έστειλε και, έφερεν εις την πόλιν μας μ' ένα πλοίον με + πενήντα κουπιά τον Τήνιον Ανακρέοντα. Τον δε Σιμωνίδην, ο οποίος + κατήγετο από την Κω, τον έπειθε και τον εκρατούσε διαρκώς κοντά του + με το να δίδη μεγάλους μισθούς και άφθονα δώρα. Όλα δε αυτά τα + έκαμε διότι επεθύμει να μορφώση τους πολίτας και τοιουτοτρόπως να + άρχη λαού όσον το δυνατόν καλύτερον ανεπτυγμένου, επειδή είχε την + γνώμην, ως καλός και ενάρετος άνθρωπος, ότι δεν έπρεπε να φθονή + τους άλλους διά την γνώσιν των και να κρατή την σοφίαν ως + αποκλειστικόν ιδικόν του προτέρημα. Και αφού χάρις εις τας + προσπαθείας του οι Αθηναίοι είχαν πλέον αποκτήσει κάποιαν σχετικήν + μόρφωσιν και τον εθαύμαζαν διά την μεγάλην του σοφίαν, έστρεψε + πάλιν τας φροντίδας του εις εκείνους οι οποίοι εζούσαν εις τους + αγρούς, διότι εσκόπευε να μορφώση και αυτούς, και έστηνεν αγάλματα + τα οποία παρίσταναν τον Ερμήν εις όλους τους δρόμους που ωδηγούσαν + από το άστυ εις τους αγρούς, και κατόπιν, αφού εδιάλεξε και από την + φυσικήν του γνώσιν και από όσα είχε διδαχθή, εκείνα που ενόμιζεν ως + τας πλέον σοφάς κρίσεις του, αυτάς εχάραζεν εις τους Ερμείς + καμωμένας εις ελεγειακούς στίχους, λόγια και διδάγματα σοφίας. Κατ' + αυτόν δε τον τρόπον θα επετύγχανεν ώστε κατά πρώτον μεν οι υπήκοοι + του να μη θαυμάζουν και τόσον τα σοφά εκείνα επιγράμματα τα + χαραγμένα εις το μαντείον των Δελφών, ως το &Γνώσι σαυτόν& και το + &Μηδέν άγαν&, και τα άλλα τα παρόμοια, άλλα να θεωρούν πλέον σοφάς + τας σκέψεις αυτού του ιδίου, έπειτα δε διά να συχνάζουν εις τας + Αθήνας από τους αγρούς προς εντελή μόρφωσίν των οι διαβάται οι + οποίοι εδιάβαζαν τας συμβουλάς αυτάς και ελάμβανον μέρος εις το + γεύμα της σοφίας του. Ήσαν δε δύο τα επιγράμματα· εις μεν το + αριστερόν μέρος εκάστου Ερμού ήτο χαραγμένον το όνομά του και + ολίγον χαμηλότερα έλεγεν ο Ερμής ότι ευρίσκετο μεταξύ του άστεως + και του τάδε ή του τάδε δήμου, προς τα δεξιά δε εδιάβαζε κανείς τα + εξής: + + Αυτό είναι το ίδρυμα του Ιππάρχου· διάβαινε με δικαίαν σκέψιν. + + Υπήρχαν δε και άλλα επιγράμματα εις άλλους &Ερμείς&, πολυάριθμα και + καλογραμμένα· εκεί πέρα δε επί της Σειριακής οδού υπάρχει ακόμα και + έν επί του οποίου είναι χαραγμένα τα εξής: + + Αυτό είναι το ίδρυμα του Ιππάρχου· μη τον φίλον σου απατάς. + + Διά τούτο λοιπόν κ' εγώ δεν θα ετολμούσα ποτέ να εξαπατήσω εσέ τον + φίλον μου και να απιστήσω εις ένα τόσον μεγάλον άνθρωπον, του + οποίου ο θάνατος έγινεν αιτία να τυραννηθούν οι Αθηναίοι τρία + ολόκληρα έτη από τον αδελφόν του Ιππίαν. Και θα έχης βεβαίως + ακούσει από τους παλαιούς ότι μόνον τα τρία αυτά έτη έγινε τύραννος + εις τας Αθήνας και ότι όλον τον άλλον καιρόν εζούσαν οι Αθηναίοι + σχεδόν όπως και υπό την βασιλείαν του Κρόνου. Οι ευφυέστεροι δε και + οι πλέον μορφωμένοι λέγουν και βεβαιούν πως η αιτία του θανάτου του + Ιππάρχου δεν ήτο εκείνη την οποίαν επίστεψαν οι περισσότεροι, η + προσβολή δηλαδή την οποίαν έκαμε προς την αδελφήν του + Αριστογείτονος απαγορεύσας εις αυτήν να κανηφορήση μετά των άλλων + παρθένων κατά την μεγάλην εορτήν των Παναθηναίων διότι, εάν και + αυτοί ενόμιζον το ίδιον, θα ήσαν πολύ ευαπάτητοι, αλλά λέγουν ότι + ήτο η εξής: Ο Αρμόδιος ήτο υπερβολικά αγαπητός εις τον + Αριστογείτονα και είχεν εκπαιδευθή υπ' αυτού· ο Αριστογείτων λοιπόν + υπερηφανεύετο διότι κατώρθωσε να μορφώση ένα άνθρωπον ως τον + Αρμόδιον, και εθεωρούσε τον Ίππαρχον ως αντίπαλον. Έτυχε δε εκείνην + την εποχήν ο Αρμόδιος να αγαπά κάποιον από τους ωραιοτέρους και + τους γενναιότερους των τότε νέων· και αναφέρουν εις τας ομιλίας των + το όνομά του, αλλ' εγώ, να σου πω, δεν το ενθυμούμαι αυτήν την + στιγμήν· λέγουν λοιπόν ότι ο νεαρός αυτός ο οποίος προηγουμένως + εθαύμαζε τον Αρμόδιον και τον Αριστογείτονα ως σοφούς, άμα + συνανεστράφη τον Ίππαρχον τους περιεφρόνησε· τότε δε αυτοί + ησθάνθησαν πολύ μεγάλην λύπην να τους βαρύνη και διά την ατιμίαν + την οποίαν έπαθον ωργίσθησαν υπερβολικά και εφόνευσαν ένεκα της + αιτίας αυτής τον Ίππαρχον. + +Εταίρος + Κοντεύεις, Σωκράτη, ή να μη με νομίζης φίλον σου ή, εάν με πιστεύης + και θέλης να είμαι φίλος σου, να μη έχης πεποίθησιν εις τον + Ίππαρχον. Επειδή μ' ό,τι και να είπης, ποτέ δεν θα πεισθώ ότι δεν + θέλεις να με εξαπατάς με τον ένα ή με τον άλλον τρόπον. + +Σωκράτης + Πολύ καλά. Εν τούτοις εγώ ωσάν να μεταχειρίζωμαι τα λόγια μου καθώς + παίζουν τους πεσσούς, θέλω από εκείνα τα οποία έχουν ειπωθή να σε + αφήσω να εκλέξης πάλιν οτιδήποτε θελήσης, διά να μη νομίζης ότι σε + εξαπατούν. + + Αρά γε, θέλεις να σου κάμω την χάριν και να παραδεχθώ ότι τα αγαθά + δεν τα επιθυμούν όλοι οι άνθρωποι; + +Εταίρος + Όχι όλως διόλου. + +Σωκράτης + Αλλά μήπως το ότι και να ζημιώνεται κανείς και αυτή η ζημία δεν + είναι κακόν; + +Εταίρος + Όχι. + +Σωκράτης + Αλλά μήπως το ότι να κερδίζη κανείς και το κέρδος δεν είναι + αντίθετα από το να ζημιώνεται και από την ζημίαν; + +Εταίρος + Ούτε και αυτό. + +Σωκράτης + Αλλά μήπως τέλος πάντων το ότι να κερδίζη κανείς δεν είναι πράγμα + αγαθόν, ενώ είναι αποδεδειγμένον πως είναι αυτό αντίθετον προς το + κακόν; + +Εταίρος + Όχι όλως διόλου, ούτε να μου αναφέρης άλλο τι παρόμοιον. + +Σωκράτης + Φρονείς λοιπόν, καθώς φαίνεται, ότι άλλο μεν κέρδος είναι καλόν, + άλλο δε κακόν. + +Εταίρος + Βεβαίως, καλά το εσκέφθης. + +Σωκράτης + Ε λοιπόν· εγώ παραδέχομαι την ιδέαν σου αυτήν· ας είπωμεν ότι + υπάρχει και καλόν και κακόν κέρδος· αλλά μ' όλα ταύτα, είτε καλόν + είτε κακόν είναι το κέρδος, πάντως είναι κέρδος· δεν είν' έτσι; + +Εταίρος + Προς τι η ερώτησίς σου αύτη; + +Σωκράτης + Θα σου εξηγηθώ. Υπάρχει και καλόν και κακόν στάρι; + +Εταίρος + Βεβαίως. + +Σωκράτης + Είναι λοιπόν τίποτε περισσότερον το έν από το άλλο στάρι, ή + ομοιάζουν κατά τούτο τουλάχιστον, ότι είναι και τα δύο σιτάρια, και + δεν διαφέρουν τίποτε το έν από το άλλο, εις το ότι και τα δύο είναι + στάρια, αλλά μόνον κατά το ότι το έν είναι καλής ποιότητος, το δε + άλλο κακής; + +Εταίρος + Βεβαίως, συμφωνώ με τα λεγόμενά σου. + +Σωκράτης + Λοιπόν και το ποτόν και όλα τα άλλα εξ εκείνων των πραγμάτων, τα + οποία κατ' ουσίαν είναι τα αυτά, αλλά τα μεν έχουν γίνει καλά, τα + δε κακά, δεν διαφέρουν διόλου το έν από το άλλο κατά το ότι είναι + της αυτής αιτίας; Καθώς λόγου χάριν ο άνθρωπος είναι άλλος μεν + χρηστός, άλλος δε πονηρός. + +Εταίρος + Ναι, το παραδέχομαι. + +Σωκράτης + Αλλ' εν πάση περιπτώσει νομίζω ότι ή ούτως ή άλλως είναι άνθρωπος· + και κανείς δεν είναι τίποτε περισσότερον από τον άλλον, ούτε ο + πονηρός από τον χρηστόν ούτε ο καλός από τον κακόν. + +Εταίρος + Πολύ αληθινά τα λέγεις. + +Σωκράτης + Κατά τον ίδιον τρόπον λοιπόν ας σκεπτώμεθα και διά το κέρδος, ότι + δηλαδή κέρδος είναι επίσης και το κακόν και το καλόν κέρδος. + +Εταίρος + Τι να γίνη; ας είπωμεν ότι είναι καθώς το λέγεις. + +Σωκράτης + Εκ τούτου λοιπόν συμπεραίνομεν ότι τίποτε παραπάνω δεν κερδίζει από + τον άλλον εκείνος ο οποίος επιδιώκει και λαμβάνει το καλόν κέρδος ή + το κακόν καθώς μάλιστα παρεδέχθημεν κανένα από τα κέρδη αυτά δεν + φαίνεται να αξίζη περισσότερον από το άλλο. + +Εταίρος + Ναι, έχεις δίκαιον. + +Σωκράτης + Διότι το περισσότερον και το ολιγώτερον δεν υπάρχει ούτε εντός του + ενός ούτε εντός του άλλου. + +Εταίρος + Βεβαίως όχι. + +Σωκράτης + Και πώς λοιπόν θα ήτο δυνατόν να υπάρχη δι' ένα οιονδήποτε το + πλεονέκτημα του περισσοτέρου ή ολιγωτέρου επί ενός πράγματος το + οποίον αυτό καθ' εαυτό δεν είναι επιδεκτικόν να γείνη ούτε + περισσότερον ούτε ολιγώτερον; + +Εταίρος + Είναι αδύνατον. + +Σωκράτης + Αφού λοιπόν κέρδη είναι ομοίως και τα δύο και ωφέλιμα μάλιστα, + πρέπει πάντες ημείς ν' αναζητήσωμεν τούτο, διατί δηλαδή ονομάζεις + και τα δύο κέρδη και τι διακρίνεις το ίδιον και εις τα δύο; καθώς + αν μ' ερωτούσες συ αυτά τα οποία τώρα σ' ερώτησα εγώ, δηλαδή διά + ποίον λόγον επί τέλους και το καλόν στάρι και το στάρι της κακής + ποιότητος ονομάζω ομοίως και τα δύο στάρια, θα σου απαντούσα με + ολίγα λόγια ότι τα καλώ τοιουτοτρόπως, επειδή και τα δύο είναι ξηρά + τροφή του σώματος, και θα σου έλεγα ακόμη ότι διά τον λόγον αυτόν + ονομάζω και τα δύο στάρια. Διότι δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα + παραδεχθής ότι το στάρι δεν είναι τίποτε άλλο από αυτό· δεν είν' + έτσι; + +Εταίρος + Βεβαίως· είναι όπως τα λέγεις. + +Σωκράτης + Και εάν επρόκειτο και περί του ποτού θα σου απαντούσα πάλιν κατά + τον ίδιον τρόπον, ότι δηλαδή ποτόν δεν είναι τίποτε άλλο παρά το + όνομα της υγράς τροφής του σώματος, είτε καλόν είναι αυτό, είτε + κακόν· και δι' όλα τα άλλα πράγματα θα σου απαντούσα επίσης κατά + τον ίδιον τρόπον. Προσπάθησε λοιπόν και συ να με μιμηθής και να μου + απαντάς καθώς εγώ σου απαντώ. Λέγεις εσύ ότι και τα δύο είναι + κέρδη, και το καλόν δηλαδή κέρδος και το κακόν. Τι το κοινόν + βλέπεις εις αυτά; Μήπως διακρίνεις τούτο, ότι δηλαδή μοιάζουν κατά + το ότι είναι και τα δύο κέρδη; Εάν δε πάλιν δεν έχεις τι να μου + απαντήσης, πρόσεχε εις την ερώτησιν την ιδικήν μου. Ονομάζεις τέλος + πάντων κέρδος το κάθε τι το οποίον αποκτά κανείς όταν χωρίς να + δαπανά τίποτε ή με πολύ ολίγα έξοδα απολαύει περισσότερα; + +Εταίρος + Πολύ ωραία! Μου φαίνεται πως αυτό είναι εκείνο το οποίον ονομάζω + εγώ κέρδος. + +Σωκράτης + Θα είπης όμως και ότι θα είναι κερδισμένος κανείς εάν αρρωστήση + έπειτα από ένα πλούσιον γεύμα, έστω και αν δεν εδαπάνησε δι' αυτό + τίποτε; + +Εταίρος + Όχι μα τον Δία, αυτό δεν θα το ειπώ ποτέ. + +Σωκράτης + Εάν δε έπειτα από διαρκή καλοφαγίαν αντί να αρρωστήση κανείς, + αποκτά τουναντίον τελείαν υγείαν, θα έχη τότε κέρδος ή ζημίαν; + +Εταίρος + Κέρδος, δεν υπάρχει αμφιβολία. + +Σωκράτης + Δεν είναι λοιπόν τούτο κέρδος, το ν' αποκτά κανείς οτιδήποτε. + +Εταίρος + Όχι βεβαίως. + +Σωκράτης + Δεν μου λες, σε παρακαλώ διά ποίον από τα δύο λέγεις το όχι, διά το + καλόν ή διά το κακόν απόκτημα; θα είναι κερδισμένος εκείνος που θ' + αποκτήση κάτι κακόν ή δεν θα έχη επίσης κανένα κέρδος, έστω και εάν + εκείνο που θ' αποκτήση, οτιδήποτε, είναι ωφέλιμον; + +Εταίρος + Είναι φανερόν πως θα έχη κέρδος εάν το απόκτημα είναι ωφέλιμον. + +Σωκράτης + Εάν δε είναι βλαβερόν δεν θα είναι ζημιωμένος; + +Εταίρος + Αυτό φρονώ κ' εγώ. + +Σωκράτης + Βλέπεις λοιπόν ότι διαρκώς η ομιλία ευρίσκεται εις τον ίδιον κύκλον + και πάντοτε επανέρχεται εις το σημείον από το οποίον ανεχώρησε; Το + μεν κέρδος και πάλιν απεδείχθη ότι είναι καλόν, η δε ζημία κακόν. + +Εταίρος + Τι να σου πω! Ούτε ξέρω ούτε έχω πλέον τι να σου πω. + +Σωκράτης + Και βεβαίως δεν έχεις άδικον να απορής έτσι· αλλ' απάντησέ μου + ακόμη και εις τούτο · εάν κανείς δαπανήση ολιγώτερα και αποκτήση + περισσότερα, τότε λέγεις ότι αυτό είνε κέρδος; + +Εταίρος + Βεβαίως δεν θα κάνη και καμμίαν κακήν πράξιν, εάν έχη την ευφυίαν + να εξοδέψη ολιγώτερον χρυσόν ή άργυρον και να κερδίση έπειτα + περισσότερον. + +Σωκράτης + Πολύ καλά· εγώ θα σου κάμω τώρα και μίαν άλλην ερώτησιν. Εάν κανείς + παραδείγματος χάριν, αφού δαπανήση μισό καντάρι χρυσάφι, λάβη + κατόπιν το διπλάσιον αλλά άργυρον, θα βγη τότε αυτός κερδισμένος ή + ζημιωμένος; + +Εταίρος + Ζημιωμένος βεβαίως, Σωκράτη· διότι αντί να λάβη το δωδεκαπλάσιον + λαμβάνει το διπλάσιον. + +Σωκράτης + Εν τούτοις όμως έλαβε περισσότερον από ό,τι έδωσεν ή δεν είναι + περισσότερον διπλάσιον από το μισό; + +Εταίρος + Αλλά ο άργυρος δεν έχει την αξίαν του χρυσού. + +Σωκράτης + Ιδού λοιπόν. Πρέπει, καθώς φαίνεται, διά να προσδιορίσωμεν το + κέρδος να γνωρίζωμεν την αξίαν των πραγμάτων. Τώρα, αν και ο + άργυρος μ' όλον τούτο είναι περισσότερον από το χρυσάφι, λέγεις ότι + δεν έχει την αξίαν του, το δε χρυσάφι, αν και είναι ολιγώτερον, + λέγεις ότι έχει μεγαλυτέραν αξίαν. + +Εταίρος + Βεβαίως· και επιμένω πάρα πολύ διότι είναι όπως τα λέγω. + +Σωκράτης + Είναι λοιπόν η αξία των πραγμάτων εκείνη η οποία αποτελεί το + κέρδος, οποιαδήποτε και αν είναι ποσότης. Εκείνο δε το πράγμα που + δεν έχει καμμίαν αξίαν δεν είναι δυνατόν να παραγάγη κέρδος. + +Εταίρος + Ναι, συμφωνώ. + +Σωκράτης + Εκείνο δε που έχει αξίαν φρονείς ότι έχει καμμίαν άλλην αξίαν αυτό + καθ' εαυτό ή έγκειται η αξία αυτή εις το ότι αξίζει τον κόπον να + αποκτηθή; + +Εταίρος + Ναι, η αξία του έγκειται εις το ότι αξίζει τον κόπον να το αποκτήση + κανείς. + +Σωκράτης + Ποίον δε πάλιν φρονείς ότι είναι εκείνο τα οποίον αξίζει τον κόπον + ν' αποκτηθή, το ανωφελές ή το ωφέλιμον; + +Εταίρος + Το ωφέλιμον βεβαίως· δεν είναι να γίνεται δι' αυτό συζήτησις. + +Σωκράτης + Λοιπόν το ωφέλιμον είναι αγαθόν; + +Εταίρος + Ναι. + +Σωκράτης + Ιδού τέλος πάντων από όλους τους ανθρώπους πλέον επίμονος· δεν + είναι η τρίτη ή τετάρτη φορά που παραδεχόμεθα ότι εκείνο το οποίον + είναι άξιον να το κερδίζη κανείς είναι αγαθόν; + +Εταίρος + Καθώς φαίνεται. + +Σωκράτης + Θυμάσαι λοιπόν τώρα ποία ήτο η αρχή και η αιτία της συζητήσεώς μας + αυτής; + +Εταίρος + Νομίζω ότι την ενθυμούμαι. + +Σωκράτης + Εάν τυχόν και δεν ενθυμήσαι εγώ θα σου το υπομνήσω. Μου αντέτεινες + ότι οι χρηστοί άνθρωποι δεν θέλουν να αποκτούν όλα τα κέρδη παρά + μόνον τα καλά, όχι δε και τα πονηρά. + +Εταίρος + Ναι, ναι, όπως τα λέγεις είναι. + +Σωκράτης + Τώρα όμως η εξέλιξις της συζητήσεώς μας δεν μας ηνάγκασε να + παραδεχθώμεν ότι όλα τα κέρδη και τα μικρά και τα μεγάλα είναι + καλά; + +Εταίρος + Δηλαδή με ηνάγκασες, Σωκράτη, περισσότερον παρά ό,τι με έπεισες. + +Σωκράτης + Αλλ' ίσως και με τον καιρόν σε πείση· τώρα όμως, είτε έχεις πεισθή + είτε οπωσδήποτε άλλως, παραδέχεσαι βεβαίως με ημάς ότι όλα τα κέρδη + και τα μικρά και τα μεγάλα είναι καλά; + +Εταίρος + Ναι, το παραδέχομαι. + +Σωκράτης + Παραδέχεσαι δε και ότι όλοι οι χρηστοί άνθρωποι θέλουν κάθε είδος + κέρδους ή δεν παραδέχεσαι; + +Εταίρος + Συμφωνώ καθ' ολοκληρίαν. + +Σωκράτης + Αλλ' όμως συ ο ίδιος πάλιν είπες ότι και οι κατεργαραίοι αγαπούν + και τα μικρά και τα μεγάλα κέρδη. + +Εταίρος + Ναι, το είπα. + +Σωκράτης + Λοιπόν κατά τα λεγόμενά σου όλοι οι άνθρωποι θ' αγαπούν το κέρδος + και οι χρηστοί και οι πονηροί. + +Εταίρος + Καθώς φαίνεται. + +Σωκράτης + Εάν λοιπόν κανείς κατηγορή οποιονδήποτε ότι είναι φιλοκερδής δεν + κάνει καλά να τον κατηγορή· διότι και αυτός ο ίδιος ο οποίος ούτω + κατηγορεί είναι όμοιος μ' εκείνον τον οποίον λέγει φιλοκερδή. + + + +ΠΛΑΤΩΝΟΣ + + + +ΑΝΤΕΡΑΣΤΑΙ + + + + + + ) ΣΩΚΡΑΤΗΣ + ) ΑΝΤΕΡΑΣΤΗΣ ΠΡΩΤΟΣ +ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ) ΑΝΤΕΡΑΣΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ και + ) ΓΥΜΝΑΣΤΗΣ + + + +ΣΩΚΡΑΤΗΣ. Προ ημερών είχα υπάγει εις την σχολήν του Διονυσίου του +γραμματιστού και είδα εκεί μερικούς νέους εκ των καλυτέρων +οικογενειών της πόλεως και αρκετά ωραίους και κατά το σώμα και κατά +την μορφήν. Εκεί δε πλησίον εκάθηντο και οι ερασταί των. Κατά την +στιγμήν εκείνην έτυχε να φιλονεικούν δύο από τους νέους αυτούς, +ποίον όμως ήτο το αίτιον της φιλονεικίας των δεν ηδυνήθην ν' ακούσω +και πολύ καλά. Εφαίνοντο όμως ότι εφιλοσοφούσαν ή διά τον φιλόσοφον +Αναξαγόραν ή διά τον αδελφόν του τον Οινοπίδη· διότι έβλεπε κανείς +ότι εχάραττον κύκλους και απεμιμούντο μερικάς ουρανίας κλίσεις +ενούντες τα άκρα των χειρών των με μεγάλην σοβαρότητα και προσοχήν. +Κ' εγώ, διότι σημειώσατε ότι εκαθήμην πλησίον του εραστού του ενός +εξ αυτών, κ' εγώ λοιπόν αφού τον ώθησα λιγάκι με τον αγκώνα μου τον +ερώτησα εις τι αρά γε τα δύο αυτά παιδιά κατεγίνοντο με τόσην +σπουδαιότητα και του είπα: + +— Χωρίς άλλο πρέπει να είναι κάτι σπουδαίον και ευχάριστον πράγμα +αυτό διά να καταβάλουν τόσην προσοχήν και σοβαρότητα. + +— Και ποίον είναι αυτό το σπουδαίον και ευχάριστον, μου απήντησεν +εκείνος, διότι αυτοί εδώ βεβαίως δεν κάμνουν τίποτε άλλο παρά να +φλυαρούν, συζητούντες διά τα ουράνια φαινόμενα και να απαγγέλλουν +διαρκώς διαφόρους φιλοσοφικάς ανοησίας. + +Έμεινα έκπληκτος τότε εγώ διά την απόκρισίν του αυτήν, και του +είπον εντόνως: + +— Και πώς! Καλέ μου και νέε μου άνθρωπε, σου φαίνεται ότι το να +φιλοσοφή τις είναι τόσον γελοίον; Διατί ομιλείς τόσον σκαιώς και +επιπολαίως; + +Χωρίς να χάση τότε καιρόν ο άλλος ο οποίος έτυχε να κάθηται εκεί +πλησίον, ήτο δε και αντεραστής εκείνου ο οποίος μου ωμίλησεν, αφού +άκουσε και την ιδικήν μου ερώτησιν και την απάντησιν την οποίαν +έλαβα, εγύρισε και μου είπε: + +— Μα την αλήθεια, Σωκράτη, δεν θα σου είναι δυνατόν να συνενοηθής +με τούτον τον άνθρωπον και να τον κάμης να πιστεύση το αντίθετον +απ' ό,τι πιστεύει, εάν δηλαδή νομίζη ότι η φιλοσοφία είναι ένα +πράγμα παιδαριώδες. Δεν ξέρεις ότι αυτός επέρασε όλη του τη ζωή με +το να κινή διαρκώς τους ώμους του εις τα γυμναστήρια, να τρέφεται +καλά και να κοιμάται υπερμέτρως; Ώστε ποίαν άλλην απάντησιν +ημπορούσες να περιμένης απ' αυτόν, παρά το ότι η φιλοσοφία είναι +κάτι ανωφελές τελείως; + +Ήτο δε αυτός ο οποίος μου μιλούσε κατ' αυτόν τον τρόπον από τους +εραστάς ο περισσότερον αναπτύξας το πνεύμα του, ο δε άλλος τον +οποίον ύβριζε τόσον άσχημα, ο περισσότερον φροντίσας διά το σώμα +του. Και μου εφάνη καλόν ότι έπρεπε τον μεν άλλον ν' αφήσω ήσυχον, +εκείνον δηλαδή τον οποίον είχα ερωτήσει εις την αρχήν, διότι ούτε +και αυτός ο ίδιος υπεκρίνετο ότι ήτο έμπειρος εις τας πνευματικάς +συζητήσεις, αλλά μόνον εις τας συζητήσεις αίτινες απέβλεπαν εις το +σώμα, εκείνον δε όστις διισχυρίζετο ότι ήτο σοφώτερος, να τον +ερωτήσω και να τον εξετάσω καλά, διά να είχα και εγώ κάποιαν τυχόν +ωφέλειαν από τας γνώσεις του εις ό,τι θα ήτο δυνατόν. Αμέσως λοιπόν +του είπα: + +— Η ερώτησις την οποίαν έκαμα προηγουμένως απετείνετο και προς +τους δύο σας· εάν δε συ νομίζης ότι ημπορείς να δώσης καλυτέραν +απάντησιν από αυτόν, σε ερωτώ αυτό το ίδιο πάλι καθώς και τούτον, +εάν δηλαδή σου φαίνεται ότι το να φιλοσοφή κανείς είναι καλόν ή +όχι. + +Κατά την στιγμήν λοιπόν κατά την οποίαν ελέγαμεν ημείς αυτά, μας +ενόησαν οι δύο εκείνοι νέοι κι' αμέσως έπαυσαν την φιλονικείαν +τους, ήλθαν κοντά μας και μας ήκουον με μεγάλη προσοχήν. Εκείνο +όμως το οποίον πιθανόν να αισθάνθηκαν οι ερασταί μόλις επλησίασαν +τα παιδία, δεν γνωρίζω, αλλ' ως προς εμέ δύναμαι να σας βεβαιώσω +ότι εταράχθην διότι παντού και πάντοτε όταν βλέπω και νέους και +ωραίους συγχρόνως, τι να σας πω, πολύ συγκινούμαι. Ήτο δε φανερόν +ότι κ' εκείνος από τους δύο εραστάς τον οποίον είχα ερωτήσει +ευρίσκετο εις μίαν ψυχικήν συγκίνησιν όχι μικροτέραν από την ιδικήν +μου· εν τούτοις μου απήντησε και μάλιστα αρκετά υπερηφάνως. Και μου +είπε: + +— Αφ' ότου, αληθώς, Σωκράτη, που ενόμιζα ότι η φιλοσοφία είναι ένα +πράγμα γελοίον, από την ώραν εκείνην θα ενόμιζα τον εαυτό μου ούτε +και άνθρωπον, ούτε επίσης θα παραδεχόμην ως άνθρωπον και +οποιονδήποτε άλλον ο οποίος θα εθεώρει την φιλοσοφίαν ως κάτι +γελοίον. + +Και τα είπεν όλα αυτά με τον σκοπόν να πειράξη τον αντίπαλόν του, +και αρκετά μεγαλοφώνως διά να ακούεται καλά από τους πολύ αγαπητούς +του νέους. + +— Είναι λοιπόν ευχάριστον το να φιλοσοφή κανείς; τον ηρώτησα. + +— Ναι, ναι, και πάρα πολύ μάλιστα, μου απήντησε. + +— Μα πώς, είπα τότε εγώ, σου φαίνεται ότι δύναται να διακρίνη +κανείς εάν ένα πράγμα είναι ωραίον ή άσχημον, εάν δεν το γνωρίζη +προηγουμένως καλά, εάν δεν είναι εντός της ουσίας του; + +— Βεβαίως όχι, μου απήντησεν. + +— Ε, γνωρίζεις λοιπόν εσύ, είπα, τι είναι αυτό το φιλοσοφείν; + +— Χωρίς αμφιβολίαν, μου είπε. Το γνωρίζω και πολύ καλά μάλιστα. + +— Τι είναι τέλος πάντων; τον ηρώτησα. + +— Αλλά και τι άλλο ηδύνατο να είναι παρά εκείνο το οποίον είπεν ο +Σόλων; Διότι ο Σόλων είπε κάποτε: + + Γηράσκω αεί διδασκόμενος. + +Και μου φαίνεται εκείνος ο οποίος θέλει να γείνη φιλόσοφος, είναι +πρέπον, συμφώνως με την συμβουλήν αυτήν, να μορφώνεται διαρκώς και +όσον είναι νέος και όταν γεράση ακόμα, διά να μάθη εις την ζωήν +αυτήν όσον το δυνατόν περισσότερα. + +Και κατ' αρχάς μου φάνηκε ότι είπεν οπωσδήποτε κάτι· έπειτα δε αφού +εσκέφθηκα ολίγον, ενόησα καλά τι ήθελε να πη και τον ηρώτησα εάν +υπελάμβανε την φιλοσοφίαν διά πολυμάθειαν. + +— Χωρίς καμμίαν αμφιβολίαν, μου απήντησε. + +— Νομίζεις λοιπόν ότι η φιλοσοφία είναι μόνον ένα πράγμα καλόν ή +είναι και ωφέλιμον συγχρόνως; + +— Και ωφέλιμον επίσης, μου απήντησε· και πάρα πολύ μάλιστα +ωφέλιμον. + +— Σου φαίνεται λοιπόν ότι αυτό είναι ένα πράγμα ιδιάζον εις την +φιλοσοφίαν, ή νομίζεις ότι δύναται να είπη τις το ίδιον και δι' όλα +τα άλλα; Λόγου χάριν η αγάπη προς την γυμναστικήν φρονείς ότι δεν +είναι μόνον ευχάριστος αλλά και ωφέλιμος; ή όχι; + +Με αρκετήν ειρωνείαν τότε, παρατηρών τον αντίπαλόν του μου έδωσε +δύο απαντήσεις: + +— Προς αυτόν εδώ, Σωκράτη, δεν θα εδίσταζα να ειπώ ότι δεν είναι +ούτε το ένα ούτε το άλλο. Προς εσέ όμως εξομολογούμαι ότι είναι και +ευχάριστος και ωφέλιμος η φιλοσοφία, και το πιστεύω αυτό διότι +σκέπτομαι ορθώς. + +— Επομένως, τον ηρώτησα, και εις τα γυμναστήρια η υπερβολική +κούρασις του σώματος είναι νομίζεις, αγάπη προς την γυμναστικήν; +Νομίζεις ότι είναι ωφέλιμος; + +— Χωρίς αμφιβολίαν, μου απήντησε, καθώς βεβαίως και εις το ζήτημα +της φιλοσοφίας έχω την ιδέαν ότι είναι αυτή πολυμάθεια. + +— Νομίζεις δε, του είπα εγώ, ότι επιθυμούν τίποτε άλλο εκείνοι εις +τους οποίους αρέσει να γυμνάζωνται, ή επιθυμούν μόνον να γείνουν +δυνατοί και υγιείς το σώμα; + +— Ω ναι, αυτό το πιστεύω, ότι το θέλουν ολοψύχως. + +— Μα η υπερβολική λοιπόν γυμναστική δυναμώνει το σώμα και το +κάμνει σιδηρούν; Τον ηρώτησα τότε εγώ. + +— Και πώς αλλέως είναι δυνατόν να γείνη; μου απήντησε. Δύναται +κανείς με λίγες ασκήσεις να κάνη το σώμα του δυνατόν κι' +απρόσβλητον από κάθε ασθένειαν; + +Και μου εφάνη ότι ήτο πλέον καιρός, μόλις έλαβα αυτήν την +απάντησιν, να καλέσω τον άλλον τον φιλογυμναστήν, όστις εις το +ζήτημα αυτό να με βοηθήση λιγάκι ως πλέον πεπειραμένος εις την +γυμναστικήν. Αφού λοιπόν τον εφώναξα, τον ηρώτησα τα εξής: + +— Συ δε διατί σωπαίνεις, αγαπητέ μου, όταν ακούς αυτόν εδώ να λέη +όλα αυτά; Τι ιδέαν έχεις συ διά το ζήτημα τούτο; Με τας πολλάς +ασκήσεις δυναμώνουν τα ανθρώπινα σώματα ή με τας μετρίας; + +— Όσον αφορά εις εμέ, Σωκράτη, μου απήντησε, πάντοτε βεβαίως +επίστευσα εις εκείνο το οποίον λέγουν, και χοίρος ακόμη αν ήμουν θα +το εμάθαινα, ότι αι μέτριαι ασκήσεις τονώνουν τα σώματα και δίνουν +εις αυτά μίαν διαρκή υγείαν. Αν θέλης δε να μάθης και τι γίνεται +όταν κανείς δεν ακολουθή την συμβουλήν αυτήν, κύτταξε αυτόν τον +άνθρωπον, ο οποίος από την μεγάλην του αφοσίωσιν εις τα γράμματα, +και δεν κοιμάται καλά, και δεν γυμνάζει διόλου τα μέλη του σώματός +του κ' έχει καταντήσει σκελετός από τας πολλάς φροντίδας. + +Μόλις δε ετελείωσε, εφάνη σαν να ευχαριστήθηκε και φαίνεται ότι +ευχαριστήθηκαν και τα δύο εκείνα παιδιά, διότι γελούσαν μ' όλη τους +την καρδιά μ' εκείνα τα οποία είπε, ενώ ο άλλος ο φιλόσοφος +εκοκκίνησε. Έλαβα τότε εγώ πάλιν τον λόγον και τον ηρώτησα: + +— Πώς λοιπόν; Συ πλέον πηγαίνεις με την γνώμην εκείνων οι οποίοι +φρονούν ότι ούτε αι πολλαί ούτε αι ολίγαι ασκήσεις δυναμώνουν τα +σώματα αλλά αι μέτριαι; Η πολεμών και τας δύο γνώμας διαμφισβητείς +και προς τους δύο μας την φρόνησιν; + +— Προς αυτόν εδώ μεν, μου απήντησε και μου έδειξεν αυτόν όστις +επηγγέλλετο τον φιλόσοφον, και με μεγάλην μου ευχαρίστησιν θα +διηγωνιζόμην και πολύ καλά θα ήμην εις θέσιν να αποδείξω τούτο το +οποίον υπεστήριξα κατ' αρχάς, και εάν ακόμη εκείνο το οποίον είπα +ήτο ολιγώτερον πιθανόν διότι, Σωκράτη, δεν αξίζει αυτός τίποτε. +Προς εσένα όμως δεν θέλω όλως διόλου να φιλονεικώ εναντίον της +πεποιθήσεώς μου και του αισθήματός μου, αλλά ομολογώ ακόμη μίαν +φοράν ότι την καλήν υγείαν την παρέχουν εις το σώμα όχι αι πολλαί +ασκήσεις αλλά αι μέτριαι. + +— Τι ιδέαν δε έχεις διά τας τροφάς; τον ηρώτησα. Αι μέτριαι ή αι +πολλαί συντείνουν εις την υγείαν του σώματος; + +Και παρεδέχετο και διά τα τρόφιμα το μέτριον. + +Κατόπιν δε εγώ τον εστενοχωρούσα δι' ένα προς ένα τον φιλογυμναστήν +αυτόν, και τον ηνάγκαζα να παραδέχεται ότι τα περισσότερον ωφέλιμα +διά την υγείαν και την καλήν συντήρησιν του σώματος από τα +αναγκαιούντα διά το έργον αυτό, δεν είναι ούτε τα πολλά ούτε τα +ολίγα αλλά τα μέτρια· και αυτός συμφωνούσε μαζί μου ότι εις όλα +ωφελεί η μετρία χρήσις. + +— Τι δε, τον ηρώτησα τότε, τι φρονείς και δι' όσα αποβλέπουν εις +την υγείαν και την μόρφωσιν της ψυχής; Από εκείνα τα οποία τη +προσφέρομεν, ποία την ωφελούν περισσότερον, τα μέτρια ή τα πολλά; + +— Τα μέτρια βεβαίως, μου απήντησεν. + +— Είναι λοιπόν και αι γνώσεις ένα απ' αυτά τα οποία προσφέρομεν +εις την ψυχήν; + +— Βεβαίως χωρίς αμφιβολίαν, μου είπεν. + +— Επομένως και εις σε η μετρία χρήσις των γνώσεων και όχι η +υπερβολική είναι ωφέλιμος εις την ψυχήν; + +Το παρεδέχθη και αυτό χωρίς να ομιλήση. + +— Αν λοιπόν υποθέσωμεν ότι ερωτούσαμεν οποιονδήποτε πάντοτε +λογικώς σκεπτόμενον, να μας υποδείξη ποίαι είναι αι μέτριαι +ασκήσεις και αι μέτριαι τροφαί αι κατάλληλοι διά την υγείαν του +σώματος, ποίον θα ερωτούσαμε; + +Παρεδέχθημεν και οι τρεις, όσοι είμεθα και συζητούσαμεν, ότι ή τον +ιατρόν ή τον διδάσκαλον της γυμναστικής. + +— Ποίον δε πάλιν θα εσυμβουλευόμεθα και διά την σποράν των σπόρων +των διαφόρων φυτών διά να μάθωμεν το ακριβές μέτριον; + +Και διά την συμβουλήν αυτήν παρεδέχθημεν και οι τρεις ότι έπρεπε ν' +αποταθώμεν εις τον γεωργόν. + +— Αν υποθέσωμεν δε ακόμη ότι ρωτούσαμε κανένα πώς πρέπει να +σπείρωμεν και να φυτεύωμεν τας γνώσεις εις την ψυχήν, και ποίαι και +πόσαι είναι αι μέτριαι και αι κατάλληλοι διά την ψυχήν, ποίον θα +ερωτούσαμε πάντοτε λογικώς σκεπτόμενον; + +Η ερώτησις όμως αυτή την οποίαν έκαμα μας έρριξε και τους τρεις εις +μίαν μεγάλην στενοχωρίαν, διότι δεν ηξεύραμεν τι να απαντήσωμεν. Κ' +εγώ αστειευόμενος τους είπα: + +— Θέλετε, αφού εμείς δεν δυνάμεθα να δώσωμεν μίαν γνώμην εις το +ζήτημα τούτο, να ρωτήσωμεν αυτά εδώ τα παιδιά; Ή θα εντραπούμε +ίσως, καθώς αναφέρει ο Όμηρος διά τους μνηστήρας της Πηνελόπης, οι +οποίοι, αφού δεν ηδυνήθησαν να τα καταφέρουν ρίχνοντες και +ξαναρίχνοντες το τόξον, είχαν την αξίωσιν και ήθελαν να μην δυνηθή +κανείς άλλος να επιτύχη; + +Όταν όμως είδα ότι απηλπίζοντο ότι θαύρισκαν εκείνα τα οποία +εζητούσαμεν και εστενοχωρούντο πολύ δι' αυτό, προσεπάθησα δι' άλλης +οδού να εξετάσω και να μάθω το ζητούμενον. Και αμέσως τους είπα: + +— Ποίαι δε γνώσεις μάλιστα υποθέτομεν επάνω κάτω ότι είναι εκείναι +τας οποίας πρέπει να κάνη κτήμα του ο αγαπών την σοφίαν και +καταγινόμενος εις αυτήν; Διότι έχομεν παραδεχθή ότι από τας γνώσεις +δεν πρέπει να μανθάνη ούτε όλας ούτε τας περισσοτέρας αλλά ένα +μέτριον αριθμόν. + +Έλαβε τότε τον λόγον ο άλλος ο οποίος έκαμνε τον σοφώτερον και +είπεν ότι: + +— Αι πλέον κατάλληλοι και αι πλέον καλύτεραι γνώσεις δι' ένα +φιλόσοφον είναι εκείναι που θα ηδύναντο να του χαρίσουν +περισσοτέραν υπόληψιν και τιμήν· πολύ δε θα εκέρδιζεν εις την +υπόληψιν του κόσμου και πολύ θα τον ετιμούσαν εάν εφαίνετο ότι +είναι γνώστης πεπειραμένος όλων των επιστημών ή τουλάχιστον των +περισσοτέρων εξ αυτών και μάλιστα των πλέον αξίων λόγου, φροντίζων +προ παντός να μάθη από τας τέχνας αυτάς εκείνα τα οποία είναι +πρέπον να μάθουν οι ελεύθεροι, όσοι δηλαδή έχουν ανάγκην πνεύματος +και απαιτούν μεγάλην σκέψιν και προσοχήν, όχι δε όσοι θέλουν +χειρονακτικήν εργασίαν. + +— Πολύ ωραία! είπα τότε εγώ· νομίζεις λοιπόν ότι συμβαίνει και εδώ +καθώς και εις την αρχιτεκτονικήν: Διότι και εκεί ένα απλούν βεβαίως +τέκτονα θα ηδύνασο να έχης δι' εργασίαν σου με πέντε ή έξ το πολύ +μνας, ένα όμως αρχιτέκτονα δεν θα ημπορούσες ούτε και με πολλάς +χιλιάδας δραχμάς· συμβαίνει δε αυτό διά τον λόγον ότι υπάρχουν πάρα +πολύ ολίγοι μέσα εις όλους τους Έλληνες. Μην είναι λοιπόν απάνω +κάτω τίποτε το τοιούτον εκείνο, το οποίον θέλεις να ειπής; + +Κι' αυτός αφού μ' άκουσε με μεγάλην προσοχήν, μου εξωμολογήθη ότι +συμφωνεί μ' εμένα και ότι καλά εμάντευσα την σκέψιν του. + +Τον ηρώτησα κατόπιν εάν δεν του εφαίνετο ένα πράγμα αδύνατον ο +ίδιος άνθρωπος να σπουδάση κατ' αυτόν τον τρόπον δύο επιστήμας, εάν +δε δεν ήτο πολύ περισσότερον αδύνατον να σπουδάση κατά τον τρόπον +αυτόν επίσης και πολλάς και δυσκόλους επιστήμας. + +— Όχι, μη το φαντάζεσαι, Σωκράτη, μου είπεν, ότι όταν ομιλώ κατ' +αυτόν τον τρόπον, θέλω να πω ότι πρέπει ο φιλόσοφος να γνωρίζη την +κάθε μίαν από τας επιστήμας τόσον τέλεια όσον πρέπει να την ξεύρη +εκείνος ο οποίος εξασκεί και καταγίνεται εις την επιστήμην αυτήν· +αλλά καθώς αρμόζει εις ένα άνθρωπον ελεύθερον, εις ένα άνθρωπον +πολύ μορφωμένον. Θέλω να ειπώ δηλαδή ότι ο φιλόσοφος πρέπει να +είναι εις θέσιν να παρακολουθή τους λόγους του επιστήμονος όσον το +δυνατόν καλύτερα από τους παρευρισκομένους και να διαφέρη +οπωσδήποτε από τους συγχρόνους του, και να δύναται και αυτός ο +ίδιος να δώση μίαν γνώμην, ούτως ώστε να φαίνεται παντού και +πάντοτε, εις όλας τας συζητήσεις, ότι είναι ο πλέον σοφός και ο +πλέον άξιος από όλους τους συγχρόνους του εις όσα λέγονται και +πράττονται όσον αφορά εις τας επιστήμας αυτάς. + +Επειδή δε εγώ δεν είχα εννοήσει ακόμα και καλά τι ήθελε να ειπή, — +Κύττα σε παρακαλώ, τον ηρώτησα, εάν ενόησα καλά εκείνο το οποίον +λέγεις διά τον φιλόσοφον διότι εγώ νομίζω ότι κατά τα λεγόμενά σου +θέλεις τον φιλόσοφον καθώς εις τους αγώνας είναι οι αθληταί του +πεντάθλου εν σχέσει προς τους δρομείς ή τους παλαιστάς. Διότι και ο +αγωνιστής του πεντάθλου, ενώ βγαίνει διαρκώς νικημένος όταν +αγωνίζεται προς ένα έκαστον από τους αθλητάς αυτούς εις τα +αγωνίσματα εις τα οποία έχουν ιδιαιτέρως εξασκηθή και ευρίσκεται +διαρκώς εις την δευτέραν γραμμήν, μ' όλα ταύτα υπερέχει γενικώς από +όλους τους άλλους αθλητάς και τους νικά. Και ίσως απάνω κάτω +εννοείς ότι το ίδιον αποτέλεσμα έχει και η φιλοσοφία δι' εκείνους +οι οποίοι αφοσιώνονται εις αυτήν και μετέρχονται το επάγγελμα του +φιλοσόφου· είναι ολιγώτερον πεπειραμένοι και κατώτεροι κατά την +τέχνην απ' αυτούς τους ιδίους επιστήμονας, ενώ δε ευρίσκονται εις +την δευτέραν γραμμήν, εν τούτοις υπερέχουν απ' όλους τους άλλους +ανθρώπους, και τοιουτοτρόπως ο φιλόσοφος έρχεται εις όλα εις την +δευτέραν γραμμήν. Μου φαίνεται λοιπόν ότι με τα λεγόμενά σου ήθελες +να μου υποδείξης, ότι ο φιλόσοφος είναι περίπου τοιούτος. + +— Σωκράτη, μου είπε τότε, καθώς φαίνεται ενόησες θαυμάσια την +σκέψιν μου, με το να παρομοιάζης τον φιλόσοφον με τον αγωνιστήν του +πεντάθλου. Διότι κυρίως ο φιλόσοφος είναι ένας άνθρωπος ο οποίος +δεν αφοσιώνεται εις κανέν πράγμα δουλικώς, και δεν εργάζεται διά +τίποτε και εις τίποτε αποκλειστικά, και δεν κοπιάζει διόλου διά την +ακρίβειαν, εις τρόπον ώστε ένεκα των φροντίδων του και ένεκα της +προσοχής του εις έν μόνον πράγμα να μένη οπίσω εις όλα τα άλλα, +καθώς κάμνουν οι επιστήμονες, αλλά καταγίνεται εις όλα τα πράγματα +μετρίως. + +Μετά την απάντησίν του λοιπόν αυτήν, επειδή επιθυμούσα εγώ να μάθω +καθαρά και ξάστερα εκείνο το οποίον ήθελε να ειπή, τον ηρώτησα +ποίαν γνώμην έχει διά τους ικανούς ανθρώπους, αν τους νομίζη δηλαδή +χρησίμους ή αχρήστους. + +— Χρησίμους βεβαίως, Σωκράτη, μου απεκρίθη. + +— Επομένως εάν οι ικανοί είναι χρήσιμοι, τότε οι ανίκανοι είναι +άχρηστοι; + +— Βεβαιότατα, δεν υπάρχει αμφιβολία, μου είπεν. + +— Αλλά και διά τους φιλοσόφους, τι ιδέαν έχεις; Νομίζεις ότι είναι +άνθρωποι χρήσιμοι ή όχι; + +Ως προς αυτό δε παρεδέχετο ότι όχι μόνον είναι απλώς χρήσιμοι οι +φιλόσοφοι, αλλά μάλιστα και χρησιμώτατοι. + +— Ας ίδωμεν λοιπόν, του είπα τότε, αν λέγης αλήθεια και εις τι +πράγμα και πότε είναι χρήσιμοι οι μέτριοι ούτοι; Διότι απεδείχθη +πλέον ότι ο φιλόσοφος είναι κατώτερος από τον καθένα χωριστά +επιστήμονα. + +Και ωμολόγησε τότε ότι είχα και πάλιν δίκαιον. + +— Εμπρός λοιπόν, είπα εγώ, ας το ιδούμεν αυτό. Ειπέ μου, αν +υποθέσωμεν ότι κατά τύχην ασθενούσες ή το επάθαινεν αυτό κανείς από +τους φίλους σου, από εκείνους τους στενούς σου και αγαπητούς +φίλους, και επεθύμεις να γείνης καλά ή να γείνη καλά ο φίλος σου, +θα εφώναζες τότε τον μέτριον εκείνον φιλόσοφον ή θα έστελλες να +καλέσης τον ιατρόν; + +— Εγώ θα φώναζα και τους δύο, μου απήντησε. + +Μη μου λέγης τώρα ότι θα εφώναζες και τους δύο, του είπα, αλλά λέγε +μου ποίον θα εκαλούσες γρηγορώτερα και πρωτήτερα από τον άλλον. + +— Αν θέτεις ούτω το ζήτημα, Σωκράτη, μου είπε, δεν υπάρχει καμμία +αμφιβολία ότι θα προ[τιμούσα και θα καλούσα γρηγο] {4} ρώτερα τον +ιατρόν, καθώς θα έκανε και ο καθένας στη θέσι μου. + +— Κι' αν υποθέσωμεν ότι ευρίσκεσαι μέσα σ' ένα πλοίο το οποίον +κινδυνεύει από την τρικυμίαν, εις ποίον από τους δύο ήθελες +εμπιστευθή τον εαυτόν σου και τα υπάρχοντά σου, εις τον πλοίαρχον ή +εις τον φιλόσοφον; + +— Εγώ θα είχα περισσοτέραν πεποίθησιν εις τον πλοίαρχον, μου +απήντησε. + +— Λοιπόν ομοίως θα συμβαίνη και εις κάθε άλλην περίστασιν κατά την +οποίαν θα τύχη να είναι παρών ο &ειδήμων&; Ο φιλόσοφος δεν θα +χρησιμεύη εις τίποτε; + +Καθώς φαίνεται, αυτό θα συμβή, μου απήντησε. + +Και τώρα λοιπόν συμπεραίνομεν ότι είναι και άχρηστος ο φιλόσοφος; +Διότι παντού βεβαίως και πάντοτε υπάρχουν οι &ειδήμονες&· έχομεν δε +παραδεχθή ότι εκείνοι μεν οι οποίοι είναι άξιοι διά κάτι τι είναι +χρήσιμοι, εκείνοι δε οι οποίοι δεν είναι άξιοι διά τίποτε είναι +άχρηστοι. + +Και τότε δεν είχε πλέον τι να είπη και ηναγκάζετο να ομολογή ότι +έλεγα την αλήθειαν. + +— Να τολμήσω λοιπόν ακόμη να σ' ερωτήσω κάτι; του είπα ή είναι +μεγάλη μου αγένεια το να σου κάμνω τόσας ερωτήσεις; + +— Ερώτησε με οτιδήποτε θέλεις, μου απήντησε. + +— Δεν ζητώ τίποτε άλλο τη αληθεία, του είπα τότε εγώ, παρά να +παραδεχθώμεν πάλιν εκείνα τα οποία έχομεν ειπή ως τώρα. + +Είναι δε αυτά τα εξής: + +Παρεδέχθημεν ότι η φιλοσοφία είναι και πολύ καλή και πολύ ωφέλιμος +και οι φιλόσοφοι αυτοί είναι ωφέλιμοι, ότι οι φιλόσοφοι είναι +επίσης ικανοί άνθρωποι και ότι οι ανίκανοι είναι άχρηστοι· αμέσως +δε πάλιν παρεδέχθημεν ότι οι φιλόσοφοι δεν χρησιμεύουν εις τίποτε +εκεί όπου υπάρχουν και ενόσω υπάρχουν ειδήμονες, και ότι ειδήμονες +υπάρχουν παντού και πάντοτε. Δεν τα έχομεν παραδεχθή όλα αυτά; + +— Ναι, ναι τα παρεδέχθημεν, και μάλιστα χωρίς να φέρω και καμμίαν +αντίρρησιν, μου απήντησε. + +— Παραδεχόμεθα λοιπόν, καθώς φαίνεται τουλάχιστον από ό,τι +εξάγεται από τα λόγια σου, ότι αν βεβαίως το να φιλοσοφή κανείς +είναι το να γνωρίζη όλας τας επιστήμας καθ' ον τρόπον νομίζεις εσύ, +τότε οι φιλόσοφοι είναι ανίκανοι και άχρηστοι, εφ' όσον αι τέχναι +και αι επιστήμαι καλλιεργούνται από τους ανθρώπους. + +Αλλά, μα την αλήθειαν, αγαπητέ μου, πρόσεχε ολίγον περισσότερον, +διότι δεν είναι όπως τα λέγω. Το να φιλοσοφή κανείς δεν σημαίνει +ότι πρέπει να σπουδάζη όλας τας επιστήμας ούτε να περνά την ζωήν +του καταγινόμενος εις πολλά έργα, ούτε να τα μαθαίνη όλα, αλλά κάτι +τι εντελώς διάφορον· διότι, αν ήτο όπως το λέγεις, εγώ θα είχα την +γνώμην και θα το εβεβαίωνα ότι είναι μεγάλη εντροπή η τοιαύτη +φιλοσοφία και ότι έπρεπε να ονομάζουν βαναύσους και χυδαίους +εργάτας εκείνους οι οποίοι εσπούδασαν τας επιστήμας κατ' αυτόν τον +τρόπον. + +Εάν όμως μου αποκριθής ακόμη εις εκείνο που θα σ' ερωτήσω, θα +εννοήσωμεν ακόμη καλύτερα εάν τα λόγια μου είναι αληθινά· ποίοι +ηξεύρουν λοιπόν καλά να τιμωρούν τους ίππους; Εκείνοι οι οποίοι +ηξεύρουν και τον τρόπον να τους κάμουν καλυτέρους ή οι άλλοι; + +— Βεβαίως εκείνοι οι οποίοι ξεύρουν να τους κάμουν καλυτέρους. + +— Δυνάμεθα δε να είπωμεν και το ίδιον και διά τα σκυλλιά; Δεν +ξεύρουν να τα κάμουν καλύτερα εκείνοι οι οποίοι γνωρίζουν και να τα +τιμωρούν όπως πρέπει; + +— Ναι. + +— Εκ τούτου λοιπόν συμπεραίνομεν ότι μία και η αυτή είναι η τέχνη +η οποία και τα τιμωρεί όπως πρέπει και τα κάμνει καλύτερα; + +— Ναι, καθώς φαίνεται, είναι η ιδία. + +— Αλλά και η τέχνη αυτή η οποία ηξεύρει να τα τιμωρή και να τα +κάμη συγχρόνως καλύτερα, είναι η ιδία μ' εκείνην που ηξεύρει τα +καλά και τα κακότροπα σκυλλιά ή είναι καμμία άλλη; + +— Όχι, είναι η ιδία τέχνη. + +— Θα θελήσης λοιπόν να παραδεχθής το ίδιον και διά τους ανθρώπους; +του είπα. Η τέχνη, η οποία τους κάμνει καλυτέρους είναι η ιδία με +εκείνην η οποία τους τιμωρεί όπως πρέπει, και η οποία γνωρίζει πάρα +πολύ καλά τους καλούς και τους κακούς; + +— Ναι, είναι η ιδία. + +— Η τέχνη όμως η οποία προσαρμόζεται εις ένα μόνον, προσαρμόζεται +και εις τους πολλούς, και εκείνη η οποία προσαρμόζεται εις τους +πολλούς προσαρμόζεται και εις τον ένα μόνον; + +— Βεβαίως. + +— Και κατ' αυτόν τον τρόπον δύναται να σκεφθή κανείς και διά τους +ίππους και δι' όλα τα άλλα ζώα; + +— Μου φαίνεται ότι δύναται να κάμη την ιδίαν σκέψιν. + +— Ποία λοιπόν, του είπα τότε, είναι η επιστήμη η οποία τιμωρεί +δικαίως εκείνους οι οποίοι παραβαίνουν τους νόμους και διαφθείρουν +και τους εαυτούς των και τους άλλους πολίτας; Δεν είναι αυτή η +δικαστική επιστήμη; + +— Ναι, αυτή είναι, μου απήντησε. + +— Και ποίαν επιστήμην ονομάζεις δικαιοσύνην, αυτήν ή καμμίαν +άλλην; + +— Όχι αυτή η δικαστική επιστήμη είναι και η επιστήμη της +δικαιοσύνης. + +— Λοιπόν με την επιστήμην βεβαίως εκείνην με την οποίαν τιμωρούν +δικαίως, μ' εκείνην εν ταυτώ ηξεύρουν να διακρίνουν τους καλούς από +τους κακούς; + +— Βεβαιότατα, μου απεκρίθη. + +— Εκείνος δε ο οποίος γνωρίζει καλά ένα θα είναι εις θέσιν να μάθη +επίσης καλά και τους πολλούς; + +— Ναι. + +— Και εκείνου όστις δεν ηξεύρει καλά τους πολλούς, δεν θα του +συμβαίνη το ίδιον και διά τον ένα; + +— Βεβαίως· συμφωνώ ότι δεν θα γνωρίζη ούτε τον ένα, μου απήντησεν. + +— Εάν επομένως ένας ίππος δεν ηξεύρει τους χρησίμους και τους +αχρήστους ίππους, είναι δυνατόν πολύ περισσότερον να μάθη τι είναι +αυτό το ίδιον; + +— Όχι, δεν είναι δυνατόν. + +— Και εάν ένας βους δεν ηξεύρει τους αχρήστους και τους χρησίμους +βους, θα δύναται ποτέ να μάθη τι είναι αυτό το ίδιον; + +— Βεβαίως δεν θα είναι δυνατόν, μου απήντησε. + +— Και δυνάμεθα να είπωμεν το ίδιον και δι' ένα σκύλλον; + +— Ναι, ναι, πολύ ωραία. + +— Πώς λοιπόν! επρόσθεσα· ένας άνθρωπος ο οποίος δεν θα διέκρινε +τους καλούς από τους κακούς ανθρώπους, δεν θ' αγνοούσε επίσης εάν +και αυτός ο ίδιος είναι καλός ή κακός, αφού τέλος πάντων και αυτός +είναι άνθρωπος; + +— Αυτό είναι αληθινό, μου είπε. + +— Το να μην ηξεύρη δε κανείς τι είναι, είναι ίδιον ενός ανθρώπου +σώφρονος ή ενός ανθρώπου εντελώς άφρονος; + +— Όταν δεν ηξεύρη κανείς τον εαυτόν του, θα ειπή ότι δεν έχει σώας +τας φρένας του, μου απήντησεν. + +— Επομένως, είπα τότε εγώ, το να γνωρίζη καλά κανείς τον εαυτόν +του είναι μία απόδειξις ότι ο άνθρωπος αυτός είναι νουνεχής; + +— Ω, ναι, αυτό να το βεβαιώσω δύναμαι με όλην μου την ψυχήν, μου +απεκρίθη. + +— Αυτό λοιπόν συμβουλεύει και το ρητόν το οποίον είναι χαραγμένον +εις το μαντείον των Δελφών^ να είμεθα δηλαδή δίκαιοι και σώφρονες. + +— Φαίνεται ότι αυτό μας συμβουλεύει. + +— Με αυτήν δε την ιδίαν επιστήμην γνωρίζομεν και να τιμωρώμεν +δικαίως; + +— Ναι. + +— Λοιπόν, η επιστήμη διά της οποίας ηξεύρομεν να τιμωρώμεν +δικαίως, είναι η &δικαιοσύνη& αυτή, και η άλλη, διά της οποίας +είμεθα εις θέσιν να γνωρίζωμεν και τον εαυτόν μας και τους άλλους, +είναι η &σωφροσύνη&; + +— Ναι φαίνεται, μου απεκρίθη. + +— Επομένως, καθώς η &δικαιοσύνη& και η &σωφροσύνη& είναι έν και το +αυτό πράγμα; + +— Αυτό θα είναι φανερόν, μου απήντησε. + +— Και αι πόλεις τότε βεβαίως διοικούνται καλά όταν καταδιώκωνται +και τιμωρώνται εκείνοι οι οποίοι κάμνουν αδικίας εις βάρος των +άλλων. + +— Πολύ αληθινά τα λέγεις, μου είπε. + +— Και η &πολιτική& επομένως είναι η ιδία επιστήμη. + +— Ναι, είναι η ιδία. + +— Τι δε; όταν ένας άνθρωπος διοική καλώς τα πράγματα της +πολιτείας, δεν ονομάζεται και &τύραννος& και &βασιλεύς&; + +— Βεβαίως. + +— Λοιπόν η τέχνη με την οποίαν διοικεί είναι και βασιλική και +τυραννική; + +— Ναι, κατ' αυτόν τον τρόπον διοικεί, μου είπεν. + +— Επομένως και αι τέχναι αύται δεν είναι όμοιαι με εκείνας περί +των οποίων ωμιλήσαμεν προ ολίγου; + +— Ναι, είναι όμοιαι, μου είπε. + +— Τι δε; όταν ένας άνδρας διευθύνει μίαν οικίαν αρκετά καλά, δεν +ονομάζεται και &οικονόμος& και &αφέντης&; + +— Ναι. + +— Με ποίαν τέχνην λοιπόν θα ηδύνατο και αυτός να διευθύνη τόσον +καλά το σπίτι του, με την τέχνην της δικαιοσύνης ή με καμμίαν +άλλην; + +— Με την δικαιοσύνην, δεν υπάρχει αμφιβολία. + +— Είναι επομένως ένα και το αυτό πράγμα, καθώς φαίνεται, και +&βασιλεύς& και &τύραννος& και &πολιτικός& και &οικονόμος& και +&κύριος&. Και είναι μία και η αυτή τέχνη και η &βασιλική& και η +&τυραννική& και η &πολιτική& και η &οικονομική& και η τέχνη του +&κυρίου& και η &δικαιοσύνη& και η &σωφροσύνη.& {5} + +— Βεβαίως, είναι όπως τα λες, μου είπε. + +— Και πώς λοιπόν συμβαίνει, εξακολούθησα, όταν μεν ένας γιατρός +ομιλή ενώπιον του φιλοσόφου διά διαφόρους ασθενείας και ασθενείς ή +όταν ένας τεχνίτης ομιλή διά την τέχνην του — πώς, είπα, συμβαίνει, +τότε μεν να είναι εντροπή διά τον φιλόσοφον όταν δεν δύναται να +παρακολουθήση τα λεγόμενα και να δώση και αυτός μίαν γνώμην, να μην +είναι εντροπή δε δι' αυτόν τον ίδιον όταν ένας δικαστής ή ένας +βασιλεύς, ή ένας από εκείνους τους οποίους τώρα θα αραδειάσωμε, +ομιλή διά διάφορα ζητήματα ενώπιόν του, και αυτός δεν είναι εις +θέσιν ούτε να τους παρακολουθήση ούτε να δώση και αυτός οπωσδήποτε +μίαν γνώμην; + +— Και ποίος σου είπε ότι δεν θα είναι εντροπή του, Σωκράτη, αφού +δεν θα δύναται να δώση την γνώμην του σε τόσα και σε παρόμοια +ζητήματα; + +— Αλλ' όμως θα είπωμεν ότι και ως προς τα ζητήματα αυτά αυτός ο +ίδιος ο φιλόσοφος πρέπει να είναι καθώς ο αγωνιστής του πεντάθλου +και να είναι πάντοτε εις την δευτέραν γραμμήν και &μετριότης&, +ούτως ώστε να είναι εντελώς ανωφελής οπότε και όπου ευρίσκεται +παρών δι' αυτά ο &ειδήμων&; Ή θα είπωμεν πρώτον μεν ότι δεν πρέπει +να εμπιστεύεται την διεύθυνσιν της οικίας του εις ξένας χείρας και +να έχη αυτός τα &δευτερεία& μέσα στο ίδιο του το σπήτι, αλλ' ό,τι +οφείλει να ηξεύρη και να τιμωρή και να δικάζη όπως και όταν πρέπη, +αν θέλη να πηγαίνη κατά Θεού; + +Και παρεδέχθη ότι είχα δίκαιον εις όσα έλεγα. + +— Έπειτα δε βεβαίως, εάν οι φίλοι του τον παίρνουν διά συμβιβαστήν +εις τας μεταξύ των φιλονεικίας και εάν η πατρίς τον καλή ως +διαιτητήν ή ως δικαστήν και έχη την ανάγκην του, δεν είναι εντροπή +δι' αυτόν, αγαπητέ σύντροφε, να γίνη φανερός ότι δεν είναι διά +τίποτε, ότι είναι δεύτερος ή τρίτος εις τα ζητήματα αυτά εις τα +οποία έπρεπε να είναι πρώτος; + +— Πολύ, μα πολύ σωστά τα λέγεις, μου απήντησε. + +— Πολύ επομένως απέχει, αγαπητέ μου, από του να είναι η &φιλοσοφία +πολυμάθεια& και η ενασχόλησις εις τας διαφόρους τέχνας και η +αφοσίωσις εις τας επιστήμας. + +Και μόλις είπα εγώ αυτά, εκείνος ο οποίος έκαμε τον σοφόν εντράπη +δι' όσα μου είχε αραδιάση προτήτερα και εσιώπησεν, ο δε άλλος, ο +&αμαθής&, παρεδέχθη ότι είχα δίκαιον και όλοι οι άλλοι επίσης οι +οποίοι ήσαν παρόντες εις όλην αυτήν την συζήτησιν παρεδέχθησαν όσα +είπα χωρίς καμμίαν αντίρρησιν. + + +1} Ο Κριτίας δεν επίστευε πλέον εις τους θεούς, ούτε εις την +ύπαρξιν πνεύματος ψυχής· την δε θρησκείαν εθεώρει ως εφεύρεσιν των +νομοθετών δια να κυβερνώνται ευκόλως οι λαοί! + +2} Εις το «Τίμαιον». + +3} Παραπόταμος του Ιλισσού. + +4} [Ελλιπής πρόταση την συμπλήρωσα συμβουλευόμενη την αγγλική +μετάφραση της έκδοσης Plato. Plato in Twelve Volumes, Vol. 8 +translated by W.R.M. Lamb. Cambridge, MA, Harvard University Press; +London, William Heinemann Ltd. 1955.] + +5} [Η παράγραφος είχε από κάτω την εξής φράση + + " — Πολύ επομένως απέχει, αγαπητέ μου, από του να είναι η " + +την οποία μετέφερα πιο κάτω, συμβουλευόμενη την αγγλική μετάφραση +που αναφέρεται ανωτέρω.] + + + + + +End of Project Gutenberg's Critias, Hipparchus, The Rival Lovers, by Plato + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK CRITIAS, HIPPARCHUS, RIVAL LOVERS *** + +***** This file should be named 31400-0.txt or 31400-0.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/3/1/4/0/31400/ + +Produced by Sophia Canoni. Book provided by Iason Konstantinides + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. diff --git a/31400-0.zip b/31400-0.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..277585a --- /dev/null +++ b/31400-0.zip diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt new file mode 100644 index 0000000..6312041 --- /dev/null +++ b/LICENSE.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +This eBook, including all associated images, markup, improvements, +metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be +in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES. + +Procedures for determining public domain status are described in +the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org. + +No investigation has been made concerning possible copyrights in +jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize +this eBook outside of the United States should confirm copyright +status under the laws that apply to them. diff --git a/README.md b/README.md new file mode 100644 index 0000000..adfa83a --- /dev/null +++ b/README.md @@ -0,0 +1,2 @@ +Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for +eBook #31400 (https://www.gutenberg.org/ebooks/31400) |
