summaryrefslogtreecommitdiff
path: root/27429-0.txt
diff options
context:
space:
mode:
authorRoger Frank <rfrank@pglaf.org>2025-10-15 02:34:54 -0700
committerRoger Frank <rfrank@pglaf.org>2025-10-15 02:34:54 -0700
commitd6c1f10b99e666a3d50a9994eb62bd62f5331634 (patch)
tree766fbdfef7dede93d92e5942e9acfd6d5a971755 /27429-0.txt
initial commit of ebook 27429HEADmain
Diffstat (limited to '27429-0.txt')
-rw-r--r--27429-0.txt3589
1 files changed, 3589 insertions, 0 deletions
diff --git a/27429-0.txt b/27429-0.txt
new file mode 100644
index 0000000..f2d81f4
--- /dev/null
+++ b/27429-0.txt
@@ -0,0 +1,3589 @@
+The Project Gutenberg EBook of Ecclesiazusae, by Aristophanes
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Ecclesiazusae
+ Assemblywomen (alternate title)
+
+Author: Aristophanes
+
+Release Date: March 12, 2012 [EBook #27429]
+First Posted: December 6, 2008
+Last Updated: November 12, 2009
+
+Language: Greek
+
+Character set encoding: UTF-8
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK ECCLESIAZUSAE ***
+
+
+
+
+Produced by Sophia Canoni. Book provided by Iason Konstantinides
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΦΕΞΗ
+ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ
+
+
+ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ
+
+ΕΚΚΛΗΣΙΑΖΟΥΣΑΙ
+
+
+ΠΑΡΑΦΡΑΣΙΣ ΕΜΜΕΤΡΟΣ
+ΠΟΛ. Τ. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
+(POL ARCAS)
+
+
+
+
+ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ
+ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΕΞΗ
+1910
+Δ Η Λ Ω Σ I Σ
+
+Απαγορεύεται η από σκηνής διδασκαλία των υπ' εμού παραφρασθεισών
+κωμωδιών του Αριστοφάνους, άνευ της εγγράφου αδείας μου, συμφώνως προς
+τον νόμον ΓΥΠΓ' (υπ' αριθ. 3483 της 11 Δεκεμβρίου 1909.
+
+ΠΟΛ. Τ. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ
+
+
+
+
+Το έργον τούτο αποτελεί ειδικώς σάτυραν της αθηναϊκής Βουλής και της
+πολιτικής διοικήσεως εν Αθήναις, παριστών τας γυναίκας ως
+αναλαμβανούσας την διοίκησιν των κοινών προς επανόρθωσιν των κακών
+κειμένων. Σατυρίζεται ταυτοχρόνως η πλατωνική πολιτεία και αι περί
+κοινογαμίας και κοινοκτημοσύνης θεωρίαι.
+
+
+
+
+ΠΡΟΣΩΠΑ
+
+
+
+
+ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ γυνή Αθηναία
+ΜΕΡΙΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ (Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ, Η, θ, I, κλπ.)
+ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ
+ΒΛΕΠΥΡΟΣ σύζυγος της Πραξαγόρας
+ΑΝΗΡ [ΓΕΙΤΩΝ] (του Βλεπύρου)
+ΧΡΕΜΗΣ πολίτης Αθηναίος
+Ο ΚΑΤΑΘΕΙΣ (ΑΝΗΡ Α')
+Ο ΜΗ ΚΑΤΑΘΕΙΣ (ΑΝΗΡ Β')
+ΚΗΡΥΞ
+ΜΕΡΙΚΑΙ ΓΡΑΙΑΙ (Α', Β', Γ')
+ΝΕΑΝΙΣ
+ΝΕΑΝΙΑΣ
+ΘΕΡΑΠΑΙΝΑ (του Βλεπύρου)
+ΔΕΣΠΟΤΗΣ (όστις δύναται να ήνε και ο Βλέπυρος)
+ΠΡΟΣΩΠΑ ΒΩΒΑ
+ΣΙΜΩΝ & ΠΑΡΜΕΝΩΝ κομίζοντες τα σκεύη του Καταθέντος. (Μέρος Β')
+ΑΥΛΗΤΗΣ (Μέρος Δ')
+ΓΕΡΩΝ διαβάτης (Μέρος Δ').
+
+[Η παράφρασις αύτη των «Εκκλησιαζουσών» εδιδάχθη το πρώτον εις το
+θέατρον της «Νέας Σκηνής» την 11 Αυγούστου 1904].
+
+
+
+
+ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ
+"ΕΚΚΔΗΣΙΑΖΟΥΣΑΙ"
+
+
+
+
+ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟΝ
+
+
+
+
+[Η σκηνή παριστά οδόν απόκεντρον και σκοτεινήν. Οικίαι τινές χαμηλαί
+φαίνονται κατά σειράν, εξ απόψεως δε η Ακρόπολις μετά του Παρθενώνος.
+Είνε νυξ].
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Α'.
+
+
+
+ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ εξέρχεται μετά προφυλάξεως εκ της οικίας της, κρατούσα
+λύχνον ανημμένον, τον οποίον τοποθετεί επί τινος λίθου και ομιλεί προς
+αυτόν: {1}
+
+ Ώ φως λαμπρό του λύχνου μου! — που στον τροχό τον πλάσανε,
+ και ύστερα ψηλά ψηλά στο σπίτι τον κρεμάσανε!
+ Λύχνε, θα ειπώ την τύχη σου και την καταγωγή:
+ Βγαλμένος από τον τροχό, που ζύμωσε τη γη,
+ χύνεις αχτίνες λαμπερές, κ' η [λαδερή σου] μύτη
+ λαβαίνει όλες της τιμές του Ήλιου μέσ' στο σπίτι.
+ Λοιπόν το φως σου χύνε
+ 'ς ό,τι μαζύ σου είνε.
+ Τα μυστικά μας έχουμε και όλα τα κρυμμένα
+ 'ς εσέ φανερωμένα,—
+ γιατί ποτέ δεν κρύψαμε απ' το δικό σου μάτι
+ της στάσεις, που λαβαίνουμε απάνω στο κρεββάτι,
+ ούτε μπορέσαμε ποτέ μέσ' στα κρυφά μας δώματα,
+ να κρύψουμ' από το μάτι σου τα ντούρα μας τα σώματα,
+ και κάθε μας κρυφή μεριά φωτίζεις μοναχός σου,
+ και όπου τρίχες μας ανθούν, γυαλοκοπούν στο φως σου.
+ Κι' όταν, από τους άνδρες μας κρυφά, στης αποθήκες
+ πάμε για φρούτα και κρασί, πάντα μπροστά μας βγήκες,
+ και μολονότι εγκληματείς μαζύ μας τόσους χρόνους,
+ ποτέ δεν το μαρτύρησες, λυχνάρι, στους γειτόνους!
+ Γι' αυτό θα μάθης σήμερα, [αγαπητό καντήλι μου],
+ ό,τι εσυμφωνήσαμε εγώ και κάθε φίλη μου
+ στων Σκίρων την πανήγυρι. . . Μα [βλέπω ερημιά],
+ κι' απ' όσες καρτερώ ναρθούν, δεν φαίνεται καμμιά. . .
+ Κοντεύει όμως η αυγή,
+ και είνε χρέος η Βουλή πρωί πρωί να βγη. . .
+ Και πρέπει να προφθάσουμε
+ της έδρες τους να πιάσουμε,
+ —που κάποτ' ο Φυρόμαχος είπε γι' αυτές, πως «πρέπει
+ η πόρνες όταν κάθωνται κανείς να μη της βλέπη».
+ Τι να συμβαίνη άρα γε; μήπως δεν είχαν έννοια
+ να ράψουνε τα γένεια,
+ που είπαμε να φέρνουμε, ή μήπως δεν μπορούνε
+ να κλέψουν τα φορέματα, που οι άνδρες τους φορούνε;
+ Μα βλέπω ένα φως εκεί που φθάνει γάλι-γάλι•
+ μήπως είν' άνδρας πούρχεται; εγώ το στρίβω πάλι.
+
+(Διατίθεται να παραλάβη τον λύχνον και να φύγη. Εισέρχεται αριστερόθεν
+η Α' ΓΥΝΗ φέρουσα λύχνον, περιβολήν ανδρικήν ανά χείρας μετά πλαστής
+γενειάδα και βακτηρίαν).
+
+{1} Ο μονόλογος ούτος της Πραξαγόρας πρέπει ν' απαγγέλληται υπό του
+ηθοποιού όσον οίον τι πομπωδώς, διότι διά τούτου παρωδεί και σατιρίζει
+ο Αριστοφάνης το ύφος των τραγικών ποιητών.
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Β'.
+
+
+
+ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ και κατά μικρόν αι ΓΥΝΑΙΚΕΣ Α', Β', Γ, Δ'. κλπ.
+
+ Α' ΓΥΝΗ
+ Ε! ώρα να τραβήξουμε λοιπόν για τη Βουλή•
+ τώρα για δεύτερη φορά ο πετεινός λαλεί.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Εγώ σας καρτερούσα,
+ κι' ολονυχτής τα μάτια μου να κλείνω δεν μπορούσα.
+ Α, στάσου τώρα μια στιγμή για να ειδοποιήσω
+ και τη γειτόνισσ' από δω, και να της γρατσουνίσω
+ την πόρτα με το νύχι μου, κ' εκείνη να το στρίψη,
+ χωρίς να νοιώση ο άνδρας της τη νύχτα πως θα λείψη.
+
+(Εκτελεί. Μετά στιγμήν ανοίγεται η θύρα και εξέρχεται μετά προφυλάξεως
+η Β' ΓΥΝΗ κρατούσα γένεια, ράβδον, ενδύματα και υποδήματα ανδρικά εις
+τας χείρας).
+
+ Β' ΓΥΝΗ
+ Την ώρα όπου σ' άκουσα να γρατσουνάς τη θύρα
+ φορούσα τα παπούτσια μου• γιατί αυτός που πήρα,
+ [και είνε Σαλαμίνιος ο άνδρας μου], φιλτάτη,
+ γερό κουπί μου τράβαγε τη νύχτα στο κρεββάτι.
+ [Έτσι δεν ήταν δυνατό να κοιμηθώ σιμά του],
+ και τώρα μόλις βούτηξα κι' αυτό το φόρεμά του.
+
+ Α' ΓΥΝΗ
+ Να, τώρα βλέπω πούρχεται εδώ κ' η Κλειναρέτη,
+ και η Σωστράτη. . . έρχεται μαζύ κ' η Φιλαινέτη. . .
+
+(Καταφθάνουσι βαθμηδόν πολλαί ΓΥΝΑΙΚΕΣ ομού, φέρουσαι ανά χείρας
+ενδύματα ανδρών).
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ ερχόμενη προς αυτάς:
+ Ελάτε γρήγορα και σεις, γιατί ωρκίσθ' η Γλύκη
+ πως όποια θάρθη υστερνή θα φάη καταδίκη,
+ [και φοβερή αλήθεια],
+ τρεις μπότσες άδολο κρασί, κ' ένα σταμνί ρεβίθια.
+
+ Α' ΓΥΝΗ
+ Να και του Σμικυθίωνος η Μελιστίχη πάλι,
+ που της αρβύλες της πλατειές τανδρός της έχει βάλη.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Θαρρώ πως είνε μόνη αυτή, που ησυχία βρήκε
+ τη νύχτ' από τον άνδρα της, και τώσκασε και βγήκε.
+
+ Β’ ΓΥΝΗ
+ Καλέ δεν βλέπετ' από κει κι' αυτή τη Γευσιστράτη
+ του ταβερνιάρη, που 'ρχεται μ' ένα κερί τρεχάτη;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Να κ' η Φιλοδωρήταινα. . . να και η Χαιρητάδη. . .
+ Ου!. . . βλέπω κι' άλλες πού 'ρχονται, ολόκληρο κοπάδι•
+ όλο το άνθος δηλαδή της πόλεως.
+
+(Εισέρχεται πλήθος γυναικών, αι οποίαι, σχηματίζουσιν εκατέρωθεν τα
+δύο τμήματα του χορού).
+
+ Γ’ ΓΥΝΗ ερχομένη ταχέως
+ Ουφ! πόσο,
+ φιλτάτη, εκοπίασα, ως πού να ξετρυπώσω!
+ γιατί έφαγεν ο άνδρας μου όσες σαρδέλλες είχα
+ το βράδυ, και μου πνίγηκε τη νύχτ' από το βήχα.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Καθήστε, τώρα πούσθ' εδώ,
+ να σας ρωτήσω και να ιδώ
+ αν ίσως κ' εκτελέσατε τα προμελετημένα
+ στων Σκίρων την πανηγύρι.
+
+ Δ’ ΓΥΝΗ
+ Α, όσο δα για μένα,
+ έχω στης αμασχάλες
+ και από δάσος πειό πυκνές της τρίχες και μεγάλες,
+ κατά τη συμφωνία μας. Έκαμα κι' άλλο ακόμα•
+ όταν επήγε ο άνδρας μου στην αγορά, το σώμα
+ πασάλειψα, και στάθηκα στον ήλιον όλη μέρα.
+
+ Ε’ ΓΥΝΗ
+ Μα το ξυράφι πέταξα από το σπίτι πέρα,
+ και τρίχες άφησα κ' εγώ στο σώμα μου να βγάζω,
+ που, όσο είνε δυνατό, γυναίκα να μη μοιάζω.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Έχετε και τα γένεια σας, που όταν θα μπορέσουμε
+ να συναχθούμε, είπαμε πως όλες θα φορέσουμε;
+
+ Δ’ ΓΥΝΗ
+ Ωραία γένεια έφτιασα κ' εγώ, μα την Εκάτη!
+
+ Ε’ ΓΥΝΗ
+ Κ' εγώ πολύ καλήτερα κι' από του Επικράτη.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Και σεις τι λέτε;
+
+ Δ’ ΓΥΝΗ
+ Σύμφωνες, και με την ίδια γνώμη.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Βλέπω λοιπόν πως κάματε και όλα τάλλ' ακόμη,
+ κ' επήρατ', όπως είπαμε, Λακωνικές κουντούρες,
+ και ανδρικά φορέματα, και ανδρικές μαγκούρες.
+
+ Ζ’ ΓΥΝΗ
+ Κ' εγώ επήρα μία
+ απ' τον ξυλοκουβαλητή εκείνον το Λαμία
+ την ώραν που κοιμώτανε.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Φαίνετ' αυτή τον κάνει
+ που, όταν τη φορτώνεται στους ώμους, όλο κλάνει.
+
+ Α’ ΓΥΝΗ
+ Μα το θεό! αν έφερνε του Άργου το τομάρι
+ πούχε τα μάτια τα πολλά, μπορούσε να την πάρη
+ κι' όλον να βγάλη στη βοσκή τον Δήμον Αθηναίων!
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Ελάτε, τι θα κάνουμε να πούμε τώρα πλέον,
+ όσο ταστέρια φαίνονται στον ουρανό να λάμπουν.
+ Γιατ' η Βουλή, όπου εμείς κ' η φίλες όλες θα 'μπουν,
+ πρέπει να γίνη το πρωί.
+
+ Α’ ΓΥΝΗ
+ Α, ώστε, μα τον Δία,
+ τας θέσεις μας θα πάρουμε μπροστά στα Πρυτανεία,
+ κάτ' απ' το βράχο της Πνυκός.
+
+ Η ΓΥΝΗ εισέρχεται κρατούσα ηλακάτην και νήθουσα μαλλίον.
+
+ Την ώρα να μη χάνω,
+ πήρα και τούτα τα μαλλιά μέσ' στη Βουλή να ξάνω.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ εν οργή.
+ Γεμάτη νάνε η Βουλή και λόγου της να ξαίνη;!
+ — τι λες, δυστυχισμένη;
+
+ Η’ ΓΥΝΗ
+ Βέβαια, μα την Άρτεμι! μαζύ μ' αυτή πηγαίνω•
+ και τάχα τι χειρότερα θ' ακούσω κι'αν θα ξαίνω;
+ Είν' τα παιδάκια μου γυμνά.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Κατάλαβες τι κάνεις,
+ να πας και συ να ξάνης
+ την ώρα, που δεν πρέπει
+ κανένας ίχνος γυναικός απάνω μας να βλέπη;
+ Καλά θα την παθαίναμε αν έβγαινε καμμιά,
+ κι' αδρασκελώντας τα σκαμνιά
+ τη φούστα της ν' ανοίξη,
+ και στη γεμάτη τη Βουλή το πράμα της να δείξη.
+ Αν όμως πάμε πειό μπροστά της θέσεις μας να πιάσουμε,
+ χωμένες μέσ' τα ρούχα τους, όλους θα τους γελάσουμε.
+ Κ' εκεί που θα καθίσουμε
+ και γένεια θα κολλήσουμε,
+ ποιός δεν θα πη πως είμαστε σαν άνδρες στην αράδα;
+ Κι' ο στρατηγός Αγύρριος, πούχε τη γενειάδα
+ του Πρόνομου, εκρύφτηκε το ίδιο και καλήτερα•
+ κι' όμως γυναίκα ήτανε και λόγου του προτήτερα!
+ Και τι μεγάλα πράματα κάνει στην πόλι τώρα!
+ Έτσι λοιπόν θα κάνουμε κ' εμείς καλό στη χώρα
+ απ' αύριο, η τόλμη μας αν πάη κατ' ευχή,
+ και πάρουμε στα χέρια μας του τόπου την αρχή•
+ γιατί, καθώς τον φτιάνουμε αυτόν τον τόπο πειά,
+ ούτε πανιά τον παν εμπρός, μα ούτε και κουπιά!
+
+ Η’ ΓΥΝΗ
+ Μα το γυναικοπάζαρο πώς θα μπορέση πάλι
+ και ρήτορες να βγάλη!
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Και στης γυναίκες ρήτορες μπορεί κανείς να βρίσκη.
+ Λένε πως και οι πούστηδες εκείν' οι νεανίσκοι
+ βγαίνουνε όλοι ρήτορες κι' από τους εκλεκτούς.
+ Μήπως κ ' εμείς δεν κάνουμε ίδια δουλειά μ' αυτούς;
+
+ Η’ ΓΥΝΗ
+ Δεν ξέρω η κακομοίρα•
+ μα γίνονται πολλά κακά εκεί που λείπ' η πείρα.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Γι' αυτό κ' εμαζευθήκαμε λοιπόν 'ς αυτόν τον τόπο,
+ για να προμελετήσουμε, γειτόνισσες, τον τρόπο.
+ Κάμετε γρήγορα λοιπόν τα γένεια να κολλήσετε,
+ όσες εσχεδιάσατε πως πρέπει να μιλήσετε.
+
+ Θ' ΓΥΝΗ (προς την Η' Γυναίκα).
+ Κουτή, και ποια είν' από μας, όπου δεν έχει γλώσσα
+ που να μην κόβη τόσα;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Βάλτε τα γένεια κάθε μια, την ώρα της μη χάνη,
+ κι' ας γίνη άνδρας• εγώ δε θα βάλω το στεφάνι,
+ και γένεια θα κολλήσω
+ αν ίσως και μου κατεβή μπροστά σας να μιλήσω.
+
+(Εκτελούν όλαι).
+
+ Β’ ΓΥΝΗ
+ Γλυκειά μου Πραξαγόρα,
+ σκέψου, καϋμένη, τώρα—
+ αστεία κάπως φαίνεται η γενειάδ' αυτή.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Αστεία; και γιατί;
+
+ Β’ ΓΥΝΗ (εφαρμόζουσα την γενειάδα).
+ Μα έτσι, με τα γένεια μας και σαγονοδεμένες,
+ μοιάζουμε όλες με σουπιές απ' τη φωτιά καϋμένες.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ (λαμβάνουσα ύφος κωμικώς σοβαρόν).
+ Ο υπηρέτης του βωμού τη γάττ' ας τριγυρίση
+ κι' ας έβγη με το αίμα της της έδρες να ραντίση.
+ Ε! Αριφράδη! σώπασε! — Και λόγο ποιός θα βγάλη;
+
+ Θ' ΓΥΝΗ
+ Εγώ.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Λαμπρά! να στέφανος, και βάλ' τον στο κεφάλι
+
+ Θ' ΓΥΝΗ εκτελούσα.
+ Να με λοιπόν!
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Έ, μίλησε!
+
+ Θ' ΓΥΝΗ
+ Έτσι το λες εσύ;
+ Πως θα μιλήσω δηλαδή προτού να πιω κρασί;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Για ιδές• κρασί θέλει να πιή!
+
+ Θ' ΓΥΝΗ
+ Και βέβαια• γιατί
+ φορώ στεφάνι, βρε κουτή;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Φύγε από 'δω εσύ, τρελλή!
+ γιατί τα ίδια, φαίνεται, θα φτιάσης στη Βουλή.
+
+ Θ' ΓΥΝΗ
+ Γιατί, παρακαλώ; γιατί;
+ δεν πίνουν στη Βουλή κι' αυτοί;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Είσαι βεβαία; πίνουνε μέσ' στη Βουλή που πάνε;
+
+ Θ' ΓΥΝΗ
+ Κι' απ' το καλήτερο κρασί, μα τη θεά, ρουφάνε•
+ γι' αυτό κ' η κάθ' απόφασι, που απ' τη Βουλή μας βγαίνει
+ όταν μεθούν, είνε κι' αυτή σαν τούτους μεθυσμένη.
+ Ώ, μα τον Δία το θεό,
+ ρουφάνε, σου το βεβαιώ.
+ Και ποιά θα ήταν αφορμή τέτοια κακά να γίνουνε,
+ αν ίσως στη Βουλή κρασί δεν βρίσκανε να πίνουνε;
+ Μα μεθυσμένοι κάθονται και βρίζονται και βρίζουνε,
+ και οι τοξόται [μπαίνουνε στη μέση και χωρίζουνε,
+ και σπρώχνονται και σπρώχνουνε]
+ και τους μπεκρήδες διώχνουνε!
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Τράβα και κάτσε κάτω συ! Είσαι κολοκυθένια!
+
+ Θ' ΓΥΝΗ
+ Μα το θεό, το ήθελα να μείνω δίχως γένεια,
+ γιατί θα σκάσω απ' του κρασιού τη δίψα τη μεγάλη.
+
+(αποσύρεται)
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Ε! μήπως έχει όρεξι να ρητορέψη άλλη;
+
+ Γ’ ΓΥΝΗ
+ Εγώ!
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Εμπρός του λόγου σου, βάλ' το στεφάνι αυθωρεί,
+ γιατί κ' η ώρα προχωρεί.
+ Μίλησε συ λοιπόν καλά, στάσου σαν άνδρας ντούρα,
+ και στήριζε το σώμα σου καλά με τη μαγκούρα.
+
+ Γ’ ΓΥΝΗ στεφανουμένη και λαμβάνουσα τον λόγον.
+ Ήθελα άλλη να 'βγαινε ρητόρισσα προτήτερα,
+ ν' αγόρευε καλήτερα
+ στην άκρη να καθήσω•
+ αλλά, εγώ τουλάχιστον ποτέ μου δεν θ' αφήσω,
+ γιατί δεν είν' καλή δουλειά,
+ ν' ανοίγουν μόνο για νερό τους λάκκους μεσ' στα καπηλιά,
+ Δεν το φρονώ, μα της θεές. . .
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Μα της θεές! πού τρέχεις,
+ δυστυχισμένο θηλυκό! το νου σου πού τον έχεις;
+
+ Γ’ ΓΥΝΗ
+ Μπα! σφάλμα έκαμα; και ποιο;
+ Εγώ δε ζήτησα να πιω.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Όλα τα είπες μια χαρά• μα στης θεές ωρκίστηκες
+ άνδρας εσύ, πως μίλησες με λέξεις γυναικίστικες;
+
+ Γ’ ΓΥΝΗ
+ Ου!. . . ναι, μα τον Απόλλωνα!
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Παύσε και συ τη λίμα,
+ γιατί εγώ για τη Βουλή δεν κάνω ούτε βήμα,
+ αν ίσως δεν προγυμνασθώ.
+
+(της αφαιρεί τον στέφανον από την κεφαλήν).
+
+ Γ’ ΓΥΝΗ
+ Φέρ' το στεφάνι πίσω•
+ τώρα μελέτησα καλά και θα το ξαναρχίσω.
+
+(λαμβάνει τον στέφανον εκ νέου και την στάσιν του ρήτορος)
+
+ — Εγώ λοιπόν, γυναίκες μου. . .
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Γυναίκες,— συφορά σου,—
+ τους άνδρας πάλι κοπανάς που βλέπεις μπρος σου;
+
+ Γ’ ΓΥΝΗ
+ Στάσου!
+ μου φάνη τον Επίγονο πως είδα [από πίσω]
+ και με γυναίκες νόμισα πως πρέπει να μιλήσω.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Γκρεμίσου απ' αυτού και συ, και κάθησε πειο κείθε·
+ θα πάρω εγώ το στέφανο και θα μιλήσω.—Είθε
+ την προσευχή μου οι θεοί ν' ακούσουν τουρανού,
+ και να 'πιτύχουν όλ' αυτά που μου 'ρθανε στο νου.
+
+(Ανέρχεται επί λίθου και αγορεύει:)
+
+ Αγαπώ κ' εγώ τον τόπο, όπως σεις, ώ άνδρες, όλοι,
+ και γι' αυτό δεν υποφέρω όσα γίνονται στην πόλι.
+ Είνε όλ' οι άρχοντές μας παληανθρώποι πέρα-πέρα,
+ κι' αν φανή κανείς πως είνε αγαθός για μιαν ημέρα,
+ Θάνε μασκαράς για δέκα. 'Σ άλλον έδωκες τη θέσι;
+ άλλα θάχης' απ' τα χείρου στα χειρότερα θα πέση.
+ Δύσκολο κανείς να βάλη
+ νου και φρόνησι με λόγια σε ανόητο κεφάλι.
+ Σεις φοβείσθε πάντα όσους την αγάπη τους σας δίδουν
+ κι'όλο γλείφετε εκείνους, όπου πάντα σας προδίδουν.
+ Ήταν εποχή, ώ άνδρες, που Βουλές δεν λειτουργούσαν,
+ τον Αγύρριον εν τούτοις να τον βρίζουν δεν αργούσαν
+ τώρα πούχουμε Βουλή,
+ επαινούν αυτόν που δίδει τον παρά τον πειό πολύ•
+ κι' όποιος μερδικό δεν παίρνει, κρίνει άξιον θανάτου
+ όποιον βουλευτάς πληρώνει να κερδίζη τη δουλειά του.
+
+ Α’ ΓΥΝΗ
+ 'Στην Αφροδίτη! μίλησες με φρόνησι μεγάλη.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Την Αφροδίτη έπιασες, δυστυχισμένη, πάλι;
+ Λαμπρά θα τα κατάφερνες και στη Βουλή απάνω,
+ το ίδιο αν σου ξέφευγε.
+
+ Α’ ΓΥΝΗ
+ Μπα, δεν το ξανακάνω,
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Το νου σου, και φορές πολλές
+ μη συνηθίσης να το λες.
+
+(Εξακολουθούσα την αγόρευσίν της).
+
+ Όταν καμμιά συμμαχία για την πόλι εσυμφωνείτο,
+ έλεγαν πως αν δεν γίνη, συμφορά τρανή θα ήτο•
+ κι' όταν εγινόταν πάλι,
+ έπεφταν σε στενοχώρια και 'ς απελπισία μεγάλη•
+ κι' απ' τους ρήτορας κανένας, ή για το 'να ή για τάλλο
+ συμβουλή αν είχε δώση, πάθαινε κακό μεγάλο.
+ Ο φτωχός, οπού για φόρο ούτ' ένα λεφτό δεν δίνει,
+ σκούζει πάντα πως ο στόλος πρέπει άφευκτα να γίνη,
+ από τάλλο δε το μέρος πλούσιοι και γεωργοί,
+ [πώχουνε παρά και γη],
+ δεν τον θέλουν. Είχες πρώτα με 'τους Κορινθίους γίνη
+ άσπονδος εχθρός, το ίδιο σ' εμισούσανε κ' εκείνοι•
+ τώρα έχουνε στο νου
+ φίλοι σου να γίνουν, τώρα φίλος τους και συ γενού
+ Αργείος [ο δημαγωγός, πούνε σοφός και φρόνιμος],
+ είν' αμαθής• κ' είνε για σας σοφός ο Ιερώνυμος,
+ [εκείνο το κορόιδο,
+ που σας τα κάνει ρόιδο!]
+ Συ λοιπόν είσαι, ώ Δήμε, η αιτία όλου τούτου,
+ που μοιράζετε το χρήμα και του δημοσίου πλούτου,
+ και κυττάτ' ιδιαιτέρως
+ τι καθένας θα μπορέση να τραβήξη κατά μέρος,
+ κ'οι πολίται, όλ' οι μπούφοι,
+ να κυλιώνται από δώθε και από κει σαν κλωτσοσκούφι.
+ Αν 'ς εμένα θα πεισθήτε,
+ έχετε καιρό ακόμη και μπορείτε να σωθήτε.
+ Σας προτείνω λοιπόν τώρα
+ να εμπιστευθήτε όλοι στης γυναίκες μας τη χώρα,
+ που της έχουμ' επιστάτες και ταμίες μεσ' στο σπίτι!
+
+ Α’ ΓΥΝΗ
+ Εύγε! εύγε! Μα τον Δία!. . .
+
+ Β’ ΓΥΝΗ
+ Πες τα! πες τα, συμπολίτη
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Πόσο είνε η γυναίκα απ' τον άνδρα πειό καλή,
+ θα σας τ' αποδείξω τώρα. Πρώτον, πλένει το μαλλί
+ πάντα σε θερμό νερό,
+ σύμφωνα μ' αυτό το νόμο, πούταν στον παληόν καιρό.
+ Και ποτέ δεν θα τη δήτε τη γυναίκα, κατά πόδα
+ να πηγαίνη με τη μόδα.
+ Αν των Αθηνών η πόλις ήθελε ν' ακολουθή
+ 'ς ό,τι κάνουν η γυναίκες, δεν θα είχε και σωθή,
+ κι' αν δεν είχε τέτοια νόσο
+ να μας ξεφουρνίζη τάχα και μια μόδα κάθε τόσο;
+ Η γυναίκες όπως πρώτα κάθονται και τηγανίζουν
+ όπως πρώτα με τη στάμνα στο κεφάλι τους γυρίζουν•
+ όπως πρώτα θεσμοφόροι τρέχουνε στο πανηγύρι•
+ όπως πρώτα ξεροτρίβει κάθε μια το νοικοκύρη•
+ όπως πρώτα τους γαμιάδες μεσ' στο σπίτι κρυφοβάνουν•
+ όπως πρώτα τους μεζέδες τους καλήτερους τους φτιάνουν•
+ όπως πρώτα κρασοπίνουν [και περνούν ζωή και κόττα].
+ κ' επί τέλους το γαμίσι τους αρέσει όπως πρώτα!
+ Εις αυτές λοιπόν, ώ άνδρες, ας αφήσουμε τον τόπο,
+ δίχως πλέον να ρωτάμε για να μάθουμε τον τρόπο
+ όπου θα διοικηθούμε•
+ αλλά τούτα να σκεφθούμε:
+ ότι σαν καλές μαννάδες, θα σκεφθούν εκείνες πρώτες
+ ναύρουν τρόπο για να σώσουν τους δικούς των στρατιώτες•
+ κι' άλλη ποιά, αν όχ 'η μάννα,
+ θα φροντίση για να στείλη στο παιδί της κουραμάνα;
+ Μόνον η γυναίκα ξέρει τον παρά να κομποδένη,
+ και ποτέ στην εξουσία δεν εβγήκε απατημένη,
+ γιατ' αυτή ξέρει τον τρόπο [με τα λόγια τα μεγάλα]
+ ν' απατάη και τον άνδρα. Άφησε τα πειά και τάλλα.
+ Αν πεισθήτε 'ς όσα είπα και μ' ακούσετε κ' εμένα,
+ θα περάσετε, πολίται, τη ζωή ευτυχισμένα.
+
+(κατέρχεται του λίθου).
+
+ Α’ ΓΥΝΗ
+ Ώ Πραξαγόρα μου γλυκεία! τα είπες μια χαρά.
+ Και όλ' αυτά πού τάμαθες, φτωχή μου;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Μια φορά
+ μεσ' στης φευγάλας τον καιρό, όπως κ' η άλλες βγήκα,
+ κ' έμεινα με τον άνδρα, μου εκεί κοντά στην Πνύκα•
+ άκουα το λοιπόν εκεί παρλάτες κατά κόρον,
+ κ' έτσι την έμαθα κ' εγώ την τέχνη των ρητόρων.
+
+ Α’ ΓΥΝΗ
+ Αφού λοιπόν, βρε αδελφή,
+ αδίκως δεν εγίνηκες σπουδαία και σοφή,
+ σ' εκλέγουμ' από σήμερα και στρατηγό μεγάλη,
+ αν τα πιτύχης όλ' αυτά, που σου 'ρθαν στο κεφάλι.
+ Μ' αν πληρωθή ο Κέφαλος και πεταχθή μπροστά σου
+ κ' ειπή ότι μ' αυτά που λες δεν είσαι στα σωστά σου,
+ τι θα του ειπής, παρακαλώ;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Θα 'πω πως ετρελλάθη.
+
+ Α’ ΓΥΝΗ
+ Δεν είν' η πρώτη δα φορά που ο κόσμος θα το μάθη.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Πως είν' υποχονδριακός.
+
+ Α’ ΓΥΝΗ
+ Καθένας πειά το βλέπει.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Έ, θα του ειπώ πως φέρνεται στην πόλι όπως πρέπει,
+ μα φτιάνει πιάτα άσχημα.
+
+ Α’ ΓΥΝΗ
+ Και αν σε κοροϊδέψει
+ κι' ο Νεοκλείδης ο τσιμπλής, τι θα του ειπής;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Να στέψη
+ και σαν μπορή ευκόλως,
+ ας διακρίνη τη μεριά πουν' του σκυλλιού ο κώλος.
+
+ Α’ ΓΥΝΗ
+ Και αν σου φτιάσουν την δουλειά;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Τι λόγος! να δα η ώρα!
+ θα το δεχτώ• όσο γι' αυτό είμαι δασκάλα τώρα!
+
+ Α’ ΓΥΝΗ
+ Κι' αυτό δεν το σκεφθήκαμε: Αν έλθουν οι τοξόται
+ και σε μαλλιοτραβήξουνε, σαν τι θα κάμης τότε;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ (δεικνύουσα τον τρόπον της αμύνης).
+ Να, θα τους σπρώξω έτσι δα με δύναμι μεγάλη,
+ αλλά στη μέση, έννοια σου, κάνεις δεν θα με βάλη.
+
+ Α’ ΓΥΝΗ
+ Και τέλος αν σε πιάσουνε, τους λέμε και σ' αφίνουν.
+
+ Η’ ΓΥΝΗ
+ Αυτά που θυμηθήκατε μπορούν λαμπρά να γίνουν'
+ μ' αυτό δεν το σκεφθήκαμε: Και πώς θα θυμηθούμε
+ τα χέρια να σηκώσουμε εκεί που θα βρεθούμε,
+ αφού εσυνηθίσαμε τα σκέλια να σηκώνουμε;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Το πράμα είνε δύσκολο• αλλά το κατορθώνουμε
+ πειό εύκολα να γίνη,
+ αρκεί το ένα μπράτσο μας ολόγυμνο να μείνη.
+ Εμπρός λοιπόν τα ρούχα σας σηκώστε τώρα, φίλες,
+ περάστε της Λακωνικές στα πόδια σας αρβύλες,
+ και δέστε όπως είδατε τους άνδρες να της δένουν,
+ όταν στην πόρτα, βγαίνουνε, ή στη Βουλή πηγαίνουν.
+ Και όταν ταύτα γίνουνε με τη σοφή σας έννοια,
+ κολλάτε και τα γένεια•
+ κι' όταν καλά τα δέσετε,
+ αυτά του ρούχα των ανδρών, που κλέψατε, φορέσετε,
+ ένα τραγούδι βλάχικο αρχίζετε, σαν γέροι,
+ και προχωρείτε ψέλνοντας με το ραβδί στο χέρι
+
+ Β’ ΓΥΝΗ
+ Καλά τα λες• ας πάμ' εμπρός εμείς η πειό μεγάλες,
+ γιατί στην Πνύκα θάρθουνε απ' τους αγρούς και άλλες.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Γρήγορα κάμετ' όμως,
+ γιατ' είνε κ' ένας νόμος:
+ όσοι στην Πνύκα για να παν πρωί-πρων δεν έβγουν,
+ ούτε παλούκι δεν βαστούν στα χέρια τους σαν φεύγουν.
+
+(Αι γυναίκες μεταμφιέζονται εις άνδρας).
+
+ ΧΟΡΟΣ
+ Έφθασ' η στιγμή, ώ άνδρες• στη γραμμή και ξεκινάτε•
+ τούτο πάντοτε να λέτε και ποτέ μην το ξεχνάτε•
+ είν' ο κίνδυνος μεγάλος αν μας πιάσουνε στη φάκα,
+ να σκαρώνουμε τη νύχτα στο σκοτάδι τέτοια φιάκα.
+
+ Α' ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ
+ Πάμε στη Βουλή, ώ άνδρες. Το μισθό του θα τον χάση,
+ όπως είπ' ο νομοθέτης, όποιος το πρωί δεν φθάση
+ σκονισμένος, τσιμπλιασμένος [και μ' αχτένιστα μαλλιά],
+ και χωρίς να φάη άλλο, παρά μόνο σκορδαλιά.
+ Σμίκρυνε, Χαριτωμένη, και συ Δράκοι, ξεκινάτε
+ κι' ό,τι πρέπει μη ξεχνάτε,
+ μήπως και σας φύγη λόγος, που στο πράμα δεν συμφέρει•
+ κι' όταν πάρη ο καθένας και το σύμβολο στο χέρι
+ και καθίσουμε στης έδρες σοβαρά και στην αράδα,
+ θα ψηφίσου' ό,τι θέλει κάθε μια μας φιλενάδα—
+ ώ τι λάθος, πω, πω, πω!
+ φίλος, ήθελα να ειπώ!
+
+ Β' ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ (δεικνύων προς αριστερά)
+ Έχε' από κει το νου σας• σπρώχτε τους να φύγουν, όσοι
+ άρχον' απ' την πόλι νύχτα και προτού να ξημερώσει,
+ μόνον το μισθό να πάρουν,
+ και να κάτσουν να λιμάρουν.
+ Γιατ' οι Βουλευταί μας πρώτα είχαν έθιμο καλό•
+ και κανένας δεν τολμούσε να ζήτηση οβολό•
+ κι' όλοι έπαιρναν μαζύ τους, στον καιρό του Μυρρωνίδη,
+ έν' ασκί νερό, ψωμάκι, τρεις εληές κ' ένα κρομμύδι.
+ Σήμερα, για να σκεφθούνε στης πατρίδος το καλό,
+ θέλουνε κ' ημεροδούλι, λες και κουβαλούν πηλό.
+
+(Απέρχονται γυναίκες και χορός προς αριστερά, μετημφίεσμέναι εις
+άνδρας και ψάλλουσαι).{2}
+
+ΑΥΛΑΙΑ
+
+
+{2} Σημ. Μετ. Ως άσμα του χορού ετονίσθη δια την παράστασιν η πρώτη
+στροφή «Έφθασ' η στιγμή, ώ άνδρες» ελλείψει άλλου καταλληλοτέρου
+χωρίου.
+
+
+
+
+ΜΕΡΟΣ ΔΕΎΤΕΡΟΝ
+
+
+
+
+(Η σκηνή παριστά το αυτό μέρος με το της προηγουμένης πράξεως.
+Εξέρχεται ο ΒΛΕΠΥΡΟΣ, φέρων στενάς γυναικείας εμβάδας εις τους πόδας,
+ημίγυμνος και κακώς κρυπτόμενος υπό βραχύ ερυθρόν γυναίκειον χιτώνιον.
+Κρατεί την κοιλίαν του και προφανώς αναζητεί κατάλληλον θέσιν προς
+αφόδευσιν. Είνε νυξ).
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Α'.
+
+
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ-μόνος
+ Μωρέ! τι πράματα είν' αυτά!. . . είνε σχεδόν ημέρα,
+ κι' ακόμα η γυναίκα μου δεν φαίνετ' εδώ πέρα.
+ Πώς γλίστρησε; ... τι εστάθηκε;...
+ πού πήγε και μου χάθηκε;...
+ Εκεί που εκοιμώμουνα, μου έρχεται να χέσω•
+ ζητώντας της αρβύλες μου στα πόδια μου να δέσω
+ και το χιτώνα για να βγω, στο σκότος ψηλαφούσα
+ εδώ κ' εκεί, μα πουθενά να ταύρω δεν μπορούσα.
+ Και επειδή ο Κοπριάς στην πόρτα είχε φθίση
+ κ' εχτύπαγε με βιάσι,
+ πέρασα της παντούφλες της, όπου αυτή εφόρει,
+ κι' αυτό το πανωφόρι. . .
+ Μα τώρα πού να βρη κάνεις καλή μεριά να χέση;
+ Έ, νύχτα,—όπου κι' αν σταθής πάντα θα βρης μία θέσι•
+ όπου κι' αν χέσω δηλαδή κανένας δεν με βλέπει.
+
+(Αναζητών το κατάλληλον μέρος:)
+
+ Ώχ! κακορροίζικος εγώ! τι ξύλο που μου πρέπει!
+ με μια γυναίκα να μπλεχθώ απάνω στα γεράματα,
+ να πάθω τέτοια πράματα!
+ γιατί αυτή κάτι καλό δεν βγήκε να μου φτιάση. . .
+ Εν τούτοις μ' έσφιξε η κοιλιά κ' είνε καιρός ν' αδειάση.
+
+ [Κάθεται προς αφόδευσιν. Διακόπτεται όμως εν τη πράξει, διότι
+εισέρχεται ο ΑΝΗΡ [ΓΕΙΤΩΝ)].
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Β'.
+
+
+
+ΒΛΕΠΥΡΟΣ — ΑΝΗΡ
+
+ ΑΝΗΡ
+ Τις ει!. . . Δεν είν' ο Βλέπυρος που είν' εκεί στο βάθος;
+ μα το θεό, ο γείτονας. . . αυτός. . . δεν κάνω λάθος.
+ Πες μου, τι πράμα είν' αυτό το κόκκινο μπροστά σου:
+ μήπως και σου κουρέλιασε κανένας τ' απαυτά σου;
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ εγειρόμενος
+ Όχι, μα της γυναίκας μου το κόκκινο το ρούχο
+ άρπαξα έτσι βιαστικά [για μιαν ανάγκη που' χω]
+ και όπως είμ' εβγήκα.
+
+ ΑΝΗΡ
+ Και το δικό σου φόρεμα πού είνε;
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Δεν το βρήκα,
+ τι να σου 'πω; στα στρώματα δεν πέτυχα μανδύα.
+
+ ΑΝΗΡ
+ Δεν είπες στη γυναίκα σου να ψάξη;
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Μα τον Δία,
+ δεν ήταν πειά κοντά μου•
+ ξετρύπωσε κρυφά-κρυφά από την κάμερά μου,
+ και τρέμω μήπως έχουμε νεώτερα παιγνίδια•
+
+ ΑΝΗΡ
+ Ώ Ποσειδών! μα έπαθες λοιπόν και συ τα ίδια;
+ γιατί κ' εμένα μ' άφησε κρυφά το θηλυκό μου,
+ κ' εχάθη με το φόρεμα το ίδιο το δικό μου.
+ Κ' αν ην' αυτό δεν με λυπεί• αλλά και της δικές μου
+ αρβύλες δεν της εύρηκα.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Και της Λακωνικές μου
+ αυτές, μα τον Διόνυσο, της έχασα κ' εγώ,
+ Μα μ' έσφιξε το χέσιμο, που λες, και δεν αργώ,
+ κ' έβαλ' αυτό το τσόκαρο, μη χάσω τον καιρό
+ και χέσω μεσ' στο πάπλωμα, που ήταν καθαρό.
+
+ ΑΝΗΡ
+ Τι να συμβαίνη τάχατες; μήπως καμμιά της φίλη
+ για δείπνο καμμιά πρόσκλησι κρυφά της είχε στείλη;
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Μπορεί κι' αυτό• δεν είν' κακές κι' αυτές η κακομοίρες•
+
+(Λαμβάνων εκ νέου την στάσιν της αφοδεύσεως)
+
+ ΑΝΗΡ
+ Συ, φαίνεται, το χέσιμο σχοινί-λουρί το πήρες.
+ Εγώ, είν' ώρα στη Βουλή να πάω δίχως άλλο,
+ και τρέχω το μανδύα μου τουλάχιστον να βάλω.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Θαρθώ κ'εγώ, αλλά
+ θα χέσω πριν καλά•
+ γιατί μου τα 'χει σφίξη εκεί
+ κάποια αχλάδα στιφτική.
+
+ ΑΝΗΡ
+ Σαν κείνη, που δεν άφησε εις τον παληόν τον χρόνον,
+ να δώση ο Θρασύβουλος στους πρέσβεις των Λακώνων
+ απάντησιν.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Μα το θεό είν' ένοχος και πάλι.
+ Αλλά δεν είν' η λύπη μου τόσο γι' αυτό μεγάλη•
+ σαν φάγω όμως σκέπτομαι, που τάχα διευθύνεται
+ η κοπριά πού γίνεται;
+ γιατ' ο δημότης Αχλαδούς, που για φαΐ τον πήρα,
+ μου βούλλωσε τη θύρα.
+
+(Ο ΑΝΗΡ απέρχεται δεξιόθεν)
+
+ Ποιός θα μου βρη ένα γιατρό, και τάχα ποιόν απ' όλους;
+ και ποιός την τέχνη έμαθε να διορθώνη κώλους;
+ Μη ο Αμύνων; θ' αρνηθή και μάταιος ο κόπος
+ τον Αντισθένη το γιατρό καλέσετ' όπως-όπως,
+ κι' αυτός από τους στεναγμούς αν κρίνη, θα μπορέση
+ τι θέλει ο κώλος να μας 'πη όταν ζητή να χέση.
+ Ώ σεβαστή Ειλείθυια! βοήθα με πριν σκάσω
+ και πριν στουπποκωλιάσω.
+ [Ώ σεβαστή Ειλείθυια! βοηθάμε κ' εχάθηκα]
+ προτού γενώ χειρότερος κι' από τα σκατοκάθηκα!
+
+ [Λαμβάνει θέσιν προς αφόδευσιν. Εισέρχεται αριστερόθεν ο ΧΡΕΜΗΣ]
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Γ'.
+
+
+
+ΒΛΕΠΥΡΟΣ — ΧΡΕΜΗΣ
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Τι φτιάνεις αυτού πέρα συ; χέζεις;
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ εγειρόμενος
+ Εγώ; α, όχι
+ σηκώνομαι.
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Για ιδές εκεί χιτώνιο που τώχει!
+ μα τούτο είνε γυναικός.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Το πήρ’ αντί της χλαίνης
+ στο σκότος. Συ πούθ' έρχεσαι και τάχα πού πηγαίνεις;
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Απ' τη Βουλή.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Πώς; Τέλειωσε;
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Κ' είνε πρωί ακόμα.
+ Τι γέλοια όμως που 'καμα, δεν ξέρεις, με το χώμα
+ το κόκκινο, που με σχοινί το ρίχναν [οι κλητήρες
+ 'ς όποιον αργά ερχότανε].
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Τριώβολο επήρες;
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Θα σου το πω, μα ντρέπομαι• ποιος δεν το θέλει τάχα;
+ αλλ' άργησα και μου μείναν η τσέπες μου μονάχα.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Και ποιο ήταν το αίτιο;
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Κόσμο πολύν ευρήκα,
+ όσος ποτέ, σε βεβαιώ, δεν έτρεξε στην Πνύκα•
+ και ήσαν όλοι κάτασπροι στο δέρμα πέρα-πέρα,
+ σαν τσαγκαράδες [που περνάν στον ίσκιο την ημέρα].
+ Κ' έτσι λεφτό δεν πήραμε και στρέψαμ' όλοι πίσω.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Ώστε δεν παίρνω ούτ' εγώ, κι' αδίκως θα κινήσω;
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Κι' όταν για δεύτερη φορά λαλούσαν τα κοκκόρια
+ αν ήσουν, πάλι θα 'μενες από τους άλλους χώρια.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ (με κωμικώς τραγικόν ύφος).
+ Ώ τριώβολο χαμένο!
+ σε θυμούμαι και πονώ•
+ κλάψε με και πεθαμμένο
+ κλάψε με και ζωντανό»{3}.
+ Την έπαθα! Και δεν μου λες, ποιός λόγος νάταν τώρα
+ που τόσον κόσμο μάζωξε στην Πνύκα τέτοιαν ώρα;
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Ποιός άλλος τάχα; υφαίνεται πως οι πρυτάνεις όλοι
+ ζητάνε γνώμες πώς μπορούν να σώσουνε την πόλι.
+ Ο Νεοκλείδης ο τσιμπλής εγλίστρησε στη μέση•
+ μα όλοι του φωνάξανε: —Κι' αυτός πώς θα μπορέση
+ στα πράματα της πόλεως να βάλη την ουρά του,
+ που τσίμπλες εγεμίσανε κι'αυτά τα τσίνουρα του;
+ Τότε κ' εκείνος γύρισε κ' εκύτταξε τα πλήθη:
+ — Για πέτε μου, τι έπρεπε να κάμω; αποκρίθη.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Εγώ αν ήμουν όμως,
+ το γάλα θα του σύσταινα που βγάζει ο φρέσκος φλόμος
+ από βραδύς να στίβη,
+ και μ' ένα σκορδοκέφαλο τα τσίνουρα να τρίβη.
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Τότε κι' ο έξυπνος Γλετζές, αυτός ο κουρελής,
+ γδυτός εφανερώθηκε στο μέσον της Βουλής,
+ όπως πολλοί τον είδανε• μα το 'λεγε κι' αυτός
+ πως ήτανε γδυτός.
+
+ Και όμως, ναι, για το λαό εμίλησε καλά:
+ «Κυττάχτε με! έχω κ' εγώ ανάγκη από ψιλά•
+ μα σας το λέγω παστρικά: να σώσετε την πόλι
+ και τους πολίτες• κ'οι γυμνοί όταν θα πάρουν όλοι,
+ σαν πιάση βαρυχειμωνιά, απ' τους εμπόρους χλαίνας,
+ ε, δεν θα πάρη από μας πλευρίτωμα κανένας.
+
+(Ο ΒΛΕΠΥΡΟΣ επιδοκιμάζει διαρκώς εις όσα ακούει).
+
+ «Κι' όσοι δεν έχουν στρώματα
+ κρεββάτια και παπλώματα,
+ θα κάνουνε το μπάνιο τους κι' αυτοί χωρίς παράδες,
+ και θα τραβούν να κοιμηθούν στους σκυλλοτομαράδες
+ Κι'αν μέσ' στο κρύο να τους κλειούν την πόρτα τώβρουν νόστιμο,
+ τρία γερά γουναρικά να δίνουνε για πρόστιμο».
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Λαμπρά, μα τον Διόνυσο! Δεν θάχε ν' αντικρούση
+ κανένας τέτοια πρότασι, που έτυχε ν' ακούση.
+ Και δεν επρόσθετ' ο κουτός να δίνουν, έτσι, χάρι
+ κ' οι αλευράδες στους φτωχούς τρία κοιλά σιτάρι,
+ και όποιος τ' αρνηθή,—ραβδί καθένας να του δίδη,
+ να ιδής ταλεύρια που θα παν' κι' αυτού του Ναυσικύδη.
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Τότε πετιέται πάλι
+ ένα παιδάριο κομψό με ώμορφο κεφάλι,
+ σαν του Νικία κάτασπρο, και είπε παστρικά
+ πως πρέπ' η πόλις να δοθή ευθύς στα θηλυκά.
+ Με ζήτω υποδέχθηκε τους λόγους του μεγάλα,
+ όλος ο τσαγκαρολαός, ο άσπρος σαν το γάλα,
+ κ' έβαλαν μόνον της φωνές όσοι χωριάτες ήσανε,
+ και δεν το παρεδέχθηκαν, και κάπως τα ξυνίσανε.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Φρόνιμοι άνθρωποι.
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Α, ναι• αλλά στην εκκλησία
+ η μειονοψηφία τους δεν είχε σημασία,
+ έκοβε δε του ρήτορα χίλια καλά η γλώσσα
+ για της γυναίκες, και για σε — ου τόσα κι' άλλα τόσα!
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Τι είπε;
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Σε βαγαποντιές τους έλεγε πως πέφτεις•
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Για σένα;
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Ύστερη δουλειά. Είπε πως είσαι κλέφτης.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Μόνος εγώ;
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Μα το θεό, και συκοφάντης.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Μόνος,
+ μόνος εγώ;
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Μα το θεό, και όλοι μας συγχρόνως.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Όσο γι' αυτό αντίθετη κανείς δεν έχει γνώμη.
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Και η γυναίκα έχει νου, επρόσθεσεν ακόμη,
+ και κομποδένει τον παρά,
+ κι' ούτε έβγαλε καμμιά φορά
+ από το στόμα μυστικό κατά τα θεσμοφόρια,
+ ενώ η ευγένειες μας το βγάζουμ' απ' τα όρια.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Μα τον Ερμή! σε βεβαιώ κ' εδώ δεν είπε ψέματα.
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Έπειτα [έστρεψε, που λες, το λόγο 'ς άλλα θέματα],
+ και είπε πως δανείζονται το μεταξύ τους χρήματα.
+ ρούχα, χρυσά κοσμήματα,
+ ποτήρια, δίχως μάρτυρες να βρίσκωνται μπροστά,
+ και μόλ' αυτά τα δανεικά καμμιά δεν τα βαστά•
+ ενώ οι άνδρες [πράματα κάνουνε, λέει, χείριστα],
+ και τακτικά δανείζονται, μα δανεικά κι' αγύριστα.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Βρε και με μάρτυρας μπροστά τα ίδια καταντούνε.
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Και δεν καταδιώκουνε, και δεν συκοφαντούνε,
+ και δεν τον καταστρέφουνε το Δήμο,— κι' άλλα, κι' άλλα
+ για της γυναίκες έλεγε καλά πολύ μεγάλα.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Λοιπόν τι αποφάσισαν μετά τα λόγια εκείνα;
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Μόνον γυναίκες άρχοντες θα γίνουν στην Αθήνα
+ γιατ' όλα τα παράξενα έχουνε γίνη τάχα,
+ κι' αυτός ο νεωτερισμός δεν έγεινε μονάχα.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Κι' αποφασίσθη;
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Τάπαμε.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Κι' αυτές, σαν κυβερνήτες,
+ θα κάνουν τα καθήκοντα που κάνουν οι πολίτες;
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Όλα τελειωμένα.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Και πώς; στο δικαστήριο θα πάη αυτή για μένα;
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Κι' ακόμα• και στο σπίτι σου αυτή [σαν επιστρέφη],
+ θάχη την υποχρέωσι να φέρνη να σας τρέφη.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Δεν θα σηκώνωμαι πρωί ν' αναστενάζω;
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Ούτε•
+ μονάχα η γυναίκα σου γι' αυτό υποχρεούται•
+ και άλλο δεν θα κάνης,
+ παρά μεσ' στο σπιτάκι σου θα κάθεσαι να κλάνης.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Εκείνο που φοβάμ' εγώ και δεν πολυσυμφέρει
+ είνε, μη όταν πάρουνε τους χαλινούς στο χέρι
+ μας πιάνουνε κι' απ' τα μαλλιά. . .
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Γιατί;
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Για να τους κάνουμε κ' εκείνη τη δουλειά. . .
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Κι' αν δεν μπορούμε δηλαδή;
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Φαΐ δεν θα μας δίδουνε.
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Μα και τα δυο τα πράματα μπορεί λαμπρά να γίνουνε,
+ και το φαΐ και η δουλειά. Εσένα τι σε νοιάζει;
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Ξέρεις. . . σαν γίνεται με βια, περσότερο κουράζει.
+
+ ΧΡΕΜΗΣ
+ Χεμ! δίκηο έχεις• μ' αν κι' αυτό η πόλις το εγκρίνη,
+ οι άνδρες θα το κάνουνε και έτσι, τι να γίνη!
+ Έλεγαν οι πατέρες μας μια σοφωτάτη γνώμη:
+ πως και η σκέψεις η κουτές, κ' η πειό ζουρλές ακόμη
+ όπου θα κόψη το μυαλό,
+ μπορούν κι' αυτές κάμμιά φορά να βγουν και σε καλό.
+ Και άμποτε, ώ Αθηνά και σεις θεοί σεπτοί,
+ κ' η κουταμάρ' αυτή
+ να δείξη πως μας ωφελεί.-
+ Γεια σου• πηγαίνω.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Χρέμη μου, η ώρα η καλή•
+
+(Ο Χρέμης φεύγει δεξιόθεν, ο Βλέπυρος εισέρχεται εις την οικίαν του).
+
+ ΧΟΡΟΣ
+
+(Γυναικών μετημφιεσμένων εις άνδρας εισέρχεται αριστερόθεν μετά
+προφυλάξεως και σπουδής. απαγγέλλει προς υπόκρουσιν της
+ορχήστρας).
+
+ Έμβα, τράβα δρόμον ίσο,
+ μήπως είν' κανένας άνδρας και μας πήρεν από πίσω;
+ Στρέψου, κάνε και μία γύρα•
+ έχουν πονηριές οι άνδρες και φυλάξου, κακομοίρα,
+ μήπως και ακολουθήσουν από πίσω κατά βήμα,
+ να μας νοιώσουν απ' το σχήμα.
+ Κτύπησε καλά τα πόδια, δυνατά να περπατάνε,
+ 'ς όλες μας ντροπή θε νάνε,
+ αν οι άνδρες μας τσακώσουν
+ και μας νοιώσουν•
+ Τυλιχθήτε όσο παίρνει• στρέφετε κάθε φορά
+ δεξιά κι' αριστερά,
+ κι' όλο γρήγορα τραβάτε μη μας έλθη συφορά.
+ Τώρα στη παληά τη θέσι είμαστε κοντά πολύ,
+ που βρεθήκαμε τη νύχτα για να πάμε στη Βουλή.
+ Να το μάλιστα το σπίτι, που η Στρατηγίνα βγήκε,
+ κ' εψηφίσανε οι πολίτες την εφεύρεσι που βρήκε.
+ Ας μη χάνουμε την ώρα• να προσμένουμε δεν πρέπει
+ με τα ψεύτικα τα γένεια• γιατ' αν κάνη πως μας βλέπει
+ ένας άνδρας τέτοιαν ώρα
+ ημπορεί να τα τραβήξη, να τα βγάλη όλα φόρα!
+ Πάμ' εδώ κοντά στον τοίχο, πούνε και σκιά κομμάτι,
+ κύτταξε με το 'να μάτι
+ και χωρίς πολύ ν' αργής,
+ σάξου πάλι σαν γυναίκα, όπως ήσουν πριν να βγης.
+ Αλλά να κ' η Στρατηγίνα από εκεί κοντοζυγώνει.
+ Κάνε γρήγορα και βγάλε τα μαλλιά απ' το σαγόνι.
+ Να και τούτες ήσαν έτσι, με φορέματ' ανδρικά,
+ μα τ' αλλάξανε το σχήμα και γίνηκαν θηλυκά.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ εισέρχεται αριστερόθεν
+ Λοιπόν, γυναίκες, εύγε μας! είχαμε και δεν είχαμε
+ το πράγμα το πιτύχαμε.
+ Αλλά πετάχτε γρήγορα, για το θεό, τας χλαίνας
+ μη σας ιδή κανένας.
+ Βάλτε και τα παπούτσια σας και τα κορδόνια λύστε τα,
+ και τα ραβδιά αφήστε τα.
+
+(Προς την Κορυφαίαν του χορού).
+
+ Και συ διόρθωσ' τες καλά. Εγώ θα σας αφήσω
+ και τρέχω τώρα γρήγορα στο σπίτι να γλιστρήσω,
+ προτού με πάρη ο άνδρας μου γυρίζοντας χαμπάρι,
+ να βάλω στο κρεββάτι του τα ρούχα πούχα πάρη.
+
+ ΧΟΡΟΣ
+ Έγεινε ό,τι μας είπες• τώρα σαν καλή δασκάλα
+ έχεις χρέος, Στρατηγέ μας, για να μας διδάξης κι' άλλα.
+ κι' ό,τι θα σου κατεβή
+ έτοιμ' είν' η κάθε μια μας να το κάνη σαν στραβή.
+ Δεν εγνώρισα ως τώρα μεσ' στων γυναικών τη ράτσα
+ από σένα πειό καπάτσα!
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Περιμένετε λιγάκι, κι' όταν την αρχή κρατήσω
+ για συμβούλους θα σας πάρω και θα σας χειροτονήσω,
+ όπου μεσ' στης φασαρίες της αρχής και στα δεινά,
+ θα γενήτε παλληκάρια, που δεν γίνηκαν ξανά!
+
+ΑΥΛΑΙΑ
+
+{3} Σ. Μ. Ενταύθα ο Αριστοφάνης παρωδεί το γνωστόν εις την εποχήν
+χωρίον εκ των «Μυρμιδόνων» του Αισχύλου:
+
+ «Αντίλοχ', αποίμωξόν με του τεθνηκότος
+ τον ζώντα μάλλον»,
+
+το οποίον εθεώρησα καλόν ν' αποδώσω αντί της ανωτέρω παραλλήλου
+παρωδίας του σημερινού, διατι άλλως θα ήτο αδύνατον να εννοηθή διά
+τους συγχρόνους μας ακροατάς, κατά την από σκηνής παράστασιν.
+
+
+
+
+ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟΝ
+
+
+
+
+(Η σκηνή παριστά το εσωτερικόν οικίας Αθηναίου αστού. Μία κλίνη εις το
+άκρον, επί της οποίας κάθηται αγρυπνών ο Βλέπυρος• πλησίον του καίει
+λυχνία, ενώ εκ του παραθύρου διαφαίνεται το πρώτον φως της ημέρας.
+Εισέρχεται η Πραξαγόρα μετά προφυλάξεως, φέρουσα τα ανδρικά ενδύματα
+υπό μάλης].
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΜΟΝΑΔΙΚΗ
+
+
+
+ΒΛΕΠΥΡΟΣ - ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ αναπηδών εν οργή.
+ Μωρέ. . .! η Πραξαγόρα!
+ πού ήσουνα, παρακαλώ, πού ήλθες τέτοιαν ώρα;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Και τι σε μέλει, φίλε μου;
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Και τι με μέλει;!.., Να τη!
+ τι κουταμάρες είν' αυτές;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Βέβαια στο κρεββάτι
+ ενός κρυφού μου εραστή δεν θα μου πης πως πήγα.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Δεν θάταν ένας βέβαια. . .
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Σαν έχης τέτοια μυίγα,
+ εξέτασε.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Πώς;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Μυρουδιές δεν έχω στο κεφάλι.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Καλό και τούτο πάλι!
+ Και η γυναίκα δεν μπορεί να κάνη τη δουλειά
+ χωρίς και νάχη μυρουδιές βαλμένες στα μαλλιά;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Α! έτσι όπως συ το λες, Θεός να με φυλάξη!. . .
+ ποτέ δεν τώχω πράξη!. . .
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Λοιπόν πώς το σκασες πρωί, και πού μου είχες πάη
+ μαζύ με το μανδύα μου;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Εγώ;. . . κοιλοπονάει
+ μια φίλη και συντρόφισσα κ' επήγα εκεί για λίγο.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Και πώς δεν ρώτησες εμέ, και να μου πης «θα φύγω»;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Μπα, σε καλό σου, άνδρα μου! Θαρρείς ότι μπορούσα
+ σε τέτοιο χάλι φοβερό ν' αφήσω μια λεχούσα;
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Μπορούσες και να μου το πης, πριν πας εκεί τρεχάτη.
+ Εδώ συμβαίνει κάτι.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Μα της θεές, πετάχθηκα όπως κ' αν ήμουν έξω,
+ γιατί έπρεπε και γρήγορα, κι' όπως μπορώ, να τρέξω.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Και έπειτα, - για στάσου!
+ Δεν έπρεπε να βάλης συ τα ρούχα τα δικά σου;
+ πως τα δικά μου φόρεσες και μ' άφησες φουστάνια,
+ και μ' άφησες σαν το νεκρό, που μόνο τα στεφάνια
+ και τα σταμνιά του λείπανε;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Εκρύωνα η καϋμένη,
+ κ' είμαι πολύ φιλάσθενη και λεπτοκαμωμένη,
+ Ε, για να ζεσταθώ λοιπόν, [να κάνω αλλοιώς δεν μπόρεσα]
+ ενώ εσένα σ' άφησα στο στρώμα ξαπλωμένον,
+ και ζεστοκοπημένον.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Αλλά και η αρβύλες μου μαζύ σου ταξιδέψανε
+ και το ραβδί.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Μα και γι' αυτό τα ρούχα δεν μου κλέψανε,
+ γιατ' έσερνα, καθώς εσύ, στο χώμα τα ποδάρια,
+ ενώ με τη μαγκούρα σου κτυπούσα τα λιθάρια.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Ξέρεις, που έπρεπε να βγω σιτάρι ν' αγοράσω
+ με τον μισθό μου της Βουλής, και τώρα θα τον χάσω,
+ [και συ αιτία θάσαι;]
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Εγέννησεν αρσενικό παιδί, και μη φοβάσαι.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Ποιός; η Βουλή;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Όχι, καλέ• η φίλη μου που εγέννα.
+ Μα η Βουλή μαζώχθηκε;
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Δεν στάχω ειπωμένα
+ από τα χθες;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Θυμάμαι, ναι.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Δεν έφθασε ως ταυτιά σου
+ μία είδησις;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Μα το Θεό, δεν ξέρω. . .
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Άιντε χάσου
+ και κάτσε μάσσαγε σουπιές, που ξέρεις τι σου γίνεται.
+ Μωρέ δεν άκουσες τι λεν; σε σας η πόλις δίνεται.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Για να υφαίνουμε;
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Τι λες;! Σας κάνουν αρχοντίνας. . .
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Σε ποιους;
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ 'Σ όλα τα πράματα εν γένει της Αθήνας.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Ώ, μα την Αφροδίτη μας! χαρά λοιπόν στην πόλι.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Γιατί, γιατί;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Για χίλια δυο. Δεν θα τολμάνε όλοι.
+ να φτιάνουνε βρωμοδουλειές, ούτε συκοφαντίες
+ και ψευδομαρτυρίες.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Όχι, για όνομα θεού! αυτό να μη το κάνετε,
+ γιατί με δίχως ψέματα της πείνας θα πεθάνετε.
+
+ ΧΟΡΟΣ
+ Άφησε τη γυναίκα σου, ώ άνδρα, να μιλήση.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Ούτε κανείς το γείτονα στο μέλλον θα φθονήση,
+ κι' ο ένας δεν Θάνε γυμνός, κι' ο άλλος δεν θα κλέβη,
+ ούτε φτωχός θα βρίσκεται, ούτε θα κοροϊδεύη
+ κανένας, κι' ούτ' ενέχυρα θα βάζουνε συνάμα.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Εάν δεν είνε ψέμματα, είνε μεγάλο πράμα.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Θα σ' ταποδείξω παστρικά και πειά δεν θ' αμφιβάλης.
+
+ ΧΟΡΟΣ
+ Τώρα πρέπει τα μυαλά σου, οπού τάχεις τετρακόσια,
+ για την ευτυχία όλων να σκεφθούνε κι' άλλα τόσα.
+ Συ που ευτυχία ξέρεις
+ για της φίλες σου να φέρης,
+ όσο έχεις ευκαιρία πρέπει ναύρης κάθε τρόπο
+ μ' ευτυχίες να στολίσης τους πολίτες και τον τόπο.
+ Γιατ' η πόλις έχει ανάγκη από φρόνησι μεγάλη•
+ και μην κάμης ό,τι είπαν ή εκάμανε οι άλλοι.
+ Γιατ' ο κόσμος εσιχάθη
+ βλέποντας να κακοπάνε όλο τα παληά τα λάθη.
+ Μην αργής• μα κάθε σκέψι που ο νους σου μέσα κλείνει
+ κάμε γρήγορα να γίνη•
+ κι' όποιος γρήγορα τραβάει, και δεν πάει γάλι-γάλι,
+ στο κοινόν, όπου τον βλέπει, έχει πέρασι μεγάλη.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Και στον κόσμο θα διδάξω κάθε χρήσιμη δουλειά,
+ νέα πράματ' αν θελήση, κι' αν αφήση τα παληά.
+ Αλλ' αυτό φοβάμαι μόνο. . .
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Α, για τούτο μη φοβάσαι και εγώ 'ς το βεβαιώνω.
+ Είν' η μόνη μας η σκέψι, κ' είν' η μόνη μας αρχή,
+ να ξεχνάμε κάθε μέρα την παληά την εποχή.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Τώρα όμως, πριν καθένας ό,τ' ειπώ δεν λάβ' υπ' όψι,
+ ούτε να μ' αντιμιλήση, ούτε να με διακόψη.
+ Όσοι βρίσκονται στην πόλι
+ μερδικό θα παίρνουν όλοι,
+ που τον ένα να μη βλέπης βουτηγμένον στον παρά,
+ και τον άλλον φουκαρά.
+ Ούτ' ο ένας νάχη αμπέλια και χωράφια για να ζήση,
+ και ο άλλος να μην έχη ούτε τάφο, σαν ψοφήση.
+ Ούτ' αμέτρητους τους δούλους νάχη πλέον ο μεγάλος,
+ κι' ούτ' ακόλουθον ο άλλος.
+ Τη ζωή κοινή θα κάνω,
+ και δεν θάχη διακρίσεις, ούτε κάτω, ούτ' απάνω.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Πώς; θάνε κοινός ο βίος;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Πρόφθασε να φας σκατά!
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Μπα, κοινά θάνε κι' αυτά;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ δυσανασχετούσα•
+ Μας τον γάμησες τον λόγο! θα σου τώλεγα και τούτο.
+ Πρώτα πρώτ' απ' όλα τάλλα θα μοιράσουμε τον πλούτο•
+ κι' ό,τι ο καθένας έχει• θα χωρίσω και τη γη
+ ισα μερδικά να βγη.
+ Κι' όταν γίνουν όλα ίσα και δοθούν από κοινού
+ 'ς εμάς, πώχουμε το νου,
+ θα φυλάμε με τα δόντια τον παρά μέσ' στα ταμεία,
+ και τον άνδρα της θα βγάζη στη βοσκή η κάθε μία.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Μα καλά, κι' όποιος δεν έχει φανερά λοιπόν χωράφι,
+ πώς θα ξέρουμε αν έχει φυλαγμένο το χρυσάφι;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ θα το φέρη να το δώση, ειδεμή θα ψευδορκήση.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Μπα! κι' από της ψευδορκίες μη δεν το 'χει αποκτήση;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ [Βέβαια, δεν λέγω όχι•]
+ αλλά τι του χρησιμεύει το χρυσάφι του, κι' αν τώχη;
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Τι του χρησιμεύει, λέει;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Μα φτωχός δε θάν' κανένας,
+ κι' όλοι θάχουνε απ' όλα, άρτους και παστά και χλαίνας,
+ και κρασιά, μα και στεφάνια, και γλυκά, ως και ρεβίθια•
+ ώστε, αν δεν καταθέση, τι κερδίζει; κολοκύθια!
+ Όχι, πες μου, τι κερδίζει;
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Κ' έτσι πάλι όποιος κλεφτεί πειό πολύ θα θησαυρίζη.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Δίκηο έχεις, ναι• αλλ' όμως
+ τούτο εγινόταν πρώτα, πούταν ο παληός ο νόμος•
+ αλλά τώρα που για όλους η ζωή θάνε κοινή,
+ τι και αν δεν καταθέση;
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Δεν μου λες: και αν φανή
+ μια μικρούλα, και θελήση
+ ένας να την γαργαλίση,
+ και να κοιμηθή μαζύ της για μια νύχτα λόγου χάρι,
+ από το κοινό ταμείο να της δώση δεν θα πάρη;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Χεμ! μα δωρεάν θα πέφτουν για να κοιμηθούν αντάμα,
+ και θα κάνω τη γυναίκα που κοινό θα ήνε πράμα,
+ κι' όποιος θέλει θα την παίρνη
+ τα παιδιά της να της σπέρνη.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Μα κι' αυτό τι ωφελεί,
+ αν θελήση ο καθένας να ριχθή στην πειό καλή;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Η πειό άσχημη θα πάη
+ με την ώμορφη στο πλάι,
+ κι' όποιος νηά επιθυμήση,
+ από τη γρηά θ' αρχίζη πρώτα-πρώτα το γαμήσι.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Κι' ένας γέρος, σαν κ' εμένα, με γρηές πώς θα μπορέση,
+ όπου και προτού ακόμη της ζυγώση, θα του πέση;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Δεν θα κάνουν αντιστάσεις.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ γιατί πράμα;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Μη φοβάσαι,
+ και καμμιάς δεν θα ξυνίση, βέβαιος για τούτο νάσαι.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ γιατί πράμα;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Νά, που είπες πως μπορεί να μη θελήση•
+ να, που και για σας ευρέθη του ζητήματος η λύσι.
+ Βλέπεις ότι η γυναίκες είχανε το νου ακόμη
+ νάχουν και γι' αυτό μια γνώμη,
+ και προτήτερα σκεφθήκαν, να μη μείνη, όπως είπα,
+ δίχως βούλωμα μια τρύπα.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Έ, και των ανδρών η τρύπα τότε πειά τι θ' απογίνη,
+ που θα τρέχουνε κ' εκείνοι
+ με τους ώμορφους να μείνουν,
+ και τους άσχημους ν' αφίνουν; {4}
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Η πειό άσχημες θ' αρπάζουν τα πειό ώμορφα παιδιά,
+ όταν φεύγουν απ'τα δείπνα, να περνάνε τη βραδειά.
+ οι δε άσχημοι θα βάζουν στα δημόσια τα μέρη
+ της πειό ώμορφες στο χέρι,
+ και δεν θα μπορή γυναίκα μ' έναν ώμορφο να μείνη,
+ στους ζαβούς και στους ασχήμους όταν πρώτα δεν το δίνη,
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Ώστε τότε και ο μύτος ο τρανός του Λυσικράτη
+ θα περνά με τους ωραίους και θα λέη πως είνε κάτι;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Δικαιώματα για όλους θάχη ο νόμος μας τα ίδια•
+ και οι έμποροι, κ' εκείνοι που φορούν τα δακτυλίδια,
+ θα ρεζιλευθούνε όλοι, όταν ένας με αρβύλα
+ θα τους 'πη: «είν' η σειρά μου, κάτσε έξω συ και φύλα;
+ κι'όταν τη δουλειά μου κάνω,
+ τότε συ θα πας απάνω».
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Βρε για στάσου• κ' έτσι όπως θάμαστ' όλοι άνω-κάτου,
+ πώς καθένας θα μπορέση να γνωρίζη τα παιδιά του;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Τι τα θέλει να τα ξέρη; όλ' οι νέοι πέρα-πέρα
+ κάθε μεγαλήτερό τους θα τον λένε και πατέρα.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Κ' επειδή δεν θα γνωρίζουν τους πατέρας τους και πάλι,
+ κάθε γέρο θα τον πνίγουν με ευγένεια μεγάλη,
+ αφού γι' άλλο δεν φροντίζει κάθε γυιός 'ς αυτήν τη χώρα
+ παρά μόνο πως να πνίγη τον πατέρα του και τώρα.
+ Ή θαρρείς για τον πατέρα αν κανένας αμφιβάλλη,
+ πως θα παραλείψουν τάχα να τα χέσουνε και πάλι;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Αλλά δεν θα επιστρέψη όποιος τύχη να το ιδή.
+ Τότε εύκολα κτυπούσε τον πατέρα το παιδί,
+ και δεν έδιναν καθόλου προσοχήν οι πάρα-πέρα•
+ αλλά τώρα, σαν ακούσουν πως κτυπούν ένα πατέρα,
+ ο καθένας ότι δέρνουν τον δικόν του θα νομίση
+ και θα τρέξη να χωρίση,
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ {5}
+ **Οτ' είν' όλα κουταμάρες, δεν μπορεί να 'πη κανείς.
+ Κι' ο Επίκουρος αν έλθη [ο σοφός της ηδονής,]
+ ή αυτός ο Λευκολόφας [ο φαυλόβιος] κ' ειπούνε
+ ότι μ' έχουνε παππούλη, τι θα ειπούν όσοι τακούνε!
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Μ' αν είν' έτσι, είνε κι' άλλο πειό χειρότερο ακόμα.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Ποιό;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Να 'ρθη να σε φιλήση ο Αρίστιλλος στο στόμα,
+ και πατέρα να σε λέη.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Συφορά του, κι' αν τολμήση.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Με του άγριου του δυόσμου την οσμή θα σε βρωμήση.
+ Μα εκείνος εγεννήθη πριν το ψήφισμα γενή,
+ ώστε δεν υπάρχει φόβος.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ θάταν συμφορά τρανή.*!!
+ Αλλά τότε στα χωράφια ποιος θα μείνη γεωργός;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ θάν' οι δούλοι• τι σε μέλει; συ θα κάθεσαι αργός,
+ και του ρωλογιού ο ίσκιος δέκα πόδες σαν μακραίνη,
+ θα τραβάς για το τραπέζι που γεμάτο θα προσμένη.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Και για ρουχισμό ποιόν τρόπο έχετε σκοπό να βρήτε;
+ Πρέπει να μας πης και τούτο•
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Τα παληά σας θα φορήτε,
+ και θα σας υφαίνουμ' άλλα.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Να μου πης ακόμη ένα:
+ αν οι άρχοντες του τόπου προστιμάρουνε κανένα
+ πού θα βρη για να πληρώση;
+ από το κοινό ταμείο θάταν άδικο να δώση.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Μα θα παύσουνε κ' η δίκες.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Ώ τι κόσμος θα χαθή!
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Μα κι' αυτό τώχω σκεφθή.
+ Και γιατί να γίνουν δίκες, κακομοίρη;
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Λόγου χάρι
+ πρώτα-πρώτα για τα χρέη, που θ' αρνήτ' όποιος τα πάρη.
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Βρε, και πού ο τοκογλύφος θαύρη χρήμα να δανείση,
+ που κοινά θα ήνε όλα, κ' η μερίδα θάνε ίση;
+ Μα κι'αν κλέψη θα τον πιάσουν.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Μα τη Δήμητρα! τα είπες,-—ούτε δάσκαλος που νάσουν!
+ Για εξήγει μου και τούτο: Κι' αν κανένας πάλι βρίση
+ από το πολύ μεθύσι,
+ ή κι' αν κάνη με το ξύλο ταλλουνού τη ράχι μαύρη,
+ για το πρόστιμο πού θαύρη;
+ Χέ! 'ς αυτό θα κοκκαλώσης!
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Από την τροφή που τρώει• γιατί, όταν ελαττώσης
+ το φαΐ, και τιμωρήσης κατ' ευθείαν την κοιλιά,
+ παύουν η βρισές.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Κι' αν γίνη και καμμιά κλεψοδουλειά;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Ποιός θα κλέψη, [που καθένας το δικό του θ' αποκτήση];
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Ούτε και κανείς την νύκτα θα σε πιάση να σε γδύση;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Ποιός το λέει; ούτε όταν μέσ' στο σπίτι θα κοιμάσαι,
+ όπως εγινόταν πρώτα, ή στην πόρτα έξω θάσαι.
+ ο καθένας σας το βιος του μεσ' στην πολιτεία θάχη
+ κι' όποιος κλέψη, κι' όποιος γδύση, θα του βγαίνη από τη ράχι•
+ Τι χρειάζοντ' οι καυγάδες, η φωνές, τα νταβατούρια;
+ θα πηγαίνη στο ταμείο και θα παίρνη πειό καινούργια.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Μα οι άνθρωποι, για πες μου, δεν θα παίζουν πειά το ζάρι;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Για ποιο λόγο;
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Πώς την ώρα θα σκοτώνουν λόγου χάρι;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Όλοι θα περνούν το ίδιο, κι' όλα θα τα κάνω ένα,
+ και η πόλις μας θα γίνη ένα σπίτι για καθένα,
+ που ελεύθερος να βγαίνη
+ και στον άλλον να πηγαίνη.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Πού θα στρώνωνται τα δείπνα;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Και τα δικαστήρια σας
+ κ' η στοές σας κατοικίες θα γενούν της αφεντιάς σας.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Και των δικαστών το βήμα τι θα γίνη λες εσύ;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Θα γεμίζη από κρατήρες κι' από στάμνες με κρασί,
+ και θα βάλω παιδαρέλια, που θα ψάλλουν με χαρά
+ όλες της ανδραγαθίες καθενός παλληκαρά•
+ έτσι από την ντροπή του, αν φανή κανείς δειλός,
+ να μη έρχεται να τρώη.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Είν' ο λόγος σου καλός.
+ Και ταγγεία τι θα γίνουν, [όπου ήσαν μια φορά
+ με των δικαστών τους κλήρους;] αι;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Θα μπουν στην αγορά
+ και κοντά στου Αρμοδίου τον μεγάλον ανδριάντα
+ θα τραβάμε κλήρους πάντα,
+ και καθένας θα μαθαίνη
+ σε ποιό γράμμα θα δειπνήση με χαρά του να πηγαίνη.
+ Οποιοι πέσουνε στο Βήτα,
+ στη στοά των βασιλέων θα δειπνούνε• και στο Θήτα
+ όσοι πέσουν, στο Θησείον και όσοι πέσουνε στο Κάππα,
+ στη στοά των Αλευράδων.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Για να χαύτουνε;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Σου τάπα,
+ μα τον Δία• για να τρώνε!
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Κι' ούτινος δεν πέση πάλι
+ ένα γράμμα για να φάη, θα τον διώχνουνε οι άλλοι;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Αυτό ποτέ δεν θα γένη σε τέτοια κοινωνία,
+ και 'ς όλους θα προσφέρωμε τα πάντα μ' αφθονία.
+ Κι' όποιος μεθάη στέφανο στην κεφαλή θα φέρη,
+ κι'απ' το τραπέζι θα τραβά μ' ένα δαδί στο χέρι•
+ η δε γυναίκες έτοιμες θα στέκουν στης διόδους,
+ και 'ς όποιους επιστρέφουνε θα πέφτουνε μ' εφόδους
+ και θα τους λεν': «Έλα μ' εμάς• έχουμε μια κοπέλλα
+ μικρούλα, πούνε τρέλλα».
+ «Κ' εδώ μια κάτασπρη θα βρης, πούνε θεά στα κάλλη»
+ από ταπάνω-πάτωμα θα του φωνάζ' η άλλη•
+ μα πριν μ' εκείνη κοιμηθής,
+ μ' εμένα πειό μπροστά θαρθής».
+ Μα πίσω απ' τους ώμορφους, που θάνε στην εντέλεια,
+ κι'από τα παιδαρέλια,
+ θ' ακολουθούν οι άσχημοι και τούτα θα τους λένε:
+ «Ε, ε! του λόγου σου! πού πας; σαν σε φωνάζουν μπαίνε,
+ μα δεν θα κάνης με καμμιά,
+ γιατ' εψηφίσθη στη δουλειά να προηγήτ' η ασχημιά.
+ Τώρα στην πόρτα κάθισε του λόγου σου και φύλα;
+ και πάρε δίφορης συκιάς και ξερομάσσα φύλλα!».
+ Για πες μου τώρα όλ' αυτά σ' αρέσουν;
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Μια χαρά!
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Καλά• τώρα λοιπόν κ' εγώ τραβώ στην αγορά,
+ και μια γερή ντελάλαινα καλόφωνη θα βρω,
+ να πάρ' όσον θα φέρουνε οι άλλοι θησαυρό.
+ γιατί εμέ εκλέξανε αρχόντισσαν οι άλλοι,
+ και πρέπει με ταχύτητα να γίνουνε μεγάλη•
+ να φτιάσω τα συσσίτια, και ναν' ημέρα πρώτη
+ η σημερνή, που να γένη το πρώτο φαγοπότι!
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Θα τρώμε από σήμερα;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Σου τώπα πως θα γίνη.
+ Τώρα να παύσω σκέπτομαι και την πουτανωσύνη.
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Γιατί;
+
+ ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ
+ Σου το εξήγησα• να παίρνουμ' εμείς πλέον
+ ταφρόγαλα των νέων•
+ Κ' η δούλες πειά δεν θα μπορούν με ολολισμούς να πέφτουνε,
+ και από της ελεύθερες την ηδονή να κλέφτουνε,
+ αλλά οι δούλοι μοναχά θα πέφτουνε σιμά τους
+ μαζί με τα κουρέλια τους και το παληόπραμά τους!
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Μα τότε να σ' ακολουθώ κ' εγώ κοντά σου πρέπει,
+ καθένας που με βλέπει
+ να λέη στην Αθήνα:
+ «Τον άνδρα δεν θαυμάζετε που έχη Στρατηγίνα;! » {6}
+
+(Απέρχονται αμφότεροι)
+
+ΑΥΛΑΙΑ
+
+{4} Ενταύθα το κείμενον έχει διπλήν σημασίαν, οι δε σχολιασταί
+διαφωνούσιν ως προς την ερμηνείαν, παραδεχόμενοι ότι ο Βλέπυρος εννοεί
+το ανδρικόν μόριον δια της φράσεως «το δε των ανδρών τι ποιήσει», ενώ
+κατά την αντίληψίν μου το άρθρον «το» αποδίδεται εις τον αμέσως
+προηγούμενον στίχον "μηδεμιάς ή τρήμα κενόν», ήτοι «το (τρήμα) δη των
+ανδρών τι ποιήσει». Τούτο άλλως είνε και το φυσικώτερον, διότι ανωτέρω
+λαμβάνει μέριμναν περί όλων των ανδρών. Εκ τούτου εικάζεται ότι η
+έκφρασις αυτή είνε διφορούμενη και επέχει θέσιν λογοπαιγνίου.
+
+{5} Παραλείπεται κατά την από σκηνής διδασκαλίαν μέχρι του μέρους όπου
+υπάρχει ο έτερος αστερίσκος.
+
+{6} Επειδή εκ του μέρους τούτου ελλείπουν τα χορικά δύναται ν'
+αναπληρωθή η έλλειψις διά του χορού κόρδονος εκτελουμένου υπό του
+Βλεπύρου και της Πραξαγόρας, ως εγένετο επιτυχώς κατά την α'
+παράστασιν.
+
+
+
+
+ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΝ
+
+
+
+
+[Η Σκηνή παριστά πλατείαν των Αθηνών. Εισέρχεται ο Α' ΑΝΗΡ (όστις
+χάριν του ειρμού της υποθέσεως δύναται κατά την παράστασιν να ήνε
+αυτός ο ΧΡΕΜΗΣ) ακολουθούμενος υπό δύο μικρών θεραπόντων, φερόντων επ'
+ώμου διάφορα σκεύη οικιακά, τα οποία αποθέτουσι κατά γης].
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Α'.
+
+
+
+Α' ΑΝΗΡ και ΣΙΜΩΝ, ΠΑΡΜΕΝΩΝ (βωβά πρόσωπα).
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Πρέπει να κάμω στην αρχή μικρή ετοιμασία,
+ να ιδώ ποιά είν' τα σκεύη μου και η περιουσία,
+ που θα φερθούν στην αγορά.
+
+(Σύρων πρώτον κόσκινον αλεύρου)
+
+ Τράβα λοιπόν, προχώρει,
+ ώ Κιναχύρα, ώμορφη και ζηλεμένη κόρη,
+ που μέσ' στο βιος μου ήσουνα εσύ προτιμημένη•
+ και που, για να κανηφορής καλοφτιασιδωμένη,
+ πολλά του αλευριού σακκιά για χάρι σου αράδειασα,
+ και στην κοιλιά σου τάδειασα.
+ Και τώρα πού να βρίσκεται η διφροφόρος• να τη—
+
+(φέρει εμπρός χύτραν)
+
+ η χύτρα. . . έλα έξω συ. . . μουντζούρα είσαι γεμάτη,
+ μα το θεό, λες κ' έτυχε να βράση τη μπογιά του
+ ο Λυσικράτης μέσα σου, που βάφει τα μαλλιά του.
+ —Πέρνα κοντά της τώρα συ, και στάσου για στολίστρα. . .
+
+(αποθέτει πλησίον κάτοπτρον)
+
+ —και φέρε και τη στάμνα συ η νεροκουβαλίστρα. . .
+
+(αποθέτει υδρίαν και λαμβάνει πετεινόν)
+
+ —έλα και για κιθαρωδός η αφεντιά σου τώρα,
+ που πάντοτε μ' εξύπναγες στην πρωινή την ώρα
+ για να πηγαίνω στη Βουλή,
+ όπως ο νόμος το καλεί.
+ [Για ναν' τα Παναθήναια, όπως ο νόμος γράφει,]
+ ο σκαφοφόρος νάρθη εμπρός και να κρατή τη σκάφη. . .
+
+(ωθεί σκάφην)
+
+ —άλλος κεριά να φέρη. . .
+
+(αποθέτει κηρία)
+
+ —και τα κλωνάρια της εληάς, οπού φορούν οι γέροι. . .
+
+(εξάγει τρίποδα και λήκυθον)
+
+ —βγάλε και συ τον τρίποδα. . . τη στάμνα με τα μύρα. . .
+ τσουκάλια. . . παρατσούκαλα. . . σωστή λαοπλημμύρα!..
+
+(Ωθεί και τα υπόλοιπα σκεύη διά του ποδός. Εισέρχεται ο Β' ΑΝΗΡ).
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Β'.
+
+
+
+ Β' ΑΝΗΡ και οι ΑΝΩΤΕΡΩ.
+
+ Β' ΑΝΗΡ (μονολογών)
+ Εγώ να ρθώ στην αγορά; να δώσω εγώ το βιός μου;
+ μα πρέπει νάμαι άθλιος κι' ο πειό ζουρλός του κόσμου,
+ Στον Ποσειδώνα! όλ' αυτά προτού ταποφασίσω,
+ θα τα σκεφθώ προτήτερα και θα τα βασανίσω,
+ και της οικονομίες μου και τον δικό μου ιδρώτα
+ με λόγια δεν τα δίνω εγώ ανόητα, αν πρώτα
+ δεν θα πεισθώ τι εννοούν αυτές η μόδες όλες.
+ Και τούτος τι ζητεί εδώ μ' αυτές της κατσαρόλες;
+ —Ε, συ! μετακομίζεσαι, που τάβγαλες στη φόρα,
+ ή τάχα για ενέχυρο πας να τα βάλης τώρα;
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Καθόλου.
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Κ' η παράταξις σαν τι σημαίνει πάλι;
+ μήπως για τον Ιέρωνα την έχεις το ντελάλη;
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Μα το θεό, στην αγορά τα έφερα στον ώμο
+ για να τα δώσω, σύμφωνα με τον καινούργιο νόμο.
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Για να τα δώσης;
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Βέβαια..
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Δυστυχισμένε χάχα!
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Πώς;
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Πώς; και δεν το έννοιωσες;
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Μα τι; δεν πρέπει τάχα
+ στους νόμους να υποταχθώ;
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Ποιους νόμους, δυστυχή;
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Που έκαμαν παραδοχή.
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Βρε, ποια παραδοχή;
+ Είσαι λοιπόν τόσο κουτός;
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Κουτός;
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Αυτό δεν φθάνει,
+ κι' απ' όλους πειό κουτότερος.
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Μπα έτσι; όποιος κάνει
+ το νόμιμο είνε κουτός; Εγώ νομίζω όμως,
+ πως κάνει ο πειό φρόνιμος ό,τι προστάζει ο νόμος.
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Ο πειό κουτός.
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Δεν σκέπτεσαι και συ να καταθέσης;
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Εγώ; θα επιφυλαχθώ, προτού τας διαθέσεις
+ ιδώ του πλήθους.
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Οχι δα, τι άλλο λες να ξέρουνε,
+ παρ' ότι ετοιμάσθηκαν τα χρήματα να φέρουνε;
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Αν δεν ιδούν τα μάτια μου δεν πείθομ' ό,τι νάνε.
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Μα όλο τούτο σήμερα στους δρόμους κοπανάνε.
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Ας λένε!
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Αλλά είπανε καθένας να μαζέψη
+ το είναι του.
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Ας λένε· μπα!
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Κόσμο θα καταστρέψη
+ μ' αυτήν την δυσπιστία του!
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Αυτοί δεν θα πιστέψουν.
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Μα να σε καταστρέψη ο Ζευς!
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Αυτοί θα καταστρέψουν
+ εσένα. Κι' άνθρωπος θαρρείς που έχει τα μυαλά του
+ θα φέρη και θα μοιρασθή με άλλους τα καλά του;
+ Αυτό δεν ήταν έθιμο καθόλου των πατέρων μας,
+ και μοναχά να παίρνουμε υπήρξε το συμφέρον μας.
+ Έτσι το κάνουν κι' οι θεοί• για ιδές ταγάλματά τους
+ στα χέρια• σαν ευχόμεθα να δώσουν ταγαθά τους,
+ στέκουν, κι' ανάποδα κρατούν τα χέρια τους αείποτε,
+ όχι να δώσουνε κι' αυτοί, αλλά ν' αρπάξουν τίποτε.
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Ευλογημένε άνθρωπε! παραίτησε με τώρα
+ να προετοιμασθώ κ' εγώ• και μη μου τρως την ώρα,
+ να συμμαζέψω τούτα εδώ. . . Πού τώχω το λουρί;
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Με τα σωστά σου θα τα πας;
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Κι' αλλοιώτικα μπορεί;
+ αυτούς τους δυο τους τρίποδες θα βάλω και θα φύγω.
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Τι κουταμάρα! μα γιατί δεν περιμένεις λίγο,
+ να ιδής το τι σκοπεύουνε να κάμουν' κ'οι άλλοι,
+ όπου και τότε πάλι. . ..
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Να κάμω τι;
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Περίμενε κ' εξέτασε ακόμη.
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ γιατί λοιπόν;
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Μωρέ κουτέ, όλοι αυτοί οι νόμοι
+ της εισφοράς, πολλές φορές να μείνουν και στη μέση
+ μπορούνε, αν γενή σεισμός, ή κεραυνός αν πέση
+ που νάχη γούρι άσχημο, η γάττα να διαβαίνη.
+
+ Α' ΑΝΗΡ ωσεί καθ' εαυτόν
+ Καλή δουλειά θα πάθαινα, αν ήτανε πιασμένη
+ η αγορά, και δεν βρεθή μια θέσι να ταφήσω.
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Τούτο να συλλογίζεσαι: πως θα τα πάρης πίσω•
+ κι' όσο για την κατάθεσι, μπορείς, αν αγαπάς,
+ και 'ς ένα μήνα να τα πας.
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Και πώς;
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Τούς ξέρουμε καλά• γρήγορα πέφτει ο ψήφος,
+ αλλά για την εκτέλεσι πηγαίνει πάντα τζίφος!
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Μα θα τα κουβαλήσουνε, βρε φίλε μου, κι' αυτοί.
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Κι' αν δεν τα κουβαλήσουν, τι;
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Θα κουβαλήσουν γρήγορα• ο νόμος ταπαιτεί.
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Κι' αν δεν τα κουβαλήσουν, τι;
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Θα τον εξαναγκάσουμε αυτόν που τα κρατεί.
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Κι' αν ήνε οι περισσότεροι που τα κρατούνε, τι;
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Πάω να δώσω• [έβγαλαν διαταγή ρητή.]
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Και αν σου τα πουλήσουν, τι;
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Σκάσε! [μου ζάλισες ταυτί].
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Πολύ καλά, κι' αν σκάσω τι;
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Καλά θα κάμης.
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Αλλά συ, κι' αν σκάσω, θα θελήσης
+ να δώσης.
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Νά κ' οι γείτονες που κουβαλούν επίσης.
+
+ Β' ΑΝΗΡ (παρατηρών προς τ' αριστερά παρασκήνια)
+ Ο Αντισθένης βέβαια τραβά να καταθέση •
+ θα ήταν ευκολώτερο πολύ γι' αυτόν, να χέση
+ τριάντα μέρες συνεχώς κι' ακόμη πειό πολλές.
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Σκασμός, μ' αυτά που λες!
+
+ Β’ ΑΝΗΡ
+ Και ο χοροδιδάσκαλος Καλλίμαχος θα φέρη
+ απ' τον Καλλία πλειότερα νομίζεις να προσφέρη;
+ Τι λες εκεί! ο άνθρωπος το βιος θα χάση τώρα!
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Κακά μιλείς!
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ γιατί κακά; Δεν είδες ως την ώρα
+ πως όλα τα ψηφίσματα τραβούν τον ίδιο δρόμο;
+ εξέχασες τι έγινε στου αλατιού το νόμο;
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Α, βέβαια.
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Κ' εξέχασες και τάλλα τα ψηφίσματα,
+ που βγήκαν για τα χάλκινα και κάλπικα νομίσματα;
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Τι λες! μ' αυτό το νόμισμα κ' εγώ εχαντακώθηκα•
+ γιατί σταφύλια πούλησα και με χαλκό μπουκώθηκα,
+ κ' ετράβηξα στην αγορά αλεύρι ν' αγοράσω•
+ όταν, την ώρα που άνοιγα το σάκκο να το μπάσω,
+ λέει ο κήρυξ: «Το χαλκό να μη παραδεχθούμε,
+ κι' ασήμι μόνον του λοιπού θα μεταχειρισθούμε».
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Κι' ο όρκος δεν σου αντηχεί 'ς ταυτί, που δώσαμ' όλοι,
+ τα πεντακόσια τάλαντα να μαζευθούν στην πόλι
+ από το τεσσαρακοστόν, κατά του Ευριπίδη
+ τη γνώμη; Και ποιος έπαυσε επαίνους να του δίδη;
+ Σαν εξετάσθη όμως
+ κ' ευρέθη κουροφέξαλα κι' αυτός ο νέος νόμος,
+ τότε τον Ευριπίδη
+ τον στρώσαν στο βρισίδι.
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Τώρα τα ίδια πράματα με τότε δεν υπάρχουνε•
+ τότ' ήμαστε άρχοντες εμείς, τώρα γυναίκες άρχουνε.
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Το κατ' εμέ, η μόνη μου γι' αυτές φροντίδα θάνε,
+ μα το θεό της θάλασσας, να μη με κατουράνε!
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Τι τσαμπουνάς δεν ξέρω•
+
+(προς τα παιδία)
+
+ Δος μου το ξύλο εσύ, παιδί, τα πράματα να φέρω. . .
+
+[Λαμβάνει το ξύλον και ετοιμάζεται ν' αναρτήση εξ αυτού τα σκεύη
+του. Εισέρχεται ο ΚΗΡΥΞ, όστις λαμβάνει θέσιν επί βάθρου τινός εις το
+μέσον της σκηνής και κηρύττει μεγαλοφώνως:]
+
+ ΚΗΡΥΞ
+ Πολίται! από σήμερα στη Στρατηγό τραβάτε,
+ για να σας 'πη ο κλήρος σας κ' η τύχη, που θα πάτε
+ να κάτσετε
+ θα βρήτε κάθε τράπεζα παντού ετοιμασμένη,
+ που είνε μ' όλα ταγαθά του κόσμου φορτωμένη,
+ και κάθε κλίνη με μαλλιά και τάπητες στρωμένη!
+ Η μυροπώλιδες, γραμμή, κρατήρες σας γεμίζουνε
+ από κρασιά• με στη φωτιά μπριζόλες τσιτσιρίζουνε,
+ και περασμένοι οι λαγοί μεσ' στα σουβλιά γυρίζουνε.
+ Πίττες καλοφουρνίζονται,
+ τα στέφανα στολίζονται,
+ στραγάλια καρβουρδίζονται!
+ Όλες η κόρες η πειό νηές ψήνουν αγάλια-αγάλια
+ τη φάβα στα τσουκάλια.
+ Και ένας πουτανιάρης
+ και πρώην καβαλλάρης
+ με τη στολή του ιππικού εκεί κοντά γυρίζει,
+ και διαρκώς των γυναικών τα πιάτα καθαρίζει.
+ Κι' ο Γέρων, μ' ένα φόρεμα κομψό και με κατσάρι,
+ μ' ένα παιδί χασκάρει,
+ κ' έχει παραρριμμένα
+ παπούτσια του και χλαίνα.
+ Και ο ψωμάς σας καρτερεί• την ώραν σας μη χάσετε
+ κ' ελάτε τα σαγόνια σας, πολίται, να γυμνάσετε!
+
+(Ο Κήρυξ κατέρχεται και απέρχεται δεξιόθεν)
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Σαν είνε έτσι το λοιπόν, εμένα τι με μέλει;
+ τραβώ κ' εγώ για το φαΐ, η πόλις σαν το θέλη.
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Αι! και για που, παρακαλώ, αφού δεν έχεις δώση;
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Για το φαΐ.
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Δεν θα το φας, αν έχουν νου και γνώσι,
+ πριν καταθέσης βέβαια.
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Πολύ καλά, τα δίνω.
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Πότε λοιπόν;
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Εμπόδιο μονάχος δεν θα γίνω.
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Γιατί;
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Κι' άλλοι θ' αργήσουνε περισσότερο επίσης.
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Συ όμως εν τω μεταξύ τραβάς να την γεμίσης.
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Θα πάθω τι, παρακαλώ;
+ Κάθε πολίτης με μυαλό
+ αρμόζει της πατρίδος του τους νόμους να κρατή.
+
+ Α' ΑΝΗΡ (ειρωνικώς)
+ Χεμ! και αν σ' εμποδίσουν, τι;
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Θα πάω να χωθώ κ' εγώ με κεφαλή σκυφτή.
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Και αν δούλεψη ξύλο, τι;
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ θα της ενάξω στον κριτή.
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Και αν σε κοροϊδέψουν, τι;
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Στην πόρτα θα σταθώ μπροστά. . ..
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Και τι θα κάνης δηλαδή;
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Κι' όποιος τα φαγητά βαστά
+ θα τα βουτώ.
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Ο υστερνός θα ήσ' όλου του κόσμου.
+
+(Προς τους ακολούθους του)
+
+ Παρμένων! Σίμων! πάρετε στους ώμους σας το βιος μου.
+
+(Οι ακόλουθοι εκτελούσι)
+
+ Β' ΑΝΗΡ
+ Στάσου και σε βοηθώ κ' εγώ.
+
+ Α' ΑΝΗΡ
+ Συ;! κάνε τη δουλειά σου•
+ γιατί φοβάμαι μην ειπής πως είνε και δικά σου,
+ όταν στη στρατηγίνα μας αυτά θα καταθέσω.
+
+(Αναχωρεί αριστερόθεν ακολουθούμενος υπό των θεραπόντων, φερόντων τα
+σκεύη)
+
+ Β' ΑΝΗΡ (μόνος)
+ Μα το θεό, πρέπει να βρω λοιπόν κανένα μέσο,
+ που κι' όσα έχω χρήματα στο σπίτι να τα κρύψω,
+ χωρίς κι' απ' το κοινό φαΐ με τρόπο ν' απολείψω.
+ Να μια ιδέα πουν' ορθή. Τι κάθημαι κι' αργώ;
+ Εμπρός λοιπόν για το φαΐ να τηλωθώ κ' εγώ!
+
+(Φεύγει δεξιόθεν)
+
+
+
+ΜΕΤΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ
+
+
+
+(Σειρά οικίσκων μονώροφων με θύραν και παράθυρον έκαστος. Αυλητής
+ευρίσκεται εξηπλωμένος παρά το δεξιόν παρασκήνιον. Είνε νυξ.)
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Α'.
+
+
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ (εις το προς δεξιά της σκηνής παράθυρον)
+ Ακόμη πώς δεν φάνηκαν οι άνδρες; είνε ώρα•
+ και περιμένω τώρα
+ αργή, αφού μπλαστρώθηκα φτιασίδι όσο μπόρεσα,
+ κίτρινη φούστα φόρεσα,
+ και με καμώματα τρελλά κρυφό τραγούδι τραγουδώ,
+ κ' είμ' έτοιμη στην αγκαλιά ν' αρπάξω όποιον άνδρα ιδώ.
+ Μούσαι! ελάτε! βάλτε μου στο στόμα ένα γλυκό
+ τραγούδ' Ιωνικό.
+
+(Άδει σιγά με κωμικά ακκίσματα.— Ταυτοχρόνως η ΝΕΑΝΙΣ εμφανίζεται εκ
+του παραθύρου της έναντι οικίας και ακροάται)
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Β'.
+
+
+
+Α' ΓΡΑΥΣ — ΝΕΑΝΙΣ
+
+ ΝΕΑΝΙΣ
+ Κάτι προτήτερ' από με ξεμύτισες, βρε σάπια!
+ εθάρρεψες κληματαριά πως θα τρυγήσης κάποια,
+ την ώρα που 'λειπα εγώ, κ' εβγήκες μουρμουρίζοντας,
+ ν' αρπάξης απ' την αγορά κανένανε γυρίζοντας;
+ Κ' εγώ, σαν κάνης τούτο συ, θα τραγουδήσω πάλι
+ απ' τη μεριά την άλλη.
+ Η μέθοδος και πρόστυχη κι' αστεία νάνε πρέπει,
+ μα φέρνει διασκέδασι 'ς εκείνον που τη βλέπει.
+
+(Διέρχεται είς γέρων. Η Α' ΓΡΑΥΣ κατ' αρχάς διατίθεται να του ομιλήση,
+αλλά βλέπουσα τούτον γέροντα συγκρατείται. Ο γέρων παρέρχεται)
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Μίλα μ' αυτόν το γέρο συ, και τράβ' από δω πέρα.
+ Και συ, ψυχή μου Αυλητή, να πάρης τη φλογέρα,
+ κ' έλα να παίξης μουσικής κομμάτια διαλεγμένα,
+ οπού να ήνε άξια για σένα και για μένα.
+
+(Ο Αυλητής υποκρούει διά του αυλού, η δε Γραυς απαγγέλλει καταλλήλως)
+
+ Όποιος ποθεί
+ να γλυκαθή,
+ μ' εμέ ναρθή
+ να κοιμηθή.—
+ Η κάθε νηά δεν ξέρει
+ πώς να τα καταφέρη,
+ και ξέρει τα τερτίπια
+ μόνο η γρηά η τρύπια —
+ Ούτ' από μένα πειό καλά
+ ξέρει καμμία να κολλά
+ στο φίλο, που θα λαχταρά
+ και θα τον σφίξη μια φορά.
+ Η άλλες κάνουν και φτερά.
+
+ ΝΕΑΝΙΣ (απαγγέλλουσα εκ του ετέρου παραθύρου δι' υποκρούσεως
+ του αυτού αυλού)
+ Παύσε, και μη ζηλεύης πειά
+ την κάθε νηά, [γρηά σουπιά!]
+ Γιατ' είν' εκείνη τρυφερή,
+ στα δυο της μήλα δροσερή
+ και στ' απαλό της το μερί.
+ Μας έβγαλες τη μούρη σου και συ πασαλειμμένη,
+ λες κι' [όχι αγαπητικός], μα Χάρος σε προσμένει.
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ (προς την νεανίδα)
+ Η τρύπα σου ξερή να μείνη!
+ κι' αυτό το στρώμα και την κλίνη
+ κατά το νόμο θα τα χάσης,
+ αν πας με άνδρα να τη φτιάσης.
+ Φείδι στην κλίνη θ' απαντήσης,
+ κι' αν έχης όρεξι για τη δουλειά,
+ πιάσ' το και σφίξε το στην αγκαλιά
+ να το φιλήσης!
+
+ ΝΕΑΝΙΣ (μετ' ειρωνικού παραπόνου.)
+ Αλλοίμονο! τι θα γενώ! βαρβάτος δεν ζυγώνει,
+ κ' είμ' εδώ μέσα μόνη.
+ Η μάννα μου επήγε αλλού και δεν με μέλει τώρα.
+ Κυρούλα! σε παρακαλώ φέρε τον _Καυλογόρα_,
+ κι' ό,τι για σένα επρόσταξαν του νόμου τα γραμμένα,
+ σ' ορκίζομαι πως θα γενούν καλήτερα μ' εμένα.
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Για το γαμήσι το Ιωνικό
+ σε γαργαλάει, δόλιο θηλυκό•
+ και μάλιστα θαρρώ πως αγαπάς
+ και κατά τους Λεσβίους να το πας.
+ Αλλά ποτέ, ποτέ μην το πιστέψης,
+ πως τη δική μου ηδονή θα κλέψης
+ και δεν θα χάσω ό,τι μου γουστάρει,
+ ούτε την ώρα για δική σου χάρι.
+
+(Παύει η υπόκρουσις του αυλού)
+
+ Τραγούδα {7} ό,τι σούρχεται και κύττα σαν την γάττα.
+ πρώτα θα πάνε στης γρηές, και ύστερα στα νηάτα.
+
+ ΝΕΑΝΙΣ
+ Για να της θάψουν βέβαια.
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Καινούργιο τούτο πάλι!
+
+ ΝΕΑΝΙΣ
+ Καινούργια θέλει μια γρηά με τέτοιο πούχει χάλι;
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Δεν είνε δα το γήρας μου που λύπη θα σου κάνη;
+
+ ΝΕΑΝΙΣ
+ Τι άλλο; το φτιασίδι σου, ή μήπως το βοτάνι,
+ [που βγάζει κόκκινη μπογιά η ρίζα του που στίφτεις;]
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Τι μου μιλάς;
+
+ ΝΕΑΝΙΣ
+ γιατί και συ στο παραθύρι σκύφτεις;
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Εγώ; μονάχη τραγουδώ
+ στον Επιγένη τον καλόν, που περιμένω νάρθη εδώ.
+
+ ΝΕΑΝΙΣ
+ Ποιόν άλλο θάχης εραστή του λόγου σου και φίλο,
+ που να σου πρέπη, παρ' αυτόν το Γέρο τον ψωρίλο;
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Πρόσμενε! την εξήγησι ο νηός μου θα σου κάνη,
+ που θάρθη γρήγορα 'ς εμέ,—
+ ώστε και παρατηρεί προς τα αριστερά παρασκήνια)
+ και νάτος!. . . νάτος!. . . φθάνει.
+
+ ΝΕΑΝΙΣ
+ Δεν έρχετ' εδώ πέρα
+ για σε, γρηά χολέρα!
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Τώρα θα ιδής, χτικιάρα, συ!
+
+ ΝΕΑΝΙΣ
+ Τώρα θα σ' ταποδείξω
+ κ' εγώ, κ' εκείνος γρήγορα. Πηγαίνω να τανοίξω.
+
+(Εισέρχεται ταχέως)
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Τρέχω κ' εγώ• αυτός θαρθή μ' εμένα δίχως άλλο,
+ να μάθης πως το δίκηο μου είνε το πειό μεγάλο.
+
+(Εισέρχεται ταχέως)
+
+{7} Εις το χωρίον τούτο, σκοτεινόν και ασαφές, διαφωνούσιν οι
+σχολιασταί, αποδίδοντες εις την Νεανίδα τους στίχους τούτους. Νομίζω
+ότι ορθότερον προσαρμόζονται εις το στόμα της Γραίας, διότι άλλως δεν
+εξηγείται η απάντησις της Γραίας «ούκουν εξ' εκφοράν γε» προς την
+Νεάνιδα, ενώ ανήκει μάλλον εις ταύτην, όπως εμφαίνεται εκ της λογικής
+του διαλόγου. Η δε λέξις «σαπρά» της Γραίας προς την Νεανίδα δύναται
+να θεωρηθή ως εμπαθής άνταπόδοσίς του αυτού χαρακτηρισμού, όστις
+αποδίδεται εις αυτήν εκ μέρους της Νεανίδος ανωτέρω.
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Γ'.
+
+
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ και μετ' ολίγον Α' ΓΡΑΥΣ και ΝΕΑΝΙΣ
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ (εισέρχεται αριστερόθεν κλονούμενος εκ της μέθης με
+ δάδα ανημμένην εις τας χείρας).
+ Αχ! είθε να μπορέσω
+ κοντά στη νηά να πέσω,
+ προτού μου 'ρθούν για πλάκωμα γρηές και κουτσομύτες.
+ Αυτό δεν υποφέρεται 'ς ελεύθερους πολίτες!
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ (καθ' εαυτήν, εξερχόμενη εις το παράθυρον)
+ Μωρέ, κ' αν τζιτζικώσης
+ στο κλάψιμο,-—μα το θεό, εμένα θα πλακώσης.
+ Πάει εκείνος ο καιρός της Χαριξένης, [πάει,
+ που με τραγούδια ήξερε καθένας ν' αγαπάη.] -
+ Χεμ! τώρα βλέπεις όμως
+ δημοκρατία έχουμε και το προστάζει ο νόμος!
+ Ας έμβω να κρυφθώ εδώ,
+ και τι θα κάνη να το ιδώ.
+
+(Εισέρχεται)
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Δώστε, θεοί, την ώμορφη κοπέλλα ναύρω μόνο,
+ που τόσο ρούφηξα κρασί κ' από τον πόθο λειώνω.
+
+ ΝΕΑΝΙΣ (Εξέρχεται εκ του παραθύρου• καθ' εαυτήν)
+ Έτσι λοιπόν! σ' εγέλασα, γρηά καταραμένη!
+ Ενόμισε πως έφυγα, και μέσα τώρα μένει.
+
+(Προς τον Νεανίαν)
+
+ και γι' αυτόν εγώ μιλούσα!
+ Έλ', αγάπη μου, απάνω,
+ και στο πλάι μου κοιμήσου,
+ να γλυκάνω
+ την ψυχή σου.
+ Ο έρωτας με τυραννεί
+ για τα ωραία σου μαλλιά,
+ και έχω μια φωτιά τρανή
+ που μου φαγε την αγκαλιά.
+ Έρωτα! σε παρακαλώ,
+ κάμε μου τούτο το καλό
+ και φέρτ' τον γρήγορα ναρθή
+ στο πλάι μου να κοιμηθή!
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ (κάτωθεν)
+ Έλα κάτω!. . . έλα!. . . έλα!.
+ και στην πόρτα σου να βγης,
+ γιατί μούρχεται σαν τρέλλα
+ και θα πέσω κατά γης.
+ Θέλω, φίλη μου, απάνω
+ στη γλυκειά σου αγκαλιά
+ δυνατό καυγά να κάνω
+ με τα δύο σου τα κωλιά!
+ Ώ Αφροδίτη! αχ, γιατί,
+ γιατί μ' ετρέλλανες γι' αυτή;
+ Έρωτα, σε παρακαλώ,
+ κάμε μου τούτο το καλό,
+ και φέρ' την γρήγορα ναρθή
+ στο πλάι μου να κοιμηθή!
+
+ ΝΕΑΝΙΣ
+ Αυτά που άκουσες να ειπώ, δεν εξηγούν τον πόθο,
+ που στην ψυχή μου νοιώθω.
+ Αγαπημένο μου πουλί!
+ άνοιξε, δος μου ένα φιλί,
+ πονώ για σε, πονώ πολύ!
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Χρυσό μου εσύ! βλαστάρι
+ της Αφροδίτης! Μέλισσα της Μούσας! κάθε Χάρι
+ σ' έθρεψε μ' άφθονη τροφή!
+ για χάδια και φιλιά μορφή!
+ άνοιξε, δος μου ένα φιλί,
+ πονώ για σε, πονώ πολύ!
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ (εξερχομένη της θύρας της)
+ Έ, ε!. . . της πόρτες τι χτυπάς;
+ εμένα τάχα αγαπάς;
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+
+(φέρων την δάδα προς το πρόσωπον της Γραίας)
+
+ Α μπα!
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Μα πώς; εκτύπησες για να μου 'ρθής απάνω.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Μπα! κάλλιο να πεθάνω!
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Τι αγαπάς λοιπόν εσύ, κ' ήλθες 'ς αυτά τα μέρη
+ με το δαδί στο χέρι;
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Κάποιον βαρβάτον θέλω.
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Ποιόν;
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Όχι και τον _Σεγάμη_,
+ που στέκεις και τον καρτερείς [ναρθή να σου την κάμη.]
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Μα τη θεά! θες και δεν θες ['ς εμένα πες πως μπήκες!]
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ (βραδέως και εντόνως)
+ Εξήντα χρόνων δίκες
+ ποτέ δεν δικασθήκανε,
+ κι' όλες αναβληθήκανε•
+ κ' εδικασθήκαν μόνο
+ εκείνες, που δεν κλείσανε τον εικοστόν το χρόνο.
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Στην εξουσία πούχατε την πρώτη, γλυκανάλατε,
+ [αυτές της μόδες βγάλατε
+ κι' αυτές της κουταμάρες],
+ μα τώρα θα εισάγωνται μπροστά η εξηντάρες•
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Ναι, όποιος θέλει δηλαδή να πάη με την τύχη,
+ όπως στα ζάρια γίνεται, ας πάρη όποια τύχη.
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Μα με τα ζάρια, όπως λες, δεν τρως κι' όταν πεινάς.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Δεν ξέρω τι μου τσαμπουνάς.
+ Την πόρτ' αυτή κτυπώ εγώ• έτσι θαρρώ καλήτερα.
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Όταν κτυπήσης δηλαδή την πόρτα μου προτήτερα.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Εγώ δεν θα κτυπήσω
+ κρησάρες να ζητήσω.
+
+(Στρέφεται να φύγη, αλλά συλλαμβάνεται υπό της Α' Γραίας)
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ (κολακευτικώς).
+ Το ξέρω συ πως μ' αγαπάς, και τώρα ίσως θ' απορής
+ πούρθες στην πόρτα να με βρης.
+ Έλα κοντά, και δώσε μου το στόμα το γλυκό σου.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Α μπα: φοβάμαι, μάτια μου τον αγαπητικό σου.
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Ποιόν;
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Α, τον ενδοξότερο απ' όλους τους ζωγράφους.
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Ποιόν;
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Που στολίζει τα σταμνιά που βάζουνε στους τάφους!
+ Κρύψου λοιπόν να μη σε ιδή στην πόρτα, πως κατέβης
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Έννοια σου, και κατάλαβα καλά το τι γυρεύεις.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Ώ, μα τον Δία, έννοιωσα κ' εγώ πολύ καλά
+ τι έχεις στα μυαλά.
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ (σύρουσα αυτόν)
+ Μα τη θεά, που έτυχε 'ς εμένα να σε ρίψη,
+ δεν θα σ' αφήσω.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Βρε γρηά! θαρρώ πως σούχει στρίψη!
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Λέγε μου κι' άλλ' ακόμα,
+ μα θα σε πάω σέρνοντας μέσ' στο δικό μου στρώμα.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ (ωσεί κατ' εαυτόν)
+ Κ' έπειτα αγοράζουνε
+ τσιμπίδες, από τον κουβά τα κρέατα να βγάζουνε•
+ δεν κατεβάζουν τη γρηά μεσ' στης [βαθειές] πηγάδες,
+ ν' αρπάζη με τα κρέατα μαζύ και τους κουβάδες;
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Δυστυχισμένε! σώπα πειά και μη με κοροϊδεύης.
+ κ' έλα μ' εμέ ν' ανέβης!
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Εγώ δεν σου χρωστώ,
+ αν φόρο δεν επλήρωσες πεντακοσιοστό
+ στην πόλι απ' τα χρόνια σου.
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Μα τη θεά! μακάρι,
+ να πέφτω να γλυκαίνωμαι με κάθε παλληκάρι.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Αλλά εγώ με της γρηές αισθάνομ' αηδία,
+ και δεν θα το δεχόμουνα ποτέ.
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Ώ! μα τον Δία,
+ με το στανιό τον κόπο
+ θα λάβης, παλληκάρι μου.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Και τάχα με ποιόν τρόπο;
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Χεμ! είνε ψηφισμένα
+ τα πράματα, που πρέπει συ να 'ρθής μαζύ μ' εμένα.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Και ποιο είνε το ψήφισμα; Παρακαλώ, για πε το!
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Στο λέγω κι' άκουσε το!
+
+(πανηγυρικώς)
+
+ «Νόμο βγάλαν η γυναίκες, όταν νηός τη νηά ποθή,
+ δεν μπορεί να την πλακώση στη γρηά προτού χωθή•
+ κι' αν προτήτερα δεν θέλη της γρηές να της γαμή,
+ και της νηές επιθυμή,
+ τότε κ' η γρηές θα βγαίνουν, και θα τρέχουν κούτσα—κούτσα,
+ κι' ατιμωρητί θ' αρπάζουν καθε νηόν από την πούτσα!
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Τότε Προκρούστης θα γενώ κ' εγώ, αλλοίμονό μου!
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ θα πας με τη διάταξι και του δικού μας νόμου.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Κι' αν έλθη κάποιος φίλος μου, ή κάποιος συνδημότης
+ και με τραβήξη από σας;
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Μάθε λοιπόν εν πρώτοις,
+ ότι ο άνδρας σήμερα δεν θα μπορή να βγη,
+ [σαν της γυναίκες μέχρι χθες] και να συναλλαγή
+ μ' αξία μεγαλήτερη ενός κοιλού σιτάρι.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Κι' αν θέλη να παραιτηθή με όρκο, [λόγου χάρι,
+ όπως στης δίκες γίνεται, που έχουν αδικίες;]
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Α μπα! εδώ θα λείψουνε και η στρεψοδικίες.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ-
+ Θα 'πω πως είμαι έμπορος, [κι' αυτό θα είν' αιτία
+ ν' απαλλαχθώ και απ' αυτή τη φοβερή θητεία.]
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Θα το πληρώσης κλαίοντας.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Και τι λοιπόν θα κάνω;
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Θα ρθής να πάμ' απάνω.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Μα τι! θα 'ρθώ με το στανιό;
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Θα ρθής και με τον τρόπο
+ του Διομήδη [του ληστή, που άρπαζ' απ' τον τόπο
+ τους άνδρες, όσους εύρισκε, και τους εκλειούσε ώρες
+ να πέσουνε με το στανιό με της δικές του κόρες,
+ κι' αυτές, από τη λύσσα τους, βυζαίναν τον καθένανε
+ ως που τον επεθαίνανε!]
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Ε! τότε βάλε ρίγανι στο στρώμα που θα πέσης,
+ τέσσαρες κληματόβεργες σπασμένες να προσθέσης,
+ την κεφαλή σου δέσε,
+ πάρε και στάμνες νεκρικές και γύρω γύρω θέσε,
+ κι' όστρακο βάλε με νερό στην πόρτα σου [να μένη,
+ να νίβετ' όποιος έρχεται από την πεθαμένη!]
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Θα μ' αγοράσης, έννοια σου, εσύ και το στεφάνι.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Μα το θεό! το κέρινο στεφάνι αν σου φθάνη,
+ κι' αυτό θα ταποκτήσης•
+ γιατί θαρρώ πως μόλις μπης, θα πέσης να ψοφήσης!
+
+ ΝΕΑΝΙΣ (εξερχομένη).
+ Ε! πού τον πας;
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Στο σπίτι μου• αυτός είνε για μένα.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Τάχεις, γρηά, χαμένα!
+ Τέτοιος που είν' αυτός ο νηός, δεν έχει χρόνια τόσα
+ να ρθή κοντά να κοιμηθή με σένα, γρηά γκιόσσα!
+ δεν θάσαι πειά γυναίκα του, θα σ' έχη για μητέρα.
+ Κ' έτσι αυτός ο νόμος σας αν πιάση πέρα-πέρα,
+ τότε γεμάτη όλ 'η γη
+ από Οιδίποδες θα βγη!
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Βρε σίχαμα! όλες αυτές της κουταμάρες της πολλές
+ από τη ζήλεια σου της λες!
+ Μα έννοια σου! και από με θα τωύρης, κακομοίρα!
+
+(Απέρχεται)
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Στο Δία τον Σωτήρα,
+ κορίτσι μου γλυκύτατο, κάμε μ' αυτήν τη χάρι,
+ και γλύτωσέ με απ' αυτό το γέρικο κουφάρι,
+ κ' εγώ, για τούτο το καλό, θα σου προσφέρω πάλι
+ σε μια ολόκληρη βραδειά χάρι παχειά, μεγάλη!
+
+(Ενώ η Νεάνις ετοιμάζεται να σύρη τον Νεανίαν προς την θύραν της, εκ
+της πλησίον θύρας ορμά η Β' Γραυς).
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Δ'.
+
+
+
+Β' ΓΡΑΥΣ—ΝΕΑΝΙΑΣ.
+
+ Β'ΓΡΑΥΣ
+ Μωρή εσύ•! που τον τραβάς αυτόν από τον δρόμο,
+ και παραβαίνεις φανερά τον ψηφισμένο νόμο,
+ ενώ είνε γραμμένα
+ προτήτερα 'ς εμένα
+ να ρθεί και να πλακώση;
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Ώ! κακομοίρης που 'μουνα! πούθ' έχεις ξετρυπώση
+ και μου πετάχτηκες;— κακό που να σου ρθή μεγάλο!
+ Ουφ! τούτη είνε βάσανο χειρότερο απ' τάλλο!
+
+ Β' ΓΡΑΥΣ (σύρουσα τον Νεανίαν)
+ Έλ' από δω!
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ (τη Νεάνιδι)
+ Παρακαλώ, μικρή μου, μη μ' αφίνης,
+ τον κακομοίρη, να συρθώ μέσα στα νύχια εκείνης.
+
+(Η νεάνις απέρχεται).
+
+ Β' ΓΡΑΥΣ
+ Σε σέρνει ο νόμος, κι' όχι εγώ.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Τάχα γιατί δεν είπες
+ ότι με σέρνει μια βλογιά, πώχει πληγές και τρύπες;
+
+ Β' ΓΡΑΥΣ
+ Άφησε, τρυφεράδι μου, τα λόγια κ' έλ' απάνω.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Στάσου λοιπόν προτήτερα τη χρεία μου να κάνω
+ να πάρω θάρρος• γιατ' αλλοιώς ο φόβος αν με κόψη
+ μεσ' στη δουλειά σου, θα με ιδής με κίτρινη την όψι.
+
+ Β' ΓΡΑΥΣ
+ Θάρρος και τράβα! χέζεις, να, εδώ που θα σε μπάσω,
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Φοβάμαι μήπως πλειότερα απ' ό,τι θέλω φτιάσω.
+ Σου βάζω δύο εγγυητάς αξιοχρέους.
+
+ Β' ΓΡΑΥΣ
+ Τι;
+ Ας λείψουνε.
+
+(Σύρει τον Νεανίαν. Ορμά εκ της ετέρας θύρας η Γ' Γραυς)
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Ε'.
+
+
+
+Γ' ΓΡΑΥΣ και οι ΑΝΩΤΕΡΩ
+
+ Γ' ΓΡΑΥΣ (προς τον Νεανίαν)
+ Ε! ε! πού πας του λόγου σου μ' αυτή;
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Εγώ δεν πάω• σέρνομαι• όποια κι'αν ήσαι, δος μου
+ βοήθεια, που ταγαθά όλα να ιδής του κόσμου,
+ και μη μ' αφίνης να χαθώ [με της γρηα-φακλάνες!]
+
+(Βλέπων την Γ' Γραίαν εκ του πλησίον και αποχωρών μετά φρίκης)
+
+ Ώ Ηρακλή! Διόσκουροι! Κορύβαντες και Πάνες!
+ ου! τώρα μου φορτώθηκε κι' άλλο κακό μεγάλο,
+ χειρότερ' από τάλλο!
+ Παρακαλώ, τι είν' αυτό το πράγμα τώρα πάλι;
+ Μην τύχη κ' είνε πίθηκος κ' έχει φτιασίδι βάλη;
+ ή μήπως κι' αναστήθηκε
+ καμμιάς γρηάς βρυκόλακας [κι' απάνω μου εχύθηκε;]
+
+(Γ' ΓΡΑΥΣ σύρουσα τον Νεανίαν)
+
+ Έλα μαζύ μου απ' εδώ και μη με κοροϊδεύης.
+
+ Β' ΓΡΑΥΣ (σύρουσα τον Νεανίαν)
+ Όχι!. . . εδώ!. . .
+
+ Γ' ΓΡΑΥΣ (ως ανωτέρω)
+ [Δεν θα το φας εκείνο που γυρεύεις•]
+ δεν τον αφίνω.
+
+ Β' ΓΡΑΥΣ (ως ανωτέρω)
+ Ούτ' εγώ [με σε να μείνη μόνος.]
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Βρε θα με κομματιάσετε, κακός ψυχρός σας χρόνος!
+
+ Β' ΓΡΑΥΣ
+ Σ' εμέ ναρθής προστάζουνε του νόμου τα γραμμένα.
+
+ Γ' ΓΡΑΥΣ
+ Όχι κι' αν έβγη μια γρηά πειό άσχημη από σένα.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Βρε για σταθήτε: κι' αν εσείς με κάνετε κομμάτια,
+ πώς θα μπορέσω πειά να ιδώ μιαν ώμορφη στα μάτια;
+
+ Γ' ΓΡΑΥΣ
+ Κάμε καλά• μα πρώτ' αυτό θα κάνης δίχως άλλο.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Με ποιά προτήτερ' απ' της δυο τα μάτια μου θα βγάλω;
+
+ Β' ΓΡΑΥΣ
+ Δεν ξέρεις; κόπιασ' από 'δω.
+
+(Τον σύρει)
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ (δεικνύων την Γ')
+ Μα ας μ' αφήσ ' η άλλη.
+
+ Γ’ ΓΡΑΥΣ (σύρουσα αυτόν)
+ Θα ΄ρθής μ' εμέ.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ (δεικνύων την Β')
+ Κι' αυτή εδώ που δεν μ' αφίνει πάλι;
+
+ Β' ΓΡΑΥΣ
+ Ώ, μα τον Δία! τον κρατώ και δεν σου τον αφίνω.
+
+ Γ' ΓΡΑΥΣ
+ Κ' εγώ δεν σου τον δίνω.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Τι βαρκαδόροι θάσαστε κ' οι δύο σας κακοί!
+
+ Α' ΓΡΑΥΣ
+ Γιατί;
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ [Τράβ' από δω η μια, κ' η άλλη από κει,|
+ θα βγάζατε της πλάτες
+ από τους επιβάτες.
+
+ Β' ΓΡΑΥΣ
+ Τράβα μπροστά και τσιμουδιά!
+
+ Γ' ΓΡΑΥΣ
+ Μ' εμέ θα βγάλη τη βραδειά!
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Α, είνε φανερό
+ πως πάτε μ' ένα ψήφισμα, που βγήκ' έναν καιρό,
+ [κι' αν ήσαν ένοχοι πολλοί για έγκλημα μεγάλο,
+ έκαναν δίκες χωριστά ο ένας απ' τον άλλο].
+ Πρέπει λοιπόν ως τόσο
+ να χωρισθώ κ' εγώ στα δυο, της δυο σας να πλακώσω;
+ Πώς θα τραβήξω δυο κουπιά λοιπόν και για της δύο;
+
+ Β' ΓΡΑΥΣ
+ Φάε μια χύτρ' από βορβούς και θα γενής θηρίο.
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Αλλοίμονό μου ο δύστυχος! τράβα και τράβα, να με
+ κοντά στην πόρτα μ' έφερε!
+
+ Β' ΓΡΑΥΣ
+ Δεν μου γλυτώνεις• πάμε
+ να κυλισθώ με σένα!
+
+(Τον σύρει προς την θύραν της)
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ
+ Απ' το να σ' εύρουν δυο κακά, κάλλιο να σ' εύρη ένα!
+
+(Η Β' Γραυς αποσύρεται μαινόμενη εις τον οίκον της)
+
+ Γ' ΓΡΑΥΣ
+ Μα την Εκάτη! τώρα πειά ['ς εμένα θα κολλήσης,]
+ θελήσης, δεν θελήσης!
+
+ ΝΕΑΝΙΑΣ (εκ της θύρας της Γ')
+ Τι συφορά που μ' εύρηκε! Να πέφτω νύχτα-μέρα
+ κ' ένα ψοφήμι να γαμώ και μια σκουληκαντέρα!
+ Κι' όταν γλυτώσω μια φορά ως τόσο από κείνη,
+ θα μ' εύρη κι' άλλη Φρύνη
+ [να μου ριχτή με νάζα,]
+ που θάνε τα σαγόνια της από φτιασίδι βάζα!
+ Δεν είμαι άτυχος λοιπόν;—στον Δία τον Σωτήρα!
+ δεν είμαι άνδρας δυστυχής; κακήν δεν έχω μοίρα,
+ να ταξιδέψω σήμερα
+ με δυο θεριά ανήμερα;
+ Αν πάθω στο ταξίδι μου φουρτούνες και τρομάρες,
+ πλέοντας κάτω απ' αυτές, της καραπουτανάρες,
+ θάφτε μ' απ' όλους χωριστά
+ στην πόρτα που θα μπω μπροστά,
+ και πιάστε ζωντανή κι' αυτή
+ με πίσσ' αλείφτε τη καυτή,
+ κατόπι ν' αναλύσετε
+ μολύβι, και στα πόδια της τριγύρω να το χύσετε,
+ και στήστε τη μου ύστερα στον τάφο μου, τη λάμνα,
+ για νεκρική μου στάμνα!
+
+(Απορρίπτει τον στέφανον εκ της κεφαλής και εισέχεται, συρόμενος υπό
+της Γ' εις τον οίκον της).
+
+(Εισέρχεται ΧΟΡΟΣ γυναικών και νεανίδων).
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Ε'.
+
+
+
+ΧΟΡΟΣ - ΘΕΡΑΠΑΙΝΙΣ και έπειτα
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+
+ ΘΕΡΑΠΑΙΝΙΣ
+ Τι ευτυχής πούν' ο λαός! και εγώ η δούλα η καλή,
+ και η κυρά μου πειό πολύ!
+ Κι' όλες εσείς, που κάθε μια μπροστά στην πόρτα μένει,
+ κι' ο δήμος και οι γείτονες, κι' αυτοί ευτυχισμένοι.
+ Μα το θεό; είμαι κ' εγώ μια δούλα, κι' όμως πήρα
+ κ' έβαλα στο κεφάλι μου τα πειό ωραία μύρα.
+ Κι' απ' όλα τα μυρουδικά της Θάσου είνε χίλιες
+ φορές πειό εκλεκτότερα, που τάχουν στης μποτίλλιες
+ κ' η μυρουδιά μοσχοβολεί
+ πολύν καιρόν στην κεφαλή,
+ μα τάλλα όμως χάνουνε το μύρο τους ταχύτερα.
+ Θεοί μου! είνε πειό καλά, πολύ, πολύ καλήτερα.
+ —Κέρασε άδολο κρασί! και ευφροσύνη θάχης
+ τη νύχτα που θα ψάχης
+ για να διαλέξης ό,τι βρης οσμή γλυκειά να χύνη.
+ — Αλλά τι νάχη γίνη,
+ γυναίκες, ο αφέντης μου, που έχει την κυρά μου;
+
+ ΧΟΡΟΣ
+ Ώ, θα τον εύρης εύκολα• περίμεν' αυτού χάμου.
+
+ ΘΕΡΑΠΑΙΝΙΣ
+ Μάλιστα• να τος! τώβαλε κ' εκείνος για το γλέντι.
+
+(εισέρχεται ο ΔΕΣΠΟΤΗΣ, όστις χάριν του κωμικού ειρμού δύναται να ήνε
+αυτός ο ΒΛΕΠΥΡΟΣ]
+
+ — Ώ τρισευτυχισμένε μου, μακάριε μου αφέντη!
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Εγώ;
+
+ ΘΕΡΑΠΑΙΝΙΣ
+ Αμ βέβαια εσύ, όσο κανένας άλλος,
+ μα τους θεούς! ποιος ευτυχής θα ήταν πειό μεγάλος
+ από την ευγενεία σου, που σες ψυχές τριάντα
+ χιλιάδες και περσσότερες, δεν έφαγες στην μπάντα;
+
+ ΧΟΡΟΣ
+ Ευτυχισμένος άνθρωπος, [απ' το φαΐ στον ύπνο.]
+
+ ΘΕΡΑΠΑΙΝΙΣ
+ Και τώρα για πού τώβαλες, αφέντη;
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Για το δείπνο.
+
+ ΘΕΡΑΠΑΙΝΙΣ
+ Μα τη θεά, ο έσχατος απ' όλους πας ως τόσο.
+ Με πρόσταξ' η γυναίκα σου να 'ρθω να σε τσακώσω,
+ και με της κόρες τούτες 'δω να 'ρθης εκεί και συ.
+ Περσσεύει χιώτικο κρασί
+ και όλα ταγαθά της γης•
+ έλα λοιπόν και μην αργής.
+
+ [προς το κοινόν]
+
+ — Και ο καθένας θεατής,
+ που θάχη ευχαρίστησι, κι' ο κάθε μας κριτής,
+ αν ίσως δεν φρονή αλλοιώς, εκεί μ' εμάς ας πάνε,
+ κι' απ' όλα θα τους δώσουμε [να κάτσουν και να φάνε!]
+
+ ΒΛΕΠΥΡΟΣ
+ Χεμ! τότε πες τα νακουσθούν απ'όλους• κ' ελευθέρως
+ κάλεσε όπου νηός βρεθή, μικρό παιδί και γέρος•
+ κανένα μην αφήσης•
+ και όποιον απαντήσης
+ τραβώντας για το σπίτι σου, πες του καλά ν' ακούση,
+ πως περιμένει έτοιμο για όλους το τσιμπούσι!
+
+ ΘΕΡΑΠΑΙΝΙΣ
+ Εγώ εκεί πηγαίνω
+ κρατώντας τούτο το δαδί, που βλέπεις, αναμμένο.
+
+ ΧΟΡΟΣ
+ Τι χάνεις τόσες ώρες,
+ και δεν τραβάς εκεί και συ μαζύ μ' αυτές της κόρες;
+ Κ' ενόσω συ θα προχωρής [στο γλέντι το μεγάλο,]
+ τραγούδι για την όρεξι θ' ακούσης να σου ψάλλω.
+
+(Η Κορυφαία του Χορού κάμνει _Παράβασιν_ προς το κοινόν)
+
+ Τώρα λίγο θα θελήσω
+ στους κριτάς μου να μιλήσω.
+ Οι σοφοί, απ' τη σοφία ας με κρίνουν στην εντέλεια,
+ κι' όσοι θέλουν να γελάνε, ας με κρίνουν απ' τα γέλια•
+ κ' έτσι όλοι θάχουν ίση
+ τη μερίδα τους στην κρίσι.
+ Και ο κλήρος πούχει πέση,
+ [και εις το δικό μου έργο έδωκε την πρώτη θέσι,
+ όταν με σειρά θα 'ρθουν
+ και τα άλλα να κριθούν,]
+ ας μην ήν' αιτία πάλι
+ να ξεχάσετ' όσα είπα απ' τη μια στιγμή στην άλλη,
+ μα, συμφώνως με τον όρκο, ο καθένας σας ας κρίνη
+ τους χορούς, και ό,τι είπα μεσ' στη μνήμη σας να μείνη,-
+ κι' όχι σαν κακές πουτάνες, όπου άλλο δεν θυμούνται,
+ παρά μοναχά εκείνους, όπου πέφτουν και κοιμούνται!
+ — Πάμε, φιλαινάδες, τώρα,
+ ας τραβάμε για το δείπνο να μη χάνουμε την ώρα.
+ Και τα δυο σου πόδια κίνει
+ με το κρητικό το βήμα.
+
+ ΗΜΙΧΟΡΟΣ
+ Όπως είπες και θα γίνη.
+
+
+ ΧΟΡΟΣ
+ Και η λεπτοκαμωμένες με τα σκέλια σας κρατείτε
+ το ρυθμό, — κ' εκεί θα βρήτε
+ μπαρμπουνοσελαχορτικο-
+ μπριζολογαλεογλυκο-
+ μελιτοπασσαλειμμένο-
+ κοκκοροκοττοψημένο-
+ λαγοτσιχλοκατσουλιερο-
+ φαβοφασσοπεριστερο-
+ φασουλοκοτσυφοτρυγον-
+ επιτατραγανοπτερύγων!
+ Συ που ακούς αυτά τα λόγια, πάρε γρήγορα το πιάτο
+ κ' ένα ώμορφο ποτήρι,
+ για να φας στο πανηγύρι
+ όπου γίνετ' εκεί κάτω,—
+
+ ΗΜΙΧΟΡΟΣ
+ που τα κρέατα, σαν λύκοι
+ πεινασμένοι, θα τραβάν'.
+
+ ΧΟΡΟΣ
+ Σηκωθήτ' απάνω!. . . Νίκη!. . .
+ Στο φαΐ!. . . Ευοί!. . . ευάν!. . .
+
+
+
+ ΤΕΛΟΣ
+
+
+
+
+Η Σειρά των Αρχαίων Ελλήνων Συγγραφέων, των Εκδόσεων Φέξη, υπήρξε ένας
+σταθμός στα ελληνικά χρονικά. Για πρώτη φορά προσφερόταν συστηματικά
+στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό, η αρχαία ελληνική σκέψη (Ιστορία,
+φιλοσοφία, ποίηση, δράμα, δικανικός και πολιτικός λόγος) σε
+δημιουργικές μεταφορές της, από τους άριστους μεταφραστές του τόπου,
+στην πιο σύγχρονη μορφή που πήρε εξελισσόμενο το γλωσσικό της όργανο.
+Ο Όμηρος, οι Τραγικοί κι ο Αριστοφάνης, ο Ηρόδοτος, ο Θουκυδίδης, ο
+Πλάτων, ο Ξενοφών, ο Αριστοτέλης, ο Θεόκριτος, ο Θεόφραστος, ο
+Επίκτητος, ο Πλούταρχος, ο Λουκιανός κλπ. προσφέρονται και σήμερα,
+στις κλασικές πια μεταφράσεις των Πολυλά, Ραγκαβή, Μωραϊτίδη,
+Κονδυλάκη, Ποριώτη, Γρυπάρη, Τανάγρα, Πολέμη, Καμπάνη, Καζαντζάκη,
+Βάρναλη, Αυγέρη, Βουτιερίδη, Ζερβού, Φιλαδελφέως, Τσοκόπουλου,
+Σιγούρου, Κ. Χρηστομάνου κλπ, σε μια σύγχρονη σειρά εκδόσεων βιβλίου
+τσέπης, πράγμα που επίσης γίνεται για πρώτη φορά, συστηματικά, στην
+Ελλάδα.
+Αι εκκλησιάζουσαι γελοιοποιούν την περί γυναικείας ελευθερίας
+ιδεολογίαν και ιδίως τας περί κοινογαμίας και κοινοκτημοσήνης τότε
+αναφυείσας θεωρίας.
+
+ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΩΛΗΣΙΣ
+ΛΑΔΙΑΣ ΚΑΙ ΣΙΑ Ο.Ε.
+ΙΠΠΟΚΡΑΤΟΥΣ 22 - ΤΗΛ. 614.686, 634.506
+ΤΙΜΑΤΑΙ ΔΡΧ. 10
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Ecclesiazusae, by Aristophanes
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK ECCLESIAZUSAE ***
+
+***** This file should be named 27429-0.txt or 27429-0.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+ http://www.gutenberg.org/2/7/4/2/27429/
+
+Produced by Sophia Canoni. Book provided by Iason Konstantinides
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties. Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research. They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement. See
+paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works. See paragraph 1.E below.
+
+1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States. If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed. Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work. You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change. If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges. If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form. However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+ the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+ you already use to calculate your applicable taxes. The fee is
+ owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+ has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+ Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments
+ must be paid within 60 days following each date on which you
+ prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+ returns. Royalty payments should be clearly marked as such and
+ sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+ address specified in Section 4, "Information about donations to
+ the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+ you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+ does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+ License. You must require such a user to return or
+ destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+ and discontinue all use of and all access to other copies of
+ Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+ money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+ electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+ of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+ distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from. If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation. The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund. If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations. Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+ Dr. Gregory B. Newby
+ Chief Executive and Director
+ gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment. Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements. We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance. To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+ http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.